سید محمد طباطبایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سید محمد طباطبایی
Mohammad Tabatabaei.jpg
اطلاعات شخصی
زاده
آقا سید محمد طباطبائی سنگلجی

۱۲۵۸ (قمری) برابر با ۱۲۲۱ خورشیدی
کربلا، عراق
آرامگاهآرامگاه سید محمد طباطبایی
فرزندانمحمد صادق

سید محمد طباطبائی (۱۲۲۱ کربلا - ۱۲۹۹ تهران) که به سنگلجی هم معروف است، از مجتهدان شیعه و از مخالفان استبداد و از رهبران جنبش مشروطه ایران بود.

پدر و برادر[ویرایش]

سید صادق سنگلجی همدانی پدر سید محمد است که از مجتهدان و قاضیان شرعی دارای محکمه در تهران عصر ناصری است که به سال ۱۲۹۹ق درگذشته است. همچنین سید احمد طباطبایی از فقهای هوادار مشروعهٔ شیخ فضل الله نوری، برادر سید محمد است گر چه او با فضل الله نوری رابطه خوبی نداشت و به خاطر دشمنی شیخ فضل الله با مشروطه بود.

در مشروطه[ویرایش]

طباطبایی به همراه بهبهانی دو رهبر اصلی مشروطه در تهران بودند که به سیدین سندین معروف بوده‌اند. طباطبایی در آغاز جنبش مشروطه همراه با سید عبدالله بهبهانی، به مخالفت با عین‌الدوله و استبداد پرداخت. وی در سال ۱۲۸۴ تحصن شاه‌عبدالعظیم شرکت داشت و پس از به توپ بستن مجلس دستگیر و به خراسان تبعید شد. با پیروزی مشروطه‌خواهان به تهران بازگشت و مورد استقبال مردم قرار گرفت.

ناظم‌الاسلام کرمانی در کتاب تاریخ انقلاب مشروطه، صفحهٔ ۶۲ در شرح زندگی سید محمد طباطبایی به کسب اخلاق از شیخ هادی نجم‌آبادی اشاره نموده است. قزوینی می‌نویسد: زمانی که شیخ هادی از جانب پدر سید محمد طباطبایی (سید صادق) تکفیر گردید فرزندش سید محمد نیز عقاید پدر را رد نمود. حمایت وی از کسانی چون نصرالله ملک المتکلمین و جمال‌الدین واعظ اصفهانی که مورد خشم برخی روحانیون تهران بودند بیانگر این واقعیت می‌باشد.[۱]

در هنگام اشغال غرب ایران توسط امپراتوری عثمانی در زمان جنگ جهانی اول و قحطی بزرگ در ایران، به امپراتوری عثمانی پناهنده شد. سپس، پس از شکست امپراطوری عثمانی و متحدانش در جنگ جهانی اول، به تهران بازگشت و در همین شهر درگذشت.

در مورد نویسندگان نشریه صور اسرافیل[ویرایش]

بعد از چاپ مقاله‌ای توهین‌آمیز به مقدسات در آن نشریه، طباطبایی به بهبهانی می‌گوید: «آقا شما مقاله صور اسرافیل را خوانده‌اید؟ بهبهانی با خونسردی جواب می‌دهد: بلی. طباطبایی با عصبانیت می‌گوید: نویسندگان این مقاله کافرند و به اسلام توهین کرده‌اند و واجب‌القتل هستند».[۲][۳]

درگذشت[ویرایش]

نگاره‌ای از فضای داخلی مسجد طباطبایی در حرم فاطمه معصومه.
مسجد طباطبایی در جنوب «روضهٔ مطهره» ساخته شده‌است. بانی این بنا سید محمد طباطبایی، از مجتهدان شیعه و از رهبران جنبش مشروطه ایران بود.

طباطبایی در سال ۱۳۳۹ ق در تهران درگذشت و آرامگاه او در حرم عبدالعظیم واقع است.

پسر[ویرایش]

سید محمدصادق طباطبایی مسئول روزنامه مجلس و رئیس مجلس شورای ملی فرزند طباطبایی است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. نبوی رضوی (۱۳۹۲). «نقش و حایگاه شیخ هادی نجم‌آبادی در تکوین جنبش مشروطه». فصلنامهٔ مطالعات تاریخ اسلام. تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. ص. ۵۲. از پارامتر ناشناخته |نام نویسنده= صرف‌نظر شد (کمک)
  2. مهدی ملکزاده، تاریخ انقلاب مشروطه ایران، کتاب دوم، برگ‌های ۴۳۸ و ۴۳۹
  3. امیر سبزی پور و علی احمدی خواه، بررسی هفته نامه صور اسرافیل، مجله «تاریخ اسلام در آیینه پژوهش»، بهار ۱۳۸۸، شماره ۲۱، برگ ۱۲۵

۱- صفایی، ابراهیم، رهبران مشروطه، انتشارات جاویدان، ۱۳۶۲

۲- سفری، محمدعلی، مشروطه‌سازان، نشر علی، ۱۳۷۰

۳- کسروی، احمد، تاریخ مشروطهٔ ایران، انتشارات امیر کبیر، ۱۳۱۹

جنبش مشروطه
Constitutional forces in Tabriz.jpg
عده‌ای از اعضای گروه فوج نجات تبریز.
سال ۱۹۰۹ میلادی.
شاهان قاجار
نام

دورهٔ پادشاهی

۱۱۷۵–۱۱۶۱
۱۲۱۳–۱۱۷۶
۱۲۲۶–۱۲۱۳
۱۲۷۵–۱۲۲۶
۱۲۸۵–۱۲۷۵
۱۲۸۸–۱۲۸۵

۱۳۰۴–۱۲۸۸

۴- حائری، عبدالله، تشیع و مشروطیت در ایران، انتشارات امیر کبیر، ۱۳۶۰

۵- ملک‌زاده، مهدی، تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، انتشارات علمی، ۱۳۶۳

۶- کرمانی، ناظم‌الاسلام، تاریخ بیداری ایرانیان، انتشارات آگاه نوین تهران، ۱۳۶۲

۷- ملکی، مهرا، نقش دین و متولیان آن در تاریخ اجتماعی ایرانیان، شرکت کتاب، ۱۳۹۲