تصریف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصریف گربه به زبان اسپانیایی، آبی نشان مذکر، صورتی مونث، سبز جمع، خاکستری جمع جنس‌ها و مفرد بی‌نشان

تصریف پیرایش یا نشان‌دارسازی یک واژه (یا دقیق‌تر بن‌واژ) برای بازتاب آگاهی‌های دستورزبانی چون جنس، زمان فعل، شمار، چگونگی و کَس می‌باشد. مفهوم «واژه» مستقل از تصریف‌های گوناگون، «بن‌واژه» گفته می‌شود و گونه‌ای از واژه که دارای کم‌ترین تصریف است «lemma» گفته می‌شود.

نمونه‌های وند تصریفی در زبان فارسی[ویرایش]

  • نشانه‌های بن ماضی فعل: /-d/ و /-t/، /-âd/ و /-id/ (نشانه‌های بن فعل ماضی)، مثل خورد، رفت، افتاد، خندید
  • /mi-/ (نشانة فعل استمراری در حال و گذشته) مثل می‌نویسم، می‌نوشتم

تکواژ چندوجهی[ویرایش]

برخی از وندهای تصریفی را تکواژ چندوجهی (portmanteau) می‌نامند، زیرا در آنِ واحد، به بیش از یک مفهوم دلالت می‌کنند، مانند شناسه در زبان فارسی که هم‌زمان به شخص و شمار دلالت می‌کند و نمی‌توان مشخص ساخت که کدام بخش تکواژ به شخص یا شمار مربوط می‌شود. [۱]

پارسی باستان[ویرایش]

در فارسی باستان (همانند اوستا) اسم و صفت و ضمیر در حالت‌های گوناگون تصریف می‌شده و نقش این کلمات در جمله، با تغییر آخر کلمات و اضافه‌شدن شناسه‌های تصریفی معین می‌گردیده است.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. شقاقی، ویدا (۱۳۸۶)، مبانی صرف، تهران: انتشارات سمت.
  2. آموزگار و تفضلی، زبان پهلوی ادبیات و دستور آن؛ ص ۶۳

منبع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی