محمد راسخ مهند
| محمد راسخ مهند | |
|---|---|
 |
|
| زادروز | ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۲ همدان، ایران |
| ملیت | ایرانی |
| پیشه | دانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه بوعلی سینا |
محمد راسخ مهند (متولد ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۲ در همدان) زبانشناس ایرانی، دانشیار دانشگاه بوعلی سینا و معاون پژوهشی دانشکده ادبیات این دانشگاهاست. حوزه پژوهشهای او شامل نحو، دستور زبان فارسی، زبانشناسی شناختی، ردهشناسی و تحلیل کلام است. او همچنین عضو هیأت تحریریه نشریه «پژوهشهای زبانشناسی»، فصلنامه «نقد و ادبیات تطبیقی» و مجله زبانشناسی تطبیقی است.[۱][۲]
محتویات |
زندگی [ویرایش]
محمد راسخ مهند در سال ۱۳۵۲ در همدان متولد شد. پس از طی دوره کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی، دوره فوقلیسانس و دکترای زبانشناسی را در دانشگاه علامه طباطبایی طی کرد و در سال ۱۳۸۲ از رساله دکتری خود دفاع کرد. از آن پس در گروه زبانشناسی دانشگاه بوعلی سینا به تدریس و تحقیق مشغول است. وی تا کنون بیش از ۳۰ مقاله در مجلات علمی مختلف نوشتهاست که بیشتر آنها در زمینه نحو زبان فارسیست.
آثار [ویرایش]
کتابها [ویرایش]
این کتاب در اندازه یک کتاب مقدماتی به معرفی اصول و مفاهیم مطرح در زبان شناسی شناختی میپردازد. کتاب به سه بخش و نه فصل تقسیم شدهاست. بخش اول به اصول و مفاهیم بنیادی زبان شناسی شناختی میپردازد. بخش دوم به معرفی جنبههای مختلف معنی شناسی شناختی اختصاص دارد. از آنجا که در زبان شناسی شناختی، معنی و مطالعه آن بیشترین اهمیت را دارد، طبعاً بیشترین مباحث در این مکتب حول مطالعه معنی انجام شدهاست، و د ر واقع شروع آن واکنشی در برابر نادیده گرفتن یا کم اهمیت شمردن مطالعه معنی در رویکرد صورت گرا بودهاست. بخش سوم کتاب نیز به معرفی رویکردهای شناختی به مطالعه دستور اختصاص دارد. مراد از دستور در اینجا صرف و نحو است. دو رویکرد عمده الگوی نظام ساختار مفهومی و دستور شناختی در این بخش معرفی شدهاند. با این که دیدگاههای مطرح در کتاب از جنبههای مختلف به بررسی موضوعات متفاوت زبانی پرداختهاند، اما وجه مشترک آنها معنی بنیاد بودن و شناخت گرا بودن است، که باعث شده همگی در زیر یک چتر قرار گیرند
- گفتارهایی در نحو، محمد راسخ مهند، تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۸
این کتاب مجموعهای از مقالات نویسنده درباره زبان فارسی است که از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶ در نشریات مختلف به چاپ رسیدهاند. هر کدام از مقالات جنبهای از دستور زبان فارسی را مد نظر قرار دادهاست. این کتاب نظریه نحوی خاصی را دنبال نمیکند و در هر مقاله، هنگام لزوم، نظریه مرتبط با موضوع مربوط معرفی میشود. عناوین مقالات عبارتند از: ۱. پیبستهای ضمیری ۲. مفعول مستقیم ۳. فاعل و مفعول ۴. نوع عمل افعال ۵. قید جمله و قید فعل ۶. ساخت ناگذرا ۷. تمیز ۸. پسایندسازی ۹. درباره "که" در زبان فارسی
- «جشننامه دکتر یدالله ثمره (پژوهشهای زبانشناسی ایرانی ۲)»، امید طبیبزاده و محمد راسخ مهند، تهران: انتشارات دانشگاه بوعلی سینا، ۱۳۸۳
این کتاب یادنامه یدالله ثمره است و شامل یک مصاحبه مفصل با اوست. در ادامه مقالاتی با موضوع بررسی زمینههای گوناگون زبان فارسی یا گونههایی از این زبان چاپ شده که عناوین آنها بدین قرار است: ساخت ماضی نقلی در زبان فارسی: بررسی مجدد/ محرم اسلامی، انفجاریهای کامی در زبان فارسی معیار/ محمود بی جن خان، رفتار کلامی قلب نحوی در فارسی/ محمد راسخ مهند، نگاهی به آرای فیلسوفان زبان در طرح نظریههای معنایی/ کورش صفوی، اسم و صفت مرکب بی هسته (برون مرکز)/ علاءالدین طباطبایی، تکیه پایه در شعر عروضی فارسی/ امید طبیبزاده، فرایند تضعیف در زبان فارسی/ عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا، نشانه استمرار a در گروهی از گویشهای ایرانی/ ایران کلباسی و گروههای اسمی پیچیده زبان فارسی/ سیمین کریمی.
مقالات [ویرایش]
- بررسی معانی حروف اضافه مکانیِ فرهنگ سخن براساسِ معنیشناسیِ شناختی
- ساخت منطقی و طرح یک مسئله، منتشر شده در «زبان و ادب»، سال ۱۳۷۸، شماره ۹-۱۰
- قید جمله و قید فعل در فارسی، منتشر شده در «مجله زبانشناسی»، سال ۱۳۸۲، شماره ۳۵
- بیچاره چامسکی، منتشر شده در «کتاب ماه ادبیات و فلسفه.»، سال ۱۳۸۲، شماره ۷۷
- رفتار کلامی قلب نحوی در فارسی، منتشر شده در «پژوهشهای زبانشناسی ایرانی(۲). جشن نامه دکتر یداله ثمره»، سال ۱۳۸۳
- معرفی نظریه بهینگی، منتشر شده در «مجله زبانشناسی»، سال ۱۳۸۳، شماره ۳۷
- جایگاه مفعول مستقیم در فارسی، منتشر شده در «نامه فرهنگستان»، سال ۱۳۸۳، شماره ۲۴
- کمی نماها در زبان، منتشر شده در «پژوهش علوم انسانی»، سال ۱۳۸۳، شماره ۷-۸
- تعامل نحو و واجشناسی در ساخت اطلاعی فارسی، منتشر شده در «. مجموعه مقالات ششمین کنفرانس زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی»، سال ۱۳۸۳
- ساخت اطلاعی و جملات نشاندار فارسی، منتشر شده در «زبان و رسانه»، سال ۱۳۸۴
- بررسی ویژگیهای تمیز در زبان فارسی، منتشر شده در «نامه فرهنگستان»، سال ۱۳۸۴، شماره ۲۷
- انواع تاکید در فارسی، منتشر شده در «زبان و زبانشناسی»، سال ۱۳۸۴، شماره ۱
- حذف ضمیر فاعلی در برخی زبانهای ایرانی، منتشر شده در «مجله دنشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد»، سال ۱۳۸۴، شماره ۱۴۹
- زبانشناسی شناختی، منتشر شده در «مجله زبانشناسی»، سال ۱۳۸۴، شماره ۴۰
- معرفی قلب نحوی در فارسی، منتشر شده در «همایش ایرانشناسی-جلد اول»، سال ۱۳۸۴
- نشانه مطابقه مفعولی در فارسی، منتشر شده در «مجموعه مقالات اولین همایش انجمن زبانشناسی»، سال ۱۳۸۴
- اسم و صفت مرکب در فارسی (نقد کتاب)، منتشر شده در «مجله زبانشناسی»، سال ۱۳۸۴، شماره ۳۹
- جملات پرسشی در زبان فارسی، منتشر شده در «مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس زبانشناسی»، سال ۱۳۸۵
- پی بستهای ضمیری در فارسی. ، منتشر شده در «مجله پژوهش علوم انسانی. دانشگاه بوعلی سینا»، سال ۱۳۸۵، شماره ۱۱-۱۲
- قلب نحوی و تاکید در فارسی. ، منتشر شده در «دستور»، سال ۱۳۸۵، شماره ۲
- نشان دادن فاعل و مفعول در فارسی. ، منتشر شده در «مجله زبانشناسی»، سال ۱۳۸۵، شماره ۴۱
- شیوه استدلال نحوی (نقد کتاب)، منتشر شده در «مجله زبانشناسی»، سال ۱۳۸۵، شماره ۴۱
- تعامل ساخت اطلاعی، توالی کلمات و تکیه جمله در فارسی، منتشر شده در «مقالات دومین همایش زبان فارسی و رایانه»، سال ۱۳۸۵
- ساخت ناگذرا در فارسی، منتشر شده در «زبان و زبانشناسی (انجمن زبانشناسی ایران)»، سال ۱۳۸۶، شماره ۵
- تحلیل کلامی پسایندسازی در فارسی، ندا موسوی، منتشر شده در «مجموعه مقالات هفتمین همایش زبانشناسی»، سال ۱۳۸۶
- توصیف افعال مرکب پیبستی در زبان فارسی و شیوه ضبط آنها در فرهنگها، منتشر شده در «فرهنگ نویسی (ضمیمه نامه فرهنگستان)»، سال ۱۳۸۶، شماره ۱
- اصول و مفاهیم بنیادی در زبانشناسی شناختی، منتشر شده در «بخارا»، سال ۱۳۸۶، شماره ۶۳
- ضمایر تکراری در زبان فارسی، منتشر شده در «دستور (ویژه نامه نامه فرهنگستان)»، سال ۱۳۸۷، شماره ۴
- جنبههایی از زبانشناسی ایرانی (نقد و معرفی کتاب)، منتشر شده در «دستور (ویژه نامه نامه فرهنگستان)»، سال ۱۳۸۷، شماره ۴
- بررسی فرانقش تجربی در داستانهای کودکان وبزرگسالان، منتشر شده در «رودکی»، سال ۱۳۸۷، شماره ۲۳
- معرفی کتاب protoypical Transitivity، منتشر شده در «ICLA Review»، سال 1387
- مفعولنمایی افتراقی در زبانهای ایرانی، منتشر شده در «مجله گویش شناسی، ویژه¬نامه نامه فرهنگستان»، سال ۱۳۸۸، شماره ۶
- بررسی معنایی تکرار در زبان فارسی، منتشر شده در «زبانشناسی»، سال ۱۳۸۸، شماره ۴۴
- نگاهی ردهشناختی به پیبستهای ضمیری در تاتی، منتشر شده در «پژوهشهای زبانشناسی»، سال ۱۳۸۸، شماره ۱
- معرفگی و نکرگی در زبان فارسی، منتشر شده در «دستور»، سال ۱۳۸۸، شماره ۵
- مفعول نمایی افتراقی، نگاهی دیگر به را، منتشر شده در «زبان¬ها و گویش¬های خراسان»، سال ۱۳۸۸، شماره ۲
- بررسی معانی حروف اضافهٔ مکانیِ فرهنگ سخن بر اساس معنی شناسی شناختی، منتشر شده در «ادب پژوهی»، سال ۱۳۸۹، شماره ۱۴
- نقش ساخت اطلاعی در ترجمه. ، منتشر شده در «مجله پژوهش علوم انسانی. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا»، سال ۱۳۸۹، شماره ۲۴
- تاثیر معرفگی بر نشانه مفعولی در زبان¬های تاتی، تالشی و بلوچی، منتشر شده در «فصل¬نامه پژوهش¬های زبان و ادبیات تطبیقی»، سال ۱۳۸۹، شماره ۵
- واژه بستهای فارسی در کنار فعل، منتشر شده در «پژوهش-ای زبان شناسی»، سال ۱۳۸۹، شماره ۳
- بررسی پیکره¬بنیاد ویژگی¬های کلامی فاعل و مفعول در زبان فارسی، منتشر شده در «جشننامه ابوالحسن نجفی»، سال ۱۳۹۰
منابع [ویرایش]
پیوند به بیرون [ویرایش]
- صفحه شخصی در وبگاه دانشگاه بوعلی سینا
- مقالات محمد راسخ مهند (دانلود)
- مقالات محمد راسخ مهند
- ساخت ناگذرا در فارسی
- نگرشهای زبانی ابن سینا
- نخستین مدرسه تابستانی انجمن زبانشناسی ایران
- طرحهای کارگروه خط و زبان فارسی
- شیوه نشان دادن فاعل و مفعول در زبان فارسی
- هماندیشی زبانشناسی و مطالعات بینارشتهای
- قید جمله و قید فعل در زبان فارسی
- کارگاه زبانشناسی در همدان
