الفبا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Caslon-schriftmusterblatt.jpeg

الفبا مجموعه علامت‌هایی است که انسان‌ها برای نشان دادن اصوات بین خود قرارداد می‌کنند. در عین حال بخصوص در زبان فارسی و عربی الفبا معمولا به نشانه‌های نوشتاری همخوان‌ها (صامتها) گفته می‌شود که آنها را حروف بی‌صدا هم می‌گویند و معمولا واکه‌ها (مصوتها) جزء حروف الفبا نیستند و به آنها حروف صدادار می‌گویند. ولی برای مصوتهای بلند سه‌گانه از سه تا از حروف الفبا بهره برده می‌شود و مصوتهای کوتاه در فارسی بدون علامت یا در موارد ضروری با علامات عربی: ـَ، ـِ و ـُ کمک گرفته می‌شود. بنظر می‌رسد در زبان انگلیسی و زبان‌های نزدیک به آن بعضی حروف الفبا صرفا نماینده واکه‌ها نیز باشند.

انواع الفبا[ویرایش]

  • الفبای فونتیک: در این نوع از الفبا هر شکل تنها نشان دهنده ی یک صدای خاص است مانند ب در الفبای فارسی. الفبای آوانگاری بین‌المللی از جمله الفباهای فونتیک است.
  • الفبای غیر فونتیک: در این نوع الفبا هیچ شکل نوشتاری تنها یک صدا را نشان نمی دهد.
  • الفبای نیمه فونتیک: دراین نوع از الفبا، برخی شکلها تنها به یک صداو بعضی به بیش از یک صدا اشاره دارند مانند شکل نوشتاری و درالفبای فارسی که هم صدای صامت و هم صدای مصوت می دهد. الفبای فارسی از این گروه است.

حروف لاتین[ویرایش]

Letter A B C D E F G H
Name ā ē ef
Pronunciation (IPA) /aː/ /beː/ /keː/ /deː/ /eː/ /ef/ /geː/ /haː/
Letter I K L M N O P Q
Name ī el em en ō
Pronunciation (IPA) /iː/ /kaː/ /el/ /em/ /en/ /oː/ /peː/ /kʷuː/
Letter R S T V X Y Z
Name er es ū ex ī Graeca zēta
Pronunciation (IPA) /er/ /es/ /teː/ /uː/ /eks/ /iː ˈgraika/ /ˈzeːta/

الفبای سیریلیک در زبان روسی[ویرایش]

بزرگ  کوچک  ایتالیک  ایتالیک کوچک  نام آوانویسی مثال کاربرد
А а А а آ /a/ آنتالیا
Б б Б б بِه /b/ بوران
В в В в وِه /v/ ویکتور
Г г Г г گِه /g/ گام
Д д Д д دِه /d/ دانوب
Е е Е е یِه /je/ یِگانه
Ё ё Ё ё یُـ /jo/ یویو
Ж ж Ж ж ژِه / ʒ / ژاله
З з З з زِه /z/ زاگرب
И и И и ایـ /i/ ایشان
Й й Й й آیـ کوتاه /j/ --
К к К к کا /k/ کارتون
Л л Л л اِل /l/ لادا
М м М м اِم /m/ مسکو
Н н Н н اِن /n/ نادیا
О о О о اُ /o/ اُتاق
П п П п پِه /p/ پاریس
Р р Р р اِر /r/ رادیو
С с С с اِس /s/ سیر
Т т Т т تِه /t/ تانک
У у У у او /u/ اوشان
Ф ф Ф ф اِف /f/ فاز
Х х Х х خا /x/ خاویار
Ц ц Ц ц تْسه /ts/ عطسه
Ч ч Ч ч چِه /t∫/ چه‌گوارا
Ш ш Ш ш شا /∫/ شامپو
Щ щ Щ щ شْچا /∫t∫/ خروشچف
Ъ ъ Ъ ъ نشان سختی   --
Ы ы Ы ы یـِری /ɨ/ --
Ь ь Ь ь نشان نرمی --
Э э Э э اِ / ə / اِکباتان
Ю ю Ю ю یُو /ju/ یورش
Я я Я я یا /ja/ یاماها

جدول الفبای فنیقی[ویرایش]

حرف یونی‌کد نام معنی آوانگاری حرف برابر در
عِب. سُر. عربی یونانی لاتین سیر.
Aleph 𐤀 الف گاو نر ʼ א الف (حرف عبری) (به عربی: ) Αα Aa Аа
Beth 𐤁 بیت خانه (عربی: بیت) (عبری: בית) b ב بت (حرف عبری) (به عربی: ب) Ββ Bb Бб, و (سیریلیک)в
Gimel 𐤂 گیمل شتر (عربی: جمل) (عبری: גמל) g ג گیمل (به عربی: ج) Γγ Cc, Gg گ (سیریلیک)г
Daleth 𐤃 دلت در (عبری: דלת) d ד دالت (حرف عبری) (به عربی: د), (به عربی: ذ) Δδ Dd د (سیریلیک)д
He 𐤄 هه پنجره h ה ه (به عربی: هـ) Εε Ee اِ (سیریلیک)е, ی اکراینیє
Waw 𐤅 واو چنگک (عبری: וו) w ו واو (حرف عبری) (به عربی: و) Υυ, (Ϝϝ) Yy, Ff, Vv, Uu, Ww او (سیریلیک)у
Zayin 𐤆 زین اسلحه (عبری: כלי זין) z زین (حرف عبری) زین (حرف عبری) (به عربی: ز) Ζζ Zz Зз
Heth 𐤇 خت دیوار (عربی: حیط) ح ح (به عربی: ح), (به عربی: خ) Ηη Hh ای (سیریلیک)и
Teth 𐤈 طت خوب (عبری: טוב) ط ط (به عربی: ط), (به عربی: ظ) Θθ Þþ (Ѳѳ)
Yodh 𐤉 یوت دست (عربی: ید) (عبری: יד) y ی ی (به عربی: ي) Ιι Ii, Jj ای ده‌دهی (سیریلیک)і, Yi (سیریلیک)ї, ی (سیریلیک)ј
Kaph 𐤊 کف کف دست انسان (عربی: کفّ) (عبری: כף) k کاف (حرف عبری), کاف (حرف عبری) کاف (حرف عبری) (به عربی: ک) Κκ Kk کا (سیریلیک)к
Lamedh 𐤋 لمد سیخ l ל ل (به عربی: ل) Λλ Ll ال (سیریلیک)л
Mem 𐤌 میم آب (عربی: ماء) (عبری: מים) m م, م م (به عربی: م) Μμ Mm Мм
Nun 𐤍 نون ابلیس (عربی: حنش) (عبری: נחש) n ن, ن ن (به عربی: ن) Νν Nn Нн
Samekh 𐤎 سمچ ماهی (عربی: سمک) ستون s سمخ (حرف عبری) سمخ (حرف عبری) / سمخ (حرف عبری) (به عربی: س)
Ξξ, poss. Χχ
poss. Xx
(Ѯѯ), poss. خاх
Ayin 𐤏 عین چشم (عربی: عین) (عبری: עין) ʼ ع ع (به عربی: ع), (به عربی: غ) Οο Oo اُ (سیریلیک)о
Pe 𐤐 په دهان (عربی: فم) (عبری: פה) p ف, ف ف (به عربی: ف) Ππ Pp پ (سیریلیک)п
Sade 𐤑 صاده درخت پاپیروس زادی (حرف عبری), زادی (حرف عبری) زادی (حرف عبری) (به عربی: ص), (به عربی: ض) (Ϻϻ) Ch Цц, چ (سیریلیک)ч
Qoph 𐤒 کوف سوراخ سوزن (عبری: קוף) q ق ق (به عربی: ق) (Ϙϙ) Qq
Res 𐤓 رش سر (عربی: راْس) (عبری: ראש) r رش (حرف عبری) رش (حرف عبری) (به عربی: ر) Ρρ Rr ار (سیریلیک)р
Sin 𐤔 شین خورشید (عربی: شمس)، دندان (عبری: שן) š ش ش (به عربی: ش) Σσς Ss اس (سیریلیک)с, شاш
Taw 𐤕 تو علامت (عبری: תו) t ت ت (به عربی: ت), (به عربی: ث) Ττ Tt

جستارهای وابسته[ویرایش]