زبان ونتی زبانی هندواروپایی از شاخه زبانهای رومی است که جمعیتی نزدیک به دومیلیون و سیصد هزار تن در اروپا و سایر نقاط جهان بدان سخن می گویند.
این زبان در حدود ایتالیای امروزی و سواحل مدیترانه تحت تاثیر سلتی ها رشد و نمو پیدا کرد و در قرون وسطی نویسندگانی مانند روزانته و کارلو کولدونی به این زبان آثاری را ثبت نمودند.ونتی مدت ها در مناطق مدیترانه بعنوان زبان میانجی بکار می رفت.با تاسیس پادشاهی ایتالیا و پس از آن جمهوری ایتالیا رفته رفته از اهمیت این زبان کاسته شد.سیستم فاشیستی حکومت ایتالیا در گذشته موجب شد شمار بسیار زیادی از گویشوران این زبان به مناطق دیگر مانند لاتزیو فرستاده شوند.
پراکندگی جغرافیایی [ویرایش]
زبان ونتی در ایتالیا در منطقه ونتو و برخی مناطق همجوار صحبت می شود.همچنین گرو هایی از مردم ونتی زبان نیز در اسلوونی و کرواسی و نیز در منطقه تولچیا در رومانی بسر میبرند.در کشور مکزیک مردم شهر چیپیلو و در برزیل (در مناطق بسیار زیادی از کشور) این زبان رایج است.گویش ونتی زبان های برزیل را تالی میگویند.همچنین از دوره حکمرانی ونیز در آبهای مدیترانه شماری از ونتی زبان ها در جزیره یونانی کورفو بسر میبرند.
یک تابلوی ونتی در ایتالیا که نوشته شده"ما در اینجا به زبان ونتی نیز سخن میگوییم"
نمونه زبانی [ویرایش]
| ونتی |
فارسی |
ایتالیایی |
| uncò, 'ncò, incò, anco, ancuo |
امروز |
oggi |
| apoteca |
داروخانه |
farmacia |
| trincàr |
نوشیدن |
bere |
| bisa, biso |
مار |
serpente |
| trar via |
انداختن |
tirare |
| cantón |
گوشه/کنار |
angolo/parte |
| catàr |
یافتن-گرفتن |
trovare+prendere |
| caréga, trón |
صندلی |
sedia |
| petar sò |
افتادن |
cascare |
| چاو |
درود/بدرود |
ciao |
| ciapàr |
گرفتن |
prendere |
| co |
کِـی |
quando |
| copàr |
کشتن |
uccidere |
| fanela |
پیراهن.تکپوش |
maglietta underwear |
| gòto, bicer |
پیاله |
bicchiere |
| insìa |
خروج |
uscita |
| mi |
من |
io |
| munìn, gato , gatin |
گربه |
gatto |
| musso |
خر |
asino |
| pantegàna |
موش |
ratto |
| pomo/pón |
سیب |
mela |
| schei |
پول |
denaro soldi |
| sgorlàr, scorlàr |
تکان دادن |
scuotere |
| strica |
خط |
linea, striscia |
| tòr su |
برداشتن |
raccogliere |
| tosàto, tosàt, buteleto , fio |
پسربچه |
ragazzo |
| puto, putèło, putełeto , putèo |
پسر/پور |
ragazzo |
| vaca |
گاو |
mucca, vacca |
| sc-iopa, sc-iopòn |
اسلحه |
fucile-scoppiare |
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Venetian Language»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ آوریل ۲۰۱۱).
|
کد زبانهای معرفیشده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بینالمللی آنها حرف V است |
|
|
|
|
ایتالیا
اسلوونی
مکزیک
