مسعود پزشکیان
مسعود پزشکیان (زادهٔ ۷ مهر ۱۳۳۳) جرّاحِ قلب و سیاستمدار ایرانی است که از تابستانِ ۱۴۰۳ بهعنوان نهمین رئیسجمهور ایران فعالیت میکند. او همچنین از سال ۱۳۸۷ نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی بوده و در دورهٔ دهم مجلس، بهعنوان نایبرئیس اول انتخاب شد. پزشکیان پیشتر از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ سمت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دولتِ محمّد خاتمی را بر عهده داشت.
پزشکیان دارای فوق تخصّص جرّاحیِ قلب از دانشگاه علوم پزشکی ایران است. او در دوران جنگ ایران و عراق، مسئول اعزام نیروهای پزشکی به جبهه بود و بهعنوان رزمنده و پزشک خدمت میکرد. پزشکیان از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰ در کابینهٔ اول سیّد محمّد خاتمی و در زمان وزارت محمّد فرهادی، معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بود و در کابینهٔ دوّمِ خاتمی بهعنوان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از مجلس رأی اعتماد گرفت. او در دورهٔ وزارتش یک بار مورد استیضاح ناموفق مجلس قرار گرفت. پزشکیان در ۱۳۸۶ برای نخستین بار بهعنوان نمایندهٔ آذربایجان شرقی به دورهٔ هشتم مجلس شورای اسلامی راه یافت.
پزشکیان در دور اول انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ با قرار گرفتن در جایگاه اول به دور دوم انتخابات راه پیدا کرد و در دور دوم توانست با کسب ۵۷٪ از آرای مأخوذه و شکست سعید جلیلی به عنوان نهمین رئیسجمهور ایران انتخاب شود. او در این انتخابات نمایندهٔ جبههٔ اصلاحات ایران بود و از حمایت سیّد محمّد خاتمی و حسن روحانی، رئیسجمهورهای پیشین، برخوردار بود. پزشکیان پیشتر در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۲ شرکت کرد، اما قبل از آغاز بررسی صلاحیتها به علت ثبتنام اکبر هاشمی رفسنجانی انصراف داد و در انتخابات ریاستجمهوری در سال ۱۴۰۰ توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد.
پزشکیان از مدافعان ولایت فقیه، سیّد علی خامنهای و سپاه پاسداران است و شک کردن به اصل ولایت فقیه و زیر سؤال بردن آن را از نظر اعتقادی جایز نمیداند.[۳][۴] او خیزش ۱۴۰۱ ایران و ایجاد «اغتشاش» را به سود منافقان و دشمنان ایران عنوان کرده،[۵] هرچند انتقاداتی نسبت به برخورد حکومت با معترضان و روایات حکومتی در آن مقطع نیز مطرح ساخته است. پزشکیان بنابر گفتهٔ خودش پس از انقلاب ۱۳۵۷ از مدافعان حجاب اجباری در ایران بوده، اما اکنون با طرحهای حکومت برای برقرار کردن حجاب اجباری مخالف است و معتقد است باید برای حفظ حجاب «کار فرهنگی» انجام شود. او از مخالفان فیلترینگ و محدودیتهای اینترنتی است، اما از مداخلهٔ دولت در اینترنت در «مواقع خاص» دفاع میکند. همچنین پزشکیان از جمله سیاستمدارانی بوده که از برنامههای برجام و پیوستن ایران به افایتیاف حمایت کرده است.
زندگی و تحصیلات
پزشکیان در ۷ مهر ۱۳۳۳ در مهاباد به دنیا آمد و تبارش آذری-کرد است.[۶] برخی منابع پدر او را آذری و مادر او را کُرد معرفی کردهاند.[۷][۸][۹] تابناک با استناد به حوزه محل ثبت سند پدرش که قصر شیرین است، پدر او را کُردتبار معرفی کرد.[۱۰] او به هر دو زبان تُرکی و کُردی سخن میگوید.[۱۱] گفته شده که نام فامیلی پیشین وی پوزیده بوده است.[۱۲][۱۳]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Masoud_pezeshkian.webp/170px-Masoud_pezeshkian.webp.png)
پزشکیان تحصیلات ابتدایی خود را در مهاباد طی کرد و سپس به ارومیه رفت و در هنرستان کشاورزی ارومیه، دیپلم صنایع غذایی گرفت. پس از اخذ دیپلم، در سال ۱۳۵۲ جهت انجام خدمت سربازی به زابل در استان سیستان و بلوچستان منتقل شد و در همین دوره بود که به پزشکی علاقه پیدا کرد و در نتیجه در سال ۱۳۵۴ و پس از اتمام خدمت سربازی، دیپلم دوم خود را در رشتهٔ علوم تجربی اخذ کرد و در سال ۱۳۵۵ در رشتهٔ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز پذیرفته شد.[۱۴]
پزشکیان در گفتگویی با صدا و سیما در سال ۱۳۹۳ خود را از بانیان پاکسازی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و آغاز انقلاب فرهنگی دانست. او اذعان داشت بلافاصله بعد از انقلاب ۱۳۵۷، قبل از رسمی شدن قانون حجاب اجباری، مقررات پوشش را برای ورود به دانشگاه علومپزشکی تعیین کرده و زنان را مجبور کرده که صرفاً با پوشش روسری، مانتوی بلند و شلوار در دانشگاه حاضر شوند.[۱۵] او گفته آنها «در جریانات پاک سازی و بازسازی» یک نفر را هم اخراج نکردهاند و با «حرف زدن و توجیه» حجاب را قبولاندند و اجرا کردند.[۱۶] پزشکیان در دوران جنگ ایران و عراق، مسئول اعزام اکیپهای پزشکی به جبههها بود و همزمان بهعنوانِ رزمنده و پزشک فعالیت میکرد.[۱۴]
پزشکیان در دانشگاه هارواردِ آمریکا و نیز در انگلستان دورههای مدیریت سلامت را گذرانده است.[۷][۱۷] او دورهٔ پزشکی عمومی خود را در سال ۱۳۶۴ به پایان رساند و در سمت مربی فیزیولوژی شروع به تدریس در دانشکدهٔ پزشکی نمود. در سال ۱۳۶۹ تخصص خود در رشتهٔ جراحی عمومی را از دانشگاه علوم پزشکی تبریز اخذ کرد و سپس در سال ۱۳۷۲ فوقتخصص جراحی قلب را از دانشگاه علوم پزشکی ایران دریافت نمود و در بیمارستان قلب شهید مدنی تبریز استخدام شد که بعدها رئیس این بیمارستان شد.[۱۴]
پزشکیان استاد جراحی قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی تبریز است.[۱۸] او طی سالهای ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۹، ریاست این دانشگاه را عهدهدار بود.[۹][۱۹] او طی این دوره برای رهبری پروژهٔ ساخت ۶۰۰ خانهٔ بهداشت روستایی در آذربایجان شرقی از سوی سازمان جهانی بهداشت مورد تقدیر قرار گرفت.[۷] پزشکیان سردبیر مجلهٔ تحقیقات قلب و عروق و قفسهٔ سینه است که در مرکز تحقیقات قلبی-عروقی دانشگاه علوم پزشکی تبریز منتشر میشود.[۲۰] او در بیمارستانهای دولتی و مراکز پزشکی دانشگاه دولتی مشغول به کار است.[۷] پزشکیان همچنین از سال ۱۳۸۹ عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران است.[۲۱]
وزارت بهداشت
پزشکیان مابین ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰ در دورهٔ وزارتِ محمّد فرهادی، معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در کابینهٔ اوّلِ سیّد محمّد خاتمی بود.[۱۴] پیش از سال ۱۳۸۰ و تشکیل کابینهٔ دوّمِ محمّد خاتمی، پزشکیان در میان فعالان سیاسی ایران شناخته شده نبود.[۲۲] پزشکیان در کابینهٔ دوّمِ سیّد محمّد خاتمی بهعنوان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از مجلس رأی اعتماد گرفت.[۱۴][۹] انتصاب او به وزارت بهداشت باعث استعفای بعضی از مدیران وزارتخانه شد. از جمله غلامرضا انصاری در نامهای او را شایستهٔ وزارت ندانست.[۲۲] او در دورهٔ تصدی وزارت، پس از گذراندن دو سال از این سمت، به خاطر مشکلات دارو، تعرفههای پزشکی و سفرهای خارجی، مورد استیضاح مجلس قرار گرفت که رأی نیاورد و با کسب اعتماد مجدد مجلس وزیر ماند. در دورهٔ وزارت او طرح مجلس برای واگذاری دانشگاه علوم پزشکی به وزارت علوم به نتیجهای نرسید.[۹]
پروندهٔ زهرا کاظمی
در ۲ تیر ۱۳۸۲ زهرا کاظمی، عکاس-خبرنگار ایرانی-کانادایی که در حال تهیهٔ گزارش از تجمع خانوادههای بازداشتشدگان ناآرامی خرداد ۱۳۸۲ تهران در برابر زندان اوین بود؛ بازداشت شد و پس از ۱۸ روز در زندان درگذشت. محافظهکاران در ایران میگفتند او ممکن است بهطور تصادفی[۲۳] بر اثر افتادن یا حتی زدن تعمدی سر خود به یک شیء سخت مجروح شده باشد. سعید مرتضوی، دادستان وقت تهران تلاش کرد سکته را دلیل مرگ او عنوان کند.[۲۴][۲۵] پزشکیان بهعنوان وزیر بهداشت وقت، این نظر را که کاظمی خود مسبب این جراحت بوده؛ رد کرد. او گفت شکستگی جمجمهٔ او نمیتوانسته در اثر «برخورد تصادفی سر با شیء سخت ایجاد شده باشد.»[۲۶][۲۷] به گفتهٔ عبدالله رمضانزاده، سخنگوی وقت دولت، پزشکیان در جلسهٔ دولت گفت مطمئن است مرگ کاظمی عمدی بوده.[۲۸] پزشکیان گفت اگر کاظمی بهموقع درمان میشد، زنده میماند.[۲۹] او خونریزی درونجمجمهای را دلیل مرگ کاظمی دانست ولی گفت پیکر کاظمی را شخصاً معاینه کرده و اثری از کبودی یا بریدگی روی صورت او ندیده است. این در حالی است که در گزارش کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، به اظهارات خانوادهٔ کاظمی و برخی از مسئولان اشاره میشود که به «آثار جراحت» در بدن زهرا کاظمی اشاره کردهاند؛ موضوعی که در گزارش و مصاحبهٔ پزشکیان، تکذیب شده است.[۳۰] پزشکیان همچنین در پاسخ به درخواست کانادا برای بررسی دلیل مرگ کاظمی گفت ایران دانش کافی برای معاینهٔ پیکر و یافتن دلیل مرگ او را دارد و این کشور اجازهٔ تحقیق به تیمهای خارجی را نمیدهد.[۳۱][۳۲] کمیتهٔ کارشناسی هیئت تحقیق ریاستجمهوری در خصوص فوت زهرا کاظمی زیر نظر پزشکیان گزارشی تهیه کرد که بر اساس آن مرگ کاظمی «بر اثر ضربه به جمجمه و خونریزی حاصل از آن به وقوع پیوسته و این ضربه موجب ایجاد شکستگی خطی در جمجمه شده است.»[۳۳]
نمایندگی مجلس شورای اسلامی
با آغازِ دولتِ احمدینژاد، پزشکیان دو سال از سیاست دوری کرد. سپس در سال ۱۳۸۶ موفق شد در دوره هشتم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نماینده آذربایجان شرقی با کسب ۱۰۵٬۶۳۹ رأی برای اولین بار راهی مجلس شود.[۹][۳۴] از اقدامهای جنجالی او در این دوره، دفاع از اعتبارنامه سلمان خدادادی بود که به اتهام تجاوز و آزار جنسی در کمیسیون تحقیق رد شده بود.[۳۵] پزشکیان در نطق خود در جلسه غیرعلنی مجلس در دفاع از خدادادی گفت: «واعظان کین جلوه در محراب و منبر میکنند، چون به خلوت میروند آن کار دیگر میکنند.» این سخن خشم محمّدابراهیم نکونام و روحالله حسینیان، دو روحانی اصولگرای موافق رد اعتبارنامه خدادادی را برانگیخت و آنان با پزشکیان مشاجره کردند.[۲۲] در نهایت، اعتبارنامه خدادادی با ۱۴۹ رأی مثبت، ۷۷ رأی منفی و ۱۷ رأی ممتنع از مجموع ۲۴۸ نماینده حاضر در جلسه علنی مجلس تأیید شد.[۳۶]
پزشکیان نطق تندی در اعتراض به برخورد پلیس با اعتراضات پس از انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸ داشت که فضای مجلس را متشنج کرد و توسط حداد عادل، رئیس وقت مجلس، به بیانصافی متهم شد.[۹] او همچنین در سال ۱۳۸۹ به انحلال دانشگاه علوم پزشکی ایران توسط دولت اعتراض کرد.[۳۷]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Tenth_House_Permanent_Electoral_Board_%2813%29.jpg/265px-Tenth_House_Permanent_Electoral_Board_%2813%29.jpg)
پزشکیان در دوره نهم مجلس شورای اسلامی، با کسب ۱۵۹٬۵۰۱ رأی و در دوره دهم با کسب ۲۶۱٬۶۰۵ رأی مجدداً از حوزه انتخابیه آذربایجان شرقی وارد مجلس شد و در هر دو دوره عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بود.[۳۴]
در دوره دهم، اصلاحطلبان پذیرفتند به شرط نایبرئیسی پزشکیان و علی مطهّری، از علی لاریجانی برای ریاست مجلس حمایت کنند.[۳۸] پزشکیان در انتخابات هیئت رئیسه بهعنوان نامزد فراکسیون امید شرکت کرد و با کسب ۱۵۸ رأی نایبرئیس اول مجلس شد[۳۹] که این سمت را تا سال ۱۳۹۹ عهدهدار بود.[۹] در همین دوره، او طرح عرضه مواد مخدر توسط دولت را برای مقابله با اعتیاد مطرح کرد[۹] و خواستار «خارج شدن اعتیاد از جرمانگاری و معرفی آن بهعنوان یک بیماری» شد که این موضع با مخالفت پلیس مواجه شد.[۴۰]
پزشکیان در مجلس دهم، بهعنوان رئیس فراکسیونِ ترکزبانان قرار گرفت.[۴۱] این فراکسیون هدف خود را استفاده از ظرفیت نمایندگان ترکزبان در جهت رفع مشکلات و توسعه متوازن مناطق ترکنشین اعلام کرد. پزشکیان در پاسخ به انتقاداتی که از تشکیل چنین فراکسیونی وجود داشت، گفت هدف آنها این بوده که نمایندگان ترکزبان دور هم جمع شوند تا بتوانند در چارچوب قانون وظایف خود را از حاکمیت پیگیری کنند.[۴۲]
پس از بحران مؤسسات مالی و اعتباری ۱۳۹۶، پزشکیان ریاست کمیته ویژه مجلس را برای ساماندهی سپردهگذاران مؤسسات اعتباری برعهده داشت و حاکمیت را مسئول بحران به وجود آمده دانست.[۴۳] وی نسبت به حصر خانگی میرحسین موسوی و مهدی کروبی منتقد بوده و آن را برخلاف مصالح کشور خوانده است. پس از تشکیل کمیته رفع حصر در مجلس در سال ۱۳۹۶، پزشکیان عضو آن کمیته شد تا با مصالحه میان بخشهای مختلف حکومت به حصر خاتمه بدهند؛ اما موفقیتی در پی نداشت.[۴۴][۴۵]
به نقل از برخی اعضای هیئترئیسه مجلس در سال ۱۳۹۸، پزشکیان در حاشیه جلسات هیئترئیسه، در واکنش به نقدهای اصولگرایان به دولت روحانی، با اشاره به اینکه بیشتر امکانات کشور بهجای دولت در دست نهادهای انتصابی منتسب به اصولگرایان است و این نهادها پاسخگو و مسئولیتپذیر نیستند، پیشنهاد حذف مقام ریاستجمهوری و جایگزینی آن با قائممقام اجرایی رهبر را مطرح کرد. اصولگرایان این سخن را «طرح اصلاحطلبان برای ایجاد قائممقام رهبری» خواندند ولی اصلاحطلبان آن را اظهاراتی «طعنهآمیز و کنایی» دانستند.[۴۶][۴۷][۴۸] پزشکیان ضمن تکذیب این نقلقول اعلام کرد که او پیشنهاد داده با توجه به جنگ اقتصادی ترامپ علیه ایران، ستادی متشکل از بالاترین ارکان نظام تشکیل شود تا بتواند نقش فرماندهی را در برابر این جنگ اقتصادی ایفا کند و همه نهادها از آن تبعیت کنند.[۴۹]
در دوره یازدهم مجلس، پزشکیان عضو کمیسیونهای بهداشت و درمان و تلفیق برنامه هفتم بود.[۳۴] او با طرح صیانت مخالفت کرده و پیشبینی کرده این طرح در رسیدن به اهدافش موفق نخواهد شد.[۵۰]
پزشکیان در انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی نیز شرکت کرد که در ابتدا توسط هیئت اجرایی انتخابات رد صلاحیت شد. دلیل رد صلاحیت او، عدم التزام به جمهوری اسلامی اعلام شد که بعداً توسط شورای نگهبان رد و صلاحیت او تأیید گردید. او خود تأیید صلاحیتش را به دستور رهبر جمهوری اسلامی دانست و گفت رهبری با این کار او را مدیون خود کرده است.[۹][۵۱][۵۲] وی در این دوره با کسب ۹۵٬۹۹۳ رأی به مجلس راه یافت.[۳۴]
انتخابات ریاستجمهوری
انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۲
پزشکیان در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ و در آخرین روز ثبتنام انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۹۲) با حضور در وزارت کشور در این انتخابات نامنویسی کرد اما از نامزدی انصراف داد.[۵۳] او دلیل انصراف خود را ثبتنام اکبر هاشمی رفسنجانی اعلام کرد.[۹]
انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۰
پزشکیان در آخرین روز ثبتنام نامزدهای انتخاباتی، اقدام به ثبتنام در سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری ایران کرد که در نهایت توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد.[۵۴][۹] پزشکیان که در آن زمان نماینده مجلس بود از شورای نگهبان خواست دلایل رد صلاحیت او را اعلام کند. او در نطقی در مجلس که با اعتراض نمایندگان مواجه شد و آن را «دشمن شادکن» خواندند،[۵۵] گفت «اگر قرار است گروهی حرف بزنند اجازه بدهید طرف مقابل هم حرف بزند اگر قرار است عدهای در قدرت باشند، بگذارید همه باشند. کشور مال همه است، مال دسته یا گروه خاصی نیست. مردم پشت سر ما حرفهای خوبی نمیزنند. ما مقصریم.»[۵۶]
انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Masoud_Pezeshkian_and_Mohammad_Javad_Zarif_in_Milad_Tower_%28cropped%29.jpg/220px-Masoud_Pezeshkian_and_Mohammad_Javad_Zarif_in_Milad_Tower_%28cropped%29.jpg)
وی در روز شنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۳ با حضور در وزارت کشور برای انتخابات ریاستجمهوری دوره چهاردهم ثبتنام کرد[۵۷] و در ۲۰ خرداد صلاحیت وی توسط شورای نگهبان احراز شد.[۵۸] پیش از اعلام صلاحیت نامزدها، جبهه اصلاحطلبان او را در کنار اسحاق جهانگیری و عبّاس آخوندی، کاندیدای خود معرفی کردند. پس از اعلام نام نامزدهای نهایی، جبهه اصلاحات او را به عنوان تنها نامزد خود اعلام کرد زیرا دیگر نامزدهای آنها تأیید صلاحیت نشدند. سیّد محمّد خاتمی و حسن روحانی، رئیسجمهورهای پیشین ایران، هم از او حمایت کردند.[۵۹][۶۰]
علی عبدالعلیزاده در جریان انتخابات ریاستجمهوری چهاردهم بهعنوان رئیس ستاد انتخاباتی پزشکیان منصوب شد. سیّد محمّدعلی افشانی، معاون امور استانها؛ علی شکوریراد، معاون تبلیغات؛ حجت نظری، معاون جوانان و دانشجویان؛ فاطمه راکعی، معاون بانوان؛ احمد صادق بناب، معاون مالی و اقتصادی و ابراهیم شیخ، معاون روابط عمومی ستاد انتخاباتی او شدند.[۶۱]
به گفتهٔ طیبه بیات در خبرگزاری مهر، پس از اعلام تأیید صلاحیت پزشکیان، شخصیتهای اصلاحطلب حمایت خود را از او اعلام کردند و رسانههای این طیف در حال «ایجاد جنگ روانی علیه رقبا» و «فضاسازی برای افکار عمومی» مبنی بر احتمال بالای پیروزی پزشکیان هستند.[۶۲] روزنامهٔ اعتماد نیز در خبری مدعی شد که فرمان تخریب پزشکیان از ستادهای انتخاباتی اصولگرایان صادر شده است. طبق این خبر آنها بهدنبال ایجاد جوی منفی علیه نامزدیاند که میبایست یکتنه با نامزدهای اصولگرا روبرو شود.[۶۳]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/%D9%85%DB%8C%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86.jpg/220px-%D9%85%DB%8C%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86.jpg)
پزشکیان بهدنبالِ بهبود روابط با غرب بر سر برنامه هستهای ایران بهمنظور کاهش تحریمهای آمریکا بوده و موضع ملایمتری در قبال الزام زنان به حجاب داشته است. یکی از رویکردهای او جلب نظر رایدهندگان سرخورده، بهویژه نسلهای جوان است.[۶۴]
پزشکیان در دور نخست انتخابات بیش از ۱۰٬۴۱۵ میلیون رای کسب کرد اما بهدلیل اینکه نتوانست ۵۰٪ آرا را به خود اختصاص دهد، او و سعید جلیلی به دور دوم انتخابات رفتند.[۶۵] پزشکیان در مرحله دوم انتخابات که در ۱۵ تیر برگزار شد، رقیب سعید جلیلی بود و با کسب بیش از ۵۳ درصد آرا از کل آراء ماخوذه بهعنوان نهمین رئیسجمهور ایران انتخاب شد. او در این دور ۱۶٬۳۸۴٬۴۰۳ رای کسب کرد.[۶۶]
ریاست جمهوری
پزشکیان پس از تأیید نتیجه انتخابات در آرامگاه سید روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی حضور یافت.[۶۷] او همچنین با سیّد علی خامنهای، رهبر، سیّد محمّد خاتمی، رئیسجمهور پیشین، و رقبای انتخاباتیاش دیدارهایی داشت.[۶۸][۶۹][۷۰] پزشکیان در ۲۲ تیر محمدجواد ظریف را به ریاست شورای راهبری انتقال ریاست جمهوری منصوب کرد.[۷۱] برخی رسانهها، وی را به میخائیل گورباچف، واپسین رهبر شوروی تشبیه کردند که این موضوع حواشیای به دنبال داشت.[۷۲]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/TAHLIF_1403.jpg/250px-TAHLIF_1403.jpg)
مراسم تنفیذ و تحلیف پزشکیان بهترتیب در ۷ و ۹ مرداد ۱۴۰۳ برگزار شد.[۷۳][۷۴] او در ۲۱ مرداد ۱۴۰۳ کابینه پیشنهادی خود را برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. این کابینه شامل یک زن و سه وزیر کابینه قبلی است. [۷۵] جبهه اصلاحات نسبت به حضور افرادی از جناح مخالف در ترکیب کابینه انتقاد کرد.[۷۶] ظریف نیز با انتقاد از این ترکیب از معاونت رییس جمهور استعفا داد.[۷۷] بعضی از حامیان پزشکیان از جمله اسحق جهانگیری، صادق زیباکلام و محمدعلی ابطحی نیز با وجود ابراز انتقاداتی از کابینه، ادامه حمایت خود از پزشکیان و کابینهاش را اعلام کردند. [۷۸] پیش از اعلام رأی اعتماد نمایندگان، مسعود پزشکیان در سخنرانی خود برای دفاع از وزرای پیشنهادی، چند بار گفت که فهرست کابینه چهاردهم را با رهبر جمهوری اسلامی ایران هماهنگ کرده است. وی در سخنان خود گفت: «من نمیخواهم جزئیات را بگویم. من میخواهم بگویم هماهنگ شدهایم و به اینجا آمدهایم، شما از ما بپذیرید، خانم صادق را خود آقا گفتند باشد، چرا مرا وادار میکنید چیزهایی که نباید را بگویم؟»[۷۹]
مواضع
پزشکیان با وجود اینکه در برخی انتخابات مجلس شورای اسلامی از حمایت برخی افراد و گروههای اصلاحطلب برخوردار بوده، در سال ۱۳۹۰ گفته است: «صد بار گفتهام و باز هم میگویم که اصلاحطلب نیستم.»[۸۰] پزشکیان در سال ۱۳۹۲ توضیح داد جزو دستهجات و گروههای اصلاحطلبی نیست اما اصلاحات و اصلاحطلبی را با جان و دل قبول دارد.[۸۱] او در یک نشست خبری در جریان انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ گفت: «اینکه درجلسه مجمع عمومی جبهه اصلاحات ایران گفتهام من اصولگرا هستم، به این دلیل است که اصولی دارم و آن هم حق و عدالت است. برای رسیدن به این دو اصل باید اصلاحات کرد. نمیتوان بدون اصلاحات به حق و عدالت رسید.»[۹][۸۲]
ولایت فقیه
پزشکیان در سال ۱۳۸۸ در گفتگو با خبرگزاری ایسنا، شک کردن به اصل ولایت فقیه و زیر سؤال بردن آن را از نظر اعتقادی جایز ندانست. او ولایت فقیه را همه آن چیزی دانست که «زندگی، اعتقاد و باورمان را از آن داریم» و در ادامه نتیجه گرفت که اگر بر اساس اعتقاد به آن عمل کنیم، مشکلی پیش نمیآید.[۳] پزشکیان در جریان رقابتهای چهاردهمین انتخابات ریاستجمهوری، در دانشگاه تهران در جریان جلسهای دانشجویی، اعلام کرد رهبری را نه تنها قبول دارد؛ بلکه «ذوب» در اوست و کسی حق توهین و بیاحترامی به علی خامنهای را ندارد.[۸۳] او معتقد است دلیل نارضایتی مردم این است که افراد مسئول و مجری، به دلیل ناتوانی و فقدان تخصص سیاستهای رهبری را به درستی اجرا نمیکنند.[۸۴] او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ نیز برنامه خود را اجرای برنامه رهبری عنوان کرد.[۸۵]
اعتراضات ۱۳۸۸
پس از انتخابات شبههبرانگیز ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸، فراکسیون اقلیت مجلس در خصوص حضور یا عدم حضور در مراسم تحلیف محمود احمدینژاد جلسه برگزار کرد ولی نتیجه جمعی حاصل نشد و تصمیم به خود اعضا واگذار شد. مسعود پزشکیان به همراه اکثریت اعضای این فراکسیون در مراسم تحلیف احمدینژاد شرکت کرد و خبرگزاری دولت این حضور را با تیتر «شکست پروژه اخلال در مراسم تحلیف» پوشش داد.[۸۶] پزشکیان پیش از این در واکنش به نتیجه انتخابات دهم گفته بود باید نظر شورای نگهبان در خصوص نتیجه انتخابات را بپذیریم، حتی اگر نظر متفاوتی نسبت به آن داریم.[۸۷]
در جریان اعتراضات پس از انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸، پزشکیان در نطقی از نحوه برخورد با معترضان انتقاد کرد که فضای مجلس را به تشنج کشید. او در صحبت خود از سخنان امام اول شیعیان خطاب به مالک اشتر یاد کرد که «مانند یک حیوان وحشی به جان مردم نیفت».[۹] پس از مرگ رامین پوراندرجانی، پزشک بازداشتگاه کهریزک که معترضان پس از انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸ در آن محبوس بودند، پزشکیان در ۲۶ آبان ۱۳۸۸ از پزشکی قانونی خواست علت مرگ او را اعلام کند و مرگ بر اثر سکته قلبی را متناسب با سن و سال پوراندرجانی ندانست.[۸۸] در جریان اعتراضات ۱۶ آذر ۱۳۸۸، صدا و سیما گزارشی را پخش کرد که در آن فردی نامعلوم عکس روحالله خمینی را پاره میکند و این اقدام را به اعتراض دانشجویان نسبت داد.[۸۹] مسعود پزشکیان ضمن محکومیت پاره کردن عکس روحالله خمینی، این اقدام را غیرقابل بخشش خواند و خواستار شناسایی عوامل آن و برخورد جدی با آنها شد.[۹۰]
سپاه پاسداران
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Iranian_MPs_Wear_IRGC_Uniforms_07.jpg/240px-Iranian_MPs_Wear_IRGC_Uniforms_07.jpg)
پزشکیان در جریان جلسات مجلس، در واکنش به تروریستی اعلام کردنِ دولتِ ایالاتِ متّحده سپاهِ پاسداران را، ضمن محکومیت این اقدام، مدعی شد ملت با قدرت از سپاه مقتدر دفاع میکند.[۹۱] پس از سرنگونی پهپاد گلوبال هاوک آمریکایی توسط سپاه پاسداران پزشکیان در نطقی حکومت آمریکا را تروریست دانست و اقدام سپاه برای هدف قرار دادن این پهپاد را «مشت محکمی به دهان یاوهگوییهای سران آمریکای جنایتکار» توصیف کرد.[۹۲] پزشکیان در یک جلسه دانشگاهی، در پاسخ به انتقادی از او نسبت به پوشیدن لباس سپاه، اعلام کرد باز هم این لباس را میپوشد. او گفت سپاه با آنچه که شما الان بیرون میبینید خیلی فرق دارد، سپاه اگر نبود مملکت تجزیه میشد.[۴] همچنین پزشکیان در نطقی دیگر در مجلس گفت بدون وجود سپاه پاسداران، روی امنیت را نمیدیدیم.[۹۳]
اعتراضات آبان و دی ۱۳۹۸
پزشکیان در مصاحبهای با روزنامه خراسان روش مدیریتی اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران را از نظر علمی و عقلی غلط دانست و گفت نمیشود که مردم یک طرف باشند و دولت با قاطعیت دستور بدهد؛ هر کسی هم خواست حرفی بزند، بزنیم و از بین ببریمش، این با هیچ عقل و منطقی همخوانی ندارد.[۹۴] او در مصاحبهای دیگر در خصوص اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران، اذعان کرد به عنوان عضو هیئت رئیسه مجلس دهم، پیگیریای در خصوص این حوادث انجام نداده و حتی اگر پیگیریای هم صورت میگرفت، سپاه پاسداران به مجلس پاسخگو نبود. او با اشاره به اینکه عدهای در اعتراضات آبان قصد اسقاط جمهوری اسلامی را داشتند و باید دقت کرد که چه گروه و جریانی افراد را به حضور در خیابان تحریک میکرد؛ در نهایت مدیریت کشور را در مجموع اتفاقات مقصر دانست و گفت «ما باید بهتر عمل میکردیم». همچنین پزشکیان در خصوص عدد دقیق کشتهشدگان این اعتراضات، ابراز بیاطلاعی کرد.[۹۵]
پزشکیان دربارهٔ اعتراضات دی ۱۳۹۸ در نطقی در مجلس از برخورد آمرانه با مردم در پی چنین حوادثی انتقاد نمود و با اشاره به نامه امام اول شیعیان به مالک اشتر، گفت ما باید با انصاف با مردم برخورد کنیم و برخورد خشن با مردم نداشته باشیم و باید از آمرانه عمل کردن و جبارانه برخورد کردن با مردم اجتناب کنیم. او این ادبیات آمرانه را دارای سه تالیفاسد دانست: قلبها را سیاه میکند، دین را تضعیف میکند و انقلاب و دگرگونیها را نزدیک میکند.[۹۴]
قتل حکومتی مهسا امینی
در پی کشتهشدن مهسا امینی و خیزش ۱۴۰۱ مردم ایران، پزشکیان در سخنرانیای به مناسبت اربعین حسینی با اشاره به اتفاق رخ داده اعلام کرد نمیداند مهسا امینی کشته شده یا فوت کرده؛ اما اگر بابت این اتفاق «زمین دهان باز کند و آدم خودش بمیرد جا دارد».[۹۶] در ادامه او با حضور در صداوسیما اعلام کرد از نظر علمی نمیشود گفت که مهسا امینی بیدلیل فوت کرده. او خواستار ایجاد یک تیم ارزیاب و شفافسازی در خصوص این واقعه شد.[۹۷] او در ادامه با صدور بیانیهای ضمن محکوم کردن اعتراضات، آنچه «دمیدن در آتش خشم و کینه و افتادن کشور در التهاب و آشوب» خواند را به نفع مردم ندانست و آن را به سود منافقان و دشمنان ایران ارزیابی کرد و نسبت به توهین به رهبر جمهوری اسلامی و آنچه که او «کشتن برادران نیروی انتظامی و بسیجی و تخریب اماکن و اموال عمومی» توسط معترضان توصیف کرد؛ ابراز نگرانی کرد. همچنین در این بیانیه تسریع در شفاف نمودن علت مرگ مهسا امینی توسط تیمی کارشناسی و بیطرف، و ارزیابی عملکرد و میزان کارایی یا عدم کارایی گشت موسوم به امنیت اخلاقی و تأکید بر برخورد عزتمندانه توأم با دلسوزی و خیرخواهی و به دور از اجبار و امر و نهی با مردم را به عنوان راههای برونرفت از وضعیت پیشآمده، پیشنهاد کرد.[۵] پزشکیان نحوه برخورد با معترضان دستگیر شده و محاکمه آنها را مغایر قانون اساسی دانست و خواستار فراهم شدن امکان دسترسی به وکیل برای متهمان شد. او التهاب جامعه را ناشی از عدم اجرای قانون به نحوی که نوشته شده دانست. او گفت: «اگر بخواهیم باز هم تندروی کنیم و خارج از چارچوبهای قانون برخورد کنیم، بازداشت کنیم و اطلاع ندهیم، خلاف قانون کاری کنیم یا مثلاً اضافهتر از زمان قانونی در بازداشت نگه داریم؛ اگر چنین کارهایی انجام دهیم وضعیت را بدتر خواهیم کرد که بهتر نمیشود.»[۹۸] پزشکیان «موضعگیری صریحش» دربارهٔ مهسا امینی را دلیل رد صلاحیت خود در انتخابات مجلس سال ۱۴۰۲ خواند.[۹۹]
پزشکیان، به همراه علیاکبر ولایتی، به عنوان دو پزشک، برای جلب رضایت خانواده روحالله عجمیان، بسیجیای که در اعتراضات کرج کشته شده بود، و جلوگیری از حکم اعدام برای حمید قرهحسنلو، پزشک رادیولوژی و از متهمان آن پرونده، دیدار و رایزنی کردند. خانواده عجمیان اصرار به اعدام قرهحسنلو داشتند و ولایتی و پزشکیان را مسبب لغو حکم اعدام دانسته و از کنش آنان اعلام نارضایتی کردند.[۱۰۰]
حجاب اجباری
پزشکیان با وجود اینکه بنابر گفته خود پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، از مدافعان حجاب اجباری در ایران بوده و قانون پوشش زنان را پیش از نهایی شدن قانون حجاب اجباری در دانشگاه علومپزشکی اجرا کرده؛[۱۵] اما اکنون از مخالفان طرحهای حکومت ایران برای برقرار کردن حجاب اجباری از جمله گشت ارشاد، حجاببانها و جریمهٔ مالی زنان بدون حجاب است.[۱۰۱][۱۰۲][۱۰۳] وی معتقد است نباید برخورد حکومت در زمینهٔ پوشش زنان اجباری باشد.[۱۰۴] با این حال میگوید نمیتواند قول غیرعملی بدهد و ناچار است متصدیان و متولیان گشت ارشاد را قانع کند که از برخورد با زنانی که حجاب اجباری را برنمیتابند، خودداری ورزند.[۱۰۵] او همچنین معتقد به کار فرهنگی و تربیتی در این زمینه است و استفاده از زور و اجبار را منجر به عناد مردم با مذهب و حکومت ارزیابی میکند.[۱۰۶][۱۰۷] پزشکیان دربارهٔ مسائل زنان معتقد است باید از مدرسه و مهدکودک نگاه برابر را آموزش بدهیم.[۱۰۸]
در پی تلاش دستگاه انتظامی برای فعال کردن دوباره گشت ارشاد در سال ۱۴۰۲، پزشکیان این روش را برای نظام مشکلزا دانست.[۱۰۹] در سال ۱۳۹۰، ۷۹ نماینده منتقد دولت از محمود احمدینژاد سؤال پرسیدند که یکی از این سوالات به سخنان او در مورد نقش دولت در «مبارزه با بدحجابی» اختصاص داشت. علی مطهّری به نمایندگی از امضاکنندگان، سوالات را مطرح کرد و اشاره کرد که احمدینژاد در یک برنامه تلویزیونی، دولت را مسئول برخورد با بدحجابی ندانسته و از دیگر دستگاهها انتقاد کرده است. این سخنان با اعتراض روحانیون و نمایندگان مجلس مواجه شد، اما احمدینژاد نظر خود را تکرار کرد. مطهّری هشدار داد که این «چراغ سبز نشان دادن» ممکن است به وضعیتی خارج از کنترل منجر شود.[۱۱۰] مسعود پزشکیان یکی از نمایندگان امضاکننده این سوالات بود. علی مطهری پیش از این اعلام کرده بود که امضاکنندگان این طرح با یکدیگر هم قسم شدهاند تا آن را به سرانجام برسانند.[۱۱۱] ستاد رسمی مسعود پزشکیان در فرایند چهاردهمین انتخابات ریاستجمهوری اعلام کرد پزشکیان به هیچ وجه موافق این بند از سوالات طرح شده از رئیس دولت دهم نبوده است و توضیح داد چون طرح سؤال از رئیسجمهور نیازمند درخواست حداقل یک چهارم نمایندگان مجلس است، سوالات مختلف نمایندگان، تجمیع شده و بهصورت یکجا ارسال شد و امضای پزشکیان در فرایند سؤال از احمدینژاد ناظر به این بند نبوده و بندهای دیگر سوالات مطرح شده، مدنظر او بوده است. این ستاد توضیح داد برای عملیاتی شدن طرح سؤال از رئیسجمهور نیاز به تجمیع سوالات بود تا هم از تکرار این فرایند جلوگیری شود و در عین حال نمایندگان بیشتری بتوانند سوالات خود را از رئیسجمهور بپرسند.[۱۱۲]
پزشکیان در جریان مبارزات چهاردهمین انتخابات ریاستجمهوری، طرح نور برای برقراری مجدد گشت ارشاد را به سیاهی تشبیه کرد.[۱۰۹]
فیلترینگ
پزشکیان از مخالفان طرح صیانت در مجلس یازدهم بوده است.[۱۱۳] در جریان چهاردهمین انتخابات ریاستجمهوری، وی از محدودیتهای اینترنتی و فیلترینگ انتقاد کرد و آن را عامل ساقط کردن کسبوکارهای مجازی دانست.[۱۱۴] با این حال پزشکیان از «مداخله دولت در اینترنت» در زمان بحرانهای خاص دفاع میکند.[۱۱۵] وی در اظهارنظری پیش از برگزاری انتخابات ۱۴۰۳ درباره سانسور اینترنت در ایران،[۱۱۶] گفت: «در تمام دنیا در مواقع خاص محدودیتهایی دارند اما نباید این طور باشد که الان وقتی هیچ مسالهای نیست فیلترینگ بگذاریم.»[۱۱۷]
برجام و افایتیاف
پزشکیان از اعضای کمیسیون بررسی برجام در دورهٔ دهم مجلس بوده است و به طوری کلی از مفاد آن حمایت کرده است. وی مخالفان برجام را از «کاسبان تحریم» میداند.[۱۱۸][۱۱۹] پزشکیان از پیوستن ایران به FATF حمایت کرده است و معتقد است که پیوستن به این معاهده برای شفافیت اقتصادی ایران ضروری است. پزشکیان استدلال میکند که حتی چین هم بدون رفع مشکل FATF در ایران سرمایهگذاری نخواهد کرد.[۱۲۰][۱۲۱]
اقوام
پزشکیان خواستار اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی ایران برای همه قومیتها شده است. این اصل میگوید: «زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانههای گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است.» او اجرای این اصل را مانع بهانه دادن به «دست تجزیهطلبان و اختلافافکنان» خوانده است.[۱۲۲][۱۲۳] او در ۷ اسفند ۱۳۹۴ در جلسه مجلس گفت «از اینکه خدا من را تُرک آفریده، شاکر هستم و هیچکس حق ندارد زبان و فرهنگ تُرکها را مسخره کند.»[۱۲۴]
چهره عمومی
به گفتهٔ نجمه بزرگمهر در فایننشال تایمز، پزشکیان ابتدا نامزد برجستهای در جناح اصلاحطلبان در نظر گرفته نمیشد اما بهدلیل «صراحت، تمایل به انتقاد از سیاستهای افراطی جمهوری اسلامی و تعهد به عدالت و برابری» ستایشگرانی به دست آورد و حضورش باعث دگرگونی رقابتها شد.[۱۲۵] هانا کاویانی در رادیو فردا به «صراحت لهجه و سخنرانیهای تندوتیزش» در دورهٔ نمایندگی مجلس اشاره کرد.[۱۲۶]
در طول تبلیغات انتخاباتی و پس از آن، کاپشن پزشکیان مورد توجه رسانهها قرار گرفت.[۱۲۷] به عقیدهٔ فرناز فصیحی در نیویورک تایمز، کاپشن پوشیدن پزشکیان به جای کت و شلوار، نشانهای از شخصیت پوپولیستی اوست.[۷]
منابع خبری مانند شرق، نزدیک به اصلاحطلبان، خانوادهٔ پزشکیان را به دور از حاشیه و خودش را دارای کارنامهای شفاف در مسائل اقتصادی میدانند.[۹][۱۲۸] با این وجود مخالفان سیاسیاش مثل علیرضا زاکانی او را متهم به دفاع از افرادی که در فساد دست داشتهاند و دو نماینده مجرم کردهاند.[۱۲۹]
زندگی شخصی
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Masoud_Pezeshkian_in_Yadegar-e_Emam_Stadium.jpg/220px-Masoud_Pezeshkian_in_Yadegar-e_Emam_Stadium.jpg)
پزشکیان در دوران دانشجویی عضو انجمن اسلامی دانشجویان بود و با همسرش فاطمه مجیدی[۱۳۰] که پزشک متخصص زنان بود آشنا شد و هنگام وقوع انقلاب فرهنگی از او خواستگاری کرد.[۱۳۱][۱۳۲] پزشکیان همسر و یکی از فرزندان خود را در سال ۱۳۷۳ بر اثر سانحهی رانندگی از دست داد. او پس از آن هرگز ازدواج نکرد[۱۳۳] و سه فرزند دیگرش — یک دختر و دو پسر — را به تنهایی بزرگ کرد.[۱۳۴] پزشکیان تا سال ۱۳۹۵ سه نوه داشت.[۱۳۵]
در جریان استیضاح علی ربیعی، وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سال ۱۳۹۷، اتهاماتی در خصوص غیرشفاف بودن حضور دختر پزشکیان در پتروشیمی جم مطرح شد.[۱۳۶] پزشکیان در توضیح گفت دخترش دارای تحصیلات مرتبط با شغلش است و فوق لیسانس شیمی را از دانشگاه شریف دریافت کرده است. او بیان کرد که زهرا پزشکیان پیش از روی کار آمدن دولت روحانی در پتروشیمی جم مشغول به کار شده بود.[۱۳۷]
پزشکیان از هواداران باشگاه فوتبال تراکتور تبریز است.[۱۳۸] او همچنین مدرس قرآن و نهجالبلاغه است.[۱۳۵][۱۳۹] او علاوه بر زبان فارسی، به زبانهای ترکی آذربایجانی، کُردی،[۱۴۰][۱۴۱] عربی و انگلیسی تسلط دارد.[۱۴۲]
تاریخچه انتخاباتی
سال | انتخابات | آرا | ٪ | رتبه | نتیجه |
---|---|---|---|---|---|
۱۳۸۶ | مجلس شورای اسلامی | ۱۰۵٬۶۳۹ | ۲۷٫۶۱ | اول | پیروزی |
۱۳۹۰ | مجلس شورای اسلامی | ![]() |
![]() |
![]() |
پیروزی |
۱۳۹۴ | مجلس شورای اسلامی | ![]() |
![]() |
![]() |
پیروزی |
۱۳۹۸ | مجلس شورای اسلامی | ![]() |
![]() |
اول | پیروزی |
۱۴۰۰ | ریاستجمهوری | — | رد صلاحیت | ||
۱۴۰۲ | مجلس شورای اسلامی | ![]() |
![]() |
![]() |
پیروزی |
۱۴۰۳ | ریاستجمهوری | ۱۰٬۴۱۵٬۹۹۱[۱۴۳] | ۴۳٫۵۴ | اول | راهیابی به دور دوم |
دور دوم ریاستجمهوری | ۱۶٬۳۸۴٬۴۰۳ | ۵۳٫۷ | اول | پیروزی |
منابع
- ↑ ««آقای رئیس جمهور نهجالبلاغه خوان» زیر ذرهبین مخالفان و منتقدان». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۸-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۶.
- ↑ «آقای پزشکیان ؛ پس کو نتیجه آن همه نهجالبلاغه که خواندی؟». اعتمادآنلاین. ۲۰۲۴-۰۸-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۶.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ «پزشکیان در گفتوگوبا ایسنا: اگر به اصل ولایت فقیه عمل کنیم، مشکلی پیش نمیآید شک کردن به اصل ولایت فقیه از نظر اعتقادی جایی ندارد». خبرگزاری ایسنا. ۱۵ دی ۱۳۸۸.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ «پزشکیان: من باز هم لباس سپاه میپوشم؛ سپاه اگر نبود کشور تجزیه شده بود». اصلاحاتنیوز. ۲۱ خرداد ۱۴۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ «بیانیه «پزشکیان» در خصوص حوادث اخیر در کشور». تابناک. ۲ مهر ۱۴۰۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «Masoud Pezeshkian». www.bbc.com (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ Fassihi, Farnaz (July 17, 2024). "Iran's New President Promises Changes. Can He Deliver?". The New York Times (به انگلیسی). Retrieved July 18, 2024.
- ↑ • «Masoud Pezeshkian: The reformist now Iran's president-elect». youtube (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
• "Masoud Pezeshkian, a heart surgeon who rose to power in parliament, runs to be Iran's next president". Arab News (به انگلیسی). 2024-07-04. Retrieved 2024-07-07.
• "Front Pages: Iran's 2024 Presidential Election | The Iran Primer". iranprimer.usip.org (به انگلیسی). 2024-06-26. Retrieved 2024-07-07.
• "Who Is Masoud Pezeshkian, Iran's New President?". Times Now (به انگلیسی). 2024-07-06. Retrieved 2024-07-07.
• "Iran: Masoud Pezeshkian, the candidate advocating closer ties with the West". La croix international (به انگلیسی). 2024-06-27. Retrieved 2024-07-07.
• "Masoud Pezeshkian, a heart surgeon who rose to power in parliament, runs to be Iran's next president". ABC News (به انگلیسی). Retrieved 2024-07-07.
• Fassihi and Rubin. "With Voter Discontent High, Turnout Appears to Plummet in Iran". New York Times. Retrieved 29 June 2024.
• «The Guardian view on Iran's presidential election: more choice, but little real hope of change». The Guardian. ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۴.
• «مسعود پزشکیان کیست؟». انتخاب. ۲۰ خرداد ۱۴۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱. - ↑ ۹٫۰۰ ۹٫۰۱ ۹٫۰۲ ۹٫۰۳ ۹٫۰۴ ۹٫۰۵ ۹٫۰۶ ۹٫۰۷ ۹٫۰۸ ۹٫۰۹ ۹٫۱۰ ۹٫۱۱ ۹٫۱۲ ۹٫۱۳ «پزشکیان: اصلاحطلبی که اصولگرا شد». بیبیسی فارسی. ۲۰۲۴-۰۶-۱۰. بایگانیشده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «پاسخ به سوالاتی دربارهٔ زندگی شخصی مسعود پزشکیان». تابناک. ۲۰ تیر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ «Masoud Pezeshkian: The reformist now Iran's president-elect» (به انگلیسی). BBC News. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ «طبق عکس شناسنامه پزشکیان , نام خانوادگی او ابتدا «پوزیده» بوده است». iranianuk.com. ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۶.
- ↑ "پوزیده پزشکیان شد!". news.gooya.com (به انگلیسی). Retrieved 2024-08-16.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ ۱۴٫۴ «در مورد مسعود پزشکیان بیشتر بخوانید». تابناک. دریافتشده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «پزشکیان: حجاب قانون نشده بود بنده حجاب را در بیمارستانها و دانشگاهها اجباری کردم». همشهری آنلاین. ۱۱ تیر ۱۴۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۲۰۲۴-۰۷-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۷.
- ↑ «اظهارات پزشکیان دربارهٔ تحصن مجلس ششم: آقای خاتمی با یک سری از وزرا دعوا کرد که چرا نزدید در دهن آنها - خبرآنلاین». www.khabaronline.ir. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۶.
- ↑ «روایت پزشکیان در سپری کردن دورههای مدیریت در خارج از کشور؛ کدام کشورها؟». خبرآنلاین. ۲۶ خرداد ۱۴۰۳. دریافتشده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ https://mj.tbzmed.ac.ir/fa/EditorialBoard
- ↑ «تأیید انتخاب رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. ۱۸ بهمن ۱۳۷۳.
- ↑ "Editors-in-Chief:". Journal of Cardiovascular and Thoracic Research, (به انگلیسی). Archived from the original on 11 June 2024. Retrieved 11 June 2024.
{{cite web}}
: نگهداری CS1: نقطهگذاری اضافه (link) - ↑ «دکتر مسعود پزشکیان». فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۶.
- ↑ ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ «مسعود پزشکیان؛ از تدریس نهجالبلاغه تا نایب رئیسی مجلس». بیبیسی فارسی. ۲۰۱۶-۰۶-۱۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ "Canadian Journalist in Iranian Custody was Probably Murdered, says Tehran Official". Voice of America (به انگلیسی). 2009-10-28. Archived from the original on 10 June 2024. Retrieved 2024-06-10.
- ↑ «نایب رئیس کمسیون امنیت ملی اعلام کرد زهرا کاظمی در اثر ضربه مغزی هنگام بازجوئی به قتل رسید». رادیو فردا. ۲۰۰۶-۱۲-۰۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «نقاط تاریک یک پرونده؛ زهرا کاظمی چگونه کشته شد؟». BBC News فارسی. بایگانیشده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «Kazemi was murdered, Iranian VP declares» (به انگلیسی). The Globe and Mail. ۲۰۰۳-۰۷-۳۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ «معاون رئیسجمهوری اسلامی گفت زهراکاظمی در اثر خونریزی مغزی جان داد». رادیو فردا. ۲۰۰۶-۱۲-۰۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ «رمضانزاده:مرتضوی از من خواست گزارش پرونده زهرا کاظمی را تکذیب کنم». شرق. ۲۰۲۴-۰۶-۱۰. بایگانیشده از اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ "Revealed: how photographer died after Iran prison beating". The Telegraph (به انگلیسی). 2004-02-15. Archived from the original on 10 June 2024. Retrieved 2024-06-10.
- ↑ «مسعود پزشکیان و پرونده کشتهشدن زهرا کاظمی در سال ۸۲». factnameh.com. ۲۰۲۴-۰۶-۱۳. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۳.
- ↑ «Canadian journalist 'beaten to death'» (به انگلیسی). ۲۰۰۳-۰۷-۱۶. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ «وزیر بهداشت جمهوری اسلامی علت مرگ عکاس ایرانی – کانادایی را خونریزی مغزی اعلام کرد». رادیو فردا. ۲۰۰۶-۱۲-۰۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ «متن کامل گزارش هیئت ویژه رئیسجمهوری برای رسیدگی به مسئله فوت خانم زهرا کاظمی - ایسنا». www.isna.ir. بایگانیشده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ ۳۴٫۲ ۳۴٫۳ «نماینده دوازدهم، آذربایجان شرقی (آذر شهر / اسکو / تبریز)». rc.majlis.ir. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۲۲. دریافتشده در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «اعتبار نامه سلمان خدادادی رد شد». عصر ایران. ۱۸ تیر ۱۳۸۷. بایگانیشده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «اعتبار نامه منتخب مردم ملکان به تأیید مجلس رسید». ایرنا. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۲.
- ↑ «ادامه اعتراضها به انحلال دانشگاه علوم پزشکی ایران». صدای آمریکا. ۲۰۱۰-۱۱-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۰.
- ↑ «ابقای مطهری و پزشکیان؛ شرط اصلاح طلبان برای حمایت از لاریجانی». رادیو فردا. ۲۰۱۷-۰۵-۳۰. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «پزشکیان و مطهری نائب رئیس مجلس شدند». بایگانیشده از اصلی در ۳ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۲-۲۰.
- ↑ «نایب رئیس مجلس ایران: دولت مواد مخدر عرضه کند». BBC News فارسی. ۲۰۱۹-۱۲-۱۸. بایگانیشده از اصلی در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «تشکیل فراکسیون مناطق ترکنشین در مجلس/ پزشکیان رئیس شد». پایگاه خبری آفتاب. ۹ آبان ۱۳۹۵. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «دفاع پزشکیان از تشکیل فراکسیون ترکزبانان». تابناک. ۱۶ آبان ۱۳۹۵. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «نایب رئیس مجلس ایران: همه مسئولان با یکدیگر اختلاف دارند». BBC News فارسی. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ رفیع زاده، شهرام (۲۰۱۷-۱۱-۰۱). ««صورت مسئله حصر پاک شد»». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «نایب رئیس مجلس ایران: ادامه حصر به صلاح کشور نیست». رادیو فردا. ۲۰۱۷-۰۸-۱۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «نماینده مجلس: پیشنهاد نایب رئیس برای قائممقام اجرایی رهبری «طعنهآمیز» بود». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «تایید خبر پیشنهاد قائم مقام برای خامنهای «از طرف نزدیکان روحانی»». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «حسن روحانی برای قائم مقامی آیتالله خامنهای پیشنهاد شد». سایت خبری تحلیلی زیتون. ۲۰۱۹-۱۱-۰۵. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «پزشکیان: حرفی دربارهٔ تعیین قائم مقام برای رهبری نزدم». خبرآنلاین. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۶.
- ↑ «پزشکیان: طرح صیانت از کاربران اینترنتی در دستیابی به اهداف خود موفق نخواهد شد». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۷-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۲.
- ↑ «علی مطهری و پزشکیان تأیید صلاحیت شدند». تابناک. ۱۴ دی ۱۴۰۲. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «پزشکیان: رهبری مرا مدیون خودشان کردند | ماجرا چه بوده است؟». همشهری آنلاین. ۲۱ خرداد ۱۴۰۳.
- ↑ «همه آنهایی که برای ریاست جمهوری آمدند». تابناک. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۱۷. دریافتشده در ۳ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «مزرات کشور اسامی تااید صلاحیت شدگان را اعلام کرد». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۲۵ مه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۵ مه ۲۰۲۱.
- ↑ «انتخابات ۱۴۰۰؛ پزشکیان و همتی از رویکرد شورای نگهبان در ردصلاحیتها انتقاد کردند». رادیو فردا. ۲۰۲۱-۰۵-۳۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «انتخابات ۱۴۰۰؛ استقبال از حضور همسر همتی در تلویزیون و انتقادهای تند پزشکیان در مجلس». BBC News فارسی. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «برای مشارکت پرشور وارد عرصه شدم». خبرآنلاین. بایگانیشده از اصلی در ۳ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۱۲.
- ↑ «اسامی کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد». مشرق نیوز. ۲۰ خرداد ۱۴۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۹ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۹ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «سید محمد خاتمی: به دکتر پزشکیان رأی خواهم داد». عصر ایران. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۶.
- ↑ «حمایت روحانی از پزشکیان: به کسی رأی دهیم که مصمم است سایه تحریم را از سر مردم بردارد / از مردمی که خواهان تعامل سازنده با جهان و اعتدال در داخل کشور هستند، میخواهم که به پزشکیان رأی بدهند». انتخاب. ۶ تیر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۷ تیر ۱۴۰۳.
- ↑ «اعضای ستاد انتخاباتی مسعود پزشکیان /علی شکوری راد معاون تبلیغات شد /معاون بانوان و اقتصادی چه کسی هستند؟». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۶-۱۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ بیات، طیبه (۲۲ خرداد ۱۴۰۳). «عیار پزشکیان در تلویزیون رو شد/ژست هنری پورمحمدی در فیلم تبلیغاتی». خبرگزاری مهر. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۲ خرداد ۱۴۰۳.
- ↑ «اعتماد خبر داد؛ صدور فرمان تخریب مسعود پزشکیان در ستادهای انتخاباتی اصولگرایان». اعتماد آنلاین. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۲.
- ↑ Bozorgmehr, Najmeh (20 June 2024). "Iran's reformist candidate jolts presidential race with nuclear pitch". Financial Times (به انگلیسی). Retrieved 25 June 2024.
- ↑ فرامرزی، محسن (۹ تیر ۱۴۰۳). «نتایج نهایی انتخابات ۸ تیر ۱۴۰۳؛ پزشکیان و جلیلی به مرحله دوم راه یافتند». ایسنا. دریافتشده در ۷ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ «مسعود پزشکیان در انتخابات ریاست جمهوری ایران پیروز شد». بیبیسی فارسی. ۶ ژوئیه ۲۰۲۴. دریافتشده در ۶ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ «پزشکیان: اگر رهبر نبود، اسم من به این راحتی از صندوق درنمیآمد». بیبیسی فارسی. ۲۰۲۴-۰۷-۰۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ «جزئیات جلسه مهم دونفره مسعود پزشکیان و سعید جلیلی/ ویدئو و عکس». شرق. ۲۰۲۴-۰۷-۰۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ «مسعود پزشکیان با رهبر انقلاب دیدار کرد». دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۷-۰۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ «حضور خاتمی در منزل پزشکیان بعد از اعلام نتایج انتخابات». بیبیسی فارسی. ۲۰۲۴-۰۷-۰۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ «پزشکیان ریاست شورای راهبری انتقال دولت را به ظریف سپرد». دویچه وله. ۲۲ تیر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۱۲.
- ↑ «واکنش به تیتر جنجالی روزنامه «آرمان امروز» برای پزشکیان». تابناک. ۲۹ تیر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۱۹.
- ↑ «زمان مراسم تنفیذ ریاست جمهوری پزشکیان اعلام شد+جزئیات». خبرآنلاین. ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ «مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رئیسجمهور منتخب، ۹ مرداد برگزار میشود». رادیو فردا. ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۴.
- ↑ «فهرست وزرای پیشنهادی دولت پزشکیان به مجلس ارائه شد». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۸-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۲.
- ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۴-۰۸-۱۲). «دفاع عارف از کابینه پیشنهادی؛ رئیس ستاد انتخاباتی پزشکیان: بیشتر وزیران را نمیشناسم». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۲.
- ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۴-۰۸-۱۲). «انتقاد ظریف از کابینه پیشنهادی پزشکیان؛ «ادامه راهم در دانشگاه را رقم زد»». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۲.
- ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۴-۰۸-۱۲). «دفاع عارف از کابینه پیشنهادی؛ رئیس ستاد انتخاباتی پزشکیان: بیشتر وزیران را نمیشناسم». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۲.
- ↑ «مجلس ایران به تمام وزیران پیشنهادی رأی اعتماد داد؛ پزشکیان: با هماهنگی با رهبر اینجا آمدیم». euronews. ۲۰۲۴-۰۸-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۸-۲۳.
- ↑ «صد بار گفتهام اصلاح طلب نیستم». فرارو. ۱۳۹۰. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «پزشکیان: جزو گروههای اصلاح طلب نیستم». خبرآنلاین. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۲.
- ↑ «پزشکیان: تمام اعتراضات و تشنجها از بیعدالتی شکل میگیرد؛ نمیتوان حق فردی را خورد و به او گفت سکوت کن». انتخاب. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۲.
- ↑ «پزشکیان: رهبری را قبول دارم؛ اصلاً ذوب او هستم، حق توهین و بیاحترامی ندارید». خبرگزاری ایسنا. ۲۷ خرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «پزشکیان: آنها که ادعای ذوببودن در ولایت دارند، اگر سیاستهای رهبری را اجرا میکردند به پیغمبر قسم مردم از وضعیت راضی میشدند». www.khabaronline.ir. ۲۰۲۴-۰۳-۱۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۲.
- ↑ «چرا پزشکیان؟ نگاهی جامعهشناسانه». www.iran-emrooz.net. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۲.
- ↑ «شکست پروژه اخلال در مراسم تحلیف». خبرگزاری ایرنا. ۱۴ مرداد ۱۳۸۸.
- ↑ «عضو فراکسیون اقلیت: باید قانون را بپذیریم». خبرگزاری ایرنا. ۹ تیر ۱۳۸۸.
- ↑ «تعدادی از نمایندگان مجلس مرگ پزشک کهریزک را مشکوک خواندند». BBC News فارسی. ۲۰۰۹-۱۱-۱۷. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ ««احتمال» ساختگی بودن پاره کردن عکس خمینی در اعتراضات ۸۸». رادیو فردا. ۱ آذر ۱۳۹۳.
- ↑ «پزشکیان در گفتوگو با ایسنا: باید با عوامل توهین به ساحت امام راحل برخورد جدی کرد بچههای مذهبی و مؤمن هرگز به بنیانگذار انقلاب اسلامی بیاحترام نمیکنند». خبرگزاری ایسنا. ۲۴ آذر ۱۳۸۸.
- ↑ «ملت با قدرت از سپاه مقتدر دفاع میکند». جامعه خبری الف. ۱۸ فروردین ۱۳۹۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «پزشکیان: سپاه مشت محکمی به دهان یاوهگوییهای آمریکا زد/ طنین شعار «مرگ بر آمریکا» در مجلس». جامعه خبری الف. ۲ تیر ۱۳۹۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «پزشکیان: بدون وجود پاسداران روی امنیت نمیدیدیم». خبرگزاری ایسنا. ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹.
- ↑ ۹۴٫۰ ۹۴٫۱ «مستقل اصلاحخواه». اقتصاد ۲۴. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۶.
- ↑ «پزشکیان: مدیریت کشور در آبان ۹۸ مقصر بود». انصافنیوز. ۳۰ فروردین ۱۴۰۰.
- ↑ «سخنان اعتراضی پزشکیان دربارهٔ درگذشت مهسا امینی: خدا به ما رحم کند!». انصافنیوز. ۲۶ شهریور ۱۴۰۲.
- ↑ «اظهارات قابل تأمل مسعود پزشکیان دربارهٔ ماجرای مهسا امینی: از نظر علمی نمیشود که کسی همین جوری بیفتد/ همه باید بیایند پاسخ بدهند!». خبرآنلاین. ۲۹ شهریور ۱۴۰۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «پزشکیان، نماینده مجلس: یک قانون اساسی نوشتیم اما جور دیگری عمل میکنیم». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «BBC - پزشکیان: «برای موضعگیری صریح بر سر مهسا امینی رد صلاحیت شدم»». BBC (به انگلیسی). ۲۰۲۴-۰۶-۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۸.
- ↑ «روحالله عجمیان؛ پروندهای برای انتقام یا بنزینی برروی آتش اعتراضات». BBC News فارسی. ۲۰۲۳-۱۱-۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «مناظره سوم انتخابات ۱۴۰۳؛ همه نامزدها وعده «احترام به زنان» و بهبود «فضای مجازی» میدهند». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۶-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «کنایههای توییتری پزشکیان به زاکانی؛ در مترو حجاب بان میگذراند و دم از احترام به زنان میزنند/ جوابش را نمیدهم چون تا آخر نمیماند!». www.khabaronline.ir. ۲۰۲۴-۰۶-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «پزشکیان: تعداد دختران [بیحجاب]کم نیست؛ از مردم بپرسید رفتارهای شما را با این قشر چقدر قبول دارند؟ / همین دولت روحانی که به آن گیر میدهید، برجام همین دولت روحانی را دنبالش هستید و نتوانستید احیایش کنید». انتخاب. ۲ تیر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «ببینید | پزشکیان: نباید برخورد ما با دختران و زنان خشن و اجباری باشد». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۶-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «پزشکیان: گشت ارشاد، حذف حجاب اجباری، آزادی زندانیان سیاسی و اقتصاد از اختیارات من نخواهند بود». ار. اف. ای - RFI. ۲۰۲۴-۰۶-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «مسعود پزشکیان: به اسم قانون نمیتوان به زور بر سر زنان حجاب گذاشت». ار. اف. ای - RFI. ۲۰۲۴-۰۵-۰۹. بایگانیشده از اصلی در ۲۱ مه ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «پزشکیان: اصرار به حجاب اجباری، عناد ایجاد میکند / افرادی که نمیتوانند سیاست را اجرا کنند، ضدرهبری هستند نه کسانی که انتقاد میکنند». خبرآنلاین. ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «مسعود پزشکیان دربارهٔ مسائل زنان گفت: «باید آموزش را از مدرسه و مهدکودک شروع کنیم و باید نگاه برابر را آموزش بدهیم.»». BBC NEWS فارسی. ژوئن ۲۱, ۲۰۲۴.
- ↑ ۱۰۹٫۰ ۱۰۹٫۱ پارسا، مانی (۲۰۲۳-۰۷-۲۱). «حکومت در مخمصهٔ حجاب اجباری؛ از چاله به چاه گشت ارشاد؟». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «BBC فارسی - ایران - پاسخهای احمدینژاد اعتراض نمایندگان مجلس را برانگیخت». www.bbc.comبازبینی=2024-06-16. بایگانیشده از اصلی در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «اسامی ۷۹ نماینده طراح سؤال از احمدینژاد». تابناک. ۱۳۹۰-۰۹-۲۹. بایگانیشده از اصلی در ۱۷ آوریل ۲۰۱۲. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۶.
- ↑ «تکذیب یک ادعا دربارهٔ مسعود پزشکیان /چه کسانی پشت این خبرسازیها هستند؟». خبرآنلاین. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۴۰۳-۰۳-۲۶.
- ↑ «پزشکیان: طرح صیانت از کاربران اینترنتی در دستیابی به اهداف خود موفق نخواهد شد». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۷-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «پزشکیان: خیلی از شغلها را با فیلترینگ از دست دادیم». پلیکان. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «سومین مناظره انتخابات؛ دفاع نامزدها از حجاب اجباری، ادامه واکنش سرد در فضای مجازی». رادیو فردا. ۲۰۲۴-۰۶-۲۲. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «انتقادات تند پزشکیان از فیلترینگ و فروش فیلترشکن در مناظره اول /یک عده از مردم مفت پول میگیرند/نمی توان بگوییم در قفس هستیم و با دنیا ارتباط نداریم». www.khabaronline.ir. ۲۰۲۴-۰۷-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۱۷.
- ↑ «مسعود پزشکیان درباره اینترنت چه وعدههایی داد؟». زومیت. ۲۰۲۴-۰۷-۰۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۶.
- ↑ احسان مهرابی (۲۴ خرداد ۱۴۰۳). «پزشکیان؛ اصلاحطلب حکومتی در سیاست خارجی و عدالتخواه در اقتصاد». ایرانوایر.
- ↑ «پزشکیان: مخالفان لغو تحریمها کاسبی میکنند/ برجام احیا شدنی است». ایرنا. ۲۰۲۴-۰۶-۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «پزشکیان: باید مسئله FATF را حل کنیم». www.fardayeeghtesad.com. ۲۰۲۴-۰۶-۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ «مناظره اول نامزدهای انتخابات ۱۴۰۳؛ بحث تحریمها دوباره باز شد». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۶-۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ "مسعود پزشکیان: ما تجزیهطلبی و گرایش اقوام به کشورهای اجنبی و بیگانه را ایجاد کردیم". العربیه فارسی. 2021-02-27. Archived from the original on 14 June 2024. Retrieved 2024-06-14.
- ↑ رادیوفردا (۲۰۱۸-۰۴-۲۵). «پزشکیان: اصل ۱۵ قانون اساسی برای همه اجرا شود». رادیو فردا. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ "آیا مسعود پزشکیان میتواند تُرکها را پای صندوق رای بیاورد؟". IranWire. 2024-06-11. Archived from the original on 14 June 2024. Retrieved 2024-06-14.
- ↑ Bozorgmehr, Najmeh (۱۳ ژوئن ۲۰۲۴). "Reformist candidate Masoud Pezeshkian shakes up Iran presidential election". Financial Times (به انگلیسی). Retrieved 24 June 2024.
- ↑ کاویانی، هانا (۹ تیر ۱۴۰۳). «مسعود پزشکیان؛ اصولگرای تحولخواه یا اصلاحطلب معتمد حکومت؟». رادیو فردا. دریافتشده در ۷ اوت ۲۰۲۴.
- ↑ آذر، مسعود (۲۹ ژوئیه ۲۰۲۴). «کاپشن پزشکیان با کاپشن «معجزه هزاره سوم» چه تفاوتی دارد؟». بیبیسی. دریافتشده در ۷ اوت ۲۰۲۴.
- ↑ «پزشکیان نه پرونده فساد دارد، نه مشکلاتی که آقایان دیگر دارند/ مسعود پزشکیان میتواند کشور را از بحران نجات دهد». شرق. ۲۰۲۴-۰۶-۱۱. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «حمله زاکانی به پزشکیان: از یک بیعدالتی محض دفاع میکرد». فرارو. ۲۱ خرداد ۱۴۰۳. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «یکشنبه، مراسم یادبود پدر همسر پزشکیان در تهران | پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز». انصاف نیوز. ۲۰۱۶-۰۶-۳۰. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۶.
- ↑ «زهرا پزشکیان کیست؟!». دیدهبان ایران. ۱۷ مرداد ۱۳۹۵. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «مقامهای جمهوری اسلامی و همسرانشان؛ مردان نامدار و زنان 'بینام'». بیبیسی فارسی. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۰.
- ↑ «مسعود پزشکیان؛ کسی که مثل هیچکس نیست». روزنامه اعتماد. بایگانیشده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۱.
- ↑ «Iranian presidential vote: lone reformist candidate faces uphill struggle». The Guardian. بایگانیشده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۷.
- ↑ ۱۳۵٫۰ ۱۳۵٫۱ معتمدکیا، محسن (۲۲ مهر ۱۳۹۵). «اظهارات پزشکیان در یک برنامه تلویزیونی/ از برجام تا حقوقهای نجومی». ایسنا. دریافتشده در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۴.
- ↑ «لاریجانی: اتهامات مطرح شده در جلسه استیضاح ربیعی را بررسی میکنیم». رادیو فردا. ۲۰۱۸-۰۸-۰۸. بایگانیشده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴.
- ↑ «دخترم و همسرش با موتور به اداره میروند». آرمان امروز. ۲۰ مرداد ۱۳۹۷. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۴ – به واسطهٔ پیشخوان.
- ↑ «پزشکیان: اکثر بازیهای تراکتور را با نوهام محمدحسین به استادیوم میرویم /باهم بحث میکنیم، نقدم میکند اما هیچوقت دعوا نمیکنیم - خبرآنلاین». خبر آنلاین. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۵.
- ↑ «پزشکیان، کاندیدای همدم قرآن و نهج البلاغه». آرمان امروز. ۲۶ خرداد ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۶-۲۴.
- ↑ "Final Candidates: Iran's 2024 Presidential Election | The Iran Primer". iranprimer.usip.org (به انگلیسی). 2024-07-01. Retrieved 2024-07-07.
- ↑ Sharifi, Kian. "Who Is Masud Pezeshkian, Iran's President-Elect?" (به انگلیسی). Retrieved 2024-07-07.
- ↑ «مرکز پژوهشها - مسعود پزشکیان». web.archive.org. ۲۰۱۸-۰۵-۱۰. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ مه ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۶.
- ↑ «نتایج نهایی دور اول انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ اعلام شد». www.fardayeeghtesad.com. ۲۰۲۴-۰۶-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۱۵.
پیوند به بیرون
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- وبگاه رسمی
- انتشارات نمایهشدهٔ مسعود پزشکیان توسط گوگل اسکالر
- انتشارات توسط مسعود پزشکیان در ریسرچگیت
سِمَتهای علمی | ||
---|---|---|
پیشین: حسین صادقی شجاع |
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز ۱۳۷۹–۱۳۷۳ |
پسین: محمد نوری |
مناصب سیاسی | ||
عنوان جدید | معاون سلامت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱۳۸۰–۱۳۷۹ |
پسین: محمداسماعیل اکبری |
پیشین: محمّد فرهادی |
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱۳۸۴–۱۳۸۰ |
پسین: کامران باقری لنکرانی |
پیشین: محمد مخبر سرپرست |
رئیسجمهور ایران اکنون–۱۴۰۳ |
در حال تصدی |
کرسی پارلمانی | ||
پیشین: سید محمدحسن ابوترابیفرد |
نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی ۱۳۹۹–۱۳۹۵ |
پسین: سید امیرحسین قاضیزاده هاشمی |
رئیس هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان ۱۳۹۹–۱۳۹۵ | ||
مناصب احزاب سیاسی | ||
عنوان جدید | نامزد جبهه اصلاحات ایران برای ریاستجمهوری ۱۴۰۳ |
آخرین انتخابات برگزارشده |
- استادان دانشگاه علوم پزشکی تبریز
- اصلاحطلبان اهل ایران
- اعضای فرهنگستان علوم پزشکی ایران
- افراد زنده
- اهالی ارومیه
- اهالی مهاباد
- پزشکان اهل تبریز
- جراحان اهل ایران
- جراحان قلب و عروق اهل ایران
- دانشآموختگان دانشگاه علوم پزشکی ایران
- دانشآموختگان دانشگاه علوم پزشکی تبریز
- رئیسان دانشگاه علوم پزشکی تبریز
- رئیسجمهورهای ایران
- زادگان ۱۳۳۳
- زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
- نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۴۰۳)
- نامزدهای ردصلاحیتشده انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۹۲)
- نایبرئیسان اول مجلس شورای اسلامی
- نمایندگان تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی
- نمایندگان دوره دوازدهم مجلس شورای اسلامی
- نمایندگان دوره دهم مجلس شورای اسلامی
- نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی
- نمایندگان دوره هشتم مجلس شورای اسلامی
- نمایندگان دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی
- وزیران استیضاحشده در دولتهای جمهوری اسلامی
- وزیران استیضاحشده منجر به ابقاء در دولت سید محمد خاتمی
- وزیران بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
- وزیران دولت ایران
- وزیران دولت هشتم جمهوری اسلامی ایران