پرش به محتوا

محمد شریعتمداری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محمد شریعتمداری
چهارمین وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
دوره مسئولیت
۵ آبان ۱۳۹۷[۱] – ۳ شهریور ۱۴۰۰
رئیس‌جمهورحسن روحانی
پس ازانوشیروان محسنی بندپی (سرپرست)
پیش ازحجت‌الله عبدالملکی
سومین وزیر صنعت، معدن و تجارت
دوره مسئولیت
۲۹ مرداد ۱۳۹۶ – ۲۸ مهر ۱۳۹۷
رئیس‌جمهورحسن روحانی
پس ازمحمدرضا نعمت‌زاده
پیش ازرضا رحمانی
وزیر ورزش و جوانان
سرپرست
دوره مسئولیت
۶ آبان ۱۳۹۲ – ۲۶ آبان ۱۳۹۲
رئیس‌جمهورحسن روحانی
پس ازسید رضا صالحی امیری (سرپرست)
پیش ازمحمود گودرزی
پنجمین معاون اجرایی رئیس‌جمهور
دوره مسئولیت
۳ خرداد ۱۳۹۶[۲] – ۲۹ مرداد ۱۳۹۶
رئیس‌جمهورحسن روحانی
پس ازخودش
پیش ازسید صولت مرتضوی
دوره مسئولیت
۱۶ مهر ۱۳۹۲ – ۲۵ اسفند ۱۳۹۵[۲]
رئیس‌جمهورحسن روحانی
پس ازحمید بقایی
پیش ازخودش
بیست و دومین وزیر بازرگانی
دوره مسئولیت
۲۹ مرداد ۱۳۷۶ – ۲ شهریور ۱۳۸۴
رئیس‌جمهورسید محمد خاتمی
پس ازیحیی آل اسحاق
پیش ازسید مسعود میرکاظمی
رئیس ستاد اجرایی فرمان امام
دوره مسئولیت
مرداد ۱۳۷۳ – ۲۰ آبان ۱۳۷۶
گمارندهسید علی خامنه‌ای
پس ازایجاد عنوان
پیش ازمحمدجواد ایروانی
اطلاعات شخصی
زاده۳ تیر ۱۳۳۹ ‏(۶۳ سال)
تهران، ایران
حزب سیاسیبدون عضویت حزبی
دیگر عضویت‌های سیاسیجمعیت دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی (۱۳۷۸–۱۳۷۴)[۳][۴]
همسر(ان)نیلوفر لوایی
فرزندان۴، (۳ دختر و ۱ پسر)
خویشاوندانعطاءالله صالحی (همسر خواهر)[۵]
سید محمدهادی رضوی (داماد)[۶]
محل تحصیلدانشکده فنی شهید شمسی‌پور
دانشگاه شهید باهنر کرمان
هیئت دولتدولت هفتم
دولت هشتم
دولت یازدهم
دولت دوازدهم
وبگاه
خدمات نظامی
وفاداریایران
خدمت/شاخهکمیته انقلاب اسلامی

محمد شریعتمداری (زادهٔ ۳ تیر ۱۳۳۹) سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی است که در دولت دوازدهم در فاصله سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ سمت وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی را برعهده داشت و از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۷ به‌عنوان وزیر صنعت، معدن و تجارت فعالیت می‌کرد.[۷]

وی پیش‌تر معاون اجرایی رئیس‌جمهور، جانشین رئیس‌جمهور ایران در شورای عالی ایرانیان، شورای عالی فضایی، شورای استاندارد و شورای تحقیقات صنعتی بوده‌است. فساد مالی گسترده وی در دولت های یازدهم و دوازدهم با عاملیت فرزند خواهرش عمار صالحی و پسرش امیرحسین شریعتمداری با نام مستعار امیر شریعت و دامادش محمدهادی رضوی با اعمال نفوذ بدون پیگرد باقی ماند و طرح استیضاح وی در مجلس نیز با اعمال نفوذ مجدد و تمهید تغییر وزارتخانه از صمت به وزارت کار ناتمام ماند.[۸]

او در آغاز کار دولت یازدهم حسن روحانی، بیست روز سرپرست وزارت ورزش و جوانان و در دولت اول و دوم سید محمد خاتمی وزیر بازرگانی بوده‌است. وی از حامیان محمد محمدی ری شهری در انتخابات دوم خرداد ۱۳۷۶ بود. وی همچنین در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۶ ریاست ستاد انتخاباتی حسن روحانی را بر عهده داشت. وی از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۳ به حکم رهبر ایران عضو شورای راهبردی روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران و به عنوان رئیس کمیسیون اقتصادی شورا فعالیت می‌کرده‌است. وی وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت در دولت دوازدهم نیز بوده‌است.[۹] عطاالله صالحی شوهر خواهر وی است. صالحی در فاصله سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۵ فرماندهٔ کل ارتش بود و از ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ جانشینی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح را برعهده داشت.

سوابق[ویرایش]

اعتماد جناح‌های مختلف سیاسی کشور به شریعتمداری موجب شد که وی در دو نوبت مراجعه دولت به مجلس شورای اسلامی برای اخذ رأی اعتماد، با بالاترین آراء (دوره نخست با ۱۹۹ رأی و دوره دوم با ۲۱۵ رأی) موفق به کسب رأی اعتماد از مجلس شورای اسلامی شود. وی به مدت ۸ سال مسئولیت کمیسیون مشترک روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهایی نظیر عربستان سعودی، عراق، عمان، قطر، کویت، پرتغال، اسپانیا، زیمبابوه، اوگاندا، کنیا، فیلیپین، تایلند و… علاوه بر مسئولیت وزارت بازرگانی ایران، به عنوان نماینده تام‌الاختیار دولت در الحاق به سازمان جهانی تجارت منصوب و در طی همین دوره، جمهوری اسلامی ایران را پس از سال‌ها به عنوان عضو ناظر به سازمان جهانی تجارت وارد کرد. وی ۱۲ سال در سمت ریاست کمیسیون و نیز ریاست هیئت عالی نظارت بر سازمان‌های صنفی کشور، با این شبکه عظیم ارتباط گسترده و ثمر بخشی داشته و هم در دوره وزارت بازرگانی وی قانون جدید نظام صنفی از تصویب مجلس شورای اسلامی گذشت و شورای عالی اصناف از منتخبان شبکه‌های صنفی کشور پا به عرصه وجود نهاد.[۹] در طی دوره وزارت ۸ ساله‌اش، ریاست شورای عالی نظارت بر اتاق‌های بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی ایران نیز بر عهده داشت که از این دوره به عنوان بهترین دوره همکاری دولت و بخش خصوصی نام برده می‌شود. در طی این دوران، قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران با ۵ سال کار کارشناسی در قالب کمیته‌های گوناگون تخصصی با همکاری همه بخش‌های ذی‌ربط و بخش خصوصی در هزار ماده پس از ۸۰ سال مورد بازنگری و نگارش مجدد قرار گرفت و تقدیم مجلس شورای اسلامی شد. در طی سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ عضویت هیئت امناء دانشگاه مازندران و دانشگاه علامه طباطبایی را به حکم رئیس‌جمهور و نیز عضویت هیئت امناء بنیاد شهید و امور ایثارگران را به نمایندگی از خانواده‌های شهدا و حکم ریاست‌جمهوری بر عهده داشته‌است. وی با توجه به مقبولیتی که نزد طرفین دعاوی سیاسی وقت در کشور داشته‌است، در جریان انتخابات مجلس هفتم، وقوع تحصّن در مجلس ششم و نیز با تشکیل شورای سران سه قوه در برخورد با مفاسد اقتصادی و همچنین در جریان دستگیری برخی عناصر سیاسی و اقتصادی در آن دوران، به عنوان نماینده ویژه دولت و رئیس‌جمهور در حل و عقد مسائل موجود بین دولت، مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان و قوه قضائیه ایفای نقش کرده‌است.[۹]

  • از سال ۱۳۷۳ پس از ۳ سال عضویت در هیئت امناء ستاد اجرایی فرمان امام با نظر رهبری در سمت ریاست ستاد اجرایی فرمان امام نیز مشغول به خدمت بود.[۹]
  • ازسال ۱۳۷۰ تاکنون عضویت در هیئت امناء آستان شاه‌عبدالعظیم و عضویت و دبیری هیئت امناء مؤسسه علمی - فرهنگی دارالحدیث در قم را نیز تحت اشراف محمدی ری شهری بر عهده دارد.[۹]
  • از سال ۱۳۶۸ در دولت اول اکبر هاشمی رفسنجانی، هم‌زمان با خدمت در سمت معاون نظارت و حسابرسی دفتر، به‌عنوان قائم‌مقام وزیر بازرگانی انجام وظیفه کرد.[۹]
  • مأمور تأسیس معاونت نظارت و حسابرسی دفتر رهبری[۹]
  • همکاری در تهیه قانون تأسیس اطلاعات کشور[۹]
  • معاون اجرایی ریاست‌جمهوری
  • معاون و جانشین معاونت امور انقلاب نخست‌وزیری در زمان نخست‌وزیری رجایی[۹]
  • عضویت در کمیته مرکزی انقلاب اسلامی در زمان مهدوی کنی و محمدباقر باقری کنی[۹]
  • ستاد استقبال از امام خمینی[۹]

حواشی و انتقادها[ویرایش]

  • در مهر ۹۷، نمایندگان مجلس، شریعتمداری را به دلیل عدم کنترل و مدیریت بازار و افزایش بی‌رویه قیمت‌ها و احتکار کالا، عدم مدیریت صحیح بر تأمین مواد اولیه واحدهای تولیدی، عدم پیشگیری از گران‌فروشی محصول واحدهای صنعتی بزرگ که به نوعی وابسته به دولت هستند، عدم انجام کامل وظایف قانونی در مبارزه با قاچاق کالا و ارز، وجود فساد و رانت در واردات خودرو و ثبت سفارش برای دریافت ارز و عدم نظارت بر صنایع خودروسازی کشور که سبب گران‌فروشی، احتکار خودرو و به هم ریختگی بازار شده و… با استناد اصل ۸۹ قانون اساسی و ماده ۲۲۲ استیضاح کردند.[۱۰]
  • اقتصاد آنلاین در گزارشی اعلام کرد شریعتمداری با وجود آنکه استعفا داده بود، اقدام به تغییر کلیدی در وزارت صنعت کرد، او مدیرعامل سایپا، مدیرعامل فولاد مبارکه و رئیس نظام مهندسی معدن را در سه روز تغییر داد.[۱۱]
  • ابوالفضل ابوترابی در گفتگو با تسنیم گفت روحانی قدرت کنار گذاشتن شریعتمداری را ندارد.[۱۲]

حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲ و ۱۴۰۳[ویرایش]

شریعتمداری در روز ۱۲ دی ۱۳۹۱ در مصاحبه‌ای با خبرگزاری مهر برای حضور در یازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری ایران اعلام نامزدی کرد.[۱۳] محسن بهرامی، سخنگوی ستاد انتخاباتی محمدباقر قالیباف در سال ۱۳۸۴، به‌عنوان سخنگوی ستاد انتخاباتی محمد شریعتمداری انتخاب شد.[۱۴] به‌ گزارش خبرگزاری مهر، محسن بهرامی سخنگوی ستاد انتخاباتی «شریعتمداری» گفت: عبدالحسین وهاجی وزیر بازرگانی در سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ به عنوان رئیس ستاد هماهنگی انتخابات محمد شریعتمداری منصوب شده‌است.[۱۵] وی در روز ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ در آخرین روز ثبت‌نام انتخابات ریاست‌جمهوری دوره یازدهم با حضور در ساختمان وزارت کشور ثبت‌نام خود در انتخابات را قطعی کرد.[۱۶]

وی در روز یکشنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۳ با حضور در وزارت کشور برای انتخابات ریاست‌جمهوری دوره چهاردهم نیز ثبت‌‌نام کرد.

دولت یازدهم[ویرایش]

معاونت اجرایی رئیس‌جمهور[ویرایش]

در ۱۶ مهر ۱۳۹۲، حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، طی حکمی شریعتمداری را به معاونت اجرایی رئیس‌جمهور منصوب کرد.[۱۷]

سرپرست وزارت ورزش و جوانان[ویرایش]

در ۶ آبان ۱۳۹۲، و پس از رأی عدم اعتماد مجلس شورای اسلامی به رضا صالحی امیری، دومین وزیر پیشنهادی وزارت ورزش و جوانان، حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، طی حکمی شریعتمداری را با حفظ سمت معاونت اجرایی رئیس‌جمهور به عنوان سرپرست وزارت ورزش و جوانان منصوب نمود.[۱۸] شریعتمداری برای بیست روز تا ۲۶ آبان ۱۳۹۲ که محمود گودرزی توانست از مجلس رأی اعتماد بگیرد، سرپرست وزارت ورزش و جوانان بود.

دولت دوازدهم[ویرایش]

حسن روحانی سه روز پس از مراسم تحلیفش در دوره دوم ریاست‌جمهوری، شریعتمداری را به عنوان گزینه پیشنهادی برای تصدی وزارت صنعت، معدن و تجارت در دولت دوازدهم به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد.[۱۹] شریعتمداری در ۲۹ مرداد ۱۳۹۶ ماه از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد گرفت و در هفت شهریور به عنوان وزیر صنعت، معدن و تجارت در دولت دوازدهم معارفه شد.[۲۰]

طرح استیضاح[ویرایش]

در روز سه شنبه ۶ شهریور ۱۳۹۷ طرح استیضاح شریعتمداری تحویل هیئت رئیسه مجلس شد. به گفته حسینعلی حاجی‌دلیگانی نماینده مجلس، این طرح استیضاح با بیش از ۷۰ امضا در ۱۵ محور تدوین شده که از جمله محورهای آن «ضعف مدیریت»، «عدم کنترل و مدیریت بازار» و همچنین «افزایش بی‌رویه قیمت‌ها» بوده‌است.[۲۱]

استعفای ناگهانی[ویرایش]

وی در روز شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷ به‌طور ناگهانی پس از ۴۲۶ روز فعالیت از سمت وزارت صنعت، معدن و تجارت استعفا داد؛ ولی در فردای آن روز به‌عنوان وزیر پیشنهادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از طرف حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت برای گرفتن رأی اعتماد نمایندگان به مجلس شورای اسلامی معرفی شد.

مدرک تحصیلی[ویرایش]

احسان مهرابی خبرنگار سابق روزنامه اعتماد گفته است:

«محمد شریعتمداری درحالی که مدعی مدرک دکتراست که مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را ارائه نکرده‌است. شریعتمداری در دولت دوم محمد خاتمی دارای مدرک فوق‌دیپلم بود.»[۲۲][۲۳]

منابع[ویرایش]

  1. «دژپسند، شریعتمداری، اسلامی و رحمانی وزیر شدند». ایسنا. ۵ آبان ۱۳۹۷. ۹۷۰۸۰۵۰۲۲۹۷.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «شریعتمداری: با دستور روحانی به معاونت اجرایی رئیس‌جمهور بازگشتم». خبرگزاری تسنیم. ۳ خرداد ۱۳۹۶. ۱۴۱۸۴۹۴.
  3. زندی، محمدعلی (۲۴ آبان ۱۳۹۳). «جمعیت دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی». پژوهشکده باقرالعلوم. دریافت‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۷.
  4. «جمعیت دفاع از ارزش‌ها در انتخابات مجلس نامزدی ندارد». ایرنا. ۱ مرداد ۱۳۹۳. ۸۱۲۴۶۹۲۸.
  5. «تشییع پیکر همسر فرمانده کل ارتش - مشهد». خبرگزاری تسنیم. ۱۸ شهریور ۱۳۹۵. ۱۱۸۱۸۰۷.
  6. «سید هادی رضوی کیست؟». تابناک. ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۸. ۹۰۰۴۷۸.
  7. «وزیر صنعت ایران؛ محمد شریعتمداری کیست؟» (به انگلیسی). ۲۰۱۷-۰۸-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۲۰.
  8. محمد شریعتمداری به عنوان «معاون اجرایی رئیس‌جمهور» انتخاب شد بایگانی‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine، پایگاه خبررسانی دولت
  9. ۹٫۰۰ ۹٫۰۱ ۹٫۰۲ ۹٫۰۳ ۹٫۰۴ ۹٫۰۵ ۹٫۰۶ ۹٫۰۷ ۹٫۰۸ ۹٫۰۹ ۹٫۱۰ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ آوریل ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۳.
  10. «استیضاح شریعتمداری دوباره به جریان افتاد». اقتصاد آنلاین. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۱۵.[پیوند مرده]
  11. «تغییرات دقیقه ۹۶ در وزارت صنعت/ ۳تغییر کلیدی در ۳روز». اقتصاد آنلاین. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۱۵.[پیوند مرده]
  12. «رئیس‌جمهور قدرت برکناری شریعتمداری را ندارد - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۱۵.
  13. http://www.seratnews.ir/fa/news/107045/نگاهی-به-سوابق-اجرایی-نامزدهای-ریاست-جمهوری
  14. http://www.parsine.com/fa/news/80579/سخنگوی-سابق-قالیباف-سخنگوی-ستاد-انتخاباتی-محمد-شریعتمداری-شد
  15. http://fararu.com/fa/news/146179/وهاجی-رئیس-ستاد-شریعتمداری-شد
  16. محمد شریعتمداری در ستاد انتخابات کشور حضور یافت
  17. http://president.ir/fa/72198/با[پیوند مرده] حکم رئیس‌جمهور؛ محمد شریعتمداری به عنوان «معاون اجرایی رئیس‌جمهور» منصوب شد
  18. «محمد شریعتمداری سرپرست وزارت ورزش و جوانان شد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اكتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۸ اكتبر ۲۰۱۳. تاریخ وارد شده در |بازبینی=،|archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  19. شریعتمداری، گزینه پیشنهادی وزارت صنعت، معدن و تجارت[پیوند مرده]- روزنامه گسترش صنعت- ۱۸ مرداد ۱۳۹۶
  20. یک وزیر؛ چهار ماه و ۹ مشاور!- ایسنا - ۱۰ دی ۱۳۹۶
  21. «استیضاح «شریعتمداری» با ۷۰ امضاء تقدیم هیئت رئیسه مجلس شد + متن طرح». خبرگزاری تسنیم. ۶ شهریور ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۳۹۷.
  22. [۱]- ۲۷ بهمن ۱۳۹۷
  23. › ehsanmehrabi7

پیوند به بیرون[ویرایش]

مناصب سیاسی
پیشین:
عبدالحسین وهاجی
قائم‌مقام وزیر بازرگانی
۱۳۷۲–۱۳۶۸
پسین:
حسین نقره‌کار شیرازی
پیشین:
یحیی آل اسحاق
وزیر بازرگانی
۱۳۸۴–۱۳۷۶
پسین:
سید مسعود میرکاظمی
پیشین:
حمید بقایی
معاون اجرایی رئیس‌جمهور
۱۳۹۵–۱۳۹۲
۱۳۹۶
بدون متصدی
تصدی بعدی توسط:
خودش
بدون متصدی
آخرین تصدی توسط:
خودش
بدون متصدی
انحلال معاونت
تصدی بعدی توسط:
سید صولت مرتضوی
پیشین:
اسفندیار رحیم مشایی
جانشین رئیس شورای‌عالی امور ایرانیان خارج از کشور
۱۴۰۰–۱۳۹۲
پسین:
حسین امیرعبداللهیان
پیشین:
اکبر ترکان
سرپرست
رئیس سازمان فضایی ایران
سرپرست

۱۳۹۳–۱۳۹۲
بدون متصدی
تصدی بعدی توسط:
محسن بهرامی
پیشین:
سید رضا صالحی امیری
سرپرست
وزیر ورزش و جوانان
سرپرست

۱۳۹۲
پسین:
محمود گودرزی
پیشین:
محمدرضا نعمت‌زاده
وزیر صنعت، معدن و تجارت
۱۳۹۷–۱۳۹۶
پسین:
رضا رحمانی
پیشین:
انوشیروان محسنی بندپی
سرپرست
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۴۰۰–۱۳۹۷
پسین:
حجت‌الله عبدالملکی
مناصب حکومتی
عنوان جدید معاون نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری
۱۳۷۶–۱۳۷۱
پسین:
سید محمد میرمحمدی
عنوان جدید رئیس ستاد اجرایی فرمان امام
۱۳۷۶–۱۳۷۳
پسین:
محمدجواد ایروانی
عنوان جدید رئیس کمیسیون اقتصادی شورای راهبردی روابط خارجی
۱۳۹۳–۱۳۸۵
پسین:
ابراهیم شیبانی
مناصب احزاب سیاسی
عنوان جدید دبیر اقتصادی جمعیت دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی
۱۳۷۸–۱۳۷۴
انحلال حزب
پیشین:
محمدرضا نعمت‌زاده
رئیس ستاد انتخاباتی حسن روحانی
۱۳۹۶
آخرین حضور انتخاباتی روحانی