عربی تونسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عربی تونسی
تونسی Tounsi / دارجة dèrja
زبان بومی در: تونس، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، بلژیک، آلمان، لیبی، الجزایر
تعداد گویشوران
۱۰ تا ۱۲ میلیون تن  (۲۰۱۳)[۱]
الفبای عربی، الفبای چت عربی
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
(none)
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳ aeb
گلاتولوگ tuni1259[۲]
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

تونسی، عربی تونسی یا دارجه (تونسی، دارجة) گویشی از زبان عربی است که از سوی یازده میلیون تن از کرانه‌نشینان تونس مورد استفاده است. وامواژگان چندی از زبان‌هایی چون فرانسوی، آمازیغی، ایتالیایی، ترکی استانبولی و اسپانیایی وارد این گویش شده‌است.

پاره‌ای وام‌واژگان[ویرایش]

عربی تونسی عربی معیار فارسی ریشه‌شناسی واژه
/babu:r/ سفینة /safi:na/ کشتی از bateau à vapeur فرانسوی به معنای کشتی بخار
/barʃa/ یا /ja:sir/ کثیرا /kaθi:ran/ بسیار
/bilɡda:/ جیدا /ʒajjidan/ خوب
/dabbu:za/ زجاجة /zuʒa:ʒa/ بطری
/da:kurdu/ حسنا /ħasanan/ بسیار خوب از d'accord فرانسوی یا d'accordo ایتالیایی
/battu/ قارب /qa:rib/ قایق فرانسوی: bateau
/fri:p/ لباس‌های دسته دوم یا محل فروش لباس‌های دست دوم فرانسوی: fripe
/ʒra:na/ ضفدعة /dˤafdaʕa/ غورباقه ایتالیایی یا اسپانیایی: rana
/karri:tˤa/ کارت ایتالیایی: carretta
/karru:sa/ کالسکه ایتالیایی: carrozza
/kwa:tru/ قاب تصویر ایتالیایی: quadro
/mizi:rja/ تهی‌دستی، بیچارگی ایتالیایی: miseria
/ratsa/ نژاد ایتالیایی: razza
/bla:sˤa/ مکان /maka:n/ جا اسپانیایی: plaza
/busta/ برید /bari:d/ پست ایتالیایی: posta
/fatʃatta/ واجهة /wa:ʒaha/ سردر ایتالیایی: facciata
/fi:ʃta/ عید /ʕi:d/ تعطیلی ایتالیایی: festa
/falsu/ نادرست ایتالیایی: falso
/furɡi:tˤa/ یا /furʃi:tˤa/ شوکة /ʃawka/ چنگال ایتالیایی: forchetta
/ka:r/ حافلة /ħa:fila/ اتوبوس فرانسوی: car
/karhaba/ سیارة /sajja:ra/ خودرو عربی: کهرباء /kahraba:ʔ/ معنا "الکتریسیته"
/kuʒi:na/ مطبخ /matˤbax/ آشپزخانه ایتالیایی: cucina
/munɡa:la/ ساعة /sa:ʕa/ ساعت
/sˤabba:tˤ/ حذاء /ħiða:ʔ/ کفش‌ها اسپانیایی: zapatos
/tri:nu/ قطار /qitˤa:r/ ترن، قطار ایتالیایی: treno
/terma/ مؤخرة بخش پشتی
/biskla:t/ دراجة /darra:ʒa/ دوچرخه فرانسوی: bicyclette
/bni:n/ لذیذ /laði:ð/ خوشمزه
/brikijja/ ولاعة /wala:ʕa/ فندک فرانسوی: briquet
/ʃa:rka/ یخه
/siɡa:ru/ سیجارة /si:ɡa:ra/ سیگار از sigaro ایتالیایی به معنای سیگار
/ɡanarijja/ خرشوف /xarʃu:f/ آرتیشو
/kajja:s/ أسفلت /ʔasfalt/ آسفالت فرانسوی: caillasse
/maki:na/ آلة /ʔa:la/ ماشین ایتالیایی: machina
/qatˤtˤu:s/ قط /qitˤtˤ/ گربه ایتالیایی: gatto
/talvza/ تلفاز /tilfa:z/ تلویزیون فرانسوی: télévision
/mutu:r/ محرک /muħarrik/ موتور فرانسوی: moteur
/kakawijja/ فول سودانی /fu:l su:da:ni/ بادام زمینی از اسپانیایی cacahuete یا فرانسوی cacahuète
/ruzata/ شربت بهارنارنج ایتالیایی: rozata

چند جملهٔ رایج[ویرایش]

  • سلام: /ʕasla:ma/, /ʔahla bi:k/, salut
  • چطوری؟: /laba:s/, /ʃnaħwa:lik/, ça va?
  • الحمد لله: /laba:s/, /ħamdulla/
  • سپاس‌گزارم: merci, /mersi ʕali:k/, /ʕajʃak/, /barak alla:hu fi:k/, /ʃukran/
  • هیچی: /ħatta ʃaj/
  • چقدر؟: /qadda:ʃ/, /qadda:h/
  • خدانگهدار: /bisla:ma/, bye, ciao
  • متوجه شدی؟: /fhimtni/

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. عربی تونسی در اتنولوگ (ویرایش ۱۷ام، ۲۰۱۳)
  2. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Tunisian Arabic". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 

Wikipedia contributors, "Tunisian Arabic," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tunisian_Arabic&oldid=619677234 (accessed August 20, 2014).