عربی خوزستانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
عربی خوزستانی
زبان بومی درایران
الفبای عربی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۲ara
ایزو ۶۳۹-۳-

عربی خوزستانی گویشی از زبان عربی و بسیار نزدیک به لهجه عربی بین‌النهرینی است که در جنوب غرب ایران به ویژه استان خوزستان و نواحی جنوبی استان ایلام توسط مردم عرب بدان تکلم می‌شود.

Árabe juzestaní.png

پراکندگی جغرافیایی و لهجه‌ها[ویرایش]

زبان عربی در میان عرب‌های خوزستان رایج است. بخش‌های بسیاری از زمین‌های روستایی و شهری استان خوزستان شامل سوسنگرد و هویزه و شادگان[۱] تنها بخش‌هایی هستند که بطور کلی عرب‌زبان می‌باشند. همچنین در دیگر شهرهای استان خوزستان مانند اهواز، آبادان، خرمشهر، شوش و امیدیه زبان عربی در کنار سایر زبان‌های رایج شهر را تشکیل می‌دهند. همچنین جنوب استان ایلام در مناطق دهلران، موسیان و دشت عباس زبان عربی بین عشایر عرب رواج دارد.
گویش عربی مردم خوزستان تفاوت‌هایی نیز با یکدیگر دارد و لهجه عربی خرمشهر را فصیح‌ترین و اصلی‌ترین لهجه این گویش می‌دانند.[۲]

ویژگی‌های زبانی[ویرایش]

زبان عربی خوزستان به‌دلیل شفاهی بودن و نیز افزایش سواد و تحصیلات میان مردم عرب و نیز گسترش استفاده از رسانه و مدارس فارسی‌زبان تفاوت‌های زیادی با گویش عربی رایج در منطقه عراق یافته‌است.[۳] مهم‌ترین این تأثیرات در ساختار جمله است که ترتیب فاعل(s)فعل(v) و مفعول(o) در زبان عربی خوزستانی متفاوت با سایر لهجه‌ها و گویش‌های این زبان است؛ و دو سبک (SVO) و (VSO) در تمام لهجه‌های عربی رایج است اما عربی خوزستانی بر خلاف این‌ها یک الگوی (SOV) هم دارد که به‌جز عربی ازبکستانی در سایر لهجه‌های عربی دیده نمی‌شود و این تحت تأثیر زبان فارسی در ایران و تاجیکی در ازبکستان رقم خورده‌است.

آواشناسی[ویرایش]

از نظر آواشناسی لهجه عربی خوزستان سریع بوده و تمایل به حذف همخوان‌ها در آن وجود دارد.[۴] در این لهجه برای مثال واژه أنتَ ('ant-a) در گفتار به صورت إتِّ(e-tt-e) یا در دیگر نمونه قلت لی به معنی (به من گفتی) در میان مردم خوزستان به صورت گیت‌لی (GI-T-LI) تلفظ می‌شود. در لهجه عربی این منطقه صامت «ق» به صورت «گ» و صامت «ک» گاهی به صورت «چ» تلفظ می‌شود. همچنین حرف «ج» نیز بیشتر اوقات به صورت «ی» ادا می‌شود. این تفاوت‌ها یا نظایر آن در تمام لهجه‌های عربی مانند مصری و لبنانی نیز موجود است.

نمونه زبانی[ویرایش]

نمونه‌ای از تفاوت‌های آوایی عربی خوزستانی و عربی فصیح:

گویش عربی خوزستان عربی فصیح فارسی
عَیِم عجم غیر عرب
دیایه دجاجه مرغ
إگعَد إقعد بنشین
اُبوچ أباکِ پدر تو(مؤنث)
ییگولون یَقولون می‌گویند
چِبیر کبیر بزرگ
ماعِدّی ما عندی ندارم، نزد من نیست
چنت کنتُ بودم

جستارهای وابسته[ویرایش]


پانویس[ویرایش]

  1. «نگاهی به میراث معنوی مردم شادگان». به نقل از ایسنا. دریافت‌شده در ۳۱ ژوئن ۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. کتاب خوزستان، عبدالنبی قیم. صفحهٔ ۵۰
  3. "Khuzestani Arabic: a case of convergence". Maryam Shabibi. Retrieved ۳۱-۰۷-۲۰۱۱. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  4. "Khuzestani Arabic: Definiteness marking". Maryam Shabibi. Retrieved ۳۱ ژوئن ۲۰۱۱. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)

منابع[ویرایش]

  • About Spoken Arabic of Khoramshahr
  • عبدالنبی قیم (۱۳۸۳)، «نگاهی جامعه‌شناختی به زندگی و فرهنگ مردم عرب خوزستان»، کتاب خوزستان، به کوشش بنیاد خوزستان‌شناسی. محمد جواهر کلام، محمد جعفری قنواتی، تهران: شادگان

منابع[ویرایش]

استفاده[ویرایش]

انتخاب باز یا بسته بودن الگو

  • برای نمایش الگو به صورت تاشده از فرمولی به شکل {{عربی خوزستانی |state=collapsed}} استفاده کنید.
برای نمایش الگو به حالت باز از {{عربی خوزستانی |state=expanded}} استفاده کنید.
اگر می‌خواهید این الگو فقط زمانی که الگوی هم‌نوع آن در صفحه باشد شکل تاشده به‌خود بگیرد از {{عربی خوزستانی |state=autocollapse}} استفاده کنید.
  • اگر حالتی را تعیین نکرده باشید (پارامتر state بین کد الگو را ببینید)، autocollapse یا همان تاشدگی خودبه‌خودی، حالت پیش‌فرض است.