عربی خوزستانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عربی خوزستانی
زبان بومی در: ایران
الفبای عربی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۲ ara
ایزو ۶۳۹-۳ -

عربی خوزستانی گویشی از زبان عربی و بسیار نزدیک به لهجه عربی بین‌النهرینی است که در جنوب غرب ایران بویژه استان خوزستان و نواحی جنوبی استان ایلام توسط مردم عرب بدان تکلم می‌شود.

Árabe juzestaní.png

پراکندگی جغرافیایی و لهجه‌ها[ویرایش]

زبان عربی در میان عربهای خوزستان رایج است. بخش‌های بسیاری از زمین‌های روستایی و شهری استان خوزستان شامل سوسنگرد و هویزه و شادگان[۱] تنها بخش‌هایی هستند که بطور کلی عرب‌زبان می‌باشند. همچنین در دیگر شهرهای استان خوزستان مانند اهواز, آبادان, خرمشهر, شوش دانیال و امیدیه زبان عربی در کنار سایر زبان‌های رایج شهر را تشکیل می‌دهند. همچنین جنوب استان ایلام در مناطق دهلران, موسیان و دشت عباس زبان عربی بین عشایر عرب رواج دارد.
گویش عربی مردم خوزستان تفاوت‌هایی نیز با یکدیگر دارد و لهجه عربی خرمشهر را فصیح‌ترین و اصلی‌ترین لهجه این گویش می‌دانند.[۲]

ویژگی‌های زبانی[ویرایش]

زبان عربی خوزستان بدلیل شفاهی بودن و نیز افزایش سواد و تحصیلات میان مردم عرب و نیز گسترش استفاده از رسانه و مدارس فارسی زبان تفاوت‌های زیادی با گویش عربی رایج در منطقه عراق یافته‌است.[۳] مهمترین این تاثیرات در ساختار جمله است که ترتیب فاعل(s)فعل(v) و مفعول(o) در زبان عربی خوزستانی متفاوت با سایر لهجه‌ها و گویش‌های این زبان است. و دو سبک (SVO) و (VSO) در تمام لهجه‌های عربی رایج است اما عربی خوزستانی بر خلاف این‌ها یک الگوی (SOV) هم دارد که به‌جز عربی ازبکستانی در سایر لهجه‌های عربی دیده نمی‌شود و این تحت تاثیر زبان فارسی در ایران و تاجیکی در ازبکستان رقم خورده‌است.

آواشناسی[ویرایش]

از نظر آواشناسی لهجه عربی خوزستان سریع بوده و تمایل به حذف همخوان‌ها در آن وجود دارد[۴].در این لهجه برای مثال واژه أنتَ ('ant-a) در گفتار بصورت إتِّ(e-tt-e) یا در دیگر نمونه قلت لی به معنی ( به من گفتی) در میان مردم خوزستان بصورت گیت‌لی (GI-T-LI) تلفظ می‌شود.در لهجه عربی این منطقه صامت "ق" بصورت "گ" و صامت "ک" گاهی بصورت "چ" تلفظ می‌شود.همچنین حرف"ج" نیز بیشتر اوقات بصورت"ی" ادا می‌شود.این تفاوت‌ها یا نظایر آن در تمام لهجه‌های عربی مانند مصری و لبنانی نیز موجود است.

نمونه زبانی[ویرایش]

نمونه‌ای از تفاوت‌های آوایی عربی خوزستانی و عربی فصیح:

گویش عربی خوزستان عربی فصیح فارسی
عَیِم عجم غیر عرب
دیایه دجاجه مرغ
إگعَد إقعد بنشین
اُبوچ أباکِ پدر تو(مونث)
ییگولون یَقولون می‌گویند
چِبیر کبیر بزرگ
ماعِدّی ما عندی ندارم، نزد من نیست
چنیت کنتُ بودم

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «نگاهی به میراث معنوی مردم شادگان»(فارسی)‎. به نقل از ایسنا. بازبینی‌شده در ۳۱ ژوئن ۲۰۱۱. 
  2. کتاب خوزستان, عبدالنبی قیم. صفحه۵۰
  3. «Khuzestani Arabic: a case of convergence»(انگلیسی)‎. Maryam Shabibi. بازبینی‌شده در ۳۱-۰۷-۲۰۱۱. 
  4. «Khuzestani Arabic: Definiteness marking»(انگلیسی)‎. Maryam Shabibi. بازبینی‌شده در ۳۱ ژوئن ۲۰۱۱. 

منابع[ویرایش]

  • About Spoken Arabic of Khoramshahr
  • عبدالنبی قیم. «نگاهی جامعه‌شناختی به زندگی و فرهنگ مردم عرب خوزستان». محمد جواهر کلام، محمد جعفری قنواتی. در کتاب خوزستان. بنیاد خوزستان شناسی. چاپ اول. تهران: شادگان، ۱۳۸۳.