طغرل‌بیگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از طغرل بیک)
پرش به: ناوبری، جستجو
طُغرِل بیک
Borj-toghrul.jpg
جای حکومت ایران
دودمان سلجوقیان
تاجگذاری شوال ۴۲۹
پایان حکومت رمضان ۴۵۵
درگذشت ۱۳ شهریور ۴۴۲
۷ رمضان ۴۵۵
ری
شاهنشاه پسین آلپ ارسلان
همسران خاتون-التون جان خاتون- سیده فاطمه
وزیران سرشناس عمیدالملک کندری

طُغرل بیک (رکن‌الدین ابوطالب طغرل بن میکائیل بن سلجوق) (۹۹۰ م. - ۱۳ شهریور ۴۴۲ / ۷ رمضان ۴۵۵ / ۴ سپتامبر ۱۰۶۳) پادشاه سلجوقی بود.

وی یکی از ترکمان‌های سلجوقی و در جستجوی چراگاه مناسب بود و کم‌کم از فرارود وارد ایران و خراسان شد.

در آغاز سلطان مسعود غزنوی به مخالفت با او پرداخت اما چون سرگرم جنگ در جاهای دیگر از جمله هندوستان بود در جنگ دندانقان از طغرل شکست خورد و غزنویان برای همیشه برچیده شدند. در روزگار وی کشاورزی رونق یافت و همچنین ایران به بزرگترین حد خود پس از اسلام رسید.

پس از مرگ طغرل برادرزاده‌اش آلپ ارسلان (عضدالدوله الپ‌ارسلان) به سلطنت رسید.

برج طغرل در شرق آرامگاه ابن بابویه در شهر ری واقع شده‌است و از آثار به جا مانده از دورهٔ سلجوقیان می‌باشد. طغرل بیک ملقب به سلطان معظم، ازهنگامی ک نیشابور به تصرف سلجوقیان درآمد به تخت نشست وخود را را سلطان خواند، وی را بنیانگذار وموسس سلسله سلجوقیان می‌دانند. از ویژگی‌های شخصیتی اوهرچند که نمی‌توان به گفتار مؤلفان اطمینان داشت اما به دلیل تأکید برخی مواردمیتوان بعضی از خصلتها وی رافهمیددربارهٔ او نوشته‌اند:شخصی بردبار، بخشنده، پیوسته درکاراطاعت خداوند ونماز بوده است و همواره صدقه می‌داد و درکار مساجد می‌کوشید، دربارهٔ او گفته‌اند شخصی حنفی مذهب بوده است. طغرل ازابتدا به فکر تأسیس حکومتی قدرتمند و توسعه قلمرو خویش بود، بدین منظور طرحای بزرگی برای سیطره کامل برایران و سرزمین‌های فراتر ازاین مرز و بوم داشت، او نواحی مرکزی وغربی ایران را سکویی برای رسیدن به اهداف خود می‌دانست. طغرل درابتدای کار شروع به ازبین بردن مخالفان خویش کرد، غزنویان اولین گروهی بودند که درمقابل او ایستادند، میان طغرل و سلطان مسعود غزنوی درمحل دندانقان جنگ درگرفت که باپیروزی قاطع سلجوقیان خاتمه یافت، بدین گونه ال سلجوق توانست دست غزنویان را ازایران وماورالنهر کوتاه کند. طغرل به همراه مرداویج راهی گرگان شد وبعد از تصرف ان شهر، مرداویج را حاکم آن جا تعیین کرد. درری بامرگ علاالدوله شورش‌هایی به پا شده بود، این امر زمینه مداخله سلجوقیان را فراهم کرد، دراین زمان که ابراهیم ینال موفق به فتح ان شهر شده بود و بعد از سرو سامان دادن به اوضاع به سرزمین‌های اطراف چیره شده، وبه دستور طغرل همدان و قعله‌های ان را فتح کرد، طغرل درسال ۴۳۴وارد ری شد و ان را پایتخت خود کرد. درمرحله بعدی به قزوین لشکر کشید، مردم قزوین با جوانمردی درمقابل او پایداری کردند، اما طغرل ان شهر را مورد یورش قرار دادو باکشته شدن بسیاری ازبزرگان ان شهر، مردم دست ازپایداری برداشتند، وبا پرداخت دینار اظهار اطاعت کردند. امیران دیلم و پسران علاءالدین کالویه مطیع طغرل شدند، طغرل باحکومت ال زیار نیز درگیر شدوتوانست ان را شکست دهد. اصفهان نیز به دست طغرل سقوط کرد و به محاصره اودرامد. طغرل توانست به سرزمین فارس چیره شودو حکومت دیالمه را نابود کند. طغرل باهدف تصرف بغداد به همدان وازان جا به عراق عرب رفت، طغرل توانست بغداد را به دلیل ضعف ملک رحیم امیر دیلمی وضعف حکومت عباسی تصرف کند، دربغداد ارسلان بساسیری امور خلافت را دردست داشت وبه خلفای فاطمی مصر دل بسته بود. اوراه را برای ورود طغرل باز گزاشت، طغرل وارد شهر شد. خلیفه به نام او خطبه خواند، ازدواج دختر برادر طغرل با دختر خلیفه عباسی، باعث قدرتمندی طغرل شد واین ترس بساسیری را زیاد کرد. بساسیری سپاهی گرد آورد و وارد بغداد شد خلیفه عباسی از بغداد گریخت و بساسیری وارد شهر شد دستور داد خطبه به نام (المنستنصر باالله)فاطمی خوانده شود. طغرل به سوی بغدا رفت و جنگ سختی درگرفت که منجر به قتل بساسیری شد، وخلیفه عباسی به شهر بازگشت. طغرل تصمیم داشت باازدواج بادختر خلیفه روابطش را بااو تحکیم بخشد؛ ولی یه سال پس ازاین ازدواج درهشتم ماه رمضان سال۱۰۶۳/ه۴۵۵ درحالی ک سرزمین‌های تحت سلطه خودرا میان تعدادی منازع سلطنت باقی گزاشت، درسن هفتاد سالگی درگذشت. وی ۲۶ سال حکومت کرد ودراین دوره(ابونصر عمیدالملک کندری)وزیر او بود.

منابع[ویرایش]

سلجوقیان ازاغاز تا فرجام. دکتر سید ابولقاسم فروزانی. چاپ ۱۳۹۳

  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  • فرهنگ‌نامهٔ کلید دانش ج۱