طغرل سوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
طُغرل بن ارسلان سلجوقی (طغرل سوم)
جایگاه پادشاهی همدان
دودمان سلجوقیان
تاجگذاری ق ۵۷۱ / م ۱۱۷۵
لقب رکن الدنیا، ابوطالب طغرل بن ارسلان، قسیم امیرالمؤمنین
پایان پادشاهی بیست و چهارم جمادی‌الثانی ۵۹۰ ق / شانزدهم ژوئن ۱۱۹۴ م
نام پدر ارسلان‌شاه یکم
شاهنشاه پیشین ارسلان‌شاه
دین اسلام، سنی

طغرل سوم یا طغرل بن ارسلان ملقب به «ابوطالب طغرل بن ارسلان، قسیم امیرالمؤمنین» از تبار ترکان سلاجقه، ولیعهد پدر و پس از وفات وی، در ۵۷۱ ق / ۱۱۷۵ م، سلطنت را آغاز کرد.

قدرت اتابک ایلدگز هم پس از مرگ او به پسرانش محمد جهان‌پهلوان و عثمان قزل‌ارسلان رسید و آن‌ها در خدمت، طغرل بن ارسلان وی را همچون برادر زاده خویش تحت حمایت گرفتند. طغرل در آغاز حکمرانی با تدبیر و اندیشه وزیر خود، بر نابسامانی‌ها و نافرمانی‌ها مسلط شد.

اتابک ایلدگز، حدود یک ماه، فارس و اصفهان را از سرکشان و شورشیان سرکوب کرد و پادشاه انجاز را که به تصرف آذربایجان مایل بود، برجای خود گذاشت. حکومت بغداد نیز با بودن اتابک و کاردانی وی به هیچ وجه نتوانست در ناتوان کردن طغرل به روش دیرینه خلفا اقدامی‌کند و روز به روز پایه‌های دولت طغرل استواری بیشتری می‌یافت.[۱]

پایان ثبات حکمرانی[ویرایش]

دوران ثبات فرمانروایی طغرل با مرگ جهان‌پهلوان (اتابک خود) به سر آمد و امیران و بزرگان کشور در فرمانبرداری از طغرل و قزل ارسلان مردد شدند. از آن پس تا پایان زندگی قزل ارسلان، طغرل هیچ‌گاه از وی ایمنی نداشت.

کار این دو بارها به اختلاف و دشمنی کشید تا آن که قزل ارسلان، طغرل را به حبس انداخت و در صدد برآمد تا سلطنت را به نام خود کند، لیکن ناگاه در شعبان ۵۸۷ ق به قتل رسید. ظاهراً قتل قزل ارسلان را به فدائیان اسماعیلیه نسبت داده‌اند.[۱]

درگیری‌های غرب و شرق قلمرو سلجوقیان[ویرایش]

نبرد طغرل با خلیفه بغداد[ویرایش]

از جمله حوادث دوران فرمانروایی طغرل، جنگ وی با خلیفه ناصر الدّین بود. چون خبر پریشانی اوضاع و درگیریهای طغرل با قزل ارسلان به اطلاع خلیفه بغداد رسید، خلیفه در بهار ۵۸۴ ق، برای قزل ارسلان جامه و خلعت پادشاهی فرستاد و مقرر شد که سپاهیان خلیفه به سوی همدان رهسپار شوند و در کرمانشاه و دینور ارتش فراهم کنند؛ تا اتابک قزل ارسلان به جلال الدین عبدالله بن یونس، وزیر خلیفه بپیوندد و از آن جا به سوی همدان رفته، سلطان را از میان بردارند.

سپاهیان خلیفه در روز هشتم ربیع‌الاول ۵۸۴ ق به نزدیکی همدان رسیدند. در نبردی که بین دو سپاه روی داد، طغرل از خود شایستگی‌های بسیاری نشان داد و صدراعظم خلیفه را دستگیر کرد و سپاه بغداد متواری و تسلیم شد. در این پیکار غنایم جنگی بی شمار از زر و سیم و اسلحه به دست سپاهیان طغرل رسید.[۱]

فیروزمندی سلجوقیان[ویرایش]

در ۵۸۹ ق، طغرل آگاه شد که سلطان تکش خوارزمشاه در ری، دِژ تبرک را محاصره و ارتش آن را نیز ازمیان برداشت و گروه‌هایی از سران خوارزم را اسیر نمود؛ به زندان فرزین فرستاد. سپس خواجه معین را در ری گذاشت و خود به همدان بازگشت.

لیکن خوارزمیان به گرگان، بسطام، دامغان یورش بردند. به ناچار طغرل بار دیگر به ری رفت و در درّه خوار، خوارزمشاهیان را مغلوب کرد و عده ای از امیران آنان را اسیر و به همدان بازگشت.

زوال طغرل[ویرایش]

سلطان تکش خوارزمشاه، پس از چندی، بر علیه طغرل قیام کرد و رهسپار عراق شد. طغرل نیز از همدان خارج شد و در روز بیست و چهارم جمادی‌الثانی ۵۹۰ ق / شانزدهم ژوئن ۱۱۹۴ م، از ری، برای نبرد با سلطان تکش خوارزمشاه، لشکر کشاند. سرداران و سپاهیان سلجوقی نیز از جنگ می‌گریزند و طغرل به تنهایی جنگ را آغاز می‌کند. سلطان تکش خوارزمشاه نیز به قتل وی دستور می‌دهد.

درپی، وفات طغرل سوم سلسله سلاجقه در ایران برافتاد.[۱]

تبارنامه[ویرایش]

     سلجوقیان بزرگ      سلجوقیان روم      سلجوقیان خراسان      سلجوقیان کرمان

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
دقاق تیمور یالیق
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
سلجوق بیگ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ارسلان اسرائیل
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میکائیل
 
 
 
موسی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     قتلمش
 
 
 
 
 
 
 
 
     چغری بیگ
 
 
 
     طغرل یکم
 
 
ابراهیم ینال
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     سلیمان یکم
 
     منصور
 
 
 
 
 
     آلپ ارسلان
 
 
سلیمان
 
قرا ارسلان قاورد
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     قلیچ ارسلان یکم
 
 
 
 
 
 
 
     ملکشاه یکم
 
 
تتش
 
تکش
 
ارسلان ارغوان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     مسعود یکم
 
 
     ملکشاه دوم
 
     محمود یکم
 
     احمد سنجر
 
     محمد یکم سلجوقی
 
     داود
 
     برکیارق
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     قلیچ ارسلان دوم
 
 
 
 
 
 
 
     طغرل دوم
 
     محمود دوم
 
     سلیمان‌شاه
 
     مسعود
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     کیخسرو یکم
 
     سلیمان دوم
 
 
 
 
 
     محمد دوم
 
     داود
 
     ملکشاه سوم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     کیکاوس یکم
 
     قلیچ ارسلان سوم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     کیقباد یکم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     کیخسرو دوم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     کیقباد دوم
 
     کیکاوس دوم
 
 
     کیقباد سوم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     قلیچ ارسلان چهارم
 
     مسعود دوم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     کیخسرو سوم
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ طغرل بن ارسلان (طغرل سوم)، برگرفته از وبسایت فرهنگی رشد