باغ‌ملک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از باغ ملک)
باغ‌ملک
کشور ایران
استانخوزستان
شهرستانباغ‌ملک
بخشمرکزی
نام(های) پیشیناوربه-جانکی
مردم
جمعیت۱۱۴٬۳۴۳ نفر
رشد جمعیتمثبت
جغرافیای طبیعی
مساحت۲٬۲۳۳ کیلومتر مربع
ارتفاع۹۱۷ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۴
میانگین بارش سالانه۵۰۰ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانهنیمه زمستان
اطلاعات شهری
شهردارمحمدحسین سیادت
ره‌آوردلبنیات محلی، غلات، برنج چمپا، مرکبات، صیفی جات، کشک، گیاهان کوهی، انار رباط، گردو منگشت، نان محلی (تیری)
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۶۱۴۳۷۲
وبگاهشهرداری باغ‌ملک
شناسهٔ ملی خودرو ایران34ب

باغ‌مَلِک نام شهری در استان خوزستان است. این شهر مرکز شهرستان باغ‌ملک است.

جغرافیا[ویرایش]

این شهر مرکز شهرستان باغ‌ملک است و در شرق استان خوزستان قرار گرفته‌است. شهرستان باغ‌ملک، یکی از شهرستان‌های استان خوزستان در جنوب غربی ایران است. باغ‌ملک در سال ۱۳۷۱ تبدیل به شهرستان شد. باغ‌ملک با شهرستان‌های رامهرمز، ایذه، هفتگل، مسجد سلیمان است و با استان‌های چهار محال بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد هم‌مرز است.

این شهر در دامنه کوه بادرنگان واقع شده‌است. این شهرستان تقریباً در شرق استان خوزستان می‌باشد در عرض جغرافیایی ۳۱–۳۱ و طول جغرافیایی ۴۹–۵۱ و ارتفاع مرکزی شهر ۹۱۷ متر از سطح دریا می‌باشد.[نیازمند منبع]

این شهرستان نسبت به سایر شهرستانهای استان خوزستان هوای متعادل و بعضاً سرد را دارد که در فصل تابستان آحاد مردم استان خوزستان را به خود جذب کرده و در منابع طبیعی و گردشگری زیادی که در بستر خود با امنیت بسیار مطلوب جای می‌دهد.[نیازمند منبع]

تاریخ[ویرایش]

قدمت شهر کنونی باغ‌ملک به دوران عیلام برمی‌گردد، در دوران عیلام این ناحیه اوربه نام داشته‌است. در باغ‌ملک محلی به‌نام منجنیق وجود دارد که آثار تاریخی از یک شهر کهن در آن بجا مانده‌است که بنابر روایتی ماجرای ابراهیم و نمرود در این محل رخ داده‌است و به همین دلیل منجنیق نام دارد، پل شکسته‌ای نیز در آن نزدیکی وجود دارد که مربوط به دوران ساسانی است.[۱] همچنین سنگ آسیابی در باغ‌ملک وجود دارد که آثار خطوط کوفی بر روی آن نقش بسته‌است.[۲]

باغ‌ملک تا سال ۱۳۲۶ جانکی نامیده می‌شد. در یازدهم آبان آن سال به تصویب هیئت‌وزیران، نام جانکی به باغ‌ملک تغییر یافت.[۳]

مردم‌شناسی[ویرایش]

مردم شهرستان باغملک لر زبان هستند. مردم شهرستان باغ‌ملک از ایل زنگنه،ایل بهمئی و بختیاری (چهار لنگ و هفت لنگ) هستند.

زنگنه های شهرستان باغ‌ملک از چندین طایفه شامل طایفه سلمانوند، عباسوند، شرفوند، اوموند، هزاروند، گراوند، گیجوند، فرهادوند، گلابوند، تدوئی، کُرد حسین خانی و کُردزنگنه تشکیل شده‌اند.

بهمئی های باغملک متشکل از طوایف مُهمَدموسایی، نریموسایی،،خلیلی،بناری،نوروزی،کمایی و علادینی می باشند.

بختیاری‌های باغ‌ملک بیشتر از ایل چهارلنگ کیان ارثی شامل طوایف(جانکی، فرهادی، بهوندی، بیگدلی، شیوخ منگشت، شیرالی، داوودی، سروستانی، ممبینی، احمدی، ابوالعباسی، احمد مکانی، یوسف شهرویی، بیژنی، خورشیدی، تامرادی، حسینی، برون ،ُمیلاسی، سادات طباطبایی و سادات میرسالاری) هستند


زبان[ویرایش]

مردم باغ‌ملک به زبان لری با سه گویش لری‌ جانکی، لری بهمئی و لری‌بختیاری صحبت می‌کنند.[۴][۵]

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت شهرستان ۱۱۴٬۳۸۴ و شهر ۳۱٬۳۴۳ نفر (۶٬۴۶۳ خانوار) بوده‌است.[۶]

مناطق گردشگری (زیارتی و سیاحتی)[ویرایش]

امام زاده عبدالله (شاه منگشت) منگار . رباط . قلعه تل . مال آقا . تنگ کرد . قلعه سروستان . آرزو . مرغزار . ابوالعباس . چیدن . مله گوراب

پوشش گیاهی[ویرایش]

پوشش گیاهی این منطقه از درختان بلوط، افرا، کلخنگ، گردو، انار، کُنار، بَن و برخی گیاهان دارویی و صنعتی دیگر تشکیل شده‌است.[۷]

جانوران و پرندگانی همچون؛ پلنگ، مار، خرس، روباه، شغال، سوسمار، قوچ، گرگ، کفتار، گراز، بز کوهی، کبک، تیهو، لک لک و شاهین در منطقه یافت می‌شوند.

کشاورزی[ویرایش]

شغل اغلب مردم باغ‌ملک کشاورزی و دامپروری است، از محصولات زراعی آن می‌توان به گندم، جو و برنج اشاره کرد،که بسیار برنج خوشبو و مرغوبی دارد.[۸]

پانویس[ویرایش]

  1. راولینسون، هنری. سفرنامه راولینسون. ترجمهٔ امان الهی بهاروند. تهران: ۱۳۶۲.
  2. لایارد، آوستین‌هنری. سفرنامه لایارد. آنزان، تهران: 1376
  3. «مذاکرات جلسه ۲۸ دوره پانزدهم مجلس شورای ملی هفدهم آبان ۱۳۲۶».
  4. مژگان نظامی. «باغ‌ملک». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
  5. فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)، جلد ۶، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش، فروردین ۱۳۳۰، چاپخانه ارتش
  6. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.
  7. فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور. سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. تهران: ۱۳۷۰.
  8. اقتداری، احمد. خوزستان و کهگیلویه. تهران: ۱۳۵۹

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]