چوبازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

چوب‌بازی یا تَرکه‌بازی یا چوبازی از جمله بازی‌های اصیل ایران باستان است. [نیازمند منبع]

تعداد بازیکنان چوب‌بازی دو نفر است و ابزار بازی شامل دو چوب یکی به طول تقریبی یک‌ونیم متر و چوب دیگر کمی کوتاه‌تر در حدود یک‌متر. یکی از بازیکنان چوب بلندتر و نفر دیگر چوب کوتاه‌تر را به‌دست گرفته و مقابل یک‌دیگر به حمله و دفاع می‌پردازند. بازیکنان سعی می‌کنند هنگام بازی با ریتم ساز و دهل یا ساز و نغاره نیز برقصند. فرد دارنده‌ی چوب کوتاه در موقعیت حمله باید به دارنده‌ی چوب بلند هجوم برده و قبل از وارد نمودن ضربه به چوبِ وی ابتدا چند دور می‌رقصد و ناگهان به دارنده‌ی چوب بلند یورش می‌برد. دارنده‌ی چوب بلند نیز باید از خود دفاع نماید. حمله‌کننده هنگام یورش با صدای بلند فریاد می‌زند و سعی دارد با این کار روحیه حریف را تضعیف نماید. چوب‌باز باید تنها با چرخاندن چوب و نعره کشیدن و تهدید حریف (بدون وارد کردن ضربه به پای حریف) چوب‌بازی نماید.[نیازمند منبع] حمله‌کننده هنگام یورش چوب را با دو دست پیش روی یا بالای سر خود گرفته و هنگام کوبیدن بر چوب حریف آن را با دست خود می‌چرخاند و سپس با در نظر گرفتن پاهای او بر چوب وی ضربه وارد می‌آورد. بازیکن حمله‌کننده فقط یک‌بار شانس زدن ضربه را دارد (چه به چوب حریف مقابل بزند چه نزند)، سپس بازیکنی که چوب بلندتر را دارد، چوب کوتاه را از دست حریف گرفته و فرد دیگری چوب بلند را در از وی تحویل می‌گیرد. بازی تا آخر به همین منوال ادامه می‌یابد و بعد از چند دور نفرات تعویض می‌گردند.[نیازمند منبع]

گاهی ممکن است یک زن یا یک مرد به چوب‌بازی بپردازند. به فردی که در کار چوب بازی مسلط و باتجربه است و می‌تواند بدون احساس خستگی چند دور میدان بازی را بچرخاند اصطلاحاً شیرین‌کار می‌گویند.[۱] بسیاری از مردم بر این باورند که این بازی در زمان هخامنشیان نیز در بین اقوام ایرانی مرسوم بوده و در آن زمان سربازان گارد جاوید با استفاده از این بازی سرگرم می‌شدند و این بازی نوعی تمرین جنگی به حساب می‌آمده‌است.[نیازمند منبع]

مسابقات کشوری چوبازی[ویرایش]

مؤسسه مردم نهاد عصرنوین با هدف زنده نگه داشتن واحیاء وحفظ این فرهنگ، برای اولین بار بعد از تحقیقات گسترده و جلسات متعدد با صاحبان و پیشکسوتان این سنت از تمام نقاط کشور سپس اقدام به برگزاری این بازی در قالب مسابقات قهرمانی کشور کرد که باعث جلب توجه بی نظیر هزاران نفر از مردم بختیاری و سایر اقوام گردید.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. چوبازی در لغتنامه دهخدا