صفحه نیمه‌حفاظت‌شده

یاس (خواننده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

یاس
Yas (iranian rapper).jpg
اطلاعات
نام اصلییاسر بختیاری
نام مستعاریاس
تولد۳۰ خرداد ۱۳۶۱ ‏(۳۸ سال) شهرستان تالش، استان گیلان
ملیتایرانی
سبک‌(ها)رپ فارسی، هیپ هاپ
حرفه(ها)خواننده، ترانه‌سرا
سال‌های فعالیت۱۳۸۰ تا اکنون
ناشرینفریاس، رادیو جوان
همکاری(‌های) مشترکمیتا ملکی، هیچ‌کس، مجید غفوری، سارا نائینی، رضا صادقی، مسیح و آرش، سیروان خسروی و زانیار خسروی، علی گیتور، کاوه آفاق، تک ناین، تیک تاک
وبگاهhttp://www.yastunes.com

یاسر بختیاری (زادهٔ ۳۰ خرداد ۱۳۶۱ در تالش، گیلان)[۱] که با نام هنری یاس شناخته شده؛ خواننده و ترانه‌سرای ایرانی در سبک رپ فارسی است.[۲] او از قدیمی‌ترین خواننده‌های رپ فارسی است که فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۰ آغاز کرد. او همچنین اولین خوانندهٔ این سبک در ایران است که توانست برای انتشار ترانه‌اش مجوز بگیرد و این ترانه یادت نره نام داشت که آن را به همراه مجید غفوری، خوانندهٔ پاپ اجرا کرده بود.[۳][۴]

مضمون بیشتر ترانه‌های یاس انتقاد و اعتراض به مشکلات و بحران‌های اجتماعی نظیر فقر، کودکان کار، اعتیاد، بیکاری، جنگ، روسپی‌گری، خودکشی و طلاق است. او کنسرت‌های مختلفی را در شهرهای مختلف آمریکا، لندن، دبی و دیگر نقاط دنیا برگزار کرده‌است.

زندگی و فعالیت هنری

۱۳۶۱–۱۳۸۰: اوایل زندگی

یاسر بختیاری در ۳۰ خرداد ۱۳۶۱ در تالش، گیلان به دنیا آمد. دوران کودکی وی در محله‌های ناصر خسرو، اکباتان و شمشیری در تهران سپری شد. در دوران نوجوانی در ورزش کشتی آزاد زیر نظر مربی خود هاشم کلاهی فعالیت می‌کرد و پس از مدتی فعالیت‌اش در کشتی را کنار گذاشت.[۵] ۱۴ ساله بود که با شنیدن آهنگ‌های توپاک و ترانه‌های هیپ‌هاپی که پدرش برای او از آلمان می‌آورد، با این نوع موسیقی آشنا شد و به آن علاقه پیدا کرد و در این دوران انتخاب نخست او برای موسیقی گوش دادن رپ بود. وی ۱۸ ساله بود که پدرش از دنیا رفت و پس از آن به همراه خانواده‌اش زندگی سختی را در نبود پدرشان سپری کرد. یاس که فرزند بزرگ خانواده بود تحصیل خود در رشتهٔ عمران دانشگاه را نیمه‌کاره رها کرد و به سمت کار برای تأمین مخارج خانواده گام نهاد و در کنار فعالیت موسیقی به کار در شرکت بازرگانی عمویش و مسافرکشی با اتوموبیل پیکان پرداخت.[۶]

من از همان دوران کودکی دست به قلم بودم و خوب می‌نوشتم. داستان‌هایم طوری بود که دیگر برای نوشتن نیاز به تخیل نداشتم و حقایق زندگی‌ام را در قالب داستان می‌نوشتم. آن سال‌ها تنها راهی که برای خالی کرن عقده‌هایم پیش رو داشتم، نوشتن بود. البته یک دوره‌ای کارهای دیگری را هم برای خالی کردن خودم تجربه کردم که البته مسیرهای درستی نبود. مثلاً یک مدتی خیلی دعوا می‌کردم یا وقتی پولدارها را می‌دیدم با نگاه خیلی منفی با آن‌ها برخورد می‌کردم، اما بعد از مدتی حس کردم این راهی نیست که بخواهم با آن به یک آینده روشن برسم. آن زمان واقعاً کسی هم نبود که بگوید یاسر این راهی که داری طی می‌کنی به جای خوبی ختم نمی‌شود، نمی‌دانم چه شد که با خودم به این نتیجه رسیدم که باید مسیرم را تغییر دهم.

مصاحبهٔ یاس با مجلهٔ نسل امروز[۵]

۱۳۸۰–۱۳۸۵: آغاز فعالیت، تلاش برای مجوز

یاسر بختیاری در سال ۱۳۸۰ به صورت جدی فعالیت خود در موسیقی رپ را آغاز کرد. وی نام هنری یاس را برای خود برگزید.

اسم خودم یاسره ولی از بچگی به من می‌گفتند یاس. از طرفی گل یاس مظهر صلحه و همین باعث شد که در کارهام از نام یاس استفاده کنم. چون به ترویج فرهنگ صلح خیلی اعتقاد دارم.

یاسر بختیاری[۶]

نخستین کاری که نوشت و آن را خواند آهنگ بچه‌های خیابون نام داشت. نخستین آهنگ مشهور وی آهنگی با نام بم بود که پس از زمین‌لرزه بم در سال ۱۳۸۲ با آهنگ‌سازی میتا ملکی منتشر شد. این ترانه مخاطبان زیادی پیدا کرد و نام یاس را بر سر زبان‌ها انداخت.[۷] در همین سال یاس در فیلم برنا کازرانی به نام رعد، یک داستان زنانه به ایفای نقش پرداخت و خوانندگی رپ تیتراژ پایانی فیلم را نیز بر عهده داشت.[۸][۹][۱۰]

یاس در سال ۱۳۸۵ ترانهٔ سی‌دی رو بشکن را با خوانندگی مشترک آمین منتشر نمود. این دو خواننده این ترانه را به دنبال انتشار و توزیع فیلم مربوط به زهرا امیرابراهیمی، بازیگر ایرانی که قربانی انتشار فیلم خصوصی شده‌بود خواندند. یاس و آمین در این آهنگ افرادی که در پخش کردن این فیلم دخیل بودند را مورد انتقاد قرار دادند و ضمن انتقاد از «سقوط اخلاقی» جامعهٔ ایران، از شنوندگان خود خواستند که سی‌دی مربوط به این فیلم را از بین ببرند.[۱۱] این ترانه مخاطبان بسیار زیادی پیدا کرد[۱۲] و در همان روزهای نخست که در اینترنت قرار گرفت نزدیک به یک میلیون بار دانلود شد و باعث شهرت بیش از پیش یاس شد.[۷]

[این آهنگ] خیلی اثرات خوبی داشت. در واقع کاری که من با این آهنگ انجام دادم، نیروی‌انتظامی نتوانست انجام دهد. پلیس دنبال این بود که این سی‌دی از اجتماع جمع شود و من با خواندن آن آهنگ تلاش کردم در این مسیر گام بردارم که فکر می‌کنم موفق عمل کردم.

یاس در مصاحبه با مجلهٔ نسل امروز[۵]

یاس در سال ۱۳۸۵ آهنگ یادت نره را با همکاری مجید غفوری، خوانندهٔ رپ منتشر کرد. این اثر یکی از قطعات آلبوم نگو دیره از غفوری بود که با مجوز وزارت ارشاد اسلامی منتشر شد و بدین ترتیب این اثر نخستین آهنگ با صدای یاس شد که با مجوز رسمی نهادهای دولتی ایران منتشر شد.[۱۳]

در اواخر سال ۱۳۸۵ فیلم ۳۰۰ در آمریکای شمالی بر روی پرده رفت و پخش آن اعتراض زیادی را از سوی ایرانیان به دنبال داشت. برخی از ایرانیان معتقد بودند که این فیلم توهینی به ایرانیان و تاریخ این کشور بوده‌است.[۱۴] یاس در واکنش به اکران این فیلم، ترانه‌ای با نام هویت من منتشر کرد و به «تحریف تاریخ» در این فیلم اعتراض کرد و نظر مثبت مخاطبان زیادی را به خود جلب کرد.[۱۵]

از دیدگاه خودم آهنگ هویت من بهترین آهنگ من هست. هویت من آهنگی بود در اعتراض به فیلم ۳۰۰.. اون موقع که این فیلم اومد بیرون من پس فرداش این فیلم رو دیدم و واقعاً عصبانی شدم از این که این سرزمین، این مردم و این تمدن رو این‌طوری در دنیا نشان می‌دهند.

مصاحبهٔ یاس با از زیرزمین تا بام طهران[۱۶]

مجوز فعالیت

وی در این دوران برای دریافت مجوز برای فعالیت هنری در ایران تلاش کرد اما موفق به کسب مجوز نشد.[۱۷] یاس بعدها در مصاحبه‌ای در این باره گفت:

داستان مجوز گرفتن من برمی‌گردد به چیزی حدود ۹ سال پیش که دوست داشتم مجاز شوم و اقداماتی برای گرفتن مجوز هم انجام دادم. حتی مقطعی آقای فرشید رحیمیان به من گفت آهنگ‌هایت را به ثبت رساندم، اما وقتی دوباره پیگیر شدم متأسفانه فقط جواب منفی شنیدم و همه دست رد به سینهٔ من زدند.. صادقانه می‌گویم من خیلی دنبال مجوز بودم و برایش دوندگی‌های زیادی انجام دادم اما آن موقع کسی از من حمایت نکرد و امروز دیگر به‌دنبال مجوز نیستم. نمی‌دانم چرا، اما انگار همیشه باید انسان خودش را از راه‌های مختلف نشان دهد تا بعد بگویند تو لیاقت مجاز شدن را داری! من باوجود این‌که یک خوانندهٔ زیرزمینی محسوب می‌شوم، اما چارچوب‌های خودم را در کارم لحاظ می‌کنم.[۵]

وی در پاسخ به سؤالی در مورد عدم تمایل‌اش به دریافت مجوز گفت:

[دیگر دنبال مجوز نیستم] چون سانسور حرف‌هایم برایم قابل قبول نیست. برای یک رپر، سانسور شدن حرف‌هایش بدتر از همه‌چیز است. همان‌طور که گفتم من در موسیقی زیرزمینی خودم چارچوب‌ها را رعایت می‌کنم. چرا باید شعرم را به دست کسی بدهم که تأیید یا تکذیب کند! این افکار من است و دوست دارم مردم افکار من را بشنوند.[۵]

۱۳۸۶–۱۳۹۰: کنسرت در آمریکا، و آهنگ از چی بگم؟

در ۱۳۸۶ یاس در سفری شش هفته‌ای به ایالات متحده آمریکا به اجرای چندین کنسرت در این کشور پرداخت.[۱۸] این سفر به دعوت یک تشکل خیریهٔ آمریکایی و به منظور اجرای دو ترانه در مورد مولانا با صدای وی و همچنین اجرای کنسرت در سال جهانی مولانا صورت گرفت.

یاس در اردیبهشت ۱۳۸۷ در «همایش ملی آسیب‌شناسی جوانان» در شیراز با دعوت از دانشگاه شیراز شرکت کرد و در آن‌جا در مقابل منتقدان موسیقی رپ که در این نشست افزایش «خشونت» و «بی‌بند و باری» در جامعه را از خصوصیات آن عنوان کردند به دفاع از سبک موسیقی رپ پرداخت.[۱۹]

در سال ۱۳۸۹ یاس به عنوان نماینده‌ای از خوانندگان رپ فارسی در فیلم مستند «Rock On» حضور یافت. این فیلم مستند که به صورت تخصصی به موسیقی راک در ایران پرداخته، به تهیه‌کنندگی و کارگردانی شهیار کبیری ساخته شده‌است.[۲۰]

یاس در مهر ۱۳۹۰ آهنگ از چی بگم؟ را با آهنگسازی و تنظیم سعید انصار منتشر کرد. در این ترانه به معضلات جامعهٔ ایران اشاره شده و موضوع اصلی آن در مورد آتش‌سوزی مدرسه درودزن و مشکلات دختران دانش‌آموزی بود که در این حادثه دچار مشکل شده بودند.[۱۲][۲۱] این ترانه شنوندگان بسیاری داشت و از پرشنونده‌ترین آثار یاس به حساب می‌آید. این ترانه در سایت رادیو جوان بیش از شش میلیون بار شنیده شده‌است[۲۲] و نماهنگ این ترانه نیز در این سایت بیش از دو میلیون بار بازدید شده‌است.[۲۳]

۱۳۹۱–۱۳۹۳: خروج از ایران، همکاری با تک ناین

یاس ۱۹ اسفند ۱۳۹۱ برای همکاری با تک ناین به عنوان یک همکاری بین‌المللی بین دو رپر ایرانی و آمریکایی، ایران را ترک کرد و راهی آمریکا شد. باتوجه به مصادف شدن این همکاری با تور کنسرت‌های تک ناین، ساخت ویدیو و آهنگ صدای اتحاد ماه‌ها به طول انجامید و یاس طی این مدت در آمریکا اقامت داشت و فعالیت هنری خود را در آن‌جا ادامه داد، او همچنین در این مدت چند قطعه ضبط و در قالب آلبوم‌های گروهی اوردوز، سمفونی گربه‌ها و از ماست که بر ماست منتشر کرد و در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ تور کنسرتی در شهرهای مختلف ایالات متحده و کانادا از جمله سن‌فرانسیسکو، ونکوور، تورنتو و مونترال اجرا کرد.[۲۴]

موزیک ویدیوی صدای اتحاد از یاس و تیک ناین توانست در بین ۵ موزیک ویدیوی برتر فوریه ۲۰۱۴ سایت MTV جای بگیرد و از نظر کارشناسان نیز یک همکاری موفق توصیف شد. یاس و تک ناین نیز حاصل این کار مشترک‌شان را مثبت ارزیابی کردند.[۲۵][۲۶][۲۷]

یاس همچنین کنسرت‌هایی را در دوبی، دوحه و لندن با همکاری BIA2 اجرا نمود.[۲۸]

یاس پس از ۲۰ ماه در آبان ۱۳۹۳ به ایران بازگشت.[۲۹][۳۰]

۱۳۹۳–۱۳۹۵: بازگشت به ایران، و آهنگ بارکد

رپ در دنیا یکی از پول‌سازترین سبک‌های موسیقی است، با این حال در ایران این‌طور نیست. یعنی هیچ تعادلی میان شهرت هنرمندان رپ و درآمدشان نیست و همه جای دنیا به جز ایران این مسئله برایشان غیرقابل‌باور و غیرمنطقی است.

یاس؛ ۱۱ شهریور ۱۳۹۶[۳۱]

وی پس از بازگشت به ایران در ۲۲ اسفند ۱۳۹۳ ترانهٔ بد شدم را منتشر نمود و سپس در فروردین ۱۳۹۴ آهنگی با عنوان مسافر را منتشر کرد که در آن به شرح‌حال خودش و سفرهای دو سال اخیرش پرداخته بود.

در شهریور ۱۳۹۴ یاس در مصاحبه با نشریهٔ تماشاگران امروز به گفته‌هایی که از نزدیکان داریوش مهرجویی در مورد بازی ندادن یاس در فیلم سنتوری ۲ توسط مهرجویی منتشر شده بود، واکنش نشان داد و آن را رد کرد. درحالی که پیشتر از سوی نزدیکان مهرجویی عنوان شده بود که یاس تمایل به حضور در این فیلم داشته اما کارگردان فیلم سنتوری استعداد او در زمینهٔ بازیگری را تأیید نکرده‌است.[۳۲] یاس گفت:

«قضیه از این قرار است که بهرام رادان با من تماس گرفت و گفت باید در مورد مسئله‌ای باهم صحبت کنیم. سپس بهرام مسئلهٔ سنتوری ۲ را مطرح کرد و قرار شد یک روز به اتفاق هم آقای مهرجویی را ملاقات کنیم. این اتفاق افتاد و ما یکدیگر را دیدیم اما در آن دیدار نه تستی دادم، نه پذیرفتم در این پروژه حضور داشته باشم و نه حتی با فیلمنامهٔ ایشان موافق بودم! چراکه مضمون این فیلمنامه و همچنین نام شخصیت‌ها و ماجراهایی که در این فیلمنامه عنوان شده هیچ ارتباطی به رپ فارسی و فراز و نشیب‌هایی که در طول همهٔ این سال‌ها داشته‌ایم، نداشت».

یاسر بختیاری همچنین گفت پیشنهادهای زیادی برای بازی در سینما دریافت کرده اما علاقه‌ای به فعالیت در سینما ندارد و ترجیح می‌دهد در حوزهٔ مورد علاقهٔ خودش یعنی موسیقی به فعالیت خود ادامه دهد.[۳۳][۳۴]

آهنگ بارکد

در ۱۹ خرداد ۱۳۹۵ فیلم بارکد بدون آهنگ یاس بر روی پردهٔ سینما رفت. این در حالی بود که به دلیل خواندن تیتراژ پایانی این فیلم توسط یاس مجوز اکران آن صادر نشده بود و شرط اکران آن حذف صدای یاس عنوان شده بود. پس از پذیرفتن حذف صدای یاس از تیتراژ این فیلم توسط تهیه‌کننده، مجوز اکران صادر شد.[۳۵] در حالی که این فیلم پیشتر در سی و چهارمین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم فجر با صدای یاس پخش شده بود.[۳۶]

بهرام رادان یکی از بازیگران فیلم در صفحهٔ اینستاگرام خود با اعتراض به حذف آهنگ، از این اقدام مسئولین سینمایی کشور به شدت انتقاد کرد. او نوشت که مشابه فیلم سنتوری، موسیقی برای بارکد دردسر ساز شده‌است. در فیلم سنتوری ساختهٔ داریوش مهرجویی و با بازی گلشیفته فراهانی و بهرام رادان، ابتدا گفته شد چون محسن چاووشی خوانندهٔ ترانه‌های آن است، فیلم اکران نمی‌شود و بعد در نهایت به بهانه‌های دیگر مانع اکران فیلم شدند.[۳۷] در واکنش به حذف صدای یاس از تیتراژ فیلم بارکد، تماشاگران این فیلم همزمان با پخش تیتراژ پایانی، آهنگ بارکد (من ادامه می‌دم ۲) یاس را در سینماهای ایران خواندند و این‌گونه اعتراض خود را به حذف صدای یاس نشان دادند.[۳۸]

آهنگ سرکوب

در ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ آهنگ سرکوب یاس با آهنگسازی فربد عرش از رادیو جوان منتشر شد. این آهنگ که یکی از طولانی‌ترین ترانه‌های اجرا شده در رپ فارسی تا آن زمان بود شنوندگان بسیاری داشت. سرکوب در سایت و اپ رادیو جوان بیش از ۲۲ میلیون بار شنیده شده‌است و از آثار پر شنوندهٔ رپ فارسی می‌باشد.[۳۹]

۱۳۹۶ تاکنون: انتشار تک آهنگ‌ها، آهنگ سفارشی

در اواسط سال ۱۳۹۶ یاس در اینستاگرام خود خبر از کار بر روی نخستین آلبوم رسمی خود داد.[۴۰]

در سال ۱۳۹۶ خبری مبنی بر همکاری یاس و جزا، رپر ترکیه‌ای و انتشار آهنگ با همکاری این دو منتشر شد اما این همکاری هیچ‌گاه شکل نگرفت و آهنگ مشترکی از آن‌ها منتشر نشد.[۴۱]

یاس یک سال پس از انتشار سرکوب و در ۲۶ اسفند ۱۳۹۶ آهنگ از بند ناف تا خط صاف را منتشر کرد.

آهنگ سفارشی

یاس در ۲۹ بهمن ۱۳۹۷ آهنگ سفارشی را که تیتراژ سریال رقص روی شیشه بود منتشر نمود. یاس در توضیحی در مورد این ترانه گفت:

امید که باب میل باشه. البته طبیعتاً این آهنگ به گوش عده‌ای خوشایند نخواهد بود. چون حقایقی در آن بازگو شده که دلایل ضعف و بی‌هویت شدن هنر و موسیقی ایران است و امیدوارم بجای موضع‌گیری‌ها، این معایب را ببینیم و برطرف کنیم؛ زیرا اگر چنانچه با همین روال به این مسیر ادامه دهیم گوش‌ها و چشم‌های ما به ضعیف‌ترین سلایق سوق خواهد یافت و به درد نخورترین‌ها به عنوان الگوی رفتاری به جامعه معرفی خواهندشد و ناگفته نماند که این اتفاق متأسفانه افتاده‌است. آهنگ «سفارشی» تلنگری به گوش‌هاست و امیدوارم که پیام این اثر در عین تلخ بودن مفید واقع شود. در غیر این‌صورت این راه ادامه دارد.[۴۲]

در حالی که مراسم افتتاحیهٔ فیلم رقص روی شیشه با حضور یاس و پخش صدای وی در قسمت نخست این سریال همراه بود با این حال روز ۲۹ بهمن دو نسخهٔ متفاوت از قسمت نخست سریال در تهران و شهرستان‌ها توزیع شد به گونه‌ای که در نسخهٔ شهرستان صدای یاسر بختیاری بر روی تیتراژ سریال وجود داشت ولی در نسخهٔ تهران صدای او از سریال حذف شده بود.

این در حالی بود که وزارت ارشاد با استفاده از صدای یاس برای این سریال در ابتدا موافقت کرده و حتی مجوز لازم را نیز صادر کرده بود اما بعد از آن‌که قسمت نخست آمادهٔ توزیع شد، این نهاد مخالفت خود را با آن اعلام کرد.

همچنین از قسمت دوم سریال، به صورت کلی صدای یاس از این سریال شبکهٔ خانگی حذف شد.[۴۳]

در همین حال حسین پارسایی از مسئولین وزارت ارشاد دربارهٔ تیتراژ خوانی یاسر بختیاری و حذف صدای او از برخی نسخه‌های توزیع شدهٔ سریال «رقص روی شیشه» در شبکه نمایش خانگی بیان کرد: «این خبر صحت ندارد». وی دربارهٔ نسخهٔ توزیع شدهٔ قسمت نخست این سریال در شهرستان که با صدای یاس همراه بود مدعی شد: «نسخهٔ ارسالی برای دریافت مجوز فاقد صدای یاس بود و اساساً ما با چنین درخواستی مواجه نشدیم».[۴۴]

مضمون آهنگ سفارشی در مورد بازار موسیقی ایران و خوانندگان ایرانی بود و یاس در آن به انتقاد از وضعیت بازار موسیقی ایران پرداخت که واکنش منفی شهاب مظفری و ماکان بند را در پی داشت.[۴۵][۴۶]

یاس در سال ۱۳۹۸ کنسرت‌هایی را در شهرهای مختلف جهان از جمله استانبول، لندن، هامبورگ، گوتنبرگ و تورنتو برگزار کرد.[۴۷]

ویژگی آثار

با این‌که، به عقیدهٔ عده‌ای یاس تصویری معوج از رپ فارسی به مخاطب غیر رپ ارائه داده؛ باید اذعان کرد که او در آشنایی بسیاری از ایرانیان با رپ فارسی سهم مهمی داشته‌است. کافی است او را با عینک فرهنگ پاپ (و نه مبتذل) نگاه کنیم.

بهروز آقاخانیان[۱۵]

مضمون بیشتر ترانه‌های یاس انتقاد و اعتراض به مشکلات و بحران‌های اجتماعی نظیر فقر، کودکان کار، اعتیاد، بی‌کاری، جنگ، روسپی‌گری، خودکشی و طلاق است.[۴۸]

به شهرت رسیدن یاس در سال‌های ابتدایی کارش بیشتر حاصل اقبال عمومی از آثاری مانند بم (پس از زلزله)، سی‌دی رو بشکن (ماجرای زهرا امیرابراهیمی)، هویت من (انتقاد از فیلم ۳۰۰) و از چی بگم (آتش‌سوزی مدرسهٔ درودزن) است.

به عقیدهٔ برخی کارشناسان موضع انتقادی یاس نسبت به مسائل جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند ریشه در گفتمانی ملی‌گرا، اخلاق‌گرا، راست‌گرا دارد و از نظر ادبی شاید نزدیک به سبک خراسانی است.[۱۵] اعتقادی به اصول اخلاقی ایران باستان که در آثاری مانند هویت من و سرباز وطن و حتی نشان فروهری که استفاده می‌کند، مشخص است. ازاین‌رو، نگاهش برخلاف ماهیت چپ‌گرا، پیشرو، برابری‌طلب، مدرن و ضد سیستم جریان هیپ‌هاپ، آرمانی را در گذشته و سنت جستجو می‌کند.

به همین صورت اشاره به «سطحی» بودن نگاه در آثارش از سوی منتقدین را نیز می‌توان تا اندازه‌ای حاصل چنین پس‌زمینهٔ اعتقادی دانست. نگاهی که گله‌ها و شکایاتش از اوضاع‌واحوال کشور و مردم جامعه را بیشتر شبیه نقدهای روزمرهٔ روزنامه‌ها و نشریات، فیلم‌های سینمایی مجاز یا حتی انتقادات نرم مردم در اتوبوس و مترو می‌کند.[۱۵] مورد دیگر که به محبوبیت یاس به‌ویژه در میان نسل گذشته (والدین مخاطبان رپ) کمک بسیاری کرده، زبان پاکیزه و ادبیاتی اخلاق‌گرا مطابق با عرف جامعه به‌خصوص در سال‌های اول فعالیتش بود. در واقع رپی بود که نوجوان می‌توانست در حضور خانواده‌اش به آن گوش دهد.[۱۷][۴۹]

نکته‌ای که او را کاملاً مقابل ادبیات و واژگان دیگر رپرهایی قرار می‌داد که از لحاظ سن کوچک‌تر از او بودند و سعی می‌کردند همان اصطلاحات خیابان و محل زندگی خود را حتی گاهی با اغراق و زیاده‌روی در کارهای خود بیاورند. ویژگی که بازهم در تناقض با بیان صریح و عدم خودسانسوری و استفاده از دایره لغات خیابانی بود. علاوه بر موارد بالا موضوع، زمان، فرمت و نحوه انتشار آثار یاس هم این شائبه را در ذهن منتقدانش مدام تقویت می‌کرد که او خواسته یا ناخواسته بیشتر به فکر دیده شدن و شهرت است تا ممارست برای نوآوری و خلاقیت چرا که باوجود سال‌ها فعالیت هنوز آلبومی از او منتشر نشده و تمرکزش همیشه بر روی تک آهنگ بوده‌است که در دنیای هنر موسیقی ویژگی مثبتی محسوب نمی‌شود. در واقع از نظر منتقدین اغلب آثار ابتدایی او همان‌طور که نام‌برده شده بلافاصله بعد از یک اتفاق و رخداد اجتماعی منتشر می‌شدند. در تصویر یا اثر گرافیکی که با این آثار بیرون می‌آمد، خود او عمداً سوژهٔ عکس بود. همچنین بیشتر کارهایش خیلی سریع تبدیل به موزیک ویدئو و از شبکه‌های ماهواره‌ای مانند PMC و رادیو جوان پخش می‌شد.

رسانه‌هایی که بیشتر رپرهای زیرزمینی به خاطر «عدم شفافیت مالی»، «تجاری بودن» و «اهمیت ندادن به هنر»، در برابر آن‌ها موضعی منفی داشتند. منتقدان وی معتقدند رویکرد یاس در رپ فارسی الگوی رپرهای دیگری شد که چنین نقدهایی کم‌وبیش به آن‌ها نیز وارد است. کسانی مانند حامد فرد، محمد بی‌باک، عماد قویدل و… که آن‌ها نیز در ادبیات و دایرهٔ لغات، انتقادات سطحی و اشتیاق به دیده شدن در رسانه جا پای یاس گذاشتند و با آثار کم کیفیت‌تر در شعر، اجرا و تولید، فضای موسیقی رپ را تحت‌الشعاع قراردادند.[۱۵] در همین حال بهروز آقاخانیان در یادداشتی با اشاره به انتقادات پیرامون یاس می‌نویسد: «یاس ۳۶ ساله مانند دیگر هنرمندان رپ نسل اول مجبور است ملاحظات اقتصادی را بیشتر در تصمیمات کاری‌اش دخیل کند. در فضایی که از راه موسیقی رپ نمی‌توان به‌راحتی کسب درآمد کرد و تا این حد شناخته‌شده بودن حساسیت‌های بسیاری را موجب می‌شود، سخت و غیرمنصفانه است هنرمندی را یک‌جانبه و بی‌محابا به زیر سؤال برد».[۱۵]

ترانه‌شناسی

تاکنون هیچ آلبومی به‌طور رسمی از یاس منتشر نشده‌است.

آلبوم‌های مشترک

  • وصیت‌نامه
  • اُوِردوز ۱
  • از ماست که بر ماست
  • اُوِردوز ۳

تک‌آهنگ‌ها

سال انتشار نام آهنگ ترانه‌سرا آهنگ‌ساز تنظیم توضیحات کارگردان نماهنگ
۲۰۰۴ بم یاس پوریا محمودی و میتا ملکی میتا ملکی
۲۰۰۶ باید بتونیم یاس میتا ملکی میتا ملکی به همراهی بهزاد برازنده ندارد
۲۰۰۷ هویت من یاس میتا ملکی میتا ملکی همخوانی با آمین ندارد
۲۰۰۹ پیاده می‌شم یاس میتا مالکی
۲۰۱۰ نیستی یاس پژمان نیکو مشترک با آمین
۲۰۱۰ قصهٔ زیر زمین کاوه آفاق کاوه آفاق آراد آریا همراه با گروه د ویز کامبیز اخباری
۲۰۱۰ به خاطر من یاس سعید شمس مجید فرهبد
۲۰۱۱ Trash The Clubs یاس همراه با دی‌جی علی‌گیتور فربد خوش‌طینت و آرش لباف
۲۰۱۱ سرباز وطن یاس سعید انصار ابی رود استودیوز کسری شجاعی
۲۰۱۱ از چی بگم؟ یاس سعید انصار مضمون اجتماعی کسری شجاعی
۲۰۱۲ من می‌جنگم یاس سعید انصار ندارد
۲۰۱۲ وقت رفتن یاس احمد صناقی پژمان نیکوش مشترک با آمین زیگورات پیکچرز
۲۰۱۳ فریاس (فریاد یاس) یاس خشایار اس آر خشایار اس آر امیر طاهریان
۲۰۱۳ آمین یاس پژمان نیکو آرمین کله مشترک با آمین ندارد
۲۰۱۴ من ادامه می‌دم یاس فربد عرش احمد سانقه ندارد
۲۰۱۴ صدای اتحاد (Sound Of Unity) یاس میتا ملکی میتا ملکی همراهی با تک ناین آنتونی دورا
۲۰۱۴ وصیت‌نامه یاس پدرام در آلبوم سمفونی گربه‌ها ندارد
۲۰۱۴ ۲ ۲ تا ۴ تا یاس آلبوم از ماست ندارد
۲۰۱۴ زنده باد ایران یاس آلبوم اوردوز ندارد
۲۰۱۵ چارسو یاس برای تیتراژ فیلم چارسو
۲۰۱۵ بد شدم یاس سعید شمس سعید شمس
۲۰۱۵ با من باش یاس
۲۰۱۵ مسافر یاس فربد عرش سعید انصار عباس بهشتی
۲۰۱۵ همه چی درست می‌شه یاس سعید انصار میتا ملکی عباس بهشتی و مرتضی دورودیان
۲۰۱۶ بارکد یاس سعید انصار من ادامه می‌دم ۲ (تیتراژ پایانی فیلم بارکد)
۲۰۱۶ بغض یعنی یاس سعید انصار فربد عرش مشترک با آمین
۲۰۱۶ نامه‌ای به فرزند یاس فربد عرش آرش پاکزاد پیام قربانی
۲۰۱۷ سرکوب یاس فربد عرش
۲۰۱۸ بند ناف تا خط صاف یاس فربد عرش شروین رادفر به همراه موئر
۲۰۱۹ اصالت یاس فربد عرش شروین رادفر به همراه موئر در آلبوم اوردوز ۳
۲۰۱۹ سفارشی یاس فربد عرش شروین رادفر تیتراژ سریال رقص روی شیشه
۲۰۲۰ لال یاس

نماهنگ‌ها

  • ۲۰۱۰: قصهٔ زیر زمین
  • ۲۰۱۰: به خاطر من
  • ۲۰۱۱: Trash The Clubs
  • ۲۰۱۱: سرباز وطن
  • ۲۰۱۱: از چی بگم؟
  • ۲۰۱۲: وقت رفتن
  • ۲۰۱۳: فریاس
  • ۲۰۱۴: صدای اتحاد (به همراه Tech N9ne)
  • ۲۰۱۵: مسافر
  • ۲۰۱۵: همه چی درست می‌شه
  • ۲۰۱۶: نامه‌ای به فرزند
  • ۲۰۱۸: بند ناف تا خط صاف
  • ۲۰۱۹: سفارشی

منابع

  1. «زادگاه یاس». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۱۰.
  2. بهنام ناطقی (۱ مارس ۲۰۱۰). «ویژه برنامه بررسی رپ فارسی در تلویزیون صدای آمریکا با حضور «شاهین نجفی»». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۰.
  3. «گفت و گو با یاسر بختیاری (یاس) تنها رپر مجاز». پایگاه خبری افکارنیوز. ۱۷ مهر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مرداد ۱۳۹۹.
  4. «یاس: عاشقتم برادر!/یاس، اولین خواننده رپی است که به تازگی، یک تک آهنگ از او از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، مجوز دریافت کرده‌است». بی‌بی‌سی فارسی. ۳ شهریور ۱۳۸۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مرداد ۱۳۹۹.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ «اعترافات یاس دربارهٔ زندگی خصوصی‌اش». مجله نسل امروز. ۱۴ آذر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «گفت‌وگو با یاس، خواننده رپ فارسی/می‌خواهیم حرف‌های جدی بزنیم». ماهنامه سپیده دانایی. ۱ دی ۱۳۸۷.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «یاس: رپ در مورد مشکلات جامعه است». رادیو فردا. ۲۳ آذر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  8. «معرفی کامل فیلم رعد، یک داستان زنانه». سلام سینما. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  9. «رعد، یک داستان زنانه». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۳.
  10. «فهرست کامل عوامل فیلم رعد، یک داستان زنانه». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۳.
  11. «بکس رپر، ترکوندن!». رادیو فردا. ۳ آذر ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ مه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «از چی برات بگم؟». چلچراغ. ۵ آذر ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  13. «گفت و گو با یاسر بختیاری (یاس)، تنها رپر مجاز». افکار نیوز. ۱۷ مهر ۱۳۹۱.
  14. «اکران فیلم ۳۰۰: توهین به ایرانیان؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۱ اسفند ۱۳۸۵.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ۱۵٫۲ ۱۵٫۳ ۱۵٫۴ ۱۵٫۵ «بررسی کارنامه یک رپر مؤدب و پرطرفدار/در رد و تأیید یاس». روزنامه توسعه ایرانی. ۷ بهمن ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  16. «از زیر زمین تا بام طهران». رادیو جوان. ۲۷ فوریه ۲۰۱۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ «جزئیات دیدار خوانندهٔ رپ با یکی از مدیران سابق ارشاد». جام‌جم آنلاین. ۱۲ آبان ۱۳۹۴.
  18. «یاس: عاشقتم برادر!/یاس، اولین خواننده رپی است که به تازگی، یک تک آهنگ از او از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، مجوز دریافت کرده‌است». بی‌بی‌سی فارسی. ۳ شهریور ۱۳۸۶.
  19. «یاس در همایش ملی آسیب‌شناسی جوانان». ۴ اردیبهشت ۱۳۸۷.[پیوند مرده]
  20. «حضور یاس به عنوان نماینده رپ فارسی در فیلم مستند «Rock On»». موسیقی ایرانیان. ۱۸ فروردین ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مرداد ۱۳۹۹.
  21. «از هر دری با «یاس»؛ رپری که سال‌هاست کنار مردم ایستاده». هفته‌نامه چلچراغ. ۵ آذر ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  22. «از چی بگم؟ – یاس». رادیو جوان. ۲۴ اکتبر ۲۰۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  23. «نماهنگ از چی بگم؟ – یاس». رادیو جوان. ۲۴ اکتبر ۲۰۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  24. «کنسرت یاس در شهرهای بزرگ کانادا». افرا. ۲ اسفند ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  25. «YAS – 'Sound of Unity (SEDAYE ETTEHAD)' ft. Tech N9ne – Music Video Named As One Of The Best Music Videos Of February 2014 By MTV Iggy». STRANGE MUSIC INC. ۲۷ فوریه ۲۰۱۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ ژوئیه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۲۰.
  26. «MTV IGGY PREMIERES YAS & TECH N9NE'S VISUAL FOR "SOUND OF UNITY"». thesource. ۲۱ فوریه ۲۰۱۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژوئیه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۲۰.
  27. «Tech N9ne Addresses Perceived Disconnect With Black Hip Hop Fans». hiphopdx. ۲۴ آوریل ۲۰۱۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۲۰.
  28. «گفت و گو با یاسر بختیاری (یاس) تنها خواننده مجاز یک سبک موسیقی به نام رپ در ایران: رپ را دوست ندارید بگویید کلام محور». دنیای اقتصاد. ۱۷ مهر ۱۳۹۱.
  29. «بازگشت یاس به ایران». جام‌جم آنلاین. ۱۸ آبان ۱۳۹۳.
  30. «بازگشت یاسر بختیاری به ایران پس از دو سال دوری از وطن». موسیقی ایرانیان. ۱۴ آبان ۱۳۹۳.
  31. «یاس: ما روی عمرمان ریسک کردیم». خبر آنلاین. ۱۱ شهریور ۱۳۹۶.
  32. «جواب منفی مهرجویی به اشتیاق بازیگری یاس». هفت صبح. ۵ شهریور ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  33. «خوانندهٔ رپی که دست رد به سینه مهرجویی زد / یاس: با فیلمنامه موافق نبودم». خبر آنلاین. ۴ شهریور ۱۳۹۴.
  34. «یاس: لطفاً بی‌انصاف نباشید آقای مهرجویی». هفت صبح. ۷ شهریور ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  35. «صدای یاس سانسور شد». ایلنا. ۱۹ خرداد ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  36. ««بارکد» راه «سنتوری» را نمی‌رود/صدای خواننده رپ حذف شد». عصر ایران. ۱۹ خرداد ۱۳۹۵.
  37. «بارکد یاس حذف شد؛ فیلم بارکد بدون خواننده رپ آن اکران می‌شود». صدای آمریکا. ۲۱ خرداد ۱۳۹۵.
  38. «تماشاچیان «بارکد» به جای صدای سانسور شده «یاس» خواندند». رادیو فردا. ۳ تیر ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  39. «سرکوب – یاس». رادیو جوان. ۲۰ مارس ۲۰۱۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  40. «اولین آلبوم یاسر بختیاری (یاس)». ساز و قلم. ۲۷ مهر ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰.
  41. «بررسی ابعاد یک شایعه، همکاری یاس و جزا». مجله موسیقایی آمیزه. ۲۰ مرداد ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  42. «انتشار قطعه «سفارشی» به خوانندگی یاس برای سریال رقص روی شیشه +صوت». ایلنا. ۳ اسفند ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  43. «حذف صدای یاس از سریال شبکه نمایش خانگی». تابناک. ۲۹ بهمن ۱۳۹۷.
  44. «صدای خواننده رپ غیرمجاز بر روی تیتراژ یک سریال دردسرساز شد!». moviemag. ۳۰ بهمن ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  45. «دعوای شهاب مظفری با یاس به خاطر آهنگ جنجالی «سفارشی»». kandoonews. ۳ اسفند ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۰.
  46. «ماکان بند به یاس: نون بازویت را بخور+عکس». رکنا. ۲۱ فروردین ۱۳۹۸.
  47. «کنسرت‌های خالی خوانندگان ایرانی در خارج از کشور!». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۳ مهر ۱۳۹۸.
  48. «خواننده‌هایی که از زیرزمین، روی زمین آمدند». ایسنا. ۶ مرداد ۱۳۹۴.
  49. «اگر قرار است رپ به رسمیت شناخته شود؛ به جای حمید صفت با سابقهٔ قتل، سراغ یک خوانندهٔ قابل دفاع نظیر یاسر بختیاری بروید». تابناک. ۵ مرداد ۱۳۹۸.

پیوند به بیرون