شهرستان الیگودرز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۳°۲۴′۲۸″ شمالی ۴۹°۴۱′۵۹″ شرقی / ۳۳٫۴۰۷۷۸°شمالی ۴۹٫۶۹۹۷۲°شرقی / 33.40778; 49.69972 {{جعبه شهرستان ایران |عرض‌جغرافیایی = |طول‌جغرافیایی = |نام‌رسمی= شهرستان اَلیگودَرز |تصویر= Aligudarz-County.png |اندازه‌تصویر= |برچسب‌تصویر= |استان= لرستان |مرکز=الیگودرز |نام‌های‌قدیمی= |سال‌شهرستان‌شدن=۱۳۳۶ |جمعیت = ۱۴۰٬۲۷۵نفر[۱] |رشدجمعیت= |تراکم‌جمعیت= |زبان=لری الیگودرز[۲][۲][۳] |مذهب= شیعه[۲] |مساحت= ۵۸۷۰ کیلومتر مربع |ارتفاع=۲۰۲۲ متر از سطح دریا |میانگین‌دما= |میانگین‌بارش‌سالانه=۳۰۰–۹۰۰ میلی‌متر

اَلیگودَرز مرکز شهرستان الیگودرز در شرق استان لرستان می‌باشد. جمعیت شهرستان ۱۴۰۰۰۰ هزار نفر است شهر الیگودرز در ناحیهٔ کوهستانی و با آب و هوا و طبیعتی چهار فصل در شرق استان لرستان واقع شده و همچنین از شهرهای مرتفع و مناطق سردسیر ایران است. دیرینگی آن به بیش از ۷۰۰ سال می‌رسد.

[۸] الیگودرز در گذشته از چهار محلهٔ ورزندان، مجیان، ده تیرانی و ده محمدرضا تشکیل شده بود هرچند که توسعه اخیر شهر این مرز بندی را نامحسوس کرده‌است.[۹][۱۰] این شهر از سال ۱۳۳۹ دارای نماینده در مجلس شورای ملی می‌باشد.[۱۱]

اقلیم شناسی[ویرایش]

==اب و هوا== الیگودرز به واسطه قرار گرفتن در زاگرس مرکزی دارای اب و هوای مطبوع وچهار فصل است و فصول مختلف سال از جملهبهار، تابستان،پاییز،زمستان به زیبایی کامل و وصف نشدنی حس میشود

مشخصات شهرستان[ویرایش]

  • طول وعرض جغرافیایی: ۴۹ درجه و ۴۲ دقیقه طول- ۳۳ درجه و۲۳ دقیقه عرض جغرافیایی.
  • ارتفاع از سطح دریا: ۱۹۹۸ متر.
  • طول راه‌های هم سنگ: ۳۳٫۵۴۶ کیلومتر.
  • راه فرعی شنی: ۱۴۷ کیلومتر.
  • راه فرعی آسفالته: ۱۱۹ کیلومتر.
  • راه آسفالته معمولی اصلی: ۵۲ کیلومتر.
  • حوزه آبریز: سر شاخه‌های دز.
  • طول رودخانه‌های شهرستان: ۶۰۰ کیلومتر.
  • قله‌های بلند: قالیکوه، مندیش کوه و تمندر.
  • خروجی آب سالانه از شهرستان: ۳۰۵ میلیون متر مکعب.
  • زمین‌های دیم: ۱۵۰۰۰۰ هکتار.
  • زمین‌های آبی: ۲۵۰۰۰ هکتار.
  • متوسط جمعیت خانوار: ۵٬۵.

بخش‌ها و دهستانها[ویرایش]

انتقال آب[ویرایش]

پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تأمین‌کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم می‌باشد.[۴][۵][۶] به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.[۷]

اعتراض‌ها و خسارت‌ها[ویرایش]

انتقال آب از شهرستان الیگودرز به شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم باعث پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن چاه‌های آب این منطقه شده‌است. بیش از ۶۰ حلقه چاه خشک شده و ۱۷۱ حلقه از چاه‌های منطقه نیز در آستانه خشکیدن قرار دارند، اما تاکنون حقابه یی برای این روستاها در نظر گرفته نشده‌است.[۸] از سوی دیگر نام‌گذاری این طرح به عنوان مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» و همچنین نام‌گذاری پروژه ساخت و اجرای این طرح با نام پروژه قمرود باعث واکنش‌هایی در میان مردم استان لرستان شد تا جایی که حجت‌الله رحمانی نماینده شهرستان الیگودرز هم نسبت به نام‌گذاری این طرح اعتراض کرد و آن را مجعول خواند. خشک شدن چاه‌ها و چشمه‌های شهرستان الیگودرز علاوه بر خسارات بسیاری که به بخش کشاورزی وارد کرده‌است باعث از بین رفتن مجتمع‌های پرورش ماهی در این شهرستان شده‌است. پرویز فتاح، وزیر نیروی پیشین دولت نهم مدعی شد که وی مدافع حقوق مردم الیگودرز است.[۹] این پروژه تنها پروژه ایران است که کلنگ آن برای آنکه باعث مطالبه‌ای از سوی مردم لرستان نشود به جای مبدأ در مقصد طرح به زمین زده شده‌است.

مکان‌های دیدنی و گردشگری[ویرایش]

آبشارها[ویرایش]

آبشار آب سفید

الیگودرز به دلیل قرار گرفتن در مناطق کوهستانی و همچنین به دلیل برخوردار بودن از منابع آب بسیار و چشمه‌های فراوان موقعیت بسیار خوبی برای به وجود آمدن آبشارهای طبیعی است. در لرستان حدود ۱۱ آبشار مختلف وجود دارد که هر ساله در فصل‌های مختلف علاقه‌مندان بسیاری را به خود جذب می‌کنند. آبشار برنجه (تاف) با ارتفاع ۷۹۶ متر در ۲ کیلومتری غرب روستای پیر امام و همچنین در نزدیکی، روستاهای سرتنگ برزه و در بخش زز و ماهروی شهرستان الیگودرز مرتفع‌ترین آبشار آسیا و سیزدهمین آبشار مرتفع جهان است. همچنین آبشار آب سفید که در جنوب شرقی این استان و در دامنه کوه‌های زاگرس و در کنار کوه بلند قالی کوه در منطقه زلقی از شهرستان الیگودرز قرار گرفته‌است و دسترسی به آن با جاده از شهر الیگودرز امکان‌پذیر است. آب این آبشار از دل تونلی در دل یک کوه سنگی بیرون می‌آید. ارتفاع آبشار ۷۰ متر و عرض تاج آن در فصل پرآبی حدود ۸ متر می‌باشد. آبشار آب‌سفید معروف به عروس آبشارهای ایران می‌باشد.

آثار باستانی و اماکن تفریحی[ویرایش]

آبشارهاوجنگل‌های دره دورک

جنگل‌های بلوط زز و ماهرو

از جمله جای‌های دیدنی شهرستان الیگودرز است.

صنایع[ویرایش]

شالیزارهای بزنوید

تعدادی از واحدهای مهم صنعتی شهرستان الیگودرز عبارت‌اند از:

  • کارخانه شیشه لرستان
  • فولاد الیگودرز
  • جهان خودرو
  • شرکت عایق فوم گیلانی
  • همارشتن
  • آذین پنجره (درب و پنجره دو جداره UPVC)
  • سیم‌برش
  • استخراج سنگ‌های تزیینی ساختمانی از نوع چینی و کریستال
  • سنگ‌دانه بندی
  • پودر میکرونیزه از سنگ
  • فرآوری کربنات کلسیم
  • شرکت مقاوم فولاد الیگودرز
  • شرکت سیناپلاست
  • شرکت حجیم پلاست
  • محصولات غذایی حسینی

بخشی از تولیدات شهرستان عبارتند از بیسکویت و عسل الیگودرز از بهترین و طبیعی‌ترین عسلهای ایران و حتی جهان به‌شمار می‌رود، چنان‌که سوغات ناب این شهر نیز محسوب می‌شود. صنایع دستی آن شامل هنرهای سرامیکی، قالیبافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی می‌شود.

محصولات کشاورزی، دامی، شیلاتی[ویرایش]

شهرستان الیگودرز در زمینه محصولاتی همچون گندم، جو، سیب زمینی ،لوبیا چیتی،نخود، عدس،زعفران،خیار،هویج، برنج، گردو، بادام، زرد آلو، سیب، گلابی، یونجه، هلو *ماهی قزل الا *گوشت گوسفند،انواعلبنیات دارای فعالیت میباشد

سدهای الیگودرز[۱۰][ویرایش]

سد خان‌آباد، شهرستان الیگودرز

معادن[ویرایش]

شهرستان الیگودرز دارای بیشترین تراکم سنگ‌های تزئینی در استان لرستان است. سنگ‌های تزئینی در اطراف روستاهای دوزان، عسگران الیگودرز، باد باد، قلعه عبدالرضا شهرک برناباد و شهر الیگودرز بیشترین تراکم را دارد همین معادن سنگ باعث به وجود آمدن کارخانه‌های فراوری سنگ زیادی در این شهرستان شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. [۱]
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ دانره المعارف بزرگ اسلامی - الیگودرز
  3. معرفی اجمالی تاریخ، فرهنگ، آیین‌ها سنت‌های استان - Lorestan.ir
  4. «نماینده قم:طرح انتقال آب'دز'، رؤیای مردم این استان را محقق می‌کند»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا، ۲۷ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  5. «آب رودخانه دز به قم رسید»(فارسی)‎. وب‌سایت جام‌جم آنلاین، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  6. «آب شیرین به قم رسید»(فارسی)‎. واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  7. «طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم». جام جم آنلاین، ۱۶ آبان ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  8. «اینجا روزی رودخانه بود». روزنامه اعتماد ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸. 
  9. «الیگودرز قربانی طرح انتقال آب به قمرود». آبنمانیوز۲ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  10. «قهرست سدهای لرستان». بازبینی‌شده در ۱۱-۱-۱۳۹۱.