شهرستان الیگودرز

مختصات: ۳۳°۲۴′۲۸″ شمالی ۴۹°۴۱′۵۹″ شرقی / ۳۳٫۴۰۷۷۸°شمالی ۴۹٫۶۹۹۷۲°شرقی / 33.40778; 49.69972
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شهرستان اَلیگودَرز
Aligudarz-County.png
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانلرستان
مرکز شهرستانالیگودرز
سایر شهرهاالیگودرز، شول‌آباد، شاپور آباد، چمن سلطان
بخش‌هامرکزی، زز و ماهرو، زلقی، بربرود شرقی
سال تأسیس۱۳۴۵
نام‌های پیشینآلی ورز، آل گودرز
اداره
فرماندارحمید کشکولی[۱]
مردم
جمعیت۱۳۷٬۵۳۴نفر[۲]
مذهبشیعه
زبانلری بختیاری والیگودرزی[۳][۳][۴]
جغرافیای طبیعی
مساحت۵۸۷۰ کیلومتر مربع کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا۲۰۲۲ متر از سطح دریا
آب‌وهوا
روزهای یخبندان سالانه۱۲۰روز
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۶۶

شهرستان الیگودرز یکی از شهرستان‌های استان لرستان است در در شرق این استان قرار گرفته‌است. جمعیت این شهرستان ۱۳۱٬۵۳۴ هزار نفر است و پس از خرم‌آباد، بروجرد، دورود، کوهدشت و دلفان ششمین شهرستان لرستان از نظر جمعیت است. الیگودرز در ناحیهٔ کوهستانی و با آب و هوایی بسیار سرد در شرق استان لرستان واقع شده و همچنین از شهرهای مرتفع و مناطق سردسیر ایران است. دیرینگی آن به بیش از ۷۰۰ سال می‌رسد. مردم شهر الیگودرز به زبان لری گویش بختیاری صحبت می‌کنند. همچنین در اطراف این شهر لری ثلاثی(گاپله)رواج دارد. مردم شهرستان الیگودرز از ایل بختیاری و ایل پاپی می‌باشند. تیره های های لونی، توکلی، قاسمی، نعمت الهی، قلی، ولی، سمیعی وبرفی و چندین تیره دیگر از جمله مهاجران به این شهر می باشند.مرکز شهرستان الیگودرز یعنی الیگودرز در گذشته از محلهٔ های آدووند،مجیان، ده تیرانی و ده محمدرضا تشکیل شده بود هرچند که توسعه اخیر شهر این مرز بندی را نامحسوس کرده‌است.

مشخصات شهرستان[ویرایش]

  • طول و عرض جغرافیایی: ۴۹ درجه و ۴۲ دقیقه طول- ۳۳ درجه و۲۳ دقیقه عرض جغرافیایی
  • ارتفاع از سطح دریا: ۲۰۲۲ متر
  • طول راه‌های هم سنگ: ۳۳٫۵۴۶ کیلومتر
  • راه فرعی شنی: ۱۴۷ کیلومتر
  • راه فرعی آسفالته: ۱۱۹ کیلومتر
  • راه آسفالته معمولی اصلی: ۵۲ کیلومتر
  • حوزه آبریز: سر شاخه‌های دز
  • طول رودخانه‌های شهرستان: ۶۰۰ کیلومتر
  • قله‌های بلند: قالیکوه، اشترانکوه،مندیش کوه و تمندر
  • خروجی آب سالانه از شهرستان:۶ میلیاردمتر مکعب
  • زمین‌های دیم: ۱۵۰۰۰۰ هکتار
  • زمین‌های آبی: ۲۵۰۰۰ هکتار
  • متوسط جمعیت خانوار: ۵٬۵

بخش‌ها و دهستانها[ویرایش]

انتقال آب[ویرایش]

پس از اجرای طرح انتقال آب که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز» نام می‌برند. آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهر قم، وهمچنین بخشی از شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین و محلات می‌باشد.[۵][۶][۷] به گفته فتاح وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آبهای دنیا است.[۸]

اعتراض‌ها و خسارت‌ها[ویرایش]

به دلیل مجاورت شهرستان الیگودرز با سرشاخه های دز شهرستان خمین انتقال آب به شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات و قم باعث پایین رفتن شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و در نهایت خشک شدن چاه‌های آب این منطقه شده‌است. بیش از ۶۰ حلقه چاه خشک شده و ۱۷۱ حلقه از چاه‌های منطقه نیز در آستانه خشکیدن قرار دارند، اما تاکنون حقابه یی برای این روستاها در نظر گرفته نشده‌است.[۹] [۱۰]

مکان‌های دیدنی و گردشگری[ویرایش]

آبشارها[ویرایش]

آبشار آب سفید

الیگودرز به دلیل قرار گرفتن در مناطق کوهستانی و همچنین به دلیل برخوردار بودن از منابع آب بسیار و چشمه‌های فراوان موقعیت بسیار خوبی برای به وجود آمدن آبشارهای طبیعی است. در لرستان حدود ۱۱ آبشار مختلف وجود دارد که هر ساله در فصل‌های مختلف علاقه‌مندان بسیاری را به خود جذب می‌کنند. آبشار برنجه (تاف) با ارتفاع ۷۹۶ متر در ۲ کیلومتری غرب روستای پیر امام و همچنین در نزدیکی، روستاهای سرتنگ برزه و در بخش زز و ماهروی شهرستان الیگودرز مرتفع‌ترین آبشار آسیا و سیزدهمین آبشار مرتفع جهان است. همچنین آبشار آب سفید که در جنوب شرقی این استان و در دامنه کوه‌های زاگرس و در کنار کوه بلند قالی کوه در منطقه زلقی از شهرستان الیگودرز قرار گرفته‌است و دسترسی به آن با جاده از شهر الیگودرز امکان‌پذیر است. آب این آبشار از دل تونلی در دل یک کوه سنگی بیرون می‌آید. ارتفاع آبشار ۷۰ متر و عرض تاج آن در فصل پرآبی حدود ۸ متر می‌باشد. آبشار آب‌سفید معروف به عروس آبشارهای ایران می‌باشد.

غار باستانی پشتکوه، کوه و سراب و غار تمندر، غار شاهرود، قبور تاریخی شاهرود، غار باستانی، دژهای هخامنشی و پل‌های باستانی، قلعه باجول و آبشارها و جنگل‌های دره دورک، امامزاده محمد بن حسن. ،[۱۱] امامزاده‌های فرسش، امامزاده غیفر ابن علی دوزان، امامزاده پیر امام، قلعه مندیش، قلعه دختر تمند، قلعه بادباد، سد تاریخی بند دختر، روستای تاریخی شاپورآباد، سراب ماهیچال، گورستان تاریخی شیر سنگ‌ها در بزنوید، چشمه و سراب گایکان، آبشار وارگ، سراب شاه مکان، منطقه کیگوران، دشت لاله‌های واژگون روستای خلیل‌آباد (که بزرگترین و زیباترین دشت لاله واژگون در جهان است)، جنگل‌های بلوط زز و ماهرو، منطقه مور زرین، منطقه قلیان، کوه رباط، کوه مندیش، قالی کوه از جمله جای‌های دیدنی شهرستان الیگودرز است.

جنگل‌های دره دورک

صنایع[ویرایش]

شالیزارهای بزنوید

تعدادی از واحدهای مهم صنعتی شهرستان الیگودرز عبارت‌اند از:

  • کارخانه شیشه لرستان
  • فولاد الیگودرز
  • جهان خودرو
  • شرکت عایق فوم گیلانی
  • همارشتن
  • آذین پنجره (درب و پنجره دو جداره UPVC)
  • سیم‌برش
  • استخراج سنگ‌های تزیینی ساختمانی از نوع چینی و کریستال
  • سنگ‌دانه بندی
  • پودر میکرونیزه از سنگ
  • فرآوری کربنات کلسیم
  • شرکت مقاوم فولاد الیگودرز
  • شرکت سیناپلاست
  • لاستیک سازی بارز الیگودرز
  • کاغذ سازی الیگودرز
  • شرکت حجیم پلاست
  • محصولات غذایی حسینی

بخشی از تولیدات شهرستان عبارتند از غلات، حبوبات، برنج لبنیات دامی، عسل، ماهی قزل‌آلا، سیب زمینی، آرد، ماکارونی، ویفر و بیسکویت است. عسل الیگودرز از بهترین و طبیعی‌ترین عسلهای ایران و حتی جهان به‌شمار می‌رود، چنان‌که سوغات ناب این شهر نیز محسوب می‌شود. صنایع دستی آن شامل هنرهای سرامیکی، قالیبافی، منبت کاری، سیم بافی، معرق‌کاری، گلیم بافی و جاجیم بافی می‌شود.

سدهای الیگودرز[۱۲][ویرایش]

سد خان‌آباد، شهرستان الیگودرز

معادن[ویرایش]

شهرستان الیگودرز دارای بیشترین تراکم سنگ‌های تزئینی در استان لرستان است. سنگ‌های تزئینی در اطراف روستاهای اردودر،دوزان، عسگران الیگودرز، باد باد، قلعه عبدالرضا شهرک برناباد و شهر الیگودرز بیشترین تراکم را دارد همین معادن سنگ باعث به وجود آمدن کارخانه‌های فراوری سنگ زیادی در این شهرستان شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «صفحه نخست». وبگاه فرمانداری شهرستان الیگودرز. دریافت‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۵.
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۲.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «دانره المعارف بزرگ اسلامی - الیگودرز». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۲.
  4. «معرفی اجمالی تاریخ، فرهنگ، آیین‌ها سنت‌های استان - Lorestan.ir». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۲.
  5. «نماینده قم:طرح انتقال آب'دز'، رؤیای مردم این استان را محقق می‌کند». خبرگزاری ایرنا. ۲۷ فروردین ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰.
  6. «آب رودخانه دز به قم رسید». وب‌سایت جام‌جم آنلاین. ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰.
  7. «آب شیرین به قم رسید». واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران. ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰.
  8. «طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم». جام جم آنلاین. ۱۶ آبان ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۰.
  9. «اینجا روزی رودخانه بود». روزنامه اعتماد ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸.
  10. «طرح انتقال آب به قمرود». آبنمانیوز۲ اردیبهشت ۱۳۸۹.
  11. «امامزاده محمد بن حسن، بقعه متبرکه و زیارتگاهی شناخته شده در الیگودرز». خبرگزاری ایرنا. ۸ فروردین ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۲.
  12. «قهرست سدهای لرستان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۱-۱-۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)