شهرستان کوهرنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شهرستان کوهرنگ
Chahar Mahaal and Bakhtiari Kouhrang.svg
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانچهارمحال و بختیاری
مرکز شهرستانچلگرد
بخش‌هابخش مرکزی
بخش بازفت
بخش دوآب صمصامی
سال تأسیس۱۳۸۰
اداره
فرماندارشهباز اکبری
مردم
جمعیت۴۱٬۵۳۵ (سال ۱۳۹۵)
مذهباسلام (شیعه)
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۸۳۳۶۲
وبگاهhttps://koohrang.ostan-chb.ir
آبشار تونل اول کوهرنگ
دشت لاله‌های واژگون

شهرستان کوهرنگ پهناورترین شهرستان استان چهارمحال و بختیاری است. مرکز این شهرستان، شهر چلگرد است. شهرستان کوهرنگ به دلیل وجود زردکوه(دومین قله مرتفع زاگرس)، سرچشمه زاینده رود، کارون و دز می باشد. منطقه کوهرنگ از سردترین مناطق ایران است که به پایتخت برفی ایران شهرت دارد.[۱] مردم کوهرنگ به گویش بختیاری سخن می‌گویند.[۲]

مقدمه[ویرایش]

شهر چلگرد، مرکز شهرستان در ۸۵ کیلومتری شهرکرد واقع شده‌است. طبیعت بکر و دست نخورده منطقه به همراه جاذبه‌های گردشگری بی‌نظیر، سالیانه گردشگران بسیاری را از سراسر کشور و حتی دنیا به سوی این شهرستان هدایت می‌کنند.

در ضمن ۱۰ درصد از کل آبهای کشور از جمله سرچشمه سه رودخانه بزرگ و حیاتی یعنی زاینده رود، کارون و دز در این شهرستان و از قلل سر به فلک کشیده زردکوه بختیاری سرچشمه می‌گیرند.[۳]

اصغر کریمی(مردم شناس ایرانی) و ژان پی یر دیگار(مردم شناس فرانسوی) در سال ۱۳۴۹ شمسی به کوهرنگ آمدند. کتاب وی با نام «سفر به دیار بختیاری» که در سال ۱۳۶۸ چاپ شده، از مهمترین کتاب های علمی برای مطالعه این شهرستان در سالهای قبل از انقلاب اسلامی ایران است.

اصغر کریمی در کتاب سفر به دیار بختیاری می نویسد: در ۲۴ خرداد ۱۳۴۹ کلی شتر در چلگرد دیدیم که تعجب کردیم و به پرس و جو نشستیم. مقدمتا فهمیدیم که این شتردارها از اردکان یزد برای تعلیف شترها به این حدود می آیند. هر سال سه ماه تابستان را در این حدود می چرانند و شترهای پروار به یزد بر می گردانند و به قصابی می دهند. سابقه چرای شتر در این منطقه طولانی است. می گفتند در حدود ۵۰ سال پیش سر سال حدود هزار نفر شتر به این منطقه می آمد و از هر شتر حدود ۵۰ ریال به طایفه بابااحمدی و بابادی ها می رسید که بالمناصفه تقسیم می کردند. عده دیگر از این شتردارها مال غلامخواست شیراز بودند هم شتردار هستند و هم گله دار.»[۴]

اقلیم شناسی[ویرایش]

شهرستان کوهرنگ دارای ایستگاه هواشناسی سینوپتیک است که در شهر چلگرد و در ارتفاع ۲۳۶۵ متری از سطح دریا قرار دارد. همچنین در این شهرستان ایستگاه های باران سنجی و برف سنجی در شهر بازفت ، صمصامی و روستای سرآقاسید وجود دارد. این شهرستان با میانگین بارش سالانه ۱۳۴۹٫۷ میلی متر بعد از بندر انزلی، دومین قطب بارش در کشور به شمار می رود.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهرستان کوهرنگ در سال ۱۳۸۰ از شهرستان فارسان جدا و به عنوان یک شهرستان مستقل معرفی شد. براساس آخرین تقسیمات سیاسی، شهرستان کوهرنگ دارای ۳ شهر و ۳ بخش و ۷ دهستان است. این شهرستان دارای سه بخش مرکزی، دو آب صمصامی و بازفت است که از دهستانهای شوراب تنگ ­گزی، دشت زرین، میانکوه موگویی، شهریاری، صمصامی، بازفت بالا و بازفت پائین تشکیل یافته است .[۵]

مناطق مسکونی[ویرایش]

شهرها[ویرایش]

چلگرد

بازفت

صمصامی

روستاها[ویرایش]

در شهرستان کوهرنگ حدود ۲۸۰ روستا وجود دارد. روستاهای سرآقاسید(۱۶۹۸نفر)، مورز(۱۲۰۱ نفر)، خویه(۱۰۲۶نفر) پرجمعیت ترین روستاهای این شهرستان در سال ۱۳۹۵ بوده اند.[۶]

جمعیت[ویرایش]

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان کوهرنگ در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴۱٬۵۳۵ نفر بوده‌است. .[۶]

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

آبشار شیخ علی‌خان

چشمه دیمه در روستای دیمه
تونل کوهرنگ در چلگرد
زردکوه (دومین قله مرتفع زاگرس)
دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ در روستای بنواستکی
پیست اسکی کوهرنگ در چلگرد
غار یخی چما در روستای شیخ علی خان
آبشار شیخ علیخان در روستای شیخ علی خان
آبشار نیاکان در روستای نیاکان
زاینده رود
رودخانه کوهرنگ
رودخانه بازفت
چشمه کوهرنگ در چلگرد
روستای پلکانی سرآقاسید(ماسوله زاگرس)
چشمه دزداران در صمصامی
چشمه مورز در روستای مورز
پل خداآفرین در بازفت

سوغات[ویرایش]

کرفس کوهی، موسیر، تره کوهی، چویل، بن سرخ، عسل کوهرنگ ، روغن حیوانی، کشک و قارا[۳]

قالی بختیاری، چوغا بافی، وریس بافی، خورجین و سیاه چادر[۴]

تونل های سه گانه[ویرایش]

کارگران در سال ۱۳۲۶ برای ساختن تونل اول به این منطقه آمدند. بعدها یعنی در خردادماه ۱۳۵۱متن کتیبه تونل اول را اینگونه می نویسد: « تاریخ شروع ساختمان سال ۱۳۲۷ و تاریخ پایان کار تونل ۱۳۳۴توسط بنگاه مستقل آبیاری» خرداد ۱۳۴۹ هیاتی از فرانسه برای مطالعه تونل دوم به این منطقه اعزام شدند.[۴]

زلزله کوهرنگ[ویرایش]

راندگی اصلی زاگرس که گسل اصلی معکوس زاگرس نیز نامیده می شود و همچنین گسل زاگرس بلند از شهرستان کوهرنگ عبور می کنند و احتمال وقوع زمین لرزه را در این شهرستان بالا برده اند. در ۱۲ مهر۱۴۰۰ زلزله ای با بزرگی ۵٫۷ ریشتر و در ۲۴ آذرماه ۱۴۰۰ زلزله ای با بزرگی ۴٫۵ ریشتر این شهرستان را لرزاند.[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. [magiran.com/n2637960 «پایتخت برفی ایران»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک).
  2. «چهارمحال و بختیاری». تابناک.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ کتابچه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان کوهرنگ
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ [کریمی،اصغر(1368)سفربه دیار بختیاری.انتشارات فرهنگسرا]
  5. پایگاه اینترنتی فرمانداری کوهرنگ
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  7. [۱]