کاخ سه‌در

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۹°۵۶′۵.۸۱″ شمالی ۵۲°۵۳′۲۵.۲۶″ شرقی / ۲۹.۹۳۴۹۴۷۲° شمالی ۵۲.۸۹۰۳۵۰۰° شرقی / 29.9349472; 52.8903500

کاخ سه‌در
SEHDAR PALACE IN PERSEPOLIS.tif
نام کاخ سه‌در
کشور  ایران
استان فارس
شهرستان مرودشت
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر تالار شورا، دروازه شاهان، سه‌دروازه، سه دری و کاخ مرکزی
نوع بنا حجاری
کاربری کاخ
کاربری کنونی گردشگری
دیرینگی هخامنشیان
بانی اثر داریوش بزرگ، اردشیر یکم (تکمیل کاخ)
اطلاعات بازدید
امکان بازدید بین کاخ هدیش و کاخ صدستون واقع در تخت جمشید
Persepolise map main.JPG
Persepolise map main.JPG
کاخ سه‌در

کاخ سه‌در، تالار شورا، دروازه شاهان، سه‌دروازه، سه دری یا کاخ مرکزی، در مرکز کوشک شاهی تخت‌جمشید قرار دارد. این کاخ توسط سه درگاه و چند راهرو به کاخ‌های دیگر راه می‌یابد و از این جهت آن را کاخ مرکزی و یا سه دری نیز می‌خوانند. چون بر پلکان‌های این کاخ، نجیب‌زادگان پارسی را نقش کرده‌اند که به حالتی دوستانه و غیر رسمی، برای ملاقات فرمانروا می‌روند و نیز به سبب نوع کاربری و موقعیت کاخ، گاهی آن را تالار شورا نیز نامیده‌اند. پیشتر بنای این کاخ را به داریوش بزرگ نسبت می‌دادند، اما دلایلی در درست است که ساخت کامل آن به وسیله اردشیر یکم صورت گرفته بوده‌است.

ساختمان کاخ طرحی نسبتاً چهار گوش دارد. در میان بنا، تالار مرکزی مربع شکلی به اندازه ضلع ۱۵٫۵ متر واقع است که سقفش بر چهار ستون سترگ استوار می‌باشد. در دیوار شرقی این تالار، درگاه ورودی و اصلی وجود دارد و شاه از اینجا به درون وارد می‌ شده‌است. دو درگاه دیگر به قرینه در دیوار جنوبی و شمالی جای دارند. درگاه شرقی به اتاقی بزرگ و باریک، موازی با تالاری باز می‌شوده‌است که اتاقک کوچکی در جنوب آن و کفش کنی هم اندازه آن، در شمال وجود داشته‌است. از این کفش کن، پلکانی با ده پله هر پله با ۱۰ سانتی متر ارتفاع به درون سرپله‌ای می‌رفته که خود ازراه پلکانی ۲۸ پله، هر یکی به ارتفاع ۱۰ سانتی متر، به داخل اتاق کوجکی در شمال غربی یعنی قسمت خدمه حرمسرای خشایارشا، راه می‌برده‌است و سپس از طریق درگاه شرقی این اتاق کوچک، به اتاق دیگری راه می‌یافته که پلکانی سنگی، آن را به دالان جنوبی کاخ صد ستون متصل می‌کرده‌است. امروز اتاق‌های شرقی کاخ سه دروازه از میان رفته و فقط قسمتی از پلکان شمال غرب حرمسرا موجود است که این محوطه را به حیاط آپادانا متصل می‌سازد که در سال ۱۳۵۶ خ به وسیله علیرضا شاپور شهبازی باستان‌شناس ایرانی تعمیر کلی شده‌است.

پلکان دالان جنوبی کاخ صد ستون نیز هنوز به جا مانده‌است. درگاه شمالی کاخ سه‌در به ایوان دو ستونی باز می‌شده که توسط دو پلکان جانبی و منقش، به محوطه جنوبی حیاط آپادانا وصل گردیده‌است. در دیوار غربی این ایوان، دهلیزی تعبیه کرده بوده‌اند که با چند پله سنگی به محوطه جنوب کاخ آپادانا و خود تالار آپادانا راه داشته‌است. درگاه جنوبی هم به ایوانی دو ستونی باز می‌شده که در طرف جنوبی اش یک حیاط خلوت واقع بوده‌است. خود این حیاط توسط پلکان منقش کوچکی به یک اتاق سر پله و سپس به حیاط شرقی کاخ خشایارشا، معروف به هدیش، متصل بوده‌است. ایوان غربی توسط دو درگاه به اتاق‌های محوطه غربی کاخ سه‌در، که شامل چند تالار دو یا چهار ستونی و تعدادی اتاق بلند و پاسدارخانه مانند بوده، راه می‌یافته‌است. همه کاخ توسط خیابانی از کاخ ج جدا بوده‌است.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]