پرش به محتوا

پروپرانولول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پروپرانولول
<! Clinical data >
داده‌های بالینی
تلفظ/prˈprænəˌlɒl/
نام‌های تجاریInderal, others
نام‌های دیگرAY-20694; AY20694
AHFS/Drugs.commonograph
داده‌ها
رده‌بندی داروهای
بارداری
  • استرالیا: C
    روش مصرف داروتجویز دهانی، مقعدی، وریدی[۱][۲]
    گروه داروییبتا بلاکر
    کد ATC
    وضعیت قانونی
    وضعیت قانونی
    شناسه‌ها
    • (RS)-1-(propan-2-ylamino)-3-(1-naphthyloxy)propan-2-ol
    شمارهٔ سی‌ای‌اس
    پاب‌کم CID
    IUPHAR/BPS
    دراگ‌بنک
    کم‌اسپایدر
    UNII
    KEGG
    ChEBI
    ChEMBL
    CompTox Dashboard (EPA)
    ECHA InfoCard100.007.618 ویرایش در ویکی‌داده
    داده‌های فیزیکی و شیمیایی
    فرمول شیمیاییC16H21NO2
    جرم مولی۲۵۹٫۳۴۹ g·mol−1
    مدل سه بعدی (جی‌مول)
    دست‌سانی مخلوط راسمیک
    نقطه ذوب۹۶ درجه سلسیوس (۲۰۵ درجه فارنهایت)
    • OC(COC1=C2C=CC=CC2=CC=C1)CNC(C)C
    • InChI=1S/C16H21NO2/c1-12(2)17-10-14(18)11-19-16-9-5-7-13-6-3-4-8-15(13)16/h3-9,12,14,17-18H,10-11H2,1-2H3 ✔Y
    • Key:AQHHHDLHHXJYJD-UHFFFAOYSA-N ✔Y
      (صحت‌سنجی)

    پروپرانولول (به انگلیسی: Propranolol) یکی از داروهای متعلق به دستهٔ بتا بلاکر است.[۳][۴][۱] این دارو برای درمان فشار خون بالا، برخی از انواع ضربان نامنظم قلب، تیروتوکسیکوز، همانژیوم‌های مویرگی، آکاتیزیا، اضطراب اجرا و لرزش‌های اساسی به کار می‌رود.[۴][۵][۶][۷] همچنین برای پیشگیری از سردردهای میگرنی و جلوگیری از مشکلات قلبی بیشتر در افراد مبتلا به آنژین یا کسانی که سابقهٔ حملهٔ قلبی دارند تجویز می‌شود.[۴] پروپرانولول را می‌توان به صورت خوراکی، مقعدی یا تزریق وریدی مصرف کرد.[۴][۲] شکل خوراکی این دارو در دو نوع کوتاه‌اثر و طولانی‌اثر موجود است.[۴] پس از مصرف خوراکی، پروپرانولول در مدت حدود ۳۰ دقیقه وارد جریان خون می‌شود و بیشترین اثر آن بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه ظاهر می‌گردد.[۴][۸]

    اثرات جانبی شایع این دارو شامل تهوع، درد شکمی و درد شکمی است.[۴] مصرف آن ممکن است علائم آسم را تشدید کند.[۴] پروپرانولول در دوران بارداری می‌تواند اثرات زیان‌باری بر جنین داشته باشد؛[۹] با این حال، مصرف آن در دوران شیردهی عموماً ایمن تلقی می‌شود.[۱۰] این دارو یک بتا بلاکر غیرانتخابی است که با مسدود کردن گیرنده‌های β-آدرنرژیک عمل می‌کند.[۴]

    پروپرانولول در سال ۱۹۶۲ ثبت اختراع شد و در سال ۱۹۶۴ برای استفادهٔ پزشکی تأیید گردید.[۱۱] این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد.[۱۲] پروپرانولول به صورت داروی ژنریک نیز در دسترس است.[۴] در سال ۲۰۲۳، این دارو در ایالات متحده شصت‌ونهمین داروی پرمصرف بود و بیش از ۹ میلیون نسخه برای آن تجویز شد.[۱۳][۱۴]

    کاربردهای پزشکی

    [ویرایش]

    قلبی–عروقی

    [ویرایش]

    پروپرانولول زمانی درمان خط اول فشار خون محسوب می‌شد، اما در ژوئن ۲۰۰۶ در بریتانیا جایگاه آن به درمان خط چهارم تنزل یافت، زیرا عملکرد آن نسبت به سایر داروها، به‌ویژه در سالمندان، ضعیف‌تر است و شواهد نشان می‌دهند که بتابلاکرهای پرمصرف در دوزهای معمول خطر غیرقابل قبول ابتلا به دیابت نوع ۲ را به همراه دارند.[۱۵]

    همچنین، کمیته مشترک هشتم (JNC 8) در ایالات متحده پروپرانولول را برای درمان فشار خون توصیه نمی‌کند، زیرا در یک مطالعه، میزان مرگ‌ومیر قلبی–عروقی، سکته قلبی یا سکته مغزی در مقایسه با داروی مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین بیشتر بود.[۱۶]

    اضطراب و اختلالات مرتبط

    [ویرایش]

    پروپرانولول گاهی برای درمان اضطراب عملکردی (Performance anxiety) استفاده می‌شود،[۵] هرچند شواهد برای اثربخشی آن در سایر اختلالات اضطرابی ضعیف است.[۱۷] اثربخشی آن در مدیریت اختلال پانیک مشابه بنزودیازپین‌ها گزارش شده،[۱۷] با این تفاوت که خطر اعتیاد یا سوءمصرف کمتری دارد.[۱۸] تصور می‌شود بتابلاکرها علائم جسمی اضطراب (مانند تپش قلب) را کنترل می‌کنند، اما تأثیر مستقیمی بر علائم روان‌شناختی ندارند. این کنترل علائم جسمی ممکن است به‌طور غیرمستقیم اضطراب روانی را کاهش دهد.[۱۹]

    یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل در سال ۲۰۲۵ نشان داد که تجویز گسترده بتابلاکرها، به‌ویژه پروپرانولول، برای درمان اختلالات اضطرابی انجام می‌شود، اما هیچ شواهدی مبنی بر اثر مفید نسبت به دارونما یا بنزودیازپین‌ها در افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی یا اختلال پانیک یافت نشد.[۱۹] کیفیت شواهد نیز محدود بود. یافته‌ها مشابه مرور نظام‌مند سال ۲۰۱۶ بودند.[۲۰]

    سایر بتابلاکرهایی که برای درمان اختلالات اضطرابی استفاده شده‌اند شامل: آتنولول، بتاکسولول، نادولول، اکسپرنولول و پیندولول.[۱۹][۲۱]

    برخی آزمایش‌ها در زمینه‌های دیگر انجام شده‌اند، از جمله:[۲۲]

    پروپرانولول به‌عنوان درمان بالقوه برای اختلال استرس پس از سانحه PTSD مورد بررسی قرار گرفته است.[۲۶][۲۷][۲۸] این دارو با مهار اثرات نورآدرنالین (نوروترانسمیتری که تثبیت حافظه را تقویت می‌کند) عمل می‌کند.[۲۹] در یک مطالعه کوچک، افرادی که بلافاصله پس از تروما پروپرانولول دریافت کردند، علائم استرس کمتری داشتند و نرخ PTSD در آن‌ها پایین‌تر بود.[۳۰] از آنجا که خاطرات و محتوای هیجانی آن‌ها پس از یادآوری دوباره باز تثبیت می‌شوند، پروپرانولول می‌تواند تأثیر هیجانی خاطرات شکل‌گرفته را کاهش دهد. به همین دلیل، این دارو در درمان فوبیاهای خاص مانند عنکبوت‌هراسی، ترس از دندان‌پزشکی و فوبیای اجتماعی مورد مطالعه قرار گرفته است. همچنین در برخی افراد مبتلا به میسوفونیا (Misophonia) مفید گزارش شده است.[۳۱]

    مسائل اخلاقی و قانونی

    [ویرایش]

    پرسش‌هایی دربارهٔ استفاده از پروپرانولول به‌عنوان «کاهنده حافظه» مطرح شده است؛ از جمله تغییر شواهد یادآوری‌شده در تحقیقات، تغییر واکنش رفتاری به تجربیات گذشته (هرچند آسیب‌زا)، و مقررات مربوط به این داروها.[۳۲] با این حال، هال و کارتر استدلال کرده‌اند که بسیاری از این اعتراض‌ها «بر پایه سناریوهای اغراق‌آمیز و غیرواقعی بنا شده‌اند که اثر محدود پروپرانولول بر حافظه را نادیده می‌گیرند، تأثیر ناتوان‌کننده PTSD بر بیماران را کم‌اهمیت جلوه می‌دهند، و این واقعیت را نادیده می‌گیرند که داروهایی مانند الکل همین حالا برای چنین مقاصدی استفاده می‌شوند».[۳۳]

    ویژگی‌ها

    [ویرایش]

    فرمول شیمیایی پروپرانول C۱۶H۲۱NO۲ است. پس از ۱ تا ۳ ساعت به حداکثر غلظت پلاسمایی می‌رسد و نیمه عمر آن ۴ تا ۵ ساعت است. اما زمان اثرگذاری آن طولانی‌تر از نیمه عمرش است و ممکن است تا ۱۲ ساعت طول بکشد. بیش از ۹۹٪ آن، از راه مدفوع از بدن خارج می‌شود. پروپرانولول بلوک‌کننده غیراختصاصی گیرنده‌های بتا یک و بتا دوی سمپاتیک می‌باشد.

    چگونگی مصرف

    [ویرایش]

    مقادیر متفاوتی از پروپرانولول برای علل مختلف تجویز می‌شود. شکل طولانی اثر پروپرانولول معمولاً روزی دو بار مصرف می‌شود. مهم است که دارو را هر روز ساعت معینی بخورید. پروپرانولول را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد و بهتر است پیش از مصرف پروپرانولول، نبض را شمارش نمود و فشارخون را اندازه گرفت. در موارد نبض کمتر از ۶۰ در دقیقه یا فشار سیستولی (عدد بالایی) کمتر از ۸۰میلی‌متر جیوه، پیش از مصرف دارو، باید با پزشک مشورت نمود. هیچگاه بیشتر از مقدار تجویز شده مصرف نکنید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، به مجردی که به یاد آوردید مصرفش کنید. البته اگر کمتر از ۸ ساعت تا نوبت بعدی مصرف دارو رسیده است، نوبت فراموش شده را رها کرده، به برنامه منظم دارویی‌تان بازگردید. اگر بیش از یک نوبت در روز پروپرانولول مصرف می‌کنید، اگر تقریباً موقع نوبت بعدی مصرف دارو رسیده است، نوبت فراموش شده را مصرف نکنید.

    هشدارها

    [ویرایش]

    در صورت بروز هر یک از علایم زیر، مصرف پروپرانولول قطع شده و با پزشک مشورت می‌شود: اشکال در تنفس تنگی نفس، یا خس‌خس سینه، سرد شدن کف دست و پا، ضربان قلب زیر۶۰ در دقیقه، سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم در هنگام بلند شدن از حالت خوابیده با نشسته با تورم دست‌ها و پاها یا افزایش وزن ناگهانی (۱/۵ کیلو در ۴۸–۲۸ ساعت)، افسردگی، گیجی، یا توهم (شنیدن، دیدن، یا احساس چیزهایی که وجود ندارند)، درد قفسه سینه، مفاصل یا کمر، تب، گلودرد، بثورات، یا هرگونه کبودی یا خون‌ریزی غیرعادی.

    متوقف کردن درمان

    [ویرایش]

    مصرف این دارو را بدون صحبت با پزشک خود متوقف نکنید. متوقف کردن ناگهانی مصرف پروپرانولول می‌تواند باعث مشکلات زیر شود:

    • تغییرات در ریتم قلب
    • فشار خون
    • درد قفسه سینه
    • حمله قلبی[۳۴]

    هشدار خواب آلودگی

    [ویرایش]

    این دارو می‌تواند باعث خواب آلودگی شود. تا زمانی که مطمئن نشده‌اید این دارو چه تأثیری روی شما دارد رانندگی نکنید، از ماشین آلات استفاده نکنید یا فعالیت‌هایی را که به هوشیاری نیاز دارند انجام ندهید.

    هشدار دیابت

    [ویرایش]

    پروپرانولول می‌تواند باعث کاهش قند خون (هیپوگلیسمی) شود. همچنین ممکن است باعث ایجاد علائم قند خون پایین مانند افزایش ضربان قلب، تعریق و لرز شود. اگر مبتلا به دیابت هستید، به ویژه اگر انسولین یا سایر داروهای دیابت را مصرف می‌کنید که می‌توانند باعث کاهش سطح قند خون شوند، باید این دارو را با احتیاط استفاده کنید. این دارو ممکن است قند خون در نوزادان، کودکان و بزرگسالانی که دیابت ندارند را نیز پایین آورد. این امر به احتمال زیاد بعد از تمرین طولانی یا اگر مشکلات کلیوی داشته باشید، ایجاد می‌شود.[۳۴]

    آسم

    [ویرایش]

    در صورت داشتن آسم یا مشکلات تنفسی مشابه، پروپرانولول را مصرف نکنید. این دارو می‌تواند آسم شما را بدتر کند.

    آلرژی

    [ویرایش]

    پروپرانولول می‌تواند یک واکنش آلرژیک شدید ایجاد کند. علائم آن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

    • بثورات پوستی
    • کهیر
    • خستگی
    • اشکال در تنفس
    • تورم دهان، صورت، لب‌ها، زبان یا گلو

    اگر این علائم را تجربه کردید سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.[۳۴]

    الکل

    [ویرایش]

    الکل می‌تواند سطح پروپرانولول را در بدن شما افزایش دهد. این امر می‌تواند عوارض جانبی بیشتری را ایجاد کند. در هنگام مصرف این دارو نباید الکل مصرف کنید.[۳۴]

    عوارض دوز بالای مصرف پروپرانولول

    [ویرایش]

    پروپرانولول دارویی است که عملاً اکسیژن خون را کم می‌کند تا فشار خون را درمان نماید. اگر تعداد مصرفی دارو به‌طور یکجا زیاد شود، فرد دچار تشنج می‌گردد. در ادامه ممکن است آسیب‌های مغزی ناگواری برای فرد داشته باشد و دیگر هیچ زمان برطرف نگردد.[۳۴]

    عوارض جانبی

    [ویرایش]

    نشانه‌های زیر تا هنگام عادت کردن بدنتان با دارو ممکن است مشاهده شوند: تاری دید، خواب آلودگی، خستگی، سرگیجه، مشکل در خوابیدن، اضطراب، ریزش مو، یبوست یا اسهال، کابوس، یا کاهش توانایی جنسی، درد عضلانی، درد مفاصل اگر این علایم ادامه یافتند یا مشکل ساز شدند، وضعیت را با پزشکتان در میان بگذارید.

    برخی عوارض جانبی رایج:

    • کاهش ضربان قلب
    • اسهال
    • چشم‌های خشک
    • ریزش مو
    • حالت تهوع
    • ضعف یا خستگی[۳۴]

    برخی عوارض جانبی جدی:

    • واکنش‌های آلرژیک، که علائم آن عبارت‌اند از: بثورات پوستی، خارش، کهیر، تورم صورت، لب‌ها و زبان.[۳۴]
    • مشکلات تنفسی
    • تغییر در سطح قند خون
    • دست‌ها یا پاهای سرد
    • کابوس یا اشکال در خواب
    • پوست خشک و لایه‌لایه
    • هذیان
    • گرفتگی یا ضعف عضلات
    • ضربان قلب پایین
    • تورم پاها یا مچ پاها
    • افزایش وزن ناگهانی
    • استفراغ

    موارد احتیاط

    [ویرایش]

    در صورت وجود هریک از موارد زیر پیش از مصرف پروپرانولول، پزشکتان را مطلع سازید:

    • حساسیت به آتنولول یا دیگر داروهای مسدودکننده بتا
    • بارداری یا شیردهی
    • مصرف داروهای دیگر، به ویژه تزریقات حساسیت‌زدایی، کافئین، داروهای آسم (آمینوفیلین، دیفیلین، اکستریفیلین، تئوفیلین)، داروهای دیابت (انسولین، داروهای خوراکی پایین‌آورنده قند)، دیگر داروهای کاهنده فشار خون (مسدودکننده‌های کانال‌های کلسیمی، کلونیدین، گوانابنز)، کوکائین، یا مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز (فورازولیدون، ایزوکاربوکسازید، فنلزین، سلژیلین، ترانیل سیپرومین، پروکاربازین).
    • سابقه یا ابتلا به حساسیت، آسم، یا آمفی‌زم، مشکلات احتقانی قلب، بیماری قند، پرکاری تیرویید، افسردگی، یا بیماری‌های کلیوی یا کبدی. اگر بیماری قند دارید، پروپرانولول ممکن است قند خون شما را افزایش دهد و نیز ممکن است علایم افت قند خون را مخفی کند. اگر دچار حساسیت باشید با مصرف پروپرانولول واکنش‌های حساسیتی‌تان ممکن است تشدید شود.
    • در طول دورهٔ درمان در صورتی که از داروها ی گروه بنزو مانند (آلپرازولام، دیازپام، اگزازپام ،تریازولام، و کلرودیازپوکساید) استفاده می‌کنید پزشک خود را مطلع سازید.

    داروی خوراکی موجود در ایران

    [ویرایش]

    پروپرانولول خوراکی موجود در بازار ایران در دوزهای ۱۰، ۲۰، ۴۰، ۶۰ و ۸۰ میلی‌گرم موجود است.

    جستارهای وابسته

    [ویرایش]

    منابع

    [ویرایش]
    1. 1 2 "Inderal (propranolol hydrochloride) Tablets" (PDF). www.accessdata.fda.gov.
    2. 1 2 Kalam MN, Rasool MF, Rehman AU, Ahmed N (2020). "Clinical Pharmacokinetics of Propranolol Hydrochloride: A Review". Curr Drug Metab. 21 (2): 89–105. doi:10.2174/1389200221666200414094644. PMID 32286940.
    3. Srinivasan AV (2019). "Propranolol: A 50-Year Historical Perspective". Ann Indian Acad Neurol. 22 (1): 21–26. doi:10.4103/aian.AIAN_201_18. PMC 6327687. PMID 30692755.
    4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Propranolol hydrochloride". Monograph. The American Society of Health-System Pharmacists. Archived from the original on 1 January 2015. Retrieved 1 January 2015.
    5. 1 2 Davidson JR (2006). "Pharmacotherapy of social anxiety disorder: what does the evidence tell us?". The Journal of Clinical Psychiatry. 67 (Suppl 12): 20–26. doi:10.1016/j.genhosppsych.2005.07.002. PMID 17092192.
    6. Chinnadurai S, Fonnesbeck C, Snyder KM, Sathe NA, Morad A, Likis FE, McPheeters ML (February 2016). "Pharmacologic Interventions for Infantile Hemangioma: A Meta-analysis" (PDF). Pediatrics. 137 (2). doi:10.1542/peds.2015-3896. PMID 26772662. S2CID 30459652. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
    7. Blaisdell, G. D. (July 1994). "Akathisia: A Comprehensive Review and Treatment Summary". Pharmacopsychiatry (به انگلیسی). 27 (4): 139–146. doi:10.1055/s-2007-1014294. ISSN 0176-3679. PMID 7972345.
    8. Bryson PD (1997). Comprehensive review in toxicology for emergency clinicians (3 ed.). Washington, DC: Taylor & Francis. p. 167. ISBN 9781560326120. Archived from the original on 24 March 2017.
    9. "Prescribing medicines in pregnancy database". Australian Government. 3 March 2014. Archived from the original on 8 April 2014. Retrieved 22 April 2014.
    10. Briggs GG, Freeman RK, Yaffe SJ (2011). Drugs in pregnancy and lactation: a reference guide to fetal and neonatal risk (9th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. p. 1226. ISBN 9781608317080. Archived from the original on 14 February 2017.
    11. Fischer J, Ganellin CR (2006). Analogue-based Drug Discovery. John Wiley & Sons. p. 460. ISBN 9783527607495.
    12. World Health Organization (2019). World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Geneva: World Health Organization. hdl:10665/325771. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
    13. "Top 300 of 2023". ClinCalc. Archived from the original on 12 August 2025. Retrieved 12 August 2025.
    14. "Propranolol Drug Usage Statistics, United States, 2013 - 2023". ClinCalc. Retrieved 18 August 2025.
    15. Ladva S (28 June 2006). "NICE and BHS launch updated hypertension guideline". National Institute for Health and Clinical Excellence. Archived from the original on 24 September 2006. Retrieved 11 October 2009.
    16. James PA, Oparil S, Carter BL, Cushman WC, Dennison-Himmelfarb C, Handler J, Lackland DT, LeFevre ML, MacKenzie TD, Ogedegbe O, Smith SC, Svetkey LP, Taler SJ, Townsend RR, Wright JT, Narva AS, Ortiz E (February 2014). "2014 evidence-based guideline for the management of high blood pressure in adults: report from the panel members appointed to the Eighth Joint National Committee (JNC 8)". JAMA. 311 (5): 507–520. doi:10.1001/jama.2013.284427. PMID 24352797.
    17. 1 2 Steenen SA, van Wijk AJ, van der Heijden GJ, van Westrhenen R, de Lange J, de Jongh A (February 2016). "Propranolol for the treatment of anxiety disorders: Systematic review and meta-analysis". Journal of Psychopharmacology. 30 (2): 128–139. doi:10.1177/0269881115612236. PMC 4724794. PMID 26487439.
    18. Peggy H, Charles S (October 1987). "Beta-blockers in anxiety disorders". Journal of Affective Disorders. 13 (2): 119–130. doi:10.1016/0165-0327(87)90017-6. PMID 2890677.
    19. 1 2 3 Archer C, Wiles N, Kessler D, Turner K, Caldwell DM (January 2025). "Beta-blockers for the treatment of anxiety disorders: A systematic review and meta-analysis". J Affect Disord. 368: 90–99. doi:10.1016/j.jad.2024.09.068. PMID 39271062. {{cite journal}}: Check |pmid= value (help)
    20. Steenen SA, van Wijk AJ, van der Heijden GJ, van Westrhenen R, de Lange J, de Jongh A (February 2016). "Propranolol for the treatment of anxiety disorders: Systematic review and meta-analysis". J Psychopharmacol. 30 (2): 128–139. doi:10.1177/0269881115612236. PMC 4724794. PMID 26487439.
    21. Boyce TG, Ballone NT, Certa KM, Becker MA (2021). "The Use of β-Adrenergic Receptor Antagonists in Psychiatry: A Review". J Acad Consult Liaison Psychiatry. 62 (4): 404–412. doi:10.1016/j.jaclp.2020.12.009. PMID 34210401.
    22. Kornischka J, Cordes J, Agelink MW (April 2007). "40 years beta-adrenoceptor blockers in psychiatry". Fortschritte der Neurologie-Psychiatrie (به آلمانی). 75 (4): 199–210. doi:10.1055/s-2006-944295. PMID 17200914. S2CID 260156607.
    23. Thibaut F, Colonna L (1993). "[Anti-aggressive effect of beta-blockers]". L'Encephale (به فرانسوی). 19 (3): 263–267. PMID 7903928.
    24. Vieweg V, Pandurangi A, Levenson J, Silverman J (1994). "The consulting psychiatrist and the polydipsia-hyponatremia syndrome in schizophrenia". International Journal of Psychiatry in Medicine. 24 (4): 275–303. doi:10.2190/5WG5-VV1V-BXAD-805K. PMID 7737786. S2CID 22703210.
    25. Kishi Y, Kurosawa H, Endo S (1998). "Is propranolol effective in primary polydipsia?". International Journal of Psychiatry in Medicine. 28 (3): 315–325. doi:10.2190/QPWL-14H7-HPGG-A29D. PMID 9844835. S2CID 25222454.
    26. "Doctors test a drug to ease traumatic memories - Mental Health - NBC News". NBC News. Archived from the original on 12 November 2013. Retrieved 30 June 2007.
    27. Brunet A, Orr SP, Tremblay J, Robertson K, Nader K, Pitman RK (May 2008). "Effect of post-retrieval propranolol on psychophysiologic responding during subsequent script-driven traumatic imagery in post-traumatic stress disorder". Journal of Psychiatric Research. 42 (6): 503–506. doi:10.1016/j.jpsychires.2007.05.006. PMID 17588604.
    28. Young C, Butcher R (2020). Propranolol for Post-Traumatic Stress Disorder: A Review of Clinical Effectiveness. CADTH Rapid Response Reports. Ottawa (ON): Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health. PMID 33074615.
    29. "DocFilm – DW". dw.com (به انگلیسی). Retrieved 2 August 2023.
    30. Vaiva G, Ducrocq F, Jezequel K, Averland B, Lestavel P, Brunet A, Marmar CR (November 2003). "Immediate treatment with propranolol decreases posttraumatic stress disorder two months after trauma". Biological Psychiatry. 54 (9): 947–949. doi:10.1016/s0006-3223(03)00412-8. PMID 14573324. S2CID 3064619.
    31. Webb J (Jan–Feb 2022). "β-Blockers for the Treatment of Misophonia and Misokinesia". Clinical Neuropharmacology. 45 (1): 13–14. doi:10.1097/WNF.0000000000000492. PMID 35029865. S2CID 245932937.
    32. Kolber AJ (2006). "Therapeutic Forgetting: The Legal and Ethical Implications of Memory Dampening". Vanderbilt Law Review, San Diego Legal Studies Paper No. 07-37. 59: 1561.
    33. Hall W, Carter A (September 2007). "Debunking alarmist objections to the pharmacological prevention of PTSD". The American Journal of Bioethics. 7 (9): 23–25. doi:10.1080/15265160701551244. PMID 17849333. S2CID 27063524.
    34. 1 2 3 4 5 6 7 «قرص پروپرانولول | موارد منع مصرف و عوارض پروپرانولول». دکتر اصغر مزارعی. ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۱.

    پیوند به بیرون

    [ویرایش]