ایزوپروترنول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ایزوپروترنول
ایزوپروترنول
ایزوپروترنول
نام آیوپاک ۴-[۱-hydroxy-۲-(isopropylamino)ethyl]benzene-۱٬۲-diol
شمارهٔ CAS ۷۶۸۳-۵۹-۲
فرمول شیمیایی C11H17NO۳
گروه دارویی ترکیب آدرنرژیک
طبقه بندی درمانی شیمیایی تشریحی گشاد کننده برونشها، محرک قلبی
PubChem ۳۷۷۹
جرم مولی (گرم بر مول) ۲۱۱٫۲۵۸ گرم در مول
دفع این دارو و متابولیت‌های آن از راه ادرار دفع می‌شود
مکانیسم اثر اثر برونکودیلاتور از طریق اثر مستقیم بر روی گیرنده‌های Beta۲آدرنرژیک در ریه و اثر محرک قلب از طریق اثر مستقیم بر روی گیرنده‌های Beta۱آدرنرژیک در قلب
عوارض جانبی بی خوابی، سردرد، تپش قلب، دیس ریتمی، تحریک برونش
موارد مصرف گشاد کننده برونش حین عمل جراحی، تحریک قلب در آریتمی‌ها، داروی کمکی در درمان سندرم هیپوپرفوزیون
راه استعمال تزریقی (در برخی ممالک: استنشاقی)
اشکال دارویی آمپول ۰٫۲ میلی گرم در سی سی، آمپول ۱ میلی گرم در سی سی
مصرف در بارداری گروه C

ایزوپروترنول (به انگلیسی: Isoproterenol)

نامهای تجارتی : Isuprel - Mistometer - Norisodrine (در برخی کشورها با نام Isoprenaline نیز شناخته می‌شود)

رده دارویی: ترکیب آدرنرژیک

رده درمانی: گشادکننده برونش‌ها (برونکودیلاتور)، محرک قلبی

اشکال دارویی: آمپول ۰/۲ میلی گرم در سی سی، آمپول ۲ میلی گرم در ۲ سی سی (یا ۱ میلی گرم در ۱ سی سی)

مکانیسم اثر[ویرایش]

ایزوپروترنول اثر برونکوودیلاتوری خود را از طریق اثر مستقیم بر روی گیرنده‌های Beta۲آدرنرژیک در ریه و اثر محرک قلب خود را از طریق اثر مستقیم بر روی گیرنده‌های Beta۱آدرنرژیک در قلب اعمال می‌کند.

نکته از فارماکولوژی کاتزونگ: ایزوپروترنول یک آگونیست خالص بتا است که ضربان قلب را افزایش می‌دهد، بر خلاف دارویی مثل اپی نفرین که یک آگونیست خالص آلفا است که ضربان قلب را کاهش می‌دهد.

متاپروترنول نیز یک آگونیست اختصاصی Beta۲ محسوب می‌شود که در درمان تنگی برونش‌ها در آسم کاربرد دارد.

نکته ای دیگر از کاتزونگ: تزریق ایزوپروترنول که یک بتاآگونیست است، سبب کاهش فشار خون دیاستولی و تغییر اندک در فشار خون سیستولی می‌گردد، بنابراین فشار نبض افزایش می یابد. این دارو، فشار دیاستولی را به دلیل کم کردن مقاومت عروقی کاهش می‌دهد و حجم ضربه ای را نیز شدیداً افزایش می‌دهد.

موارد مصرف[ویرایش]

طریقه مصرف[ویرایش]

  • به عنوان گشادکننده برونش در برونکواسپاسم حین عمل بیهوشی:

در بالغین: ۰/۰۱ تا ۰/۰۲ میلی گرم به صورت داخل وریدی، که در صورت نیاز می‌توان این دوز را تکرار کرد.

  • به عنوان محرک قلبی در آریتمی:

در بالغین با روش‌های ذیل تجویز می‌شود:

  1. روش اول: ۰/۰۲ میلی گرم به صورت داخل قلبی تزریق می‌شود و در صورت نیاز، دوز بعدی بر حسب پاسخ بیمار تجویز می‌شود.
  2. روش دوم:ابتدا ۰/۲ میلی گرم از راه عضلانی تزریق می‌شود و سپس در صورت نیاز ۰/۲ تا ۱ میلی گرم، باز از راه عضلانی تزریق می‌گردد.
  3. روش سوم: ابتدا ۰/۰۲ تا ۰/۰۶ میلی گرم از راه وریدی تزریق می‌شود و سپس در صورت نیاز ۰/۰۱ تا ۰/۲ میلی گرم از راه وریدی تزریق می‌شود.
  4. روش چهارم: ۲ میلی گرم ایزوپروترنول در ۵۰۰ سی سی محلول DW۵٪ ریخته می‌شود و با سرعت ۰/۰۰۵ میلی گرم در دقیقه به صورت انفوزیون وریدی تجویز می‌شود.
  5. روش پنجم: ۰/۲ میلی گرم از راه زیرجلدی تزریق می‌شود و سپس در صورت نیاز ۰/۱۵ تا ۰/۲ میلی گرم از راه زیرجلدی تزریق می‌شود.
  • به عنوان داروی کمکی در سندرم هیپوپرفوزیون:

در بالغین: ۲ میلی گرم ایزوپروترنول در ۵۰۰ سی سی محلول DW۵٪ ریخته می‌شود و با سرعت ۰/۰۰۰۵ تا ۰/۰۰۵ میلی گرم در دقیقه به صورت انفوزیون وریدی تجویز می‌شود.

موارد منع مصرف[ویرایش]

موارد احتیاط[ویرایش]

تداخلات دارویی[ویرایش]

عوارض جانبی[ویرایش]

نکته مهم: در صورت ایجاد آنژین، دیس ریتمی‌های بطنی، تورم غدد پاروتید یا بروز هر گونه اشکال تنفسی، مصرف ایزوپروترنول را باید قطع نمود.

منابع[ویرایش]