لنکران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شهر لنکران)
پرش به: ناوبری، جستجو
لنکران
نشان رسمی لنکران
نشان
لنکران در جمهوری آذربایجان قرار گرفته‌است
لنکران
لنکران
مختصات: ۳۸°۴۵′۱۳″ شمالی ۴۸°۵۱′۰۴″ شرقی / ۳۸.۷۵۳۶۱°شمالی ۴۸.۸۵۱۱۱°شرقی / 38.75361; 48.85111مختصات: ۳۸°۴۵′۱۳″ شمالی ۴۸°۵۱′۰۴″ شرقی / ۳۸.۷۵۳۶۱°شمالی ۴۸.۸۵۱۱۱°شرقی / 38.75361; 48.85111
کشور  جمهوری آذربایجان
مساحت
 • کل ۷۰ کیلومتر مربع (۲۷ مایل مربع)
جمعیت
 • جمعیت ۸۳٬۳۰۰
 • تراکم ۱٬۲۰۰/کیلومتر مربع (۳٬۱۰۰/پا)


لَنکَران (به آذربایجانی: Lənkəran) شهری کوچک در جنوب شرقی جمهوری آذربایجان در کرانه دریای خزر و در نزدیکی مرز ایران است.

مردم[ویرایش]

جمعیت آن در سال ۲۰۱۴ برابر با ۵۱۳۰۰ نفر بوده‌است. بیشتر مردم لنکران از قوم ایرانی تالش هستند و به زبان‌های تالشی و ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.

لنکران دارای بزرگترین جامعه تالشی در کشور آذربایجان است. بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۹ تالش‌ها ۹۹٫۵۴٪ (۲۰۵٫۳۴۲) روس‌ها ۰٫۱۹٪ (۲۸۱) اوکراین‌ها ۰٫۰۲٪ (۲۲) مردمان ترک‌ها ۰٫۰۱٪ (۱۷) کرد‌ها ۰٫۰۱٪ (۱۴) تاتار‌ها ۰٫۰۱٪ (۱۳) زبان لزگی‌ها ۰٫۰۱٪ (۱۰) و دیگران ۰٫۰۲٪ (۲۷) جمعیت لنکران را تشکیل می‌دهند. در بسیاری از منابع آذربایجان اصلیت اقوام لنکران را به دروغ و بر اساس تفکرات پان ترکیسم خود آذربایجانی و ترک می‌دانند که این موضوع توسط اهالی منطقه به شدت انکار شده‌است و رسمیت ندارد.

دین[ویرایش]

اسلام دین غالب این شهر است. اکثریت مسلمانان از مسلمان شیعه هستند و جمهوری آذربایجان پس از ایران، دومین درصد قابل توجه جمعیت شیعه در جهان را دارا است. بزرگترین مسجد این شهر شامل مسجد کیچیک بازار (بازار کوچک) و مسجد بویوک بازار (بازار بزرگ) است.

ریشه واژه[ویرایش]

نام لنکران از دو واژه تالشی لَن (به معنی نی) و کران (به معنی خانه‌ها، آبادی) تشکیل شده و به معنای «نی‌آباد» است.[۱] پسوند کران (خانه‌ها، آبادی) در نام شماری از آبادی‌های دیگر منطقه تالش نیز به‌کار رفته‌است ازجمله سیهَکران (به معنی سنگ‌آباد)، اوجه‌کران، سَله‌کران، آسخانه‌کران (آبادی آهنگران) و غیره.[۲]

واژه لنکران را اما برخی دگرگون‌شده واژه فارسی لنگرکَنان (محل برکشیدن لنگر از آب) دانسته‌اند و در متون قدیمی‌تر نیز نام این شهر را به صورت لنگرکنان یا لنگ‌گوران هم می‌نوشتند.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

این شهر بر روی یک باتلاق در امتداد رودخانه ای با نام شهر (لنکران چای) ساخته شده‌است. باقی مانده‌ای از شهرک‌های انسانی در منطقه مربوط به دوران نوسنگی و همچنین خرابه‌های روستاهای از قرون وسطی برنز و آهن در این شهر وجود دارد.

بنای شهر امروزی لنکران به سده ۱۶ میلادی برمی گردد. این شهر طی مدتهای طولانی پایتخت خانات تالش بود.

حکومت خانات تالش با مرگ نادر شاه افشار (۱۷۳۶–۱۷۴۷)، از دهه ۱۷۲۰ در دوران آشفتگی تاریخ ایران تا سال ۱۸۲۸میلادی، تحت سلطه سلسله‌های زندیه و قاجاریه ایران قرار داشت. در نیمه اول قرن هجدهم، روس‌ها چندین سال از طریق جنگهای ایران و روسیه در سالهای ۱۷۲۲–۱۷۲۳ بر آن حکومت کردند. در سال ۱۷۳۲ توسط پیمان رشت به ایران خاک ایران افزوده شد. در طول جنگهای ایران و روس در سال ۱۸۰۴، ژنرال کوتلیاروفسکی در جریان جنگ، نیروی جنوبی روسیه را رهبری کرد، و قلعه‌های لنکران را اشغال کرد و خان و نیروهای او را دستگیر کرد. به دنبال عهدنامه گلستان از سال ۱۸۱۳، منطقه تالش شمالی به روسیه تزاری واگذار شد و باعث اعتراضات فراوان مردم تالش آن منطقه شد. با این حال، با عهدنامه ترکمنچای در سال ۱۸۲۸میلادی که پس از جنگهای بعدی و نهایی بین دو کشور ایران و روسیه اتفاق افتاد (۱۸۲۶–۱۸۲۸)، حکومت قاجار مجبور شد که بدون هرگونه درگیری شهر را به روسیه تحویل دهد. با امضای پیمان ترکمنچای در ۱۸۲۸ میان ایران و روسیه، لنکران نیز به روسیه واگذار شد و پایانی بود بر حضور تالش شمالی در خاک ایران. در سده بیستم لنکران دو بار پایتخت کشور خود مستقل خوانده تالش بوده‌است.

پس از فروپاشی امپراتوری روسیه، پس از انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷، در مدت زمانی کوتاه به عنوان بخشی از جمهوری دموکراتیک آذربایجان و بخشی از جمهوری سوسیالیست شوروی جمهوری آذربایجان شد. در سال ۱۹۹۱، پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی، بخشی از خاک جمهوری آذربایجان شد.

آب و هوا[ویرایش]

لنکران دارای آب و هوای نیمه گرمسیری و مرطوب (CFA) است که آب و هوای مدیترانه را نیز در خود جای داده‌است. لنکران زمستان سرد و مرطوب دارد و تابستان بسیار گرم، خشک و بسیار مرطوب است. حداکثر بارش سالانه ۱۶۰۰ تا ۱۸۰۰ میلیمتر و بالاترین بارش در کشور آذربایجان است.

طبیعت[ویرایش]

در اطراف شهر لنکران یک منطقه وسیع از پارک‌های ملی به نام پارک ملی هیرکان قرار دارد که در آن انواع مختلف جانوران و گیاهان حفظ می‌شوند. خلیج قزل آغاج دارای بیش از ۲۵۰ نوع گیاه، ۳۰ گونه ماهی و بیش از ۲۲۰ نوع پرنده است. لنکران همچنین برای درخت چوب آهن (Parrotia persica یا Ironwood) شناخته شده و مشهور است. این درخت به طور طبیعی در منطقه رشد می‌کند و در پارک ملی هیرکان نیز دیده می‌شود. بر اساس داستان‌های محلی چوب آهن تنها چوبی است که در آب فرومی‌رود، از این رو نام (چوب آهن) است. از لحاظ تاریخی برای گرم کردن مورد استفاده قرار گرفته‌است، زیرا مدت زمان سوختن و گرمادهی آن زیاد است. گونه‌های پلنگ ایرانی (Panthera pardus saxicolor) نیز در پارک ملی هیرکان زندگی می‌کنند.

اقتصاد[ویرایش]

حوزه‌های غالب در اقتصاد لنکران عبارتند از کشت سبزیجات، کشت چای، کشت زراعی، پرورش دام، باغداری درختان مرکبات، زنبورداری، ماهیگیری و کشاورزی. آب و هوای نیمه گرمسیری مرطوب، دسترسی به زمین‌های مناسب کشت و زراعت، آب و منابع کافی نیروی کار در شهر، پایه خوبی برای فعالیت‌های کشاورزی و همچنین توسعه شرکت‌های کشتیرانی است. همچنین در این شهر اولین کارخانه گیاه چای آذربایجان در سال ۱۹۳۷ ساخته شده‌است.

غذا[ویرایش]

غذاهای لنکران تا حد زیادی تحت تأثیر تاریخچه چند فرهنگی اقوام و ملل مختلف قرار گرفته‌است، از این رو تنوع زیادی در مواد غذایی لنکران وجود دارد. غذاهای معروف آن شامل لووانجی، کلوچه لنکران، مارجی پلوف، پلو سفید، کدو تنبل پلو و تورسو کباب می‌باشد.

رسانه[ویرایش]

لنکران خانه چندین هنرمند ملی کشور آذربایجان، ازجمله گروه‌های قومی و رقص ملی ولایت بقالیار (The Sisters).

این شهر دارای کانال منطقه ای جنوب و تلویزیون و روزنامه لنکران است.

ورزش[ویرایش]

این شهر دارای یک تیم فوتبال حرفه ای است که در لیگ برتر فوتبال آذربایجان رقابت می‌کند. خزر لنکران، که در حال حاضر در لیگ برتر آذربایجان بازی می‌کند دوبار قهرمان لیگ کشوری و چندین بار نایب قهرمان لیگ شده‌است. سالن‌های ورزشی در شهر شامل ورزشگاه شهر لنکران و مجتمع ورزشی المپیک لنکران است. این ورزشگاه یکی از مراکز مرحله گروهی جام جهانی فوتبال 2012 FIFA U-۱۷ بود.

در سال ۲۰۱۲، این شهر میزبانی مسابقات قهرمانی اروپا را بر عهده گرفت.

حمل و نقل[ویرایش]

یک قطار شبانه از باکو به آستارا (پس از گذر از لنکران) فعالیت دارد. فرودگاهی نیز در سمت باختری شهر قرار گرفته‌است.

شهر لنکران (دایره قرمز) بر روی نقشه جمهوری آذربایجان

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی.

  1. Akademik Budaq Budaqovun Şəxsi Veb Portalı-Azərbaycanın Lənkəran regionu Toponimlərinin İzahlı Lüğəti Kitabı (واژه‌نامه تشریحی جاینام‌های بخش لنکران آذربایجان)
  2. همان.
  3. تاریخ جامع آستارا و حکام نمین – بهروز نعمت‌الهی – ص – ۲۸ – ۲۹

جستارهای وابسته[ویرایش]