سوسن (سرده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از گل سوسن)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سوسن
Lilium candidum 1.jpg
سوسن سفید
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): آوندداران
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): تک‌لپه‌ای‌ها
راسته: سوسن‌سانان
تیره: سوسنیان
زیرخانواده: سوسن‌واران
سرده: سوسن
کارل لینه
نوع گونه
سوسن سفید
مترادف
  • Lirium Scop., nom. illeg.
  • Martagon Wolf
  • Martagon (Rchb.) Opiz, nom. illeg.
  • Nomocharis Franch.

سوسن (نام علمی: Lilium) نام سرده‌ای از گیاهان زینتی، پایا(چندساله)، پیازدار و بومی نیم کره شمالی است. تاکنون در حدود ۱۰۰ گونه از این گیاه در جهان شناسایی و شمار زیادی گونه جدید تولید و پرورش داده شده است که به ۶۰ دسته تقسیم می‌شوند. سوسن از مشهورترین و رایج‌ترین گیاهان زینتی است که به‌سبب گل‌های زیبایش پرورش داده می‌شود. سوسن آزاد یا سوسن سفید از معروف‌ترین گونه‌های این گیاه است. نوعی از این گل به نام سوسن چلچراغ (نام علمی: Lilium ledebourii) تنها در استان‌های اردبیل و (روستای داماش بخش عمارلو)‌ گیلان در ایران و منطقه لنکران جمهوری آذربایجان می‌روید.


ویژگی‌ها[ویرایش]

مشخصات ظاهری[ویرایش]

بلندی ساقه سوسن بسته به گونه، از ۳۰ سانتی‌متر تا ۳ متر است. پیاز این گیاه از برگ‌های فَلسی شکلِ نزدیک به رنگ زرد پوشیده شده است که اندوخته‌ی غذایی دارند. شکل برگ‌ها در گونه‌های متفاوت بیضی و نیزه‌ای و رنگشان سبز است. در بعضی از گونه‌ها، گل‌ها شیپوری، زنگوله‌ای، فنجانی یا قیف‌مانند هستند و  پهنای آن‌ها از ۲٫۵ تا ۲۵ سانتی‌متر است. رنگ گل‌ها نیز بسته به گونه گیاه متفاوت است. گل‌ها در تابستان شکوفا می‌شوند و بیشتر آن‌ها معطر هستند.

زیستگاه[ویرایش]

بیشتر گونه‌های سوسن بومی اقلیم معتدل نیم‌کره‌ی شمالی هستند؛ با این وجود برخی گونه‌ها در مناطق نیمه‌گرمسیری هم دیده‌ می‌شوند.[۱]

شرایط رشد[ویرایش]

گیاه سوسن را با کاشت پیازهای کوچکی که از پیاز اصلی جوانه می‌زنند و یا با کاشت بذر تکثیر می‌کنند. این گیاه در خاک‌های عمیق و شنی با زهکش مناسب و دور از باد و آفتاب شدید به خوبی رشد می‌کند. گرده‌های گل سوسن در بعضی افراد حساسیت شدید ایجاد می‌کنند، به‌همین سبب برخی باغبان‌ها پس از باز شدن گل‌ها، پرچم‌های آن‌ها را می چینند.

کاربرد‌ها[ویرایش]

از روغن معطر برخی گونه‌های سوسن، مانند سوسن سفید در صنعت عطرسازی استفاده می‌شود. پرورش این‌گونه در جنوب فرانسه رایج است.

در برخی کشورهای شرق آسیا مانند ژاپن، تایوان و چین پیاز برخی گونه‌های سوسن مصرف خوراکی دارد.

دون‌بوری، یک غذای ژاپنی که با پیاز سوسن طبخ می‌شود.


گل سوسن، نمادی در مسیحیت[ویرایش]

گل سوسن، نمادی در کلیساهای کاتولیک است. در یک تعبیر این گل، سمبلی از باکرگی بودن مریم مقدس، مادر عیسی، دارد. سفیدی و زیبایی این گل نشان از طهارت و پاکی مریم مقدس است.[۲] گل سوسن همچنان نمادی از تثلیث است. تثلیث شامل سه وجود یعنی پدر، پسر و روح‌القدس است. گره‌ای که به دور گل سوسن است هم نمادی از مریم تعبیر می‌شود که این سه را به هم متصل کرده‌است و نشانه‌ای است که به دنیا آورنده پسر خدا (عیسی مسیح) است.[۲]

گونه‌ها[ویرایش]


Hanson's Lily Lilium hansonii Flowers 1842px.jpg Lilium hansonii
Lil martagon var cattaniae 01Infl Griechenland Rhodopen 16 07 01.jpg سوسن سرخ Martagon or Turk's cap lily
Lilium medeoloides 220708.JPG Lilium medeoloides
Lilium tsingtauense.jpg Lilium tsingtauense
Lilium debile (Drawing).jpg Lilium debile var. of L. medeoloides
Lilium bolanderi.jpg سوسن بولاندر Bolander's Lily
Lilium humboldtii ssp ocellatum.jpg Lilium humboldtii Humboldt's lily
Lilium kelloggii.jpg Lilium kelloggii
Lilium rubescens edit.jpg Lilium rubescens
Lilium washingtonianum 3.jpg Lilium washingtonianum Washington Lily, Shasta Lily, or Mt. Hood Lily
Lilium kelleyanum.jpg Lilium kelleyanum
Lilium maritimum 2.jpg Lilium maritimum
Lilium occidentale.jpg Lilium occidentale
Lilium pardalinum.jpg Lilium pardalinum Panther or Leopard lily
Lilium parryi.jpg Lilium parryi
Lilium parvum 2.jpg Lilium parvum Sierra tiger lily or Alpine lily
LiliumPuberulum.png Lilium puberulum
Lilium grayi 2.jpg Lilium grayi
Lilium iridollae.jpg Lilium iridollae
Tiger-lily.JPG Lilium michiganense Michigan Lily
Lilium michauxii.jpg Lilium michauxii Carolina Lily
L.pyrophilum3r.JPG Lilium pyrophilum Sandhills Lily[۳]
LiliumSuperbum1.jpg Lilium superbum Swamp lily or American tiger lily
Lilium catesbaei1LEPPYONE.jpg Lilium catesbaei
Wild Lily Blooming along Dog Lake Trail at Kootenay National Park.jpg Lilium philadelphicum Wood lily, Philadelphia lily or prairie lily
Lilium bulbiferum mg-k.jpg سوسن نارنجی Orange Lily or Fire Lily
Lil kesselringianum 01Hab Tuerkei Ardahan Savsat 04 07 94.jpg Lilium kesselringianum
Lilium ledebourii 2.jpg سوسن چلچراغ سوسن چلچراغ
Lilium sp. (flower).jpg Lilium szovitsianum
Lilium monadelphum.JPG Lilium monadelphum
Lilium pyrenaicum.jpg Lilium pyrenaicum
Lil rhodopeum 01Infl Griechenland Rhodopen Livaditis 12 06 00.jpg Lilium rhodopeum
سوسن بوسنیایی
Lilium pomponium.jpg Lilium pomponium Turban lily
Lil carniolicum subsp ponticum 01EB Tuerkei Ikizdere 02 07 93.jpg Lilium ponticum
LiliumJankaeBulgaria1.jpg Lilium jankae
Lilium polyphyllum.jpg Lilium polyphyllum
LiliumAuratumVVirginaleBluete2Rework.jpg سوسن کوهی Golden rayed lily of Japan, or Goldband lily
Lilium auratum var. platyphyllum.jpg Lilium platyphyllum
Lilium japonicum.jpg Lilium japonicum
Lilium nobilissimum
Lilium rubellum.jpg Lilium rubellum
Lilium speciosum.jpg Lilium speciosum Japanese lily
Lilium henryi Inflorescence BotGardBln0806b.jpg Lilium henryi Tiger Lily or Henry's lily
Tigerlilysmall.jpg لیلیوم لانکیفلیوم Tiger Lily
Lilium lankongense2.jpg Lilium lankongense
Leichtlinii.jpg Lilium leichtlinii
Lilium papilliferum
LiliumRosthorniiFlora.jpg Lilium rosthornii
Lilium fargesii.jpg Lilium fargesii
Lilium pumilum (Flower) 1.JPG Lilium pumilum Coral Lily, Low Lily, or Siberian Lily
Lilium xanthellum
Lilium henrici
Lilium lijiangense
Lil lophophorum 01aHab China Yunnan Big Snow Pass 19 06 01.jpg Lilium lophophorum
Siroi Lily.jpg Lilium mackliniae Siroi Lily
Lilium nanum.JPG Lilium nanum Photo by Karl Kristensen[۴]
Lilium nepalense (flower).jpg Lilium nepalense
Lilium oxypetalum
Lilium paradoxum
Lilium primulinum
Lilium sempervivoideum
Lilium sherriffiae
Lilium souliei
Lilium stewartianum
Lilium taliense
Lilium wardii.jpg Lilium wardii
سوسن آربوریکولا
Lil habaense 01aEB China Yunnan Gang Ho Ba 25 06 01.jpg Lilium habaense
Lilium huidongense
Lilium jinfushanense
Lilium matangense
Lilium pinifolium
Lilium saccatum
Lilium tianschanicum
Poilanei.jpg Lilium poilanei
Lilium floridum
Lilium medogense
Lilium leucanthum var. centifolium.jpg Lilium leucanthum
Lilium puerense
Lil regale 01Infl China Sichuan Wolong 18 06 04.jpg Lilium regale
LiliumSargentiae.jpg Lilium sargentiae
Liliumsulphureumflower2.jpg Lilium sulphureum
Lilium formosanum.jpg Lilium formosanum
Lilium longiflorum (Easter Lily).JPG لیلیوم لانگیفلوروم Easter Lily
LiliumPhillipinenseFlora6.jpg Lilium philippinense
Lilium wallichianum.jpg Lilium wallichianum
Lilium wenshanense.jpg Lilium wenshanense
Lilium pensylvanicum.jpg Lilium pensylvanicum
Lilium maculatum flower.jpg Lilium maculatum

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

https://yadcode.ir/shop/

  • شورای کتاب کودک (۱۳۹۶). فرهنگ‌نامه‌ی کودکان و نوجوانان: جلد هفدهم (س-ش). شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه ی کودکان و نوجوانان.
  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  1. دانشنامه رشد http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=تیره+زنبق&SSOReturnPage=Check&Rand=0
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Del Rosario (5 June 2018). "List of Catholic Symbols and Meanings" (به English).
  3. Normal 0 false false false EN-GB X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242101744
  4. "Velkommen til". Kalle-k.dk. Retrieved 2011-12-05.