پرش به محتوا

وزارت امور خارجه (ایران)

مختصات: ۳۵°۴۱′۱۵٫۲۲″ شمالی ۵۱°۲۵′۲٫۲۶″ شرقی / ۳۵٫۶۸۷۵۶۱۱°شمالی ۵۱٫۴۱۷۲۹۴۴°شرقی / 35.6875611; 51.4172944
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
وزارت امور خارجه
نشان رسمی وزارت امور خارجه
ساختمان شماره ۹ وزارت امور خارجه
دید کلی سازمان
بنیان‌گذاری۲۳ مهر ۱۲۰۰ خورشیدی (۲۰۴ سال پیش) [۱]
گونهٔ سازمانوزارت‌خانه
حوزهٔ قدرتایران
ستادمیدان مشق، تهران
بودجه سالانه۴ هزار میلیارد تومان (۱۴۰۰)[۲]
وزیر مسئول
سازمان بالادستدولت جمهوری اسلامی ایران
وبگاه

وزارت امور خارجه یکی از ۱۹ وزارتخانه دولت ایران است که در کنار شورای عالی امنیت ملی، وظیفه رسیدگی به امور بین‌المللی کشور را به عهده دارد. وزارت امور خارجه قدیمی‌ترین وزارتخانهٔ ایران به‌شمار می‌رود. این وزارتخانه در سال ۱۲۳۷ هجری قمری (اکتبر ۱۸۲۱ میلادی) به فرمان فتحعلی‌شاه قاجار به‌صورت نهادی مستقل تشکیل شد و «میرزا عبدالوهاب نشاط اصفهانی (معتمدالدوله)» به‌عنوان نخستین وزیر امور خارجه منصوب گردید.[۳][۴][۵]سید عباس عراقچی از ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ شصت و هفتمین وزیر امور خارجه ایران است.[۶]

وزیر امور خارجه

[ویرایش]

نخستین وزیر امور خارجه ایران در سال ۱۲۳۷ قمری / ۱۸۲۱ میلادی «میرزا عبدالوهاب نشاط اصفهانی» (معتمدالدوله) بود که به فرمان فتحعلی‌شاه قاجار به ریاست «دیوان‌خانهٔ خارجه» منصوب شد. پس از او در دورهٔ قاجار افرادی همچون «میرزا ابوالحسن‌خان ایلچی»، «میرزا تقی‌خان امیرکبیر»، «میرزا حسین‌خان سپهسالار» و «میرزا مسعود خان انصاری» این سمت را برعهده داشتند. در اواخر قاجار و اوایل پهلوی نیز چهره‌هایی مانند «محمدعلی فروغی»، «عبدالحسین تیمورتاش» و «علی سهیلی» به‌عنوان وزیر امور خارجه فعالیت کردند.[۷]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ نخستین وزیر امور خارجه «ابراهیم یزدی» بود. پس از او «صادق قطب‌زاده» (۱۳۵۹–۱۳۶۰)، «میرحسین موسوی» (۱۳۶۰–۱۳۶۱)، «علی‌اکبر ولایتی» (۱۳۶۱–۱۳۷۶)، «کمال خرازی» (۱۳۷۶–۱۳۸۴)، «منوچهر متکی» (۱۳۸۴–۱۳۸۹)، «علی‌اکبر صالحی» (۱۳۸۹–۱۳۹۲)، «محمدجواد ظریف» (۱۳۹۲–۱۴۰۰) و «حسین امیرعبداللهیان» (۱۴۰۰–۱۴۰۳) به این مقام رسیدند. پس از درگذشت امیرعبداللهیان در ۱۴۰۳، «علی باقری کنی» در مدت کوتاهی به‌عنوان سرپرست وزارت منصوب شد و در ادامه «عباس عراقچی» به عنوان شصت و هفتمین وزیر امور خارجه ایران انتخاب شد. [۸][۹]

خیابان ملل متحد و میدان مشق

ساختار سازمانی

[ویرایش]

در رأس این وزارتخانه، وزیر امور خارجه قرار دارد که عالی‌ترین مقام دستگاه دیپلماسی کشور و عضو هیئت دولت است. زیر نظر وزیر، چند معاونت اصلی فعالیت می‌کنند؛ از جمله معاونت سیاسی، معاونت دیپلماسی اقتصادی، معاونت حقوقی و بین المللی، معاونت کنسولی، مجلس و ایرانیان، و معاونت اداری و مالی.[۱۰] در کنار معاونت‌ها، چند مرکز نیز مستقیماً تحت نظر وزیر فعالیت دارند. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به مرکز دیپلماسی عمومی[۱۱] و مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی اشاره کرد.[۱۲] افزون بر این، اداره‌های کل منطقه‌ای و موضوعی (مانند اداره کل اروپا، اداره کل خاورمیانه، اداره کل سازمان‌های بین‌المللی و ...) بخش اصلی بدنهٔ کارشناسی وزارتخانه را تشکیل می‌دهند.[۱۳]

نمایندگی‌ها در خارج از کشور

[ویرایش]

جمهوری اسلامی ایران دارای شبکه‌ای از سفارتخانه‌ها، کنسولگری‌ها و نمایندگی‌های دائم در سازمان‌های بین‌المللی است.[۱۴] فهرست کامل این نمایندگی‌ها در نمایندگی‌های سیاسی ایران در خارج آمده‌است.

نمایندگی‌های داخل کشور

[ویرایش]
تصویری از ساختمان وزارت امور خارجه در میدان مشق
نمایی از ساختمان وزارت امور خارجه
تالار آیینه وزارت امور خارجه
ساختمان شماره ۹ وزارت امور خارجه
خیابان ملل متحد با نمایی از سر در باغ ملی

وزارت امور خارجه برای تسهیل امور ایرانیان و تجار و ترددهای مرزی در چند استان مرزی کشور نمایندگی وزارت امور خارجه دایر نموده‌است که عبارتند از:

اردبیل، مشهد، بیرجند، کرمانشاه، قزوین، کیش، قم (امور طلاب و طلبه‌های خارجی)، اصفهان، بوشهر، سنندج، یزد، ساری، تبریز، کرمان، شیراز و لارستان

اساسنامه

[ویرایش]

وزارت امور خارجه ایران بر پایهٔ «نظامنامه اساسی وزارت امور خارجه» (مصوب ۱۳۱۴ خورشیدی هیئت وزیران) اداره می‌شود. این نظامنامه چارچوب اصلی تشکیلاتی و استخدامی وزارتخانه را تعیین کرده و کارکنان را به دو رستهٔ «سیاسی» و «اداری» تقسیم می‌کند. شرایط ورود به رستهٔ سیاسی شامل داشتن مدرک دانشگاهی در رشته‌های مشخص، تسلط به زبان خارجی و گذراندن آزمون و مصاحبه است. همچنین نظامنامه درجات و سمت‌های شغلی ـ از دبیر سوم و دوم گرفته تا رایزن و سفیر ـ و نحوهٔ ارتقای کارکنان در این مسیر را مشخص کرده و ساختار مرکزی وزارتخانه را در قالب ادارات سیاسی، اقتصادی، تشریفات، اطلاعات و مطبوعات، و نیز بخش‌های اداری و پشتیبانی تعریف می‌کند. این نظامنامه در سال‌های بعد چند بار اصلاح شد که مهم‌ترین آن‌ها در سال‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ بود.[۱۵]

نشان و پرچم وزارت امور خارجه

[ویرایش]

در مهر ۱۳۹۹ و در آستانهٔ دویستمین سال تأسیس وزارت امور خارجهٔ ایران، از نشان و پرچمی که برای این وزارتخانه طراحی شده‌است رونمایی شد. نشان وزارت امور خارجه برگرفته از نشان شمسه و نشان رسمی ایران است.[۱۶]

نیروی انسانی

[ویرایش]

کارمندان وزارت خارجه بر اساس اساسنامه مصوب ۱۳۴۷ بر دو گروه تقسیم می‌شوند:

  1. اداری
  2. سیاسی

بر اساس ماده سه مقررات استخدامی وزارت خارجه، کلیه کارمندان وزارت خارجه به دو رسته سیاسی و اداری تقسیم می‌شوند. ورود به رسته اداری شرایط خاصی ندارد ولی بر اساس ماده پنج اساسنامه، شرط ورود به رسته سیاسی؛ داشتن لیسانس یا بالاتر در یکی از رشته‌های علوم سیاسی و بین‌المللی، حقوق بین‌الملل و اقتصاد بین‌الملل، نداشتن تابعیت اکتسابی ایران، نداشتن همسر خارجی یا همسری که دارای تابعیت اکتسابی باشد، و علاوه بر اینها شرکت در امتحان کتبی و کسب معدل و انجام مصاحبه جهت آزمون فن بیان و وضع ظاهر و شخصیت.[۱۷]

بر اساس مفاد ماده ۲۲ اساسنامه وزارت خارجه، مدیران کل و روسای ادارات از بین کارمندان رسته سیاسی که به مقام سفارت رسیده باشند؛ انتخاب می‌شوند و سرپرستان ادارات باید حداقل مقام رایزن دوم باشند. میزان سوابق مورد نیاز برای تغییر مقام‌های سیاسی در وزارت خارجه: وابستگی به دبیر سومی دو سال؛ دبیر سومی به دبیر دومی سه سال؛ دبیر دومی به دبیر اولی سه سال؛ دبیر اولی به رایزن سومی سه سال؛ رایزن سومی به رایزن دومی سه سال؛ رایزن دومی به رایزن یکمی سه سال؛ برای عبور از رایزن یکمی به درجه سفیر سه سال و با تصویب شورای معاونین و موافقت وزیر. برای ورود به هر یک از مدارج فوق نیاز به آزمون و بررسی سوابق و صلاحیت‌ها است.[۱۷]

در گذشته، بخشی از نیروی انسانی وزارت امور خارجه ایران از میان دانش‌آموختگان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه تأمین می‌گردید.[۱۸] در سال‌های اخیر اما مسیر رسمی جذب نیرو تنها از طریق آزمون‌های استخدامی بوده است که بر عهدهٔ نهادهای رسمی برگزارکنندهٔ این آزمون‌ها در ایران قرار دارد.[۱۹]

دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه همچنان به‌عنوان یک مؤسسهٔ آموزش عالی در مقطع کارشناسی ارشد فعالیت می‌کند و پذیرش دانشجو در آن از راه کنکور سراسری و مصاحبه علمی صورت می‌گیرد، اما این پذیرش به‌معنای استخدام خودکار در وزارت امور خارجه محسوب نمی‌شود.[۲۰]

وزارت امور خارجه ایران یکی از کم‌کارمندترین وزارتخانه‌های کشور به‌شمار می‌آید. بر اساس آمار منتشرشده، تا سال ۱۴۰۱ این وزارتخانه دارای حدود ۳۰۵۶ کارمند بوده‌است که حدود ۳۰ درصد از آنان را زنان تشکیل می‌دهند.[۲۱] از ویژگی‌های خاص این وزارتخانه، نظام چرخش شغلی میان دیپلمات‌هاست. بسیاری از مدیران ارشد وزارتخانه در طول خدمت خود سمت‌های گوناگونی را تجربه می‌کنند؛ به‌عنوان نمونه، سید عباس عراقچی، وزیر فعلی امور خارجه، در طی ۳۵ سال خدمت از معاونت پژوهشی تا سفارت در کشورهای مختلف را بر عهده داشته‌است. این ساختار موجب شده است که انتصاب افراد خارج از وزارتخانه در سمت‌های کلیدی به حداقل برسد.[۲۲]

ابنیه تاریخی

[ویرایش]

وزارت امور خارجه ایران مالک و بهره‌بردار شماری از ساختمان‌های تاریخی ارزشمند است. جدول زیر مهم‌ترین این ابنیه را نشان می‌دهد.

نام ساختمان سال ساخت / تکمیل معمار / طراح
کاخ شهربانی (ساختمان شمارهٔ ۹ وزارت امور خارجه) ۱۳۱۵؛ واگذاری به وزارت امور خارجه در ۱۳۸۱ [۲۳][۲۴] گابریل گورکیان
باشگاه افسران وزارت جنگ(ساختمان شمارهٔ ۷ وزارت امور خارجه) شروع ۱۳۱۳؛ پایان تالار اصلی ۱۳۱۶ (تزئینات تا ۱۳۱۸) [۲۵][۲۶] طرح: گابریل گورکیان؛ تکمیل: وارطان هوانسیان
ساختمان شمارهٔ ۳ وزارت امور خارجه (معاونت کنسولی) خرید زمین ۱۳۰۸؛ بهره‌برداری حدود ۱۳۰۹؛ در ابتدا متعلق به وزارت نفت [۲۷]
کاخ وزارت امور خارجه (ساختمان اصلی در مجموعهٔ میدان مشق) آغاز ۱۳۱۲؛ تکمیل ۱۳۱۸ [۲۸] گابریل گورکیان

سفیران

[ویرایش]

سفیران جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان عالی‌ترین نمایندگان سیاسی کشور در سایر دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی منصوب می‌شوند. فهرست کامل آنان در فهرست سفیران ایران در دسترس است.[۲۹] علاوه بر سفارتخانه‌ها، ایران در سازمان‌های بین‌المللی مهم نیز نمایندگی دائم دارد و سفیرانی در نهادهایی چون سازمان ملل متحد و سازمان همکاری اسلامی حضور دارند. فهرست کامل سفیران ایران در فهرست سفیران ایران درج شده‌است.

سفرای ایران در مجامع بین‌المللی:

سامانه‌های الکترونیک

[ویرایش]

وزارت امور خارجه ایران برای ارائهٔ خدمات کنسولی و تسهیل ارتباط شهروندان با نمایندگی‌های جمهوری اسلامی در خارج از کشور چند سامانه اینترنتی ایجاد کرده‌است. مهم‌ترین آن‌ها سامانه میخک (مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی) است که خدماتی چون صدور وکالت‌نامه، امور گذرنامه، تأیید اسناد و دیگر خدمات کنسولی ایرانیان خارج از کشور را پوشش می‌دهد.[۳۵]

از دیگر سامانه‌های وزارت خارجه می‌توان به سامانه روادید الکترونیک (eVisa) برای درخواست و پیگیری ویزای ورود به ایران،[۳۶] سامانه تأیید اسناد کنسولی برای بررسی مدارک رسمی،[۳۷] سامانه نوبت‌دهی کنسولی برای رزرو وقت در نمایندگی‌ها،[۳۸] و سامانه دیپلماسی اقتصادی برای ارتباط فعالان اقتصادی با نمایندگی‌های ایران اشاره کرد.[۳۹]

پرونده‌های مهم وزارت امور خارجه

[ویرایش]

پیش از انقلاب: در میانهٔ قرن نوزدهم، میرزا تقی‌خان امیرکبیر به‌عنوان وزیر خارجه و سپس صدر اعظم اصلاحاتی بنیادین در تشکیلات و کارویژه‌های دیپلماسی ایران سامان داد.[۴۰] در اوایل دههٔ ۱۳۳۰، وزارت خارجه در قلبِ ملی شدن صنعت نفت و مناقشه با بریتانیا قرار داشت؛ دولت محمد مصدق با طرح دفاعی خود در دیوان بین‌المللی دادگستری موفق شد رسیدگی به دعوای بریتانیا را از صلاحیت دیوان خارج کند (رأی ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۵۲).[۴۱] در دههٔ ۱۳۳۰ در دههٔ ۱۳۴۰، وزارت امور خارجه ایران بخش مهمی از فعالیت خود را صرف پیوستن و مشارکت در پیمان‌های امنیتی تحت حمایت غرب کرد. در دهه ۱۹۶۰ مشارکت در تأسیس اوپک، از پرونده‌های شاخص این دوره بود.[۴۲][۴۳] در پروندهٔ بحرین (۱۳۴۹)، دولت ایران پس از رایزنی با بریتانیا با استقلال بحرین موافقت کرد؛ وزارت امور خارجه به ریاست اردشیر زاهدی پیگیر اصلی روند بین‌المللی آن بود و این تصمیم با اعتراض‌هایی در داخل، از جمله از سوی محسن پزشکپور (رهبر حزب پان‌ایرانیست) روبه‌رو شد.[۴۴][۴۵]

پس از انقلاب: در دههٔ ۱۳۶۰، مهم‌ترین مأموریت این وزارتخانه پیگیری مذاکرات مرتبط با قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت و روند پایان جنگ ایران و عراق بود.[۴۶][۴۷] در دههٔ ۱۳۷۰، وزارت خارجه وارد گفت‌وگوهای انتقادی با اتحادیهٔ اروپا شد که نخستین چارچوب منظم گفت‌وگوهای سیاسی ایران و اروپا پس از انقلاب بود.[۴۸] دههٔ ۱۳۸۰ با پروندهٔ هسته‌ای تعریف شد: مذاکرات گسترده با سه کشور اروپایی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، همراه با قطعنامه‌های شورای امنیت و ابتکارهای دیپلماسی منطقه‌ای (از جمله همکاری با ترکیه و برزیل در ۲۰۱۰)؛ هم‌زمان، وزارت خارجه در گفت‌وگوهای منطقه‌ای دربارهٔ عراقِ پساصدام نیز فعال بود.[۴۹][۵۰][۵۱] در دههٔ ۱۳۹۰، محور اصلی کار وزارتخانه برجام بود که ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ به امضا رسید و چارچوب رفع تحریم‌های هسته‌ای را تعریف کرد.[۵۲] در دههٔ ۱۴۰۰، تمرکز بر دیپلماسی منطقه‌ای و همسایگی از جمله ازسرگیری روابط ایران و عربستان با میانجی‌گری چین در ۱۰ مارس ۲۰۲۳ و دیپلماسی چندجانبه بود؛ ایران در ۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ به‌عنوان عضو کامل سازمان همکاری شانگهای پذیرفته شد و در ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴ رسماً به بریکس پیوست.[۵۳][۵۴][۵۵]

هک وب‌سایت‌ها

[ویرایش]

یکشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲، ۲۱۰ سایت و سامانه وزارت خارجه جمهوری اسلامی توسط گروه هکری «قیام تا سرنگونی» وابسته به سازمان مجاهدین خلق هک و از دسترس خارج شد و عکس‌های مریم و مسعود رجوی به همراه شعارهایی علیه سران جمهوری اسلامی در صفحه سایت قرار گرفت و بعد از مدتی پیام به روز رسانی نمایش داده شد. اسناد و مدارکی مانند اطلاعات مربوط به مدیران وزارت خارجه و یازده هزار تن از کارکنان این نهاد و تصویر کارت بسیج حسین امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، جزئیاتی از یک سفر علی شمخانی به همراه فهرست «همراهان و شماره سلاح،‌ هواپیما و مسیر پرواز» به‌دست این گروه افتاده که آنها را منتشر کرد.[۵۶][۵۷] این گروه اسناد محرمانه‌ای را در مورد تبادل اسدالله اسدی با یک زندانی بلژیکی در ایران منتشر کرد که نشان می‌دهد، اولین پیش‌نویس توافقنامه ایران و بلژیک در ۲۶ آوریل ۲۰۲۱ در تهران نوشته شده است و اولین امضای نمایندگان هر دو وزارتخانه در ۳۱ مه ۲۰۲۱ صورت گرفته است، اسدالله اسدی دیپلمات جمهوری اسلامی است که به اتهام تلاش برای بمب‌گذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق به ۲۰ سال زندان محکوم شده است.[۵۸][۵۹] در این میان وزارت خارجه ایران حمله سایبری را تأیید کرد اما درز دادن اسناد را تکذیب می‌کند.[۶۰][۶۱]

جستارهای وابسته

[ویرایش]


نگارخانه

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. "تاریخ وزارت امور خارجه ایران". Tebyan (به فارسی). 9 October 2016. Archived from the original on 3 September 2021. Retrieved 3 September 2021.
  2. «ردیف بودجه عجیب چند هزار میلیاردی در وزارت امور خارجه». خبرگزاری دانشجو. ۱۵ آذر ۱۳۹۹.
  3. «به‌وجود آمدن اولین وزارت امور خارجه در ایران». مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (CGIE). دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  4. «چگونگی شکل‌گیری وزارت خارجه در ایران». پایگاه مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی (PSRI). دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  5. «Ministry of Foreign Affairs of Iran (1821)» (PDF). UNESCO Memory of the World (پروندهٔ نامزدی). دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  6. ««عراقچی» وزیر امور خارجه شد». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۸-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۱۲.
  7. «به‌وجود آمدن اولین وزارت امور خارجه در ایران». مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  8. عبدالله‌پور، احمد (۱۳۹۶). وزرای امور خارجه ایران از استقرار مشروطه تاکنون. انتشارات آرون.
  9. عاقلی، باقر (۱۳۸۱). زندگینامه و شرح حال وزرای امور خارجه ۱۳۵۷–۱۱۹۸ ش. وزارت امور خارجه.
  10. «نمودار سازمانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران». وزارت امور خارجه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  11. «مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای». وزارت امور خارجه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  12. «پژوهشکده مطالعات سیاسی و بین‌المللی (IPIS)». وزارت امور خارجه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  13. «نمودار سازمانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران». وزارت امور خارجه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  14. «نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  15. «نظامنامه اساسی وزارت امور خارجه». پایگاه قوانین و مقررات ایران. دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  16. «در آستانهٔ دویستمین سالگرد تأسیس، نشان و پرچم وزارت خارجه رونمایی شد». روزنامهٔ آلیک. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۹ مهر ۱۳۹۹.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ «مقررات تشکیلاتی، استخدامی، مالی و انضباطی وزارت امور خارجه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۴.
  18. «بررسی حقوقی استخدام فارغ‌التحصیلان دانشکده روابط بین‌الملل وابسته به وزارتخانه در وزارت امور خارجه». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  19. «قابل توجه پذیرفته‌شدگان مرحله اول آزمون استخدام وزارت امور خارجه». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  20. «شرایط و نحوه پذیرش دانشجو». دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  21. «خوش‌پوش‌ترین کارمندان دولت ایران چه می‌کنند؟». تابناک. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  22. «همان». تابناک. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  23. «کاخ شهربانی». Baamarc. دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.
  24. «Shahrbani Palace (Tehran)». New Home New Design (Archmag). دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.
  25. «افسران، باشگاه». دانشنامهٔ ایران (CGIE). دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.
  26. «نگرشی به بناهای میدان مشق». CAOI. دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.
  27. «ساختمانی تاریخی که وزارت امور خارجه از آن دل نمی‌کند». خبرگزاری ساعت ۲۴. دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.
  28. «نگرشی به بناهای میدان مشق». CAOI. دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.
  29. «سفرای پس از انقلاب». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  30. «تقدیم استوارنامه نماینده جدید ایران به دبیرکل سازمان همکاری اسلامی». خبرگزاری ایسنا. ۲۶ آبان ۱۴۰۴.
  31. «نماینده ایران در اتحادیه اروپا استوارنامه خود را تقدیم کرد». خبرگزاری مهرنیوز. ۲۵ آبان ۱۴۰۳.
  32. https://kenya.mfa.gov.ir/
  33. «تقدیم استوارنامه سفیر جمهوری اسلامی ایران به دبیرکل آسه آن». سفارت جمهوری اسلامی ایران، جاکارتا. ۲۵ دی ۱۴۰۲.
  34. «تقدیم اعتبارنامه و دیدار سفیر و نماینده دائم کشورمان با خانم آلیس جابانا، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد و دبیر اجرایی کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان». سفارت جمهوری اسلامی ایران، بانکوک. ۲ فروردین ۱۴۰۳.
  35. «سامانه میخک». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  36. «سامانه روادید الکترونیک». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  37. «سامانه تأیید اسناد کنسولی». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  38. «سامانه نوبت‌دهی کنسولی». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  39. «سامانه دیپلماسی اقتصادی». وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۲.
  40. آدمیت، فریدون (۱۳۵۴). امیرکبیر و ایران. خوارزمی.
  41. "Anglo-Iranian Oil Co. (United Kingdom v. Iran)" (به انگلیسی). دیوان بین‌المللی دادگستری. Retrieved 23 September 2025.
  42. «Iran and the Baghdad Pact». NATO Review. دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  43. "Brief history" (به انگلیسی). OPEC. Retrieved 23 September 2025.
  44. "Mohsen Pezeshkpour protesting the loss of Bahrain in 1970" (به انگلیسی). Kavehfarrokh.com. Retrieved 23 September 2025.
  45. "Resolution 598 (1987)" (به انگلیسی). کتابخانه دیجیتال سازمان ملل. Retrieved 23 September 2025.
  46. "Background – UNIIMOG" (به انگلیسی). سازمان ملل (حفظ صلح). Retrieved 23 September 2025.
  47. "Iran signs nuclear fuel swap deal with Turkey, Brazil" (به انگلیسی). گاردین. ۱۷ مه ۲۰۱۰. Retrieved 23 September 2025.
  48. "Joint Comprehensive Plan of Action (full text)" (PDF) (به انگلیسی). اتحادیهٔ اروپا (EEAS). Retrieved 23 September 2025.
  49. "Joint Trilateral Statement by the PRC, KSA and Iran" (به انگلیسی). وزارت خارجهٔ چین. Retrieved 23 September 2025.
  50. "Iran joins Shanghai Cooperation Organisation" (به انگلیسی). Middle East Eye. ۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳. Retrieved 23 September 2025.
  51. "BRICS – enlargement (invite 2023 / membership 2024)" (PDF) (به انگلیسی). European Parliamentary Research Service. Retrieved 23 September 2025.
  52. فردا، رادیو (۲۰۲۳-۰۵-۰۷). «پایگاه‌های اینترنتی وزارت خارجه ایران از دسترس خارج شد؛ اعلامیه یک گروه هکری در این باره». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۰۸.
  53. «یک گروه هکری سامانه‌های وزارت امور خارجه ایران را از دسترس خارج کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۰۸.
  54. «DPG Media Privacy Gate». myprivacy.dpgmedia.be. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۰۸.
  55. «اختراق مواقع وخوادم وزارة الخارجية الإيرانية ونشر وثائق اتفاقية تبادل أسدي مع بلجيكا». إيران إنترناشيونال (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۰۸.
  56. «Iran's Foreign Ministry confirms cyberattack but denies leak of documents». www.aa.com.tr. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۰۸.
  57. "Iran Downplays Hacking Of Foreign Ministry Servers As Media Exaggeration". Iran International (به انگلیسی). Retrieved 2023-05-08.

پیوند به بیرون

[ویرایش]