یاردیملی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یاردیملی
نشان رسمی یاردیملی
نشان رسمی
یاردیملی در جمهوری آذربایجان قرار گرفته‌است
یاردیملی
یاردیملی
مختصات: ۳۸°۵۵′۱۴″ شمالی ۴۸°۱۴′۱۴″ شرقی / ۳۸٫۹۲۰۵۶°شمالی ۴۸٫۲۳۷۲۲°شرقی / 38.92056; 48.23722مختصات: ۳۸°۵۵′۱۴″ شمالی ۴۸°۱۴′۱۴″ شرقی / ۳۸٫۹۲۰۵۶°شمالی ۴۸٫۲۳۷۲۲°شرقی / 38.92056; 48.23722
کشور جمهوری آذربایجان
شهرستانشهرستان یاردیملی
بلندی۱۰۶۸ متر (۳۵۰۴ پا)
جمعیت (۲۰۲۰)
 • جمعیت۷۶۲۳
منطقهٔ زمانیAZT (یوتی‌سی +۴)
 • تابستان (DST)AZT (یوتی‌سی +۵)

یاردیملی (به لاتین: Yardımlı) یا ورقه‌دیز شهری در شهرستان یاردیملی کشور جمهوری آذربایجان است.

جغرافیا[ویرایش]

این شهر در میان کوه‌های تالش و شمال‌غرب رشته‌کوه البرز جای گرفته است. یاردیملی در فاصله ۲۸۶ کیلومتری جنوب شهر باکو و ۷۶ کیلومتری شهر ماساللی قرار گرفته است.[۱] یاردیملی در بلندای ۷۲۰ متر بالاتر از سطح دریا جای دارد. این شهر از شرق با شهر ماساللی، از جنوب با شهر لریک، از شمال با شهر جلیل‌آباد و از غرب با مرز ایران همسایگی دارد.[۲][۳]

مردم[ویرایش]

جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۳٬۴۳۸ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳٬۹۰۰ نفربوده‌است.[۴][۵]در سال ۱۹۱۲ در یاردیملی ۳۷۷ نفر آذربایجانی زندگی می‌کردند.[۶]در سال ۱۹۱۵ نیز ۱۴۴ نفر آذربایجانی از نظر قومی در یاردیملی زندگی می‌کردند.[۷]جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۰ به ۷٬۶۲۳ نفر رسیده است[۸] که از ترکهای آذربایجانی تشکیل شده است.[۹]

دین[ویرایش]

بیشتر مردم یاردیملی مسلمان و شیعه‌مذهب هستند.[۱۰]

تاریخ[ویرایش]

در پیرامون یاردیملی آثار و بناها و سازه‌های فراوانی مربوط به دوران نوسنگی و پارینه‌سنگی یافت شده است.[۱۱]

این شهر نزد تالشان با نام ورقه‌دیز یا ورگه‌دوز هم شناخته می‌شود. هم‌اکنون یک آبادی با نام ورگه‌دوز در نزدیکی شهر یاردیملی جای دارد.[۱۲] یکی از تاریخ‌نگاران جمهوری آذربایجان به نام ضیا بنیادف به نقشه‌هایی متعلق به قرن‌های هفتم تا نهم میلادی دست یافت که در آن موقعیت و جایگاه شهری به نام یاردم در شمال شهر اردبیل یاد شده بود. این جایگاه. مکانی با شهر امروزی یاردیملی تطابق زیادی دارد.[۱۳]

تشکیلات نخستین این شهر در سال ۱۹۳۰ میلادی با عنوان مرکز ناحیه ورگه‌دوز ایجاد شد؛ در حالی‌که در ۱۹ ژوئیه ۱۹۳۸ میلادی به یاردیملینسکی تغییر نام داد. یاردیملی از ۱۹ نوامبر ۱۹۶۳ رسماً با عنوان شهر شناخته شد.[۱۴]

آب و هوا[ویرایش]

این شهر آب و هوایی کوهستانی و معتدل دارد. میانگین دمای سالانه یاردیملی ۱۲.۹ درجه سانتی‌گراد است.[۱۵]

طبیعت[ویرایش]

در پیرامون شهر یاردیملی گونه‌های جانوری پرشماری از جمله شغال، خرس، گرگ و گراز وحشی زندگی می‌کنند. همچنین بسیاری از گونه‌های گیاهی از جمله اقاقیا، انجیلی، بلوط، پلاتان و درختچه زرگین در آن وجود دارد.[۱۶]

اقتصاد[ویرایش]

در پیرامون و حومه یاردیملی معادن و ذخایر طلا، مس، پلاتین، آهن، زغال نارس و نفت وجود دارد. همچنین چشمه‌های حاوی هیدروژن سولفید، سدیم سولفات و آب‌های کربناته و سولفاته از اهمیت زیادی برخوردار هستند.[۱۷]

در سال ۲۰۱۳ یک خط جدید آب آشامیدنی در یاردیملی احداث شد.[۱۸]

در یاردیملی یک کارخانه قالی‌بافی از زمان شوروی برجای مانده است؛ همچنین کشت دانه و باغداری انگور نیز انجام می‌شود.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Азәрбајҹан ССР-ин изаһлы ҹоғрафи адлар лүғəти. Бакы: Азәрбајҹан ССР Елмлəр Академијасы Нәшријјаты. خطای لوآ: bad argument #2 to 'formatDate' (not a valid timestamp).. p. 125. Check date values in: |date= (help)
  2. БСЭ. 49 (2-е изд. ed.). خطای لوآ: bad argument #2 to 'formatDate' (not a valid timestamp).. p. 640. Check date values in: |date= (help)
  3. GoMap. "Ярдымлы, Азербайджан". gomap.az. Retrieved 2018-10-08.
  4. "The largest cities in Azerbaijan, ranked by population". mongabay.com. Archived from the original on 28 June 2012. Retrieved 30 Jun 2012.
  5. "Azerbaijan: largest cities and towns and statistics of their population". world-gazetteer. Retrieved 22 May 2012.
  6. [Кавказский календарь на 1912 год. Отдел статистический آمارگیری قومی روسیه در سال ۱۹۱۲]
  7. Кавказский календарь на 1915 год. Отдел статистический سرشماری قومی روسیه در سال ۱۹۱۵
  8. فرمانداری شهرستان یاردیملی
  9. روسی
  10. MÜSƏLMAN DİNİ İCMALAR - 2016-cı ildə qeydiyyatdan keçənlər. scwra.gov.az (ترکی آذربایجانی)
  11. Азербайджанская ССР. Административно-территориальное деление на 1 января 1961 года. Баку: Азербайджанское гос. изд-во. خطای لوآ: bad argument #2 to 'formatDate' (not a valid timestamp).. p. 277. Check date values in: |date= (help)
  12. Азербайджанская советская энциклопедия. 5. Баку: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии. Под ред. Дж. Кулиева. خطای لوآ: bad argument #2 to 'formatDate' (not a valid timestamp).. p. 80. Check date values in: |date= (help)
  13. "http://www.seismology.az/ru/stations/36". www.seismology.az. Retrieved 2019-02-11. External link in |title= (help)
  14. Административно-территориальное деление Союза ССР (районы и города СССР). М.: Изд-во «Власть Советов» при Президиуме ВЦИК. خطای لوآ: bad argument #2 to 'formatDate' (not a valid timestamp).. p. 226. Check date values in: |date= (help)
  15. "Климат: Ярдымлы - Климатический график, График температуры, Климатическая таблица - ru.Climate-Data.org". ru.climate-data.org. Retrieved 2019-02-11.
  16. "Ярдымлы - один из прекраснейших уголков Азербайджана - ФОТО" (به روسی). Day.Az. 2015-02-18. Retrieved 2019-02-11.
  17. "Ярдымлы" (به روسی). Города мира. Retrieved 2019-02-11.
  18. "Официальный сайт президента Азербайджанской Республики - ВИДЕО" (به روسی). ru.president.az. Retrieved 2019-02-11.