درگاه:روان‌شناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه روان‌شناسی

Psi2.svg

روان‌شناسی (به انگلیسی: Psychology) شیوه مطالعه علمی و دانشگاهی رفتار، ذهن و سازوکارهای مربوط آن‌ها است. روان‌شناسی در درجه اول به انسان می‌پردازد و در مراتب بعدی ممکن است به بررسی کنشگرهایی دیگر غیر از انسان‌ها مانند حیوانات یا سیستم‌های مصنوعی نیز اقدام کند. روان‌شناسی نسبت به استفاده از دانش تدوین شدهٔ خود در حوزه‌های مختلفی از فعالیت، مانند مشکلات زندگی روزمره انسان یا درمان بیماری‌های روانی نیز معطوف شده است. این رشته شامل طیف وسیعی از زیر شاخه‌ها مانند رشد، شخصیت و زبان می‌گردد، و به همان‌گونه از بسیاری از الگوواره‌های به لحاظ نظری از یکدیگر بسیار متفاوتی مانند رفتارگرایی، روانشناسی تکاملی و روانکاوی بهره می‌گیرد. روانشناسی خود را از تعدادی از زمینه‌های پژوهشی دیگر مانند زیست‌شناسی، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، و فلسفه بیرون کشیده است.

نوشتار برگزیده

رویا تجربهٔ افکار، تصاویر یا احساساتی است که هنگام خواب (خصوصاً در خواب‌های همراه با حرکات سریع چشم) انجام می‌پذیرد. رویا ممکن است شامل اتفاقات عادی و روزمره یا عجیب و غریب بشود. انسان‌ها بصورت تاریخی همواره اهمیت زیادی برای رویا قائل بوده به طرق مختلف به آن نگریسته‌اند. به عنوان مثال گروهی آن را پنجره‌ای به سمت مقدسات، گذشته، آینده یا دنیای مردگان در نظر گرفته‌اند. برخی جوابهای خلاقانه‌ای برای سؤالات فکری یا عاطفی خویش در رویاها یافته‌اند، و هنرمندانی ایده‌های هنری نوینی از خواب اتخاذ کرده‌اند. معروف‌ترین نظریه روانشناسی در مورد اهمیت رویاها متعلق زیگموند فروید می‌باشد. فروید عقیده داشت که خواب از آن جهت حائز اهمیت می‌باشد که امیال سرکوب شده‌ای که خودآگاه از آنها مطلع نیست عموماً به اشکال نمادینی در خواب ظاهر می‌شوند.نظریه دیگر متعلق به یونگ بوده که خواب را افشاگر ذهن ناخودآگاه می‌دید. به عقیده یونگ خواب حوادث آینده را پیشبینی کرده، و به نکاتی در شخصیت خواب بیننده که شخص از آنها غافل شده‌است اشاره می‌کند. نظریه‌ای دیگر خواب را بر اساس بارهای الکتریکی ای که محرک بخش‌های مربوط به حافظه مغز هستند توضیح می‌دهد.
بیشتر...

زندگی‌نامهٔ برگزیده

B.F. Skinner at Harvard circa 1950.jpg

برحاس فردریک اسکینر(به انگلیسی: Burrhus Frederic Skinner) (زادهٔ ۲۰ مارس۱۹۰۴- مرگ ۱۸ اوت۱۹۹۰) روان‌شناس، نویسنده، مخترع، پشتیبان اصلاحات اجتماعی و چامه‌سرای آمریکایی بود.(بی. اف حروف اول برحاس فردریک است، ولی اسکینر به ندرت این اسامی را به کار می‌برد. دوستان نزدیکش او را «فرد» صدا می‌کردند). او از ۱۹۵۸ تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۱۹۷۴ استاد روانشناسی دانشگاه هاروارد بود. او که مدتها با دانشگاه هاروارد همکاری داشت از پیشگامان رفتارگرائی است. او ابداع کننده چند روش مهم برای مطالعه آزمایشی رفتار بود. به علاوه او پایه‌ریز فلسفهٔ علمی تازه‌ای به نام رفتارگرایی بنیادین بود و اعتقاد داشت روانشناسی باید با تجدید نظر در جنبه‌های غیر علمی خود، به علمی به استواری فیزیک و شیمی تبدیل شود. وی همچنین بنیادگذار تحلیل تجربی رفتار بود. او را یکی از اثرگذارترین روان‌شناسان تاریخ و حتی بزرگترین روانشناس سدهٔ بیستم می‌دانند. او نویسنده‌ای پرکار بود که ۲۱ کتاب و ۱۸۰ مقاله نگاشت.مضمون اصلی کارهای اسکینر این است که رفتار از راه پیامدهایش شکل می‌گیرد. ما آن کاری را می‌کنیم که برای ما حاصلی داشته باشد و از انجام آنچه حاصلی ندارد سرباز می‌زنیم.

تاریخ روان‌شناسی

تاریخ روانشناسی به عنوان دانش مطالعهٔ رفتار و ذهن انسان به یونان باستان باز می‌گردد. شواهدی نیز بر مطالعهٔ این دانش توسط مصری‌های باستان وجود دارد. دانش روانشناسی تا سال ۱۸۷۹ بخشی از فلسفه انگاشته می‌شد تا زمانی که به عنوان دانشی مستقل در آلمان و آمریکا مورد مطالعه قرار گرفت. روانشناسی با دانش‌های فلسفه، جامعه شناسی، عصب شناسی، فیزیولوژی و به طور کلی دانش‌هایی که مربوط به علوم انسانی هستند هم مرز است.

نگارهٔ برگزیده

Gottfried Franz - Munchhausen Underwater.jpg

یک نگاره از بارون مونشهاوزن که نشانگان مونشهاوزن از روی نام او نامگذاری شده است.

گفتاورد

«بسیاری از مردم آزادی را واقعا نمی‌خواهند٬ زیرا آزادی با مسئولیت در پیوند است و بیشتر مردم از مسئولیت در هراسند»

-زیگموند فروید

تمدن و ملالت های آن


روان‌شناسان معروف

گوردن آلپورت • آلبرت بندورا • ریموند کاتل • اریک اریکسون • هانس ایسنک • لئون فستینگر • زیگموند فروید • دونالد هب • کلارک هال • ویلیام جیمز • کارل گوستاو یونگ • جرومی کاگان • کورت لوین • والتر میشل • آبراهام مزلو • ملانی کلاین • دیوید مک کللند • جورج میلر • نیل میلر • یاکوب مورنو • ایوان پاولف • ژان پیاژه • ویلفرد بیون • ویلهلم رایش • کارل راجرز • استانلی شاختر • بی‌اف اسکینر • هوراکیو اتچه گوین • ادوارد ثورندایک • جان واتسون • آندره گرین • ویلهلم وونت

ح