مهره‌داران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مهره‌دار)
مهره‌داران
محدودهٔ زمانی: کامبرین مقدم میانی تا دوران اخیر
Bluefin-big.jpg
تن باله‌آبی شمالی
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
زیرشاخه: مهره‌داران
کوویه، ۱۸۱۲
رده‌ها

متن را ببینید

مُهره‌داران یکی از بزرگ‌ترین زیرشاخه‌های جانوران طنابدار هستند.

یک حیوان زمانی جزو مهره داران محسوب می‌شود که در پشت خود ستون فقرات داشته باشد تا از عضلات نخاع آن حیوان محافظت نماید. مهره داران، شامل" ماهی‌ها"، "دوزیستان"، "خزندگان"، "پرندگان" و" پستانداران" می‌باشند. ستون فقرات از مجموعه استخوان‌های ریز تشکیل شده‌است که به آن، مهره می‌گویند. مهره‌ها به وسیلهٔ رباط‌های طنابی شکل به یکدیگر متصل می‌شوند تا از یک طرف قابلیت انعطاف‌پذیری داشته و از طرف دیگر مانند یک قلاب محکم ماهیچه‌های پشت را نگه دارند. نخاع از درون مجرای وسط مهره‌ها عبور می‌کند تا از هر گونه آسیبی مصون بماند. بعضی از ماهیان اولیه و کوسه‌ها و نیز سپر ماهی‌ها به جای ستون فقرات دارای رشته‌ای لاستیک مانند اما محکم هستند که (غضروف) نامیده می‌شوند تقریباً حدود ۴۵۰۰۰ گونه موجود زندهٔ مهره دار در اندازه‌های مختلف شناخته شده‌اند.[۱]

حیواناتی که در این راسته هستند دارای یک رشته (نخاع) هستند که در طول بدنشان به سمت پایین کشیده شده‌است. در مهره‌داران این رشته توسط ستون مهره‌ها محافظت می‌شود. مهره‌داران بخش عظیمی از حیوانات استخوان‌دار را تشکیل می‌دهند و شامل بزرگ‌ترین و باهوش‌ترین حیوانات جهان می‌شوند. این زیرشاخه بیش از ۶۴۰۰۰ گونه از مهره‌داران را در بر می‌گیرد که به ۷ رده تقسیم‌بندی می‌شوند.

مهره‌داران در اشغال خشکی‌ها به صورت یک‌سان توفیق نیافتند. بیشتر دوزیستان به ناحیه‌های نزدیک آب محدودند تا بتوانند به آب بازگردند و تولید مثل کنند. بیشتر خزندگان به مناطق گرمسیری و معتدل محدودند. پستانداران و پرندگان گسترش و سازگاری بیشتری دارند. برخی از مهره‌داران مانند لاک‌پشتان و دیگر خزندگان منقرض‌شده، گراز دریایی، وال و پنگوئن سازگاری ثانوی به زندگی در آب دریا پیدا کرده‌اند.[۲]

ویژگی‌های جسمانی[ویرایش]

بدن مهره‌داران دارای سر، تنه و دم است. اسکلت داخلی دارند و مغز در داخل جمجمه محصور است. جنین پشت‌مازه (نوتوکورد) دارد و جانور بالغ دارای پشت‌مازه یا ستون فقرات است. آبشش‌های حلقی یا شش دارند. دستگاه گردش خون بسته‌است. قلب دارند و خون دارای گلبول‌های سفید و هموگلوبین در گلبول‌های سرخ است. دستگاه لنفاوی دارند. دارای کبد و دستگاه و غده‌های داخلی پیشرفته هستند. حدود ۵۰ هزار گونه دارند. این زیر شاخه جزء شاخه طنابداران است. از آنجا که این شاخه شامل انسان‌ها و جانورانی است که اهمیت زیادی برای انسان دارند از هر نظر جالب توجه‌تر از بقیه شاخه‌های جانوری هستند.[۳]

مهره‌داران

دهان‌گردوارانNejonöga, Iduns kokbok.jpg



قیف‌دندانان†؟


unnamed

بال‌سپرریختانAstraspis desiderata.png



پستانک‌دندانان†؟ Sphenonectris turnernae white background.jpg


unnamed

بی‌سپران†؟ Pharyngolepis2.png


unnamed

کلاه‌خودسپران


unnamed

پندارسپران†؟



استخوانی‌زرهان


آرواره‌داران

تخته‌پوستانDunkleosteus intermedius.jpg


unnamed

خارپایگان، شامل غضروف‌ماهیان Acanthodes BW.jpgCarcharodon carcharias drawing.jpg


مهره‌داران استخوانی

پرتوبالگان Cyprinus carpio3.jpg


گوشتی‌بالگان

پنجه‌دندان‌سانان†؟ OnychodusDB15 flipped.jpg



پرتوتاران (تهی‌خارها) Coelacanth flipped.png


unnamed

روزن‌پولکیانReconstruction of Porolepis sp flipped.jpg



شش‌ماهی Barramunda coloured.jpg



unnamed

ریشه‌دندانGooloogongia loomesi reconstruction.jpg




سه‌ردیف‌بالگانEusthenodon DB15 flipped.jpg



چهاراندامانDeutschlands Amphibien und Reptilien (Salamandra salamdra).jpg













قلب[ویرایش]

قلب جانوران مهره‌دار عمدتاً یک تلمبه ماهیچه‌ای است که در حفره دور قلبی قرار گرفته‌است. جدارهای قلب از سه بخش زیر تشکیل شده‌اند: درون‌لایه قلب، ماهیچه قلب و برون‌لایه قلب که به ترتیب با درون‌لایه، میان‌لایه و برون‌لایه از سرخرگ‌ها برابری می‌کند. در هر حال ماهیچه قلب به جای آنکه مانند عضله صاف سرخرگ‌ها باشد، یک عضله قلبی است. این عضله به ویژه در جدار بطنی دارای ضخامت است.[۴]

آب‌شامه احشائی قلب بر روی برون‌لایه قلب قرار دارد و معادل شکم‌شامه احشایی از حفره عمومی اصلی است. پیراشامه‌های احشایی و جداری در پیوستگی با یکدیگرند و این پیوستگی بر رگ‌های خونی که وارد یا خارج از قلب می‌شوند نیز انعکاس یافته‌است. فضای بین این دو پیراشامه را حفره دور قلبی می‌نامند.[۴]

منابع[ویرایش]

  1. از کتاب به من بگو چه وقت، صفحه 111،.
  2. رودز، فرانک اچ.تی. تکامل. ترجمه محمود بهزاد. انجمن ملی حفاظت منابع طبیعی و محیط انسانی. تهران: بهمن ۲۵۳۵. ص۱۲۷
  3. دانشنامه رشد. بازدید: فوریه ۲۰۱۷.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ عرب‌زاده، پیام: مطالعه هیستوپاتولوژیکی ضایعات قلبی و پیاز آئورتی قزل‌آلای رنگین‌کمان پرورشی. دانشگاه آزاد اسلامی. ۱۳۸۸.

برابرهای انگلیسی:

  • آب‌دزدک دریایی: Tunicate
  • آب‌سان‌زیان: Hydrozoa
  • آرواره‌مندان: Gnathifera
  • استوانه‌ای‌ها، کرم‌های نَرّه‌ای: Priapulida
  • اسفنج دریایی: Sponge
  • اسفنج‌های آهکی (Calcarea)
  • اسفنج‌های شاخی، چنداسفنجی‌ها (Demospongiae)
  • اسفنج‌های شیشه‌ای (Hexactinellida)
  • اسفنجیان: Porifera
  • بازوپایان:Brachiopoda
  • بندپایان: Arthropoda
  • بی‌کاواکان: Acoela
  • بی‌کاواک‌سانان: Acoelomorpha
  • پاگَردداران: Ambulacraria
  • پَرازیان، شبه جانوران: Parazoa
  • پرتوئیان: Radiata
  • پهن‌زیان: Platyzoa
  • پهن‌کرم‌های بیگانه: Xenoturbellida
  • پوست‌اندازان: Ecdysozoa
  • تاج‌داران: Lophophorata
  • تاج‌وچرخ‌زیان: Lophotrochozoa
  • تارآروارگان، کرم‌های پیکانی، پیکانیان: Chaetognatha
  • تخت‌زیان، لاکه‌زیان: Placozoa
  • تک‌غنچه‌زیان: Monoblastozoa
  • تیغ‌کلاه‌داران: Scalidophora
  • جعبه‌زیان: Cubozoa
  • جمجمه‌داران: Craniata
  • چرخ‌داران، گردان‌تنان: Rotifera
  • چرخ‌زیان: Trochozoa
  • چرخک‌داران: Trochophore
  • خارپوستان: Echinoderm
  • خارسران: Acanthocephala
  • خزه‌زیان: Bryozoa
  • درون‌مورزیان: Entoprocta
  • دهان‌گِرد: Hagfish
  • دوسوئیان (Bilateria)
  • دوم‌دهانیان: Deuterostomia
  • دُم‌طنابداران: Urochordata
  • راست‌شناوران: Orthonectida
  • روبانیان: Nemertea
  • ریزآرواره‌زیان: Limnognathia، Micrognathozoa
  • ساق‌زیان: Staurozoa
  • سرطنابداران: Cephalochordata
  • سینه‌بندداران: Loricifera
  • شانه‌داران: Ctenophora
  • شکم‌تاران: Gastrotricha
  • طنابداران: Chordata
  • عروس دریایی جعبه‌ای: Box jellyfish
  • عروس ساقدار دریایی: Stauromedusae
  • فنجان‌زبان: Scyphozoa
  • کرم پهن: Flatworm
  • کرم‌های آرواره‌دار: Gnathostomulida
  • کرم‌های بادام‌زمینی: Sipuncula
  • کرم‌های پهن: Platyhelminthes
  • کرم‌های تیغ‌به‌سر. پوزه‌جنبان‌تباران: Kinorhyncha
  • کرم‌های حلقوی: Annelida
  • کرم‌های لوله‌ای: Nematode
  • کرم‌های مخملی: Onychophora
  • کرم‌های نعل اسبی: Phoronida
  • کرم‌های یال‌اسبی: Nematomorpha
  • کندرو: Tardigrade
  • گردنورونیان: Cycloneuralia
  • گل‌سان‌زیان: Anthozoa
  • لَخته‌پایان: Lobopodia
  • لوزی‌زیان: Rhombozoa
  • لوله‌کرم‌واران: Nematoida
  • مارپیچ‌داران: Spiralia
  • مخاط‌زیان: Myxozoa
  • مخاطی‌واران: Myxini
  • مرجانیان: Cnidaria
  • مویین‌تخته: Trichoplax
  • مهره‌داران: Vertebrata
  • میان‌زیان: Mesozoa
  • نخست‌دهانیان: Protostomia
  • نرم‌تنان: Mollusca
  • نمرتس‌پوستان: Nemertodermatida
  • نیزک: Lancelet
  • نیم‌طنابداران: Hemichordata
  • هم‌زیَک: Symbion
  • هم‌زیکان: Cycliophora
  • همه‌بندپایان: Panarthropoda
  • هوپس‌زیان: Eumetazoa


</noinclude>