نرم‌افزار

اپن‌آفیس Writer

نرم افزار، مجموعه از دستور العمل های دقیق و مرحله به مرحله است که هدف خاصی را دنبال می کند.

نرم‌افزار یا برنامه (به انگلیسی: Software). ظاهراً، اولین بار جان تاکی در سال ۱۹۵۸ این واژه را به‌این معنا به‌کار برده‌است. احتمالاً این واژه در مقابل سخت‌افزار (به انگلیسی: Hardware) به کار برده اند که بسیار پیش از پیدایش رایانه (به معنای اسباب و اشیاء) به‌کار می‌رفته‌است.

اگرچه «نرم‌افزار رایانه‌ای» و «برنامه رایانه‌ای» یک معنی دارند و اصطلاح برنامه (به انگلیسی: program) به است.

دو گروه کلی نرم افزارها

نرم‌افزارهای رایانه را به دو دسته بزرگ می‌توان تقسیم بندی کرد:

• نرم‌افزار سیستم (به انگلیسی: System Sotfware)
• نرم‌افزار کاربردی (به انگلیسی: Application Software)

می توان گفت نرم‌افزار کاربردی برنامه های مورد استفاده ی کاربرند و نرم‌افزار سیستم مدیریت رایانه را برعهده دارند. مهم ترین نرم افزار سیستم،سیستم عامل است.

سیستم عامل

وقتی برنامه‌ای را روی رایانه خود نصب می‌کنید، اجزای سخت افزاری آن به فرمان آن برنامه در می‌آیند. برای نمونه هنگامی که با یک برنامه اجرای موسیقی کار می‌کنید، کارت صدای رایانه تان با برنامه پخش موسیقی همکاری می‌کند و یک آهنگ یا پرونده (فایل) صوتی را از طریق بلندگوی رایانه تان پخش می‌کند.

این ارتباط میان نرم افزار و سخت افزار توسط سیستم عامل انجام می‌‌شود. این تنها قسمتی از کار سیستم عامل است.

سه گروه کلی نرم افزارهای معماری

از دیدگاه ساختواره (architecture)، نرم افزار ها به دسته های زیر تقسیم می شوند:

• کاربر-بنیان یا client Base
• کارگزار-بنیان یا Server Base
• کاربر کارگزار بنیان یا Client-Server Base

امروزه واژه نرم‌افزار را در معناهایی به جز معنی برنامه رایانه‌ای نیز به‌کار می‌برند. مثلاً در دانش مدیریت برای اشاره به روش‌ها و دانش فنی (در برابر وسایل و تجهیزات و نیروی انسانی). نرم افزارها انواع گوناگونی دارند که مهم ترین دسته بندی آنها دسته ی تجاری و آزاد است.به ویژه با رویکردهای طرح های گنو و لینوکس معنای ژرف تری به نرم افزارهای آزاد داده شده تا آنجا که برخی نرم افزار ها را نماد فرهنگ می دانند. نرم افزار ها را برنامه نویسان تدوین کرده و انتشار می دهند .این برنامه نویسان ممکن است در یک شرکت مشغول کار باشند یا در خانه برنامه نویسی کنند مانند برنامه نویسان برخی نرم افزارهای لینوکس. امروزه بیشتر کاربران تنها با ظاهر گرافیکی این برنامه ها کار می کنند و اقدامات بسیاری از آنها از دید کاربر پنهان می ماند به عبارتی هر نرم افزار مجموعه ای از رمزها است که از الگوریتمی خاص پشتیبانی می کنند این رمزها خود با رمزهای گرافیکی آمیخته شده و بسیاری از اقدامات برنامه به دور از چشم کاربر عادی رخ می دهد. برنامه ها با رمزهایی نوشته می شوند که بعداً یک رمزخوان آن را در رایانه کاربر اجرا میکند.

رقابت نرم‌افزاری

در حال حاضر نرم‌افزارهای کامپیوتری فراوان را می‌توان در بازار یافت که به طور جدی به رقابت خود برای بقا ادامه می‌دهند. از مسائل قابل ذکر در این مورد می‌توان به خرید سهام شرکت‌های نرم‌افزاری کوچک و بزرگ توسط شرکت‌های دیگر اشاره نمود. همچنان که شرکت بزرگ گوگل به خرید سهام شرکت‌های بزرگ همچنان ادامه می‌دهد، در مدت کمی توانسته بسیاری از شرکت‌ها را تحت سلطه خود درآورد.

جستارهای وابسته

• مهندسی نرم‌افزار
• نرم‌افزار آزاد
• بدافزار
• جاسوس‌افزار
• سخت‌افزار

• در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نرم‌افزار موجود است.