کارت صدا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کارت صدا یک مدار واسط است که وظیفه آن تبدیل سیگنال دیجیتالی که واحد پردازش مرکزی (CPU) به آن می‌فرستد به سیگنال آنالوگ است.

محتویات

[ویرایش] تعریف کارت صدا‏

کارت صدا یکی از عناصر سخت‌افزاری رایانه‌است که باعث پخش و ضبط صدا می‌گردد. قبل از گسترش ‏کارتهای صدا، صدا در رایانه توسط بلند گوهای داخلی ایجاد می‌شد. این بلند گوها توان خود را از برد اصلی ‏می گرفتند. استفاده از کارت صدا از اواخر سال ۱۹۸۰ شروع شد. کارت صوتی همانند کارت گرافیکی بر روی ‏برد اصلی نصب می‌شود و در پشت آن چند فیش برای میکروفن و بلند گو قرار دارد. وظیفه کارت صدا آماده ‏سازی سیگنالها جهت پخش و دریافت سیگنالهای ورودی از میکروفن و آماده کردن آنها برای ذخیره در ‏رایانه‌است. کارت صدا، کارت صوتی نیز نامیده می‌شود و در بسیاری موارد می‌تواند اصواتی با کیفیت ‏بسیار عالی تولید کند. ‏ صوت، یک سیگنال آنالوگ است که به صورت موج پیوسته انتشار می‌یابد. رایانه همواره در حال پردازش ‏سیگنالهای آنالوگ است، زیرا این سیگنالها دائماً در حال تغییرند. در واقع لازم است که سیگنالهای ‏آنالوگ به بیتهای رقمی (دیجیتال) تبدیل شوند. ‏ سیگنالهای دیجیتالی تولید شده مجدداً باید به سیگنالهای آنالوگ تبدیل شوند تا بتوانند به وسیله بلند گو پخش ‏شوند. ‏

[ویرایش] شبیه سازی صوتی

صداهای دیجیتال به فضای زیادی بر روی دیسک نیاز دارد. بنابراین به جای ذخیره صدا آن را ایجاد می‌کند. ‏این عملیات شبیه سازی صوتی نام دارد و به روشهای زیر صورت می‌گیرد:

1- FM(مدولاسیون بسامد): این روش به صورت کاملاً مصنوعی صدا را ایجاد می‌کند و برای ساخت آن از ‏دو موج سینوسی استفاده می‌کند. ‏

‏۲- جدول موجی (صدای موجی): این روش کم هزینه و واقعی تر است. در این حالت از تمامی وسایل ‏موسیقی نمونه گیری شده‌است و صدای دیجیتالی تولید شده در یک جدول موج ذخیره شده‌است. در صورتی ‏که یک برنامه به صدایی احتیاج داشته باشد این جدول موج چه در کارت صدا و چه در دیسک، صدای واقعی ‏را به برنامه می‌دهد. فایلهای صوتی با پسوند ‏Wav‏ در ویندوز صداهای واقعی هستند که از جدول موج ‏استفاده می‌کنند. بنابراین آهنگسازان حرفه‌ای ترجیح می‌دهند این گونه کارتهای صدا را استفاده نمایند. این صداها در ‏تراشه‌های رام کارت صوتی ذخیره می‌شوند و در نتیجه بسیاری از تولید کنندگان بزرگ بودن حافظه جدول ‏صوتی را دلیل مرغوب بودن کارت صدا می‌دادند.

3-MIDI‏(رابط دیجیتالی ادوات موسیقی): این روش برخلاف روش قبلی صدای تولید شده را ضبط نمی‌کند، ‏بلکه اطلاعات صدا مانند کوک، دوام، بلندی و سایر موارد را ضبط می‌کند. این اطلاعات در یک قالب ‏استاندارد در فایل ذخیره می‌شود و یا به یک وسیله موسیقی جهت اجرا ارسال می‌شود. بنابراین یک فایل ‏MIDI‏ مجموعه‌ای از دستور العملها در مورد چگونگی اجرای نت هاست. ‏ نکته: فایلهای ‏MIDI‏ جهت برقراری ویدئو کنفرانسها و پخش فیلم در اینترنت به کار می‌روند.

‏۴- نمونه سازی فیزیکی:این روش نسبتاً جدید است و بسته به نوع ساز شبیه سازی شده‌است. با اینکه دارای ‏صدای خوبی است اما بار زیادی بر پردازنده اصلی وارد می‌سازد. ‏

[ویرایش] اجزای تشکیل دهنده کارت صدا ‏

‏ یک پردازنده سیگنال‌های دیجیتال (DSP) که مسئول انجام اغلب عملیات( محاسبات ) مورد نظر است .

  • یک مبدل دیجتیال به آنالوگ (DAC)
  • یک مبدل آنالوگ به دیجیتال(ADC) برای صوت ورودی به کامپیوتر
  • حافظه ROM یا Flash برای ذخیره سازی داده
  • یک اینترفیس دستگاههای موزیکال دیجیتالی (MIDI) برای اتصال دستگاه‌های موزیک خارجی
  • رابط‌های لازم برای اتصال به میکروفن و یا بلندگو
  • یک پورت خاص " بازی" برای اتصال اهرمک (Joystick)

اغلب کارت‌های صدا که امروره استفاده می گردد از نوع PCI بوده و در یکی از اسلات های آزاد برد اصلی نصب می گردند. کارت‌های صدای قدیمی عمدتاً از نوع ISA بودند. بیشتر رایانه‌های جدید کارت صدا را بصورت یک تراشه و بر روی برد اصلی دارند. در این نوع رایانه‌ها اسلاتی برروی برد اصلی استفاده نشده وبدین ترتیب یک اسلات صرفه جوئی شده است ! Sound Blaster Pro به‌عنوان یک استاندارد در دنیای کارت‌های صدا مطرح است .‏

[ویرایش] انواع اتصال کارت صدا به رایانه

‏ ‏ ‏-‏Speaker(بلند گو) ‎‏

-‏CD-Playe و میکروفن ضبط صوت (یک منبع ورودی آنالوگ) ‎‏

‏-(یک منبع ورودی دیجیتال) ‏CD-ROM‏ ‏‎-‎‏

‏- یک منبع آنالوگ خروجی نظیر ضبط صوت

‏- یک منبع دیجیتال خروجی

[ویرایش] شنیدن صوت

مراحل شنیدن صوت بر خلاف روش تولید صدا است که در زیر شرح داده شده‌است:

‏۱- داده‌های دیجیتال از هارددیسک خوانده می‌شود و سپس در اختیار پردازنده اصلی قرار می‌گیرد.

‏2-DSP پردازنده اصلی داده‌ها را برای موجود بر روی کارت صدا ارسال می‌کند.

‏۳-داده‌های دیجیتال را از حالت فشرده خارج می‌کند. ‏ داده‌های دیجیتال غیر فشرده شدن توسط ‏DSP‏

۴-بلافاصله با مبدل دیجیتال به آنالوگ (‏DAC‏) پردازش و یک ‏سیگنال آنالوگ ایجاد می‌کنند. این سیگنالهای ایجاد شده از طریق هدفن یا بلند گو شنیده خواهد شد. ‏

[ویرایش] عملیات کارت صدا ‏

[ویرایش] صدا چهارعملیات خاص درارتباط باصداانجام می‌دهد

‏- ضبط صدا با حالات متفاوت

‏- پخش موزیکهای از قبل ضبط شده مانند: ‏MP۳‎، ‏Wav‏ و یا ‏DVD‏

‏- ترکیب نمودن صداها

‏- پردازش صوتهای موجود‎ ‎

[ویرایش] انواع رابط ‏

جهت دریافت و ضبط از طریق کارت صدا لازم است رابطهای زیر وجود داشته باشد:

- رابط ورودی: این رابط برای ورود داده‌های صوتی استفاده می‌شود که دارای انواع مختلفی هستند.

‏- رابط خروجی: این رابط جهت ارسال سیگنالها از کارت به وسایل خارج از رایانه به کار می‌رود. یک سر ‏کابل به کارت صوتی و سر دیگر آن به بلندگو و یا هدفون و سیمهای استریو وصل می‌شود.

‏_ رابط صوتی ویژه سی دی: این نوع رابطها جهت ارتباط بین دیسک گردان، سی دی و کارت صوتی ‏می باشد و اگر این ارتباط برقرار نشود دیسکهای سی دی صوتی پخش نمی‌شود و در این حالت صدا تنها از ‏طریق خروجی گوشی(هدفون) شنیده می‌شود.

رابط میدی بازی: اکثر کارتهای صوتی دارای این رابط هستند. این رابط ۱۵ پایه دارد و ‏D‏ شکل است و ‏می‌توان به وسیله آن از ارگهای الکترونیکی، موسیقی را دریافت و به صورت فایل بر روی سی دی ذخیره ‏کرد. ‏

[ویرایش] پردازنده کارت صوتی ‏

‏ در کارت صداهای جدید تراشه مخصوصی به نام ‏DSP‏ اضافه شده‌است. که مخفف ‏Digital Signal ‎Processor‏ است. این تراشه رایانه را از انجام پردازش سیگنالهای صدا، پارازیت گیری، فشرده سازی ‏داده‌ها و موارد دیگر معاف می‌دارد.

[ویرایش] کارت صوتی دوطرفه هم‌زمان

در این نوع کارت صدا داده‌ها می‌توانند در دو مسیر هم‌زمان جریان داشته باشند. روی کارت صداهای ‏دوطرفه عبارت ‏Full duplex‏ نوشته می‌شود. بیشتر کارت صداهای جدید دارای این قابلیت هستند. با ‏این کارتها برای مکالمه تلفنی بهتر از طریق رایانه استفاده می‌شود. ‏

[ویرایش] حافظه کارت صدا‏

‏ در بیشتر کارت صداهای نوع آیزا حداقل ۲ مگابایت حافظه رم با نام حافظه نمونه سازی وجود دارد. این نوع ‏حافظه جهت حفظ صداهای جدول موج و صداهایی که خود کارت می‌سازد استفاده می‌شود. اما در نوع ‏کارتهای پی سی آی احتیاجی به حافظه نمونه سازی نیست. زیرا پهنای باند در این نوع کارتها بزرگ ‏می باشد و صداها بر روی حافظه اصلی رایانه قرار می‌گیرد. ‏

[ویرایش] استریو فونیک یا مونو فونیک ‏

‏ کارتهای مونوفونیک صدا را از یک منبع پخش می‌کنند که به آن مونو یا یک کاناله می‌گویند. در صورتی که ‏کارتهای استریوفونیک به طور هم‌زمان و از دو منبع مختلف پخش می‌شود. بعضی از برنامه‌های کاربردی صدای استریو را پشتیبانی نمی‌کنند. کارتهای استریو گران قیمت تر از ‏مونو است. بیشتر کارتهای صوتی دارای یک ورودی استریو یا دو ورودی مونو هستند. نکته: در بیشتر کارتهای صوتی حداقل ۱۶ بیت لازم است، اما برخی دیگر از ۲۴بیت و بیشتر استفاده ‏می کنند. ‏

[ویرایش] عیب یابی کارت صدا ‏

‏- اگر پس از نصب یک کارت صدای جدید در بعضی برنامه‌ها دچار مشکل صدا شوید، باید تنظیمهای ‏برنامه‌ها را از نو تعیین کنید. لازم است بعضی برنامه‌ها را دوباره نصب نمود تا با کارت جدید کار کند. ‏- اگر در بعضی برنامه‌ها صدا وجود دارد ولی هماهنگ با اعمال روی صفحه نیست لازم است برنامه‌های ‏دیگر را ببندید تا برنامه در حال اجرا بتواند بر همه منابع دسترسی پیدا کند. ‏- گاهی اوقات صدای خش خش و یا وزوز از بلندگو پخش می‌شود دلیل آن مزاحمت کارتهای جانبی دیگر ‏می باشد. در این صورت لازم است جای شکاف کارت صوتی را عوض کرد. اگر باز هم اشکال رفع نشد باید ‏کابلهای برق نزدیک به کارت صوتی را از آن دور کرد. ‏- اگر صدایی از بلندگوهای رایانه به گوش نمی‌رسد اعمال زیر را انجام دهید:

‏* محل اتصال بلندگو به منبع تغذیه چک کنید.

‏* پیچ تنظیم بلندی صدا را تنظیم نمایید.

‏* سیم اتصال بلندگو به کارت را چک کنید.

‏* صدا را در برنامه‌های نصاب بررسی نمایید.

‏* برنامه راه انداز کارت صوتی را دوباره نصب کنید.‏‎ ‎

[ویرایش] نکاتی راجع به خرید کارت صدا ‏

[ویرایش] در هنگام خرید کارت صدا به چه نکاتی باید توجه کرد؟

به دلیل این که مادربردهای جدید دارای کارت صدا به صورت سرخود هستند، بنابر این دیگر نیازی نیست ‏که کارت صدا را به صورت جداگانه خریداری نمود. جز در مواردی که برای کارهای حرفه‌ای از کارت ‏صدا استفاده می‌شود. دو نوع استاندارد اختصاصی برای کارتهای صدا وجود دارد. (استاندارد ‏AdLib‏ و ‏Sound Blaster‏) ‏اغلب کارتهای صوتی با ‏Sound‏ ‏Blaster‏ سازگاری دارند. با توجه به این که کارت صوتی نباید با این ‏استاندارد به راه انداز خاصی نیاز داشته باشد. به غیر از استانداردهای ذکر شده، استانداردهای دیگری هم وجود دارند. اکثر برنامه‌های کاربردی صوتی ‏برای محصولاتی نوشته می‌شوند که عمومیت دارند. برای همین بیشتر سازندگان، کارتهای صوتی خود را ‏تحت این دو استاندارد می‌سازند.

نکته: بیشتر بازیهای تحت داس ازکارتهای صوتی با استانداردهای ساوند بلاستر، ساوند بلاستر ۱۶ و ‏ساوند بلاستر پرو استفاده می‌کنند. در حال حاضر بیشتر سی دی رامها دارای فیش ورودی هدفون یا بلند گو هستند. بدین ترتیب می‌توان از ‏صداهای آنها استفاده کرد. اما در صورتی که صدای بهتری می‌خواهید می‌توانید ازکارت صدا استفاده نمایید.‏

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کارت صدا موجود است.