رایانش ابری
رایانش ابری (به انگلیسی: Cloud Computing) مدل رایانشی بر پایهٔ شبکههای بزرگ کامپیوتری مانند اینترنت است که الگویی تازه برای عرضه، مصرف و تحویل سرویسهای فناوری اطلاعات (شامل سخت افزار، نرم افزار، اطلاعات، و سایر منابع اشتراکی رایانشی) با به کارگیری اینترنت ارائه میکند. رایانش ابری راهکارهایی برای ارائهٔ خدمات فناوری اطلاعات به شیوههای مشابه با صنایع همگانی (آب، برق، تلفن و ...) پیشنهاد میکند. این بدین معنی است که دسترسی به منابع فناوری اطلاعات در زمان تقاضا و بر اساس میزان تقاضای کاربر به گونهای انعطافپذیر[واژهنامه ۱] و مقیاسپذیر[واژهنامه ۲] از راه اینترنت به کاربر تحویل داده میشود. واژهٔ «ابر» واژهای است استعاری که به اینترنت اشاره میکند و در نمودارهای شبکههای رایانهای نیز از شکل ابر برای نشان دادن شبکه اینترنت استفاده میشود. دلیل تشبیه اینترنت به ابر در این است که اینترنت همچون ابری جزئیات فنیاش را از دید کاربران پنهان میسازد و لایهای از انتزاع را بین این جزئیات فنی و کاربران به وجود میآورد.به عنوان مثال آنچه یک ارائهدهندهٔ سرویس نرمافزاری رایانش ابری ارائه میکند، برنامههای کاربردی تجاری برخط است که از طریق مرورگر وب یا نرمافزارهای دیگر به کاربران ارائه میشود. نرمافزارهای کاربردی و اطلاعات روی سرورها ذخیره میگردند و براساس تقاضا در اختیار کاربران قرار میگیرد. جزئیات از دید کاربر مخفی میمانند و کاربران نیازی به تخصص یا کنترل در مورد فناوری زیرساخت ابری که از آن استفاده میکنند ندارند.[۱]
رایانش ابری را گروهی تغییر الگووارهای[واژهنامه ۳] میدانند که دنبالهروی تغییری است که در اوایل دهه ۱۹۸۰ از مدل رایانه بزرگ[واژهنامه ۴] به مدل کارخواه-کارساز[واژهنامه ۵] صورت گرفت.
محتویات |
[ویرایش] تعریف
با پیشرفت فناوری اطلاعات نیاز به انجام کارهای محاسباتی در همه جا و همه زمان به وجود آمده است. همچنین نیاز به این هست که افراد بتوانند کارهای محاسباتی سنگین خود را بدون داشتن سخت افزارها و نرم افزارهای گران بتوانند از طریق خدماتی انجام دهند. رایانش ابری آخرین پاسخ فناوری به این نیازها بوده است. از آنجا که اکنون این فناوری دوران طفولیت خود را میگذراند، هنوز تعریف استاندارد علمی که مورد قبول عام باشد برای آن ارائه نشده است اما بیشتر صاحبنظران بر روی قسمتهایی از تعریف این پدیده هم رای هستند. موسسه ملی فناوری و استانداردها (NIST) رایانش ابری را اینگونه تعریف میکند:[۲]
«رایانش ابری مدلی است برای فراهم كردن دسترسی آسان بر اساس تقاضای كاربر از طريق شبكه به مجموعهای از منابع رایانشی قابل تغيير و پیکربندی (مثل: شبکهها، سرورها، فضای ذخیرهسازی، برنامههای کاربردی و سرویسها) که اين دسترسي بتواند با کمترین نياز به مديريت منابع و یا نیاز به دخالت مستقيم فراهمکننده سرویس به سرعت فراهم شده یا آزاد (رها) گردد.»[۳]
عموما مصرف کنندههای رایانش ابری مالک زیر ساخت فیزیکی ابر نیستند، بلکه برای اجتناب از هزینه سرمایهای آن را از عرضه کنندگان شخص ثالث اجاره میکنند. آنها منابع را در قالب سرویس مصرف میکنند و تنها بهای منابعی که به کار میبرند را میپردازند. بسیاری از سرویسهای رایانش ابری ارائه شده، با به کار گیری مدل رایانش همگانی امکان مصرف این سرویسها را به گونهای مشابه با صنایع همگانی(مانند برق) فراهم میسازند. این در حالی است که سایر گونههای عرضه کنندگان بر مبنای اشتراک سرویسهای خود را عرضه میکنند. به اشتراک گذاردن قدرت رایانشی [واژهنامه ۶] «مصرف شدنی و ناملموس» میان چند مستاجر میتواند باعث بهبود نرخ بهره وری شود؛ زیرا با این شیوه دیگر کارساز(سرور)ها بدون دلیل بیکار نمیمانند (که سبب میشود هزینهها به میزان قابل توجهی کاهش یابند در عین حال که سرعت تولید و توسعه برنامههای کاربردی افزایش مییابد). یک اثر جانبی این شیوه این است که رایانهها به میزان بیشتری مورد استفاده قرار میگیرند زیرا مشتریان رایانش ابری نیازی به محاسبه و تعیین حداکثری برای بار حداکثر (Peak Load) خود ندارند.[۴]
[ویرایش] مقایسه با مدلهای دیگر رایانش
رایانش ابری اگرچه برخی از ویژگیهایش را از مدلهای رایانشی دیگر به ارث میبرد؛ اما خود متفاوت از آنهاست. برخی از این مدلها عبارتند از:
- رایانش شبکهای [واژهنامه ۷] -« شکلی از رایانش توزیع شده [واژهنامه ۸] و رایانش موازی[واژهنامه ۹] که در آن یک رایانه مجازی بزرگ از رایانههایی تشکیل شدهاست که با جفتگری ضعیف [واژهنامه ۱۰] به هم شبکه شدهاند و با هماهنگی با یکدیگر کار میکنند تا وظایف سنگین را به انجام برسانند».
- رایانش خودمختار [واژهنامه ۱۱] - «سامانههای رایانهای با قابلیت خود-مدیریت».[۵]
- مدل کارخواه-کارساز [واژهنامه ۱۲] - رایانش کارخواه-کارساز به صورت گسترده به هر برنامه کاربردی توزیع یافته ای گفته میشود که بین ارائه دهنده سرویس (کارساز) و درخواست کننده سرویس (کارخواه [واژهنامه ۱۳] ) تمایز قایل میشود.[۶]
- رایانه بزرگ [واژهنامه ۱۴] - رایانههای قدرتمند توسط سازمانهای بزرگ برای کاربردهای بحرانی بکار برده میشوند.این کاربردها نوعا شامل پردازش حجم زیاد داده میباشد. به طور نمونه میتوان از سرشماری، آمار مصرف کننده و صنعت، برنامهریزی منابع سازمانی(ERP) [واژهنامه ۱۵] و پردازش تراکنشهای مالی نام برد.[۷]
- رایانش همگانی [واژهنامه ۱۶] - «عبارت است از بسته بندی منابع رایانشی [واژهنامه ۱۷] مانند منابع محاسباتی و دخیره سازی، در قالب سرویسهای قابل اندازه گیری، به گونهای مشابه با صنایع همگانی (آب، برق، تلفن و ...)؛ [واژهنامه ۱۸][۸]
- نظیر به نظیر[واژهنامه ۱۹] - گونهای از معماری توزیع شده بدون هماهنگی مرکزی است که در آن شرکت کنندگان میتوانند در آن واحد عرضه کننده و نیز مصرف کننده منابع باشند.(بر خلاف مدل کارخواه-کارساز سنتی)
[ویرایش] تاریخچه
پیدایش مفاهیم اساسی رایانش ابری به دهه ۱۹۶۰ بازمی گردد. زمانی که جان مک کارتی [واژهنامه ۲۰] اظهار داشت که «رایانش ممکن است روزی به عنوان یکی از صنایع همگانی سازماندهی شود». تقریبا تمام ویژگیهای امروز رایانش ابری (تدارک الاستیک، ارائه به صورت یک صنعت همگانی، برخط بودن و توهم دسترسی به عرضه نامحدود) به همراه مقایسه با صنعت برق و شکلهای مصرف عمومی وخصوصی و دولتی وانجمنی را پارک هیل داگلاس در کتابی که با عنوان «مشکل صنعت همگانی رایانه» در سال ۱۹۶۶ مورد بررسی قرار داد. واژهٔ ابر در واقع بر گرفته از صنعت تلفن است به این گونه که کمپانیهای ارتباطات راه دور که تا دهه ۱۹۹۰ تنها خطوط نقطه به نقطهٔ اختصاصی ارائه میکردند، شروع به ارائه شبکههای خصوصی مجازی با کیفیتی مشابه و قیمتهای کمتر نمودند. نماد ابر برای نمایش نقطه مرزی بین بخشهایی که در حیطه مسئولیت کاربرند و آنهایی که در حیطه مسئولیت عرضه کننده بکار گرفته میشد. رایانش ابری مفهوم ابر را به گونهای گسترش میدهد که سرورها را نیز علاوه برزیر ساختهای شبکه در بر گیرد..[۹]
سایت آمازون با مدرن سازی مرکز داده خود نقش مهمی در گسترش رایانش ابری ایفا کرد. بعد از حباب دات-کام آنها دریافتند که با تغییر مرکز دادههای خود - که ماننداغلب شبکههای رایانهای در بیشتر اوقات تنها از ۱۰٪ ظرفیت آن استفاده میشدو مابقی ظرفیت برای دورههای کوتاه اوج مصرف در نظر گرفته شده بود - به معماری ابر میتوانند بازده داخلی خود را بهبود بخشند. آمازون از سال ۲۰۰۶ امکان دسترسی به سامانه خود از طریق وب سرویسهای آمازون را بر پایه رایانش همگانی ارائه کرد.[۱۰] در سال ۲۰۰۷، گوگل و آی بی ام به همراه چند دانشگاه پروژهای تحقیقاتی در مقیاسی بزرگ را در زمینه رایانش ابری آغاز نمودند.[۱۱]
در اواسط سال ۲۰۰۸ شرکت گارتنر متوجه وجود موقعیتی در رایانش ابری شد که برای «شکل دهی ارتباط بین مصرف کنندگان خدمات فناوری اطلاعات، بین آنهایی که این سرویسها را مصرف میکنند و آنها که این سرویسها را میفروشند» بوجود میآید.[۱۲]
[ویرایش] اقتصاد رایانش ابری
کاربران رایانش ابری میتوانند از هزینه سرمایهای لازم برای خرید سخت افزار و نرم افزار و خدمات دوری کنند، زیرا آنها تنها برای آنچه که استفاده میکنند به عرضه کنندگان پرداخت میکنند و هزینه اولیهای برای خرید تجهیزات به آنها تحمیل نمیشود. سایر مزایای اقتصادی این شیوه اشتراک زمانی در ارائه منابع رایانشی عبارتند از: موانع ورود به بازار کمتر، هزینه و زیر ساخت اشتراکی، سربار مدیریتی کمتر و دسترسی سریع به طیف وسیعی از برنامههای کاربردی.
عموما کاربران میتوانند در هر زمانی قراردادشان را پایان دهند (و به این وسیله از ریسک و عدم قطعیت در نرخ بازگشت سرمایه بکاهند) و غالبا سرویسها زیر پوشش یک قرارداد سطح سرویس [واژهنامه ۲۱] با جریمههای مالی قرار میگیرند.[۱۳][۱۴]
بنا به گفته نیکلاس کار [واژهنامه ۲۲]، اهمیت راهبردی(استراتژیک) فناوری اطلاعات با استاندارد شدن و ارزان تر شدن آن کاهش مییابد. او استدلال میکند که تغییرالگووارهٔ رایانش ابری شبیه به جایگزینی ژنراتورهای مولد برق با شبکههای توزیع برق است که در اوایل قرن بیستم رخ داد.[۱۵] اگر چه کمپانیها ممکن است بتوانند هزینههای پیش پرداختی سرمایهای را حذف کنند اما در مورد هزینههای عملیاتی کاهش چندانی صورت نمیگیرد و ممکن است در عمل هزینههای عملیاتی افزایش یابند. در مواردی که هزینههای سرمایهای نسبتا کوچک باشند یا سازمان انعطاف پذیری بیشتری در مورد هزینههای سرمایهای نسبت به هزینههای عملیاتی داشته باشد، از دیدگاه مالی رایانش ابری انتخاب مناسبی نخواهد بود. سایر عواملی که بر میزان کاهش هزینه بالقوه استفاده از رایانش ابری تاثیر میگذارند عبارتند ازمیزان بازدهی مرکز دادهها ی [واژهنامه ۲۳] کمپانی در مقایسه با فروشندگان رایانش ابری، هزینههای عملیاتی فعلی کمپانی، میزان پذیرش و استفاده از رایانش ابری و نوع کاربردی که باید در ابر میزبانی شود.[۱۶][۱۷]
[ویرایش] ساختار مدل
[ویرایش] معماری
معماری سامانههای نرم افزاری دست اندر کار در ارائهٔ رایانش ابری عموماَ شامل اجزایی است که با یکدیگر از طریق رابط برنامهنویسی نرمافزار [واژهنامه ۲۴] و معمولاَ وبسرویس ارتباط برقرار میکنند.[۱۸] این طراحی شباهتی با فلسفه یونیکس دارد که در آن چند برنامهٔ مختلف که هر یک کاری را به خوبی انجام میدهند، با یکدیگر از طریق واسطهای جهانی کار میکنند. پیچیدگی کنترل میشود و سامانههای حاصل مدیریت پذیرتر از همتاهای یکپارچه [واژهنامه ۲۵] خود هستند.
[ویرایش] لایهها
[ویرایش] کاربر[واژهنامه ۲۶]
- همچنین ببینید: مشتریان ابر
کاربر رایانش ابری متشکل از سخت افزار و نرم افزاری است که برای تحویل برنامههای کاربردی از ابر استفاده میکند و یا آنکه به طورویژه تنها برای تحویل سرویسهای ابر طراحی شدهاست که در هر دوی موارد بدون وجود ابر بی استفاده باشد. مثال: رایانهها، تلفنها و سایر دستگاهها، سیستمعاملها و مرورگرهای وب.[۱۹][۲۰][۲۱][۲۲][۲۳]
[ویرایش] برنامههای کاربردی[واژهنامه ۲۷]
سرویسهای برنامه کاربردی ابری یا «نرمافزار به عنوان سرویس»(SaaS)، نرم افزار را به صورت سرویس روی اینترنت تحویل میدهند و بدین وسیله نیاز به نصب نرم افزار روی رایانههای مشتریان را ازبین میبرند و نگهداری و پشتیبانی را ساده تر میسازد. ویژگیهای اصلی این سرویسها عبارتند از:[۲۴]
- دسترسی و مدیریت نرم افزار تجاری از طریق شبکه
- فعالیتهایی که از سوی مراکزی اداره میشوند و نه در مکان هریک از مشتریان و در نتیجه مشتریان میتوانند از راه دور و از طریق وب به برنامهها دسترسی داشته باشند.
- مدل تحویل نرم افزار به مدل یک-به-چند (یک نسخه در حال اجرا از برنامه - مدل چند مستاجری) نزدیک تر است تا مدل یک-به-یک.
- به روز رسانی و ارتقای نرم افزار به صورت مرکزی اداره میشود و نیاز به بارگیری (دانلود) وصلهها [واژهنامه ۲۸] یا ارتقا دهندهها را برطرف میسازد.
[ویرایش] بستر[واژهنامه ۲۹]
سرویسهای بستر ابری یا «بستر به عنوان سرویس»(PaaS) بستر رایانشی ویا پشتهٔ راهکار -که اغلب روی زیرساخت ابری اجرا شده و برنامه کاربردی ابری را تغذیه میکند- را به صورت سرویس ارایه میدهد.[۲۵] سرویس بستر ابری استقرار برنامههای کاربردی را بدون هزینه و پیچیدگی خرید و مدیریت لایههای نرمافزاری و سختافزاری زیرین آسان میسازد.[۲۶][۲۷]
[ویرایش] زیرساخت[واژهنامه ۳۰]
سرویسهای زیرساخت ابری یا «زیرساخت به عنوان سرویس»(IaaS) زیرساخت رایانهای را که عموما یک بستر مجازی است را به صورت سرویس ارائه میدهند. کاربران به جای خرید سختافزار و نرمافزار و فضای مرکز داده (دیتا سنتر) ویا تجهیزات شبکه، همهٔ این زیر ساختها را به صورت یک سرویس کاملا برونسپاری(Outsource) شده میخرند. صورتحساب سرویس معمولاً بر اساس مدل رایانش همگانی (Utility Computing) و میزان منابع مصرف شده صادر میشود و بنابر این هزینه منعکس کننده میزان فعالیت است. این شیوه در واقع تکامل یافته مدل عرضه سرورهای خصوصی مجازی است.[۲۸]
[ویرایش] سرور[واژهنامه ۳۱]
لایه سرورها متشکل از سخت افزار و نرم افزاری است که مخصوصا برای تحویل سرویسهای ابر طراحی شدهاند. به عنوان مثال میتوان از پردازندههای چند هستهای و سیستم عملهای ویژه ابر نام برد.[۱۹][۲۹][۳۰][۳۱]
[ویرایش] ویژگیهای کلیدی
از دیدگاه سخت افزاری رایانش ابری در مقایسه با فناوریهای مشابه قبلی سه جنبه جدید دارد:[۳۲]
- ایجاد تصور و توهم دسترسی به منابع نامحدود فناوری اطلاعات در زمان تقاضا و درنتیجه، از بین بردن نیاز کاربر به برنامه ریزی تدارک منابع فناوری اطلاعات برای مصارف آینده
- از بین بردن نیاز به سرمایه گذاری پیشاپیش برای منابع فناوری اطلاعات. شرکتهای تجاری میتوانند در اندازه کوچکتر کارشان را آغاز کنند و بر اساس نیاز در زمان دلخواه منابع سخت افزاری مورد نیاز خود را افزایش یا کاهش دهند.
- امکان پرداخت برای استفاده از منابع فناوری اطلاعات در واحدهای زمانی کوتاه مدت مورد نیاز آن منبع. (مثال: برای پردازشگر در واحد ساعت؛ یا برای رسانههای ذخیرهسازی در واحد روز)
مزایای اصلی رایانش ابری عبارتند از:
- چابکی [واژهنامه ۳۲] : کاربر میتواند در زمان نیاز میزان منابع مورد استفاده را کاهش یا افزایش دهد.[۳۳]
- هزینه: ادعا میشود که این فناوری هزینهها را به میزان زیادی کاهش میدهد و هزینه سرمایهای را به هزینه عملیاتی تبدیل میکند.[۳۴] این به ظاهر موانع ورود به بازار را کاهش میدهد، زیرا رایانش ابر، مشتریان را از مخارج سخت افزار، نرم افزار و خدمات و همچنین از درگیری با نصب و نگهداری نرم افزارهای کاربردی به شکل محلی میرهاند. همچنین هزینهٔ توسعهٔ نرم افزاری را کاهش داده و فرآیند را مقیاس پذیرتر مینماید[۳۵]
- نابستگی به دستگاه و مکان: کاربران میتوانند در هر مکانی و با هر دستگاهی (مثل PC یا تلفن همراه) به وسیلهٔ یک مرورگر وب از راه اینترنت به سامانهها دسترسی داشته باشند.
- چند مستاجری [واژهنامه ۳۳] : این ویژگی امکان به اشتراک گذاری منابع و هزینهها بین گروهی از کاربران را به وجود میآورد و بدین وسیله موارد زیر را امکان پذیر میسازد:
- متمرکز سازی زیر ساختها در مکانهایی با هزینه کمتر (مثل مکانهایی با هزینه برق یا قیمت زمین کمتر)
- افزایش بکارگیری و کارایی برای سامانههایی که در اغلب مواقع بیش از ۱۰ تا ۲۰ درصد بکارگیری نمیشوند
- قابلیت اطمینان [واژهنامه ۳۴] : در صورتی که از سایتهای چندگانه استفاده شود فابلیت اطمینان افزایش مییابد.[۳۶]
- مقیاس پذیری : کاربران میتوانند در زمان تقاضا و به صورت دینامیک منابع را تدارک ببینند و نیازی به تدارک پیشین برای زمانهای حداکثر بار مصرف منابع [واژهنامه ۳۵] نیست. .[۳۷]
- امنیت: به دلیل تمرکز دادهها و منابع امنیتی بیشتر و پیچیده تر امنیت افزایش مییابد،[۳۸] اما نگرانیها به دلیل از دست دادن کنترل روی دادههای حساس همچنان پابرجاست.[۳۹]. امنیت در رایانش ابری اغلب بیشتر یا برابر با سیستمهای سنتی میباشد، زیرا ارائه دهندگان رایانش ابری به منابع اختصاصی امنیتی دسترسی دارند که بیشتر مشتریان از عهده خرید این منابع بر نمیآیند.[۴۰]
- نگهداری: به دلیل عدم نیاز به نصب برنامههای کاربردی برای هر کاربر نگهداری آسانتر و با هزینه کمترانجام میشود. شرکتهایی که سکوهای خودشان را پیاده سازی و اجرا میکنند، باید زیرساختهای سخت افزاری و نرم افزاری خودشان را خریداری و نگهداری نمایند و کارمندانی را برای مراقبت از سیستم استخدام کنند، همهٔ اینها میتواند پر هزینه و زمان بر باشد. درحالیکه رایانش ابر نیاز به انجام این کارها را از میان میبرد.[۳۵] هر دستگاه ساده که توانایی اتصال و برقراری ارتباط با سرور را داشته باشد، برای استفاده از خدمات رایانش ابر کافی است و میتواند نتایج را با دیگران به تشریک مساعی بگذارد.
- سنجش پذیری: منابع در رایانش ابری باید قابل اندازه گیری باشند و لازم است که میزان مصرف منابع برای هر کاربر و هر منبع بر اساس واحدهای ساعتی، روزانه، هفتگی، ماهانه اندازه گرفت.
[ویرایش] مدلهای پیادهسازی
[ویرایش] ابر عمومی
ابر عمومی [واژهنامه ۳۶] یا ابر خارجی[واژهنامه ۳۷] توصیف کننده رایانش ابری در معنای اصلی و سنتی آن است. سرویسها به صورت دینامیک و از طریق اینترنت و در واحدهای کوچک از یک عرضه کنندهٔ شخص ثالث تدارک داده میشوند و عرضه کننده منابع را به صورت اشتراکی به کاربران اجاره میدهد(Multi-tenancy) و بر اساس مدل رایانش همگانی و مشابه صنعت برق و تلفن برای کاربران صورتحساب میفرستد.
[ویرایش] ابر گروهی
ابر گروهی [واژهنامه ۳۸] در جایی به وجود میآید که چندین سازمان نیازهای یکسان دارند و به دنبال این هستند که با به اشتراک گذاردن زیرساخت از مزایای رایانش ابری بهرهمند گردند. به دلیل اینکه هزینهها بین کاربران کمتری نسبت به ابرهای عمومی تقسیم میشود، این گزینه گرانتر از ابر عمومی است اما میزان بیشتری از محرمانگی، امنیت و سازگاری با سیاستها را یه همراه میآورد. نمونهٔ یک ابر انجمنی، «ابر گو گوگل»(Gov Cloud) است.[۴۱]
[ویرایش] ابر آمیخته
یک ابر آمیخته[واژهنامه ۳۹] متشکل از چندین ارائه دهندهٔ داخلی و یا خارجی،[۴۲] گزینهٔ مناسبی برای بیشتر مؤسسات تجاری میباشد. با ترکیب چند سرویس ابر کاربران این امکان را مییابند که انتقال به ابر عمومی را با دوری از مسائلی چون سازگاری با استانداردهای شورای استانداردهای امنیت دادههای کارتهای پرداخت آسانتر سازند.[۴۳]
[ویرایش] ابر خصوصی
ابر خصوصی[واژهنامه ۴۰] یک زیر ساخت رایانش ابری است که توسط یک سازمان برای استفاده داخلی آن سازمان به وجود آمدهاست. عامل اصلی که ابرهای خصوصی را از ابرهای عمومی تجاری جدا میسازد، محل و شیوه نگهداری از سخت افزار زیرساختی ابر است. ابر خصوصی امکان کنترل بیشتر بر روی تمام سطوح پیاده سازی ابر (مانند سخت افزار، شبکه، سیستم عامل، نرم افزار) را فراهم میسازد. مزیت دیگر ابرهای خصوصی امنیت بیشتری است که ناشی از قرارگیری تجهیزات در درون مرزهای سازمان و عدم ارتباط با دنیای خارج ناشی میشود. اما بهره گیری از ابرهای خصوصی مشکلات ایجاد و نگهداری را به همراه دارد. یک راه حل میانه برای دوری از مشکلات ابرهای خصوصی و در عین حال بهره مند شدن از مزایای ابرهای خصوصی، استفاده از ابر خصوصی مجازی است. ابر خصوصی مجازی بخشی از زیر ساخت یک ابر عمومی است که برای استفاده اختصاصی یک سازمان کنار گذارده میشود و دسترسی به آن تنها از راه شبکه خصوصی مجازی IPSec امکانپذیر است. (به عنوان نمونه میتوان از ابر خصوصی مجازی آمازون[واژهنامه ۴۱] نام برد.[۴۴]
[ویرایش] رسانه دخیرهسازی ابری
رسانه ذخیره سازی ابری [واژهنامه ۴۲] مدلی از ذخیره سازی بر پایهٔ شبکهاست که در آن دادهها بر روی چندین سرور (کارساز) مجازی ذخیره میشود. معمولاً این سرویس توسط شرکتهای میزبانی[واژهنامه ۴۳] ارائه میشود که مراکز داده بزرگی را در اختیار دارند. افرادی که بخواهند داده هایشان توسط این شرکتها میزبانی شود میتوانند فضای ذخیره سازی را از آنها بخرند و یا اجاره کنند. از سوی دیگر گردانندگان مراکز دادهها منابع خود را، مطابق نیازهای مشتریان، مجازی سازی[واژهنامه ۴۴] میکنند و سرویس را به صورت سرورهای مجازی ارائه میدهند که قابل مدیریت توسط کاربران است. در عمل دادههای ذخیره شده روی یک سرور مجازی ممکن است بر روی چندین سرور فیزیکی مختلف ذخیره شده باشند.
[ویرایش] میان ابر
میان ابر [واژهنامه ۴۵] [۴۵] ابری جهانی از ابرهای به هم پیوستهاست «[۴۶][۴۷] که از گسترش مفهوم اینترنت به عنوان شبکه شبکهها نتیجه میشود.[۴۸]. این واژه نخستین بار در سال ۲۰۰۷ توسط کوین کلی[واژهنامه ۴۶] بکار رفت که نظر خود را اینگونه بیان کرد که »ما سرانجام به میان ابر خواهیم رسید که ابر ابرهاست. این میان ابر ابعادی به اندازه یک ماشین متشکل از تمام سرورها و شرکت کنندههای روی زمین است.«[۴۶]این واژه در سال ۲۰۰۹ مقبولیت عام یافت[۴۹] و همچنین برای توصیف مراکز داده آینده بکار رفتهاست.[۵۰].
[ویرایش] چالشها
[ویرایش] آسیب پذیری در برابر رکود اقتصادی
مدل خدمات رایانهای، در مقابل رکود اقتصادی بسیار آسیب پذیر است. همانگونه که شرکتها در طی یک رکود محتاطانه عمل میکنند، هزینههای صرف شده برای خدمات رایانهای را نیز کاهش میدهند.
[ویرایش] شکل جدید نرمافزارها
متخصصین نرم افزار در راه ایجاد نرم افزاری که میلیونها کاربر به جای اجرای آن بر روی کامپیوترهای شخصی خود، بتوانند از آن مانند یک سرویس استفاده کنند، با چالشهای متعدد جدیدی مواجه شدهاند.[۵۱]
[ویرایش] پذیرش
این رویکرد نسبتا تازهاست ودر بسیاری موارد هنوز پذیرفته نشدهاست. دپارتمانهای IT هنوز نسبت به آن بسیار محتاط عمل میکنند زیرا سکوی رایانش ابر توسط آنها کنترل نخواهد شد. تاکنون سرمایه گذارانی که جرأت سرمایه گذاری در پروژههای مخاطره آمیز را دارند، پول زیادی در رایانش ابر سرمایه گذاری نکردهاند. توانایی کنترل هزینهها و تهیه و تدارک زیرساختها بهنگام نیاز، به ویژه باعث جذب کسب و کارهای جدیدی که منابع کمتری در اختیار داشتند، شد. همچنین شرکتهای Web 2.0 که در حالت عادی منابع کمتری دارند و بدنبال کسب تواناییِ افزایش یا کاهشِ آسان تقاضا، بهنگام نیاز هستند. شرکتهای بزرگتر، که عموما صبر میکنند تا تکنولوژیهای جدید پذیرفته شوند، از برای پروژههای موقت و گاه و بیگاهی استفاده میکنند که منابع اضافی زیادی را میطلبند.[۳۵] مثل همهٔ رویکردهای تازه پدیدار شده، میزانی از بیم، عدم اطمینان و قطعیت، و نگرانیهایی دربارهٔ بالندگی این تکنولوژی وجود دارد.
[ویرایش] کنترل
ارائه دهندگان خدمات، معمولاً سکوها را برای پشتیبانی از شیوههای تجاری و ITی یک شرکت خاص طراحی نمیکنند. همچنین، کاربران قادر به تغییر تکنولوژیِ سکوها به هنگام نیاز نخواهند بود. گرچه ارائه دهندگان میتوانند با توجه به اینکه چه تکنولوژی ای به بهترین نحو نیازها را پاسخ میدهد و بهنگام نیاز آن را تغیییر دهند که این کار بدون موافقت یا رضایت مشتریان انجام میگیرد.[۳۵]
[ویرایش] هزینههای پهنای باند
به لطف پهنای باند بالای شبکه، کاربر حتی هنگامی که در حال استفاده از وب به عنوان یک کامپیوتر فراگیر است، احساسِ کار بر روی سیستم محلی را دارد.[۵۲] با اینحال مشکل زیر پیش میآید:
در حالیکه شرکتها به کمک رایانش ابر، میتوانند در هزینهٔ تجهیزات و نرم افزارها صرفه جویی کنند، اما باید متحمل هزینهٔ شارژ بالاتری برای پهنای باند بشوند. احتمالا هزینهٔ پهنای باند باید برای نرم افزارهای کاربردی مبتنی بر وب کوچک که داده-متمرکز نیستند کمتر خواهد بود، اما هنگامی که مثلا یک شرکت، پایگاه دادهای چند ترابایتی را از طریق رایانش ابر اجرا میکند، این هزینه میتواند بسیار بالا باشد.[۳۵]
[ویرایش] محبوس شدن توسط ارائه دهندگان و استانداردها
نیاز به استانداردهای باز برای تمام شیوههای استفاده از وب به عنوان یک کامپیوتر فراگیر وجود دارد.[۵۲] با افزایش تعداد ارائه دهندگان خدمات ابری، اهمیتِ قابلیت جابجایی بیشتر خواهد شد. اگر شرکتی از خدمات یکی از ارائه کنندگان ناراضی باشد — یا اگر فروشنده از این کسب و کار کنار بکشد — نمیتواند لزوما آسان و با هزینهای کم، به ارائه دهندهٔ دیگر منتقل شود و یا اینکه خدمات مذکور را دوباره به درون شرکت برگرداند. در عوض، شرکت باید دادهها و نرم افزارهای کاربردیاش را قالب بندی مجدد نموده و آنها را به یک ارائه دهندهٔ جدید منتقل کند، که فرایندی بالقوه پیچیدهاست. و اگر بخواهد خدمات را بدرون شرکت بیاورد، باید کارمندانی را که واجد مهارتهای لازم برای کار با این تکنولوژی هستند، استخدام کند.[۳۵] کاربران به طور روزافزون به وب و ارائه دهندگان آن وابسته خواهند شد. به این ترتیب، هنگامیکه ارائه دهندگان خدمات شرایط استفاده از خدمات و یا روشهای عملیاتی خود را بعد از مدتی تغییر بدهند، کاربران آنها احساس به دام افتادن و درماندگی میکنند. برای مثال، تحمیل محدودیتهای جدید بر استفاده از یک قابلیت و یا از کار انداختن آن به مدت چند ماه بمنظور بهبود بخشیدن به آن. همچنین ممکن است ارائه دهندگان تصمیم به حذف یک قابلیت که سالها در سایت رایگان ارائه میشد، اما در مقابل بخش بهادار خود را حفظ کند و حتی افزایش قیمت بدهد.[۵۲]
[ویرایش] شفافیت دسترسی
اگر شرکتها نتوانند نشان دهند که چه کسی به دادههای مشتریان دسترسی دارد و چگونه مانع دستیابی کارمندان غیر مجاز به اطلاعات میشوند، نخواهند توانست از حسابرسیِ ظرفیتهای خود، به وسیلهٔ مشتریانِ آینده با موفقیت بیرون بیایند. ارائه دهندگان رایانش ابر این نگرانی را به کمک نظارت قبلی third partyها بر سیستمها و به وسیلهٔ مستند سازی رویههای طراحی شده برای پاسخگویی به نیازهای امنیتِ داده برای مشتریان رفع میکنند.[۳۵]
[ویرایش] قابلیت اطمینان
رایانش ابر همیشه قابلیتِ اعتمادِ مستمری را ارائه نکردهاست. مثلا، مشتریان Salesforce.com در تاریخ ۱۲ فوریه ۲۰۰۸، به مدت ۶ ساعت قادر به دریافت خدمات نبودند. و سه روز بعد خدمات Amazon’s S3 و EC2 به مدت ۳ ساعت دچار وقفه شدند.
[ویرایش] حفظ حریم خصوصی
طرفداران حفظ حریم خصوصیها مدل ابر را مورد انتقاد قرار میدهند، زیرا ارائه دهندگان سرویسهای ابر میتوانند کنترل و نظارت کامل قانونی ویا غیر قانونی بر روی دادهها و ارتباطات بین کاربران سرویس و میزبان ابر داشته باشند. رویدادهایی همچون برنامه مخفی آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا به همراه شرکتهای AT&T و Verizon که بیش از ده میلیون مکالمه تلفنی شهروندان امریکایی را ضبط نمودند، باعث بوجود آمدن بی اعتمادی میان طرفداران حفظ حریم خصوصی شدهاست.[۵۳]
[ویرایش] امنیت
امنیت نسبی رایانش ابری موضوعی بحث انگیز است که ممکن است پذیرش رایانش ابری را به تأخیر بیندازد.[۵۴] گروهی بر این باورند که امنیت دادهها وقتی که در داخل سازمان اداره شوند بالاتر است، در حالی که گروهی دیگر عقیده دارند که ارائه دهندگان سرویس انگیزهای قوی برای حفظ اعتماد دارند و از این رو سطح امنیت بالاتری را بکار میگیرند.[۵۵]
[ویرایش] میزان در دسترس بودن و کارایی
علاوه بر امنیت دادهها، میزان در دسترس بودن و کارایی برنامههای کاربردی که روی ابر میزبانی میشوند برای کاربران از اهمیت بالایی برخوردار است.[۵۶]
[ویرایش] انتقاد از واژه
لری الیسون مدیر ارشد اجرایی شرکت اوراکل گفتهاست که رایانش ابری چیزی است که «در حال حاضر ما از آن استفاده میکنیم» و هیچ تأثیری در آن نگذاشتهاست به جز «تغییر کلمات در تبلیغات ما».[۵۷][۵۸]
ریچارد استالمن گفتهاست که رایانش ابری فقط یک حیلهٔ سادهاست که مردم مجبور شوند از سیستمهای انحصاری استفاده کنند که هزینهٔ آن بیشتر و بیشتر از قبل است. او به گاردین گفت:
«این احمقانه است، این چیزی بدتر از احمقانه است، این فقط بزرگنمایی در بازاریابی است.»[۵۹]
[ویرایش] نگاهی به آینده
رایانش ابر بطور چشمگیری موانع ورود به تجارت نرم افزاری را کاهش میدهد و برای شرکتها روشهای جدیدِ کسب سود را مینمایاند. ارائه دهندگان خدمات ابر از طریق تسهیم، بهبود دادن و سرمایه گذاری بیشتر در نرم افزار و سخت افزار به سود دست میابند- یکبار نصب نرم افزار می تواند نیازهای کاربران متعددی را پوشش دهد.
نیرو محرکههای اصلی ای که پشت سر رایانش ابر قرار دارند عبارتند از فراگیری شبکهٔ بیسیم و پهن باند، کاهش هزینههای ذخیره سازی، و بهبود تصاعدی در نرم افزارهای پردازشگر اینترنتی. مشتریان خدمات ابر قادر خواهند بود تا ظرفیت بیشتری را در هنگام اوج تقاضا به سیستم خود تزریق کنند، هزینهها را کاهش داده، خدمات نوینی را تجربه کنند، و ظرفیتهای بلا استفاده را حذف کنند.[۶۰] بدین ترتیب، وب از منابع محاسباتی قدرتمند با قیمت هایی قابل پرداخت، میزبانی میکند و سازمانها بسته به شرایط اقتصادی وضعیت موجود خود- یعنی اینکه خرید نرم افزار و زیرساختها ارزان تر است یا خرید سرویس بر حسب نیاز- از امکانات رایانشی درون سازمانی یا خدمات ابر خارجی استفاده میکنند. در قرن ۲۱ شاهد افزایش تمایل استفاده از وسایل قابل حمل سبک برای دسترسی به خدمات اینترنت بجای کامپیوترهای شخصی هستیم. از آنجاییکه چنین وسایلی، امکانات پردازشی قوی ندارند (بعبارتی علاقه ای به داشتنِ چنین امکاناتی ندارند)، پس چه کسی قدرت پردازشی را تامین خواهد کرد؟ پاسخ به این سوال در رایانش ابر نهفته است .[۶۰]
این تصور که در ۲۰۱۹، همهٔ پردازشهای خود را از طریق لپ تاپها با هزینه ای کمتر از ۱۰۰ دلار انجام خواهیم داد، در حالیکه هیچ مشکلی در زمینهٔ خدمات و سطوح امنیتی نخواهیم داشت، مسلما فراتر از واقعیت است اما مطمئنا در آینده ازابرها بشکل بسیار گسترده ای استفاده خواهیم کرد. [۳۵] پتانسیل رشد این تکنولوژی بسیار بالا برآورد شده است.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ Distinguishing Cloud Computing from Utility Computing
- ↑ NIST Definition of Cloud Computing
- ↑ تعریف رایانش ابری
- ↑ Cloud Computing: The Evolution of Software-as-a-Service
- ↑ What's In A Name? Utility vs. Cloud vs Grid
- ↑ "Distributed Application Architecture". Sun Microsystem. http://java.sun.com/developer/Books/jdbc/ch07.pdf. Retrieved 2009-06-16.
- ↑ Sun CTO: Cloud computing is like the mainframe
- ↑ "It's probable that you've misunderstood 'Cloud Computing' until now". TechPluto. http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1496091.1496100&coll=&dl=ACM&CFID=21518680&CFTOKEN=18800807.
- ↑ July, 1993 meeting report from the IP over ATM working group of the IETF
- ↑ Jeff Bezos' Risky Bet.
- ↑ Google and I.B.M. Join in 'Cloud Computing' Research
- ↑ Keep an eye on cloud computing, Amy Schurr, Network World, 2008-07-08, citing the Gartner report, «Cloud Computing Confusion Leads to Opportunity». Retrieved 2009-09-11.
- ↑ Forrester's Advice to CFOs: Embrace Cloud Computing to Cut Costs
- ↑ Five cloud computing questions
- ↑ Nicholas Carr on 'The Big Switch' to cloud computing
- ↑ 1 Midsize Organization Busts 5 Cloud Computing Myths
- ↑ Cloud Computing Savings – Real or Imaginary?
- ↑ Cloud Maturity is Accelerating: More Than Just Reaction To The Hype?
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ Nimbus Cloud Guide
- ↑ Microsoft's cloud operating system, Windows Azure, to go live in January
- ↑ Google Reveals Nexus One 'Super Phone'
- ↑ What Makes a Cloud Computer?
- ↑ The Cloud's Chrome Lining
- ↑ 2005 Software as a Service Taxonomy and Research Guide
- ↑ An example of a 'Cloud Platform' for building applications
- ↑ Google angles for business users with 'platform as a service'
- ↑ The Emerging Cloud Service Architecture
- ↑ EMC buys Pi and forms a cloud computing group
- ↑ Intel puts cloud on single megachip
- ↑ Cisco unveils cloud computing platform for service providers
- ↑ Microsoft Plans 'Cloud' Operating System
- ↑ Above the Clouds: A Berkeley View of Cloud Computing
- ↑ Infrastructure Agility: Cloud Computing as a Best Practice
- ↑ Recession Is Good For Cloud Computing
- ↑ ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ ۳۵٫۲ ۳۵٫۳ ۳۵٫۴ ۳۵٫۵ ۳۵٫۶ ۳۵٫۷ Leavitt, N. (2009). «Is cloud computing really ready for prime time?» Growth 27:15-20.
- ↑ Cloud Computing: Small Companies Take Flight
- ↑ Scaling Storage and Analysis of Data Using Distributed Data Grids
- ↑ Exari: Death By Laptop
- ↑ Encrypted Storage and Key Management for the cloud
- ↑ Cloud computing security forecast: Clear skies
- ↑ Google's «Gov Cloud» Wins $7.2 Million Los Angeles Contract
- ↑ IBM Embraces Juniper For Its Smart 'Hybrid Cloud', Disses Cisco (IBM)
- ↑ Forecast for 2010: The Rise of Hybrid Clouds
- ↑ http://itmanagement.earthweb.com/netsys/article.php/3882516/Private-Cloud.htm Private Cloud
- ↑ Bernstein, David; Ludvigson, Erik; Sankar, Krishna; Diamond, Steve; Morrow, Monique (2009-05-24). Blueprint for the Intercloud - Protocols and Formats for Cloud Computing Interoperability. IEEE Computer Society. pp. 328–336. doi:10.1109/ICIW.2009.55. http://www2.computer.org/portal/web/csdl/doi/10.1109/ICIW.2009.55.
- ↑ ۴۶٫۰ ۴۶٫۱ Kevin Kelly: A Cloudbook for the Cloud
- ↑ Intercloud is a global cloud of clouds
- ↑ Vint Cerf: Despite Its Age, The Internet is Still Filled with Problems
- ↑ SP360: Service Provider: From India to Intercloud
- ↑ Head in the clouds? Welcome to the future
- ↑ Pearson, S. (2009). «Taking account of privacy when designing cloud computing Services», IEEE Computer Society.
- ↑ ۵۲٫۰ ۵۲٫۱ ۵۲٫۲ Pendyala, V. and S. Shim (2009). «The Web as the Ubiquitous Computer.» computer 42(9): 90-92.
- ↑ NSA has massive database of Americans' phone calls
- ↑ Are security issues delaying adoption of cloud computing?
- ↑ Security of virtualization, cloud computing divides IT and security pros
- ↑ IDC Survey: Risk In The Cloud - Network Computing
- ↑ Larry Ellison – What The Hell Is Cloud Computing?
- ↑ Oracle's Ellison nails cloud computing
- ↑ Cloud computing is a trap, warns GNU founder Richard Stallman The Guardian, Monday 29 September 2008 14.11 BST
- ↑ ۶۰٫۰ ۶۰٫۱ Dikaiakos, M., D. Katsaros, et al. (2009). "Cloud Computing: Distributed Internet Computing for IT and Scientific Research." IEEE Internet Computing 13(5): 10-13.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Cloud computing»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۴ ژوئن ۲۰۰۹).
[ویرایش] واژهنامه
- ↑ Elastic
- ↑ Scalable
- ↑ Paradigm Shift
- ↑ Mainframe
- ↑ Client-Server
- ↑ Computing Power
- ↑ Grid Computing
- ↑ Distributed Computing
- ↑ Parallel Computing
- ↑ Loose Coupling
- ↑ Autonomic Computing
- ↑ Client-Server Model
- ↑ Client
- ↑ Mainframe
- ↑ Enterprise Resource Planning
- ↑ Utility Computing
- ↑ Computational Resources
- ↑ Public Utility
- ↑ Peer to Peer
- ↑ John McCarthy
- ↑ Service Level Agreement(SLA)
- ↑ Nicholas Carr
- ↑ Data Center
- ↑ Application Programming Interface(API)
- ↑ Monolithic
- ↑ Client
- ↑ Application
- ↑ Patch
- ↑ Platform
- ↑ Infrastructure
- ↑ Server
- ↑ Agility
- ↑ Multitenancy
- ↑ Reliability
- ↑ Peak Load
- ↑ Public Cloud
- ↑ External Cloud
- ↑ Community Cloud
- ↑ Hybrid Cloud
- ↑ Private Cloud
- ↑ Amazon VPC
- ↑ Cloud Storage
- ↑ Hosting
- ↑ Virtualization
- ↑ Inter Cloud
- ↑ Kevin Kelly
