اسپین دکتر
توجیهگری یکی از شگردهای روابط عمومی است. متخصصان توجیهگر (به انگلیسی: Spin Doctor) بخشی از متخصصان حرفه روابط عمومی را تشکیل میدهند.
مطبوعات غربی با آغازگری انگلیسی زبانان و هم اکنون در تمامی زبانها از این واژه با بار منفی خاصی استفاده میکنند. واژه توجیهگری در انگلیسی Spin است و به معنای چرخیدن و چرخاندن است و اسپین دکترها با ماموریت ویژه از طرف سازمانها و یا دولتها در بسیاری از موارد مشغول به ساختن، پرداختن، «صاف کردن» یا به اصطلاح «چرخاندن» خبر هستند. متخصصان توجیهگر مبلغ یک سیستم، شرکت، یک سیاستمدار و یا دولت هستند. از جمله وظایف آنان میتواند اینها باشد:
- پخش عمدی و «هدف گیری شده» اخبار شناور، نیمه اشتباه یا حتی کاملا دروغ تا بتوانند واکنش یک گروه یا مردم یک منطقه یا کشور را ارزیابی کنند و يا اينکه روی مردم تاثير بگذارند و حتی الامکان نظر ايشان را به نفع "کارفرما" عوض کنند.
به عنوان مثال وقتی دولتی بخواهد قانون مهمی را که پیامد های کلان برای مردم و جامعه خواهد داشت در مجلس به تصویب برساند و در مورد واکنش مردم در این رابطه شک داشته باشد، توجیهگران اخبار «شناوری» را در مورد قانون مربوطه با روش ویژه ای به گوش رسانهها میرسانند. پس از پخش خبر، کارشناسان واکنش جامعه را سنجیده و به دولت گزارش میکنند. اگر واکنش رسانهها و جامعه منفی باشد دولت موجودیت چنین طرح یا قانونی را (به خصوص در دورانی که انتخاباتی در پیش باشد) تکذیب میکند.
- درست جلوه دادن مقاصد سازمان، فرد یا دولت کارفرما (مثلاً برای آغاز یک جنگ یا یک درگیری اقتصادی افراد حقیقی یا حقوقی)
- روحیه سازی مردم و آماده ساختن جامعه یا جوامع برای مقاصد انتخاباتی، اقتصادی یا نظامی کارفرما
- صحنه سازی برای فیلم یا عکس برداری مطابق خواست کارفرما (ر.ک. به فیلمهای مستند خبری جنگ اول خلیج توسط بوش پدر...) اردکهای آغشته به نفت خام در ساحل دریا یا پرندگان مرده آلوده به نفت در ساحل آبهای خلیج فارس یا گزارشهای «دردناک» دخترکی (بعدا فاش شد که او دختر سفیر کویت در آمریکا است) در باره قتل عام کودکان در بیمارستانهای کویت. (همه این اخبار جعلی توسط برخی مطبوعات آمریکایی، هرچند دیرهنگام، ولی عاقبت افشاء شدند). فيلم خبری در تلويزيونهای اروپا و آمريکا در رابطه با شادی و پايکوبی مردم فلسطينی پس از ماجرای حملات ۱۱ سپتامبر و نابودی برجهای دوقلو در همين راستا بود که چند سال پيش بوسيله رسانههای اروپايی برملا شد. يک سازمان "خبر چرخان" صحنه هايی از يک مجلس شادمانی (عروسی؟) را با مهارت بسيار کنار هم مونتاژ کرده بود تا "شادی" فلسطينیها را پس از نابودی برجهای دوقلو نشان بدهد. اين فيلم به اصطلاح "خبری" را تمامی تلويزيونهای غرب با تفاسير خشم آلود پخش کردند.
تمامی اين رسواييهای "خبررسانی" دستکاری شده که در مقطع زمانی خاص و انتشار، موفقيت بزرگی برای "کارفرما" محسوب ميشدند، بسيار دير برملا شدند و به همين خاطر علاقه جوامع غربی در رابطه با جعلی بودن آنها و ابراز احساسات منفی مردم بسيار اندک بود.
دولت آمریکا سالانه مبلغی بیش از ۲٫۵۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ دلار (دو میلیارد و پانصد میلیون) هزینه عملیات اسپین دکترها میکند. (ر. ک. هفته نامه سیاسی «اشپیگل» آلمان/ شماره ۳۱ سال ۲۰۰۶ صفحه ۷۲)
[ویرایش] معروفترین اسپین دکترها
- Edward Bernays، خواهر زاده زیگموند فروید به عنوان اولین اسپین دکتر آمریکایی شناخته میشود.
- دیوید اکسلراد، مدیر کادر مبارزات انتخاباتی اوباما و از عوامل پیروزی او بود. جمله معروف اوباما: «Yes We Can» از قلم اوست.
- Alastair Campbell، مهمترین مشاور تونی بلر
- Karl Rove، که «جرج بوش پسر» اورا معمار پیروزیش در انتخابات نامید
[ویرایش] منابع
- مقالات انگلیسی و آلمانی همين مقاله در ویکیپدیا
- هفته نامه سیاسی «اشپیگل» آلمان/ شماره ۳۱ سال ۲۰۰۶ صفحه ۷۲ (اصل مقاله)
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون سیاست است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
