حاکمیت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حاکمیت (به انگلیسی: Sovereignty) حق انحصاری دولت برای نظارت بر یک قلمروی ارضی معین است[۱]. حاکم بالاترین مرجع قانون‌گذار می‌باشد.

«لاسا اُپِن‌هیم» که مرجعی در حقوق بین‌الملل به شمار می‌رود، نوشته‌است که[۲]:

شاید هیچ مفهومی جدال‌انگیزتر از حاکمیت وجود نداشته باشد. این مفهوم، از لحظه‌ای که به علوم سیاسی معرفی شد تا امروز، هرگز معنایی که مورد توافق جهانی قرار گیرد نداشته‌است.

حاکمیت از نگاه متفکران ایرانی[ویرایش]

در سیاست اسلامی،نوع نگاه به مفاهیم و اصطلاحات،بیشتر در قلمرو اصول و احکام اسلامی می چرخد و تلاش بر آن است که همه مفاهیم منطبق و همخوان با مکتب دینی باشند با این وجود بجز معدود افرادی،کسی دارای نظریات آکادمیک در این حیطه نیست.

حاکمیت از دیدگاه حسن امرائی؛نظریه پرداز معاصر ایرانی[ویرایش]

حسن امرائی،اقتدار را وجه بارز حکومت و آن را ناشی از حاکمیت می داند.بر این اساس وی حکومت را ناشی از حاکمیت و اقتدار را نیز ناشی از حاکمیت دانسته با این تفاوت که حکومت،آن را اعمال می کند.او اینگونه بیان می کند که حکومت نظامی است که حاکمیت در آن اجرایی می شود و در این اجرا،اقتدار که خود،از حاکمیت ناشی می شود؛ضامن نظام آن است.او در نهایت اینگونه نتیجه می گیرد که حکومت نظامی است مقتدر که حاکمیت را عملیاتی می کند.[۳]

ثبات ذاتی[ویرایش]

از نگاه حسن امرائی،حاکمیت باید داری ویژگی خاصی باشد که فرودست خود را دوام ببخشد،لذا در نگاه او،حاکمیت اصالتا دارای ویژگی "ثبات ذاتی" است و اگر حاکمیتی فاقد چنین خصیصه ای باشد،فاقد معقولیت و مشروعیت است.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. گیدنز، جامعه‌شناسی، ۱۳۸۴، ترجمهٔ منوچهر صبوری، نشر نی، ص ۸۱۱
  2. There exists perhaps no conception the meaning of which is more controversial than that of sovereignty. It is an indisputable fact that this conception, from the moment when it was introduced into political science until the present day, has never had a meaning which was universally agreed upon.

  3. ۳٫۰ ۳٫۱ امرائی, حسن. شهاب شهرزاد. مهندسی سیاست. ایران/تهران: تهران/شوکا, 1388. ISBN ‎978-600-5346-17-6. 

منابع[ویرایش]