فراداده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فراداده،[۱] داده‌نما یا مِتاداده (به انگلیسی: Metadata) به آن دسته از داده‌ها گفته می‌شود که جزئیات یک دادهٔ دیگر را تشریح می‌کند. به عبارت دیگر فراداده‌ها، داده‌هایی هستند دربارهٔ داده‌های دیگر. برخی این واژه را اَبَرداده یا فوق‌داده هم ترجمه کرده‌اند.

در کتابداری، برگه‌های داده‌نما معمولاً شامل اطلاعاتی همچون نام نویسندهٔ کتاب، تاریخ چاپ، تعداد صفحات، شمارگان، زبان کتاب، نام مترجم، کلیدواژه‌ها و غیره هستند. هدف از داده‌نمایی، دستیابی آسان‌تر و بهتر به داده‌های موجود است.

مزایا و کاربردهای فراداده اساس کاربرد فراداده، کاوش، بازیابی، دسترسی، کشف، مستندسازی، ارزیابی، و انتخاب منابع الکترونیکی بویژه منابع شبکه‌ای است که باعث افزایش دقت در بازیابی می‌گردد. مهم ترین کاربردهای فراداده را این چنین توصیف کرد: ۱. فراهم نمودن امکان نمایه سازی طیف گسترده‌ای از انوع منابع اطلاعاتی شبکه‌ای، ۲. کمک به کشف و بازیابی موثر اطلاعات، ۳. امکان‌پذیر ساختن تشخیص مطابقت منابع بازیابی شده با نیاز کاربران، ۴.کنترل اطلاعات محدوداز لحاظ دسترسی، جلوگیری از دسترسی برخی کاربران به داده ها (مانند کودکان)، ۵. ارائه تاریخ داده‌ها تاثیر می‌گذارد نظیر:شرایط قانونی، سن، اندازه و... ، ۶. ارائه تاریخ داده‌ها مانند:منبع اصلی و هرگونه تغییر شکل بعدی، ۷. ارائه اطلاعاتی در مورد مالک یا پدیدآورنده منبع مانند نشانی پست الکترونیکی، ۸. نشان دادن روابط منابع با دیگر منابع از قبیل:پیوندهایی به نسخه‌های قبلی و بعدی، ۹. کمک به تصمیم گیری در مورد اینکه چه شکل و قالبی از داده‌ها باید بازیابی شوند (در صورت وجود قالب‌ها متعدد)، ۱۰. تطبیق، اشتراک، و یکپارچه سازی منابع اطلاعاتی ناهمگن شبکه‌ای، ۱۱.کنترل مدیریت داده‌ها.

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

الگو:۱. یادکرد-ویکی ۲. فهرستنویسی رایانه‌ای، فتاحی رحمت‌الله؛ طاهری سید مهدی، تهران:نشرکتابدار،۱۳۸۸،۲۶۶ص.