نفخ نرم‌افزار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نفخ نرم‌افزار اصطلاحی است که گرایش برنامه‌های رایانه‌ای جدید را به موارد زیر دربر می‌گیرد:

  • بجا گذاشتن ردپاهای عظیم هنگام نصب
  • استفادهٔ اسراف‌گرایانه از منابع سامانه
  • ارائهٔ امکانات بی‌موردی که کاربران از آنها استفاده نمی‌کنند

این درحالی است که درمقابل نفع کم یا شاید هیچ منفعتی برای کاربر ندارند.

نفخ‌افزار، یا جازن‌افزار، همچنین برای توصیف نرم‌افزارهایی که در هنگام خرید یک رایانه روی آن پیش‌نصب شده‌اند نیز بکار می‌رود. این‌گونه نرم‌افزارها معمولاً نسخه‌های آزمایشی زمان-محدود یا نسخه‌های ابتدایی با حذف بعضی امکانات هستند.

علل[ویرایش]

توسعه‌دهندگان نرم‌افزار شاغل بکار در دههٔ ۱۹۷۰ مجبور به سروکله زدن با محدودیت‌های شدید فضای دیسک و حافظه بودند. هر بایت حافظه و هر کلاک سایکل پردازنده بحساب می‌آمد، و تلاشی تحسین برانگیز برای گنجاندن برنامه در منابع موجود در جریان بود. آنان برنامه‌نویسانی متخصص و صرفه‌جو بودند.

امروزه وضعیت برعکس شده، منابع پست انگاشته می‌شوند، سریع کُدزنی و داشتن امکانات خبرساز اولویت کار است، و این تاحدی به پیشرفت فناوری مربوط است. سرعت محاسبه و گنجایش ذخیره‌سازی چندین برابر شده، درحالی‌که هزینهٔ تولید سخت‌افزار هم به همان شدت کاهش یافته (قانون مور را ببینید). علاوه بر آن گسترش استفاده از رایانه در همهٔ لایه‌های بازرگانی و زندگی خانگی، بازار رایانهٔ بسیار بزرگتری نسبت به دههٔ ۱۹۷۰ درست کرده است.

دراین‌میان، استفادهٔ شرکت‌های نرم‌افزاری از توسعه‌دهندگان نرم‌افزار جوان که با آن محدودیت‌های دههٔ ۱۹۷۰ دست و پنجه نرم نکرده‌اند—چراکه آنروز کودکی بیش نبوده یا هنوز به دنیا نیامده بودند—و هدر رفتن چند صد مگابایت از دیسک، گاف چند مگابایتی در حافظه، یا معطل ماندن یک هستهٔ پردازنده چندان هم برایشان دردآور نیست، به تولید و بازاریابی موفق نفخ‌افزارها کمک می‌کند. روش برنامه‌سازی این نسل از برنامه‌نویسان برای پیرهای این کار مانند استیو گیبسون هراس‌انگیز است.[۱]

مثال‌ها[ویرایش]

آی‌تونز اپل متهم به نفخ‌دار بودن است. دلیل آن تبدیل تدریجی‌اش از یک پخش‌کنندهٔ چندرسانه‌ای به یک سکوی تجارت الکترونیک و تبلیغات است.[۲][۳] اد بوت نویسندهٔ سابق پی‌سی ورلد شرکت اپل را به ریاکاری در تبلیغاتش علیه ویندوز متهم کرده‌است.[۴]

مایکروسافت ویندوز هم خودش متهم به نفخ‌دار بودن است؛ با اشاره به ویندوز ویستا، اریک تراوت مهندس مایکروسافت می‌گوید «خیلی از مردم در مورد ویندوز به‌عنوان یک سیستم‌عامل بزرگ نفخ‌دار می‌اندیشند، که باید اعتراف کنم تجسم خوبی است... اما در هسته‌اش، کرنل، و اجزایی که آنرا می‌سازند، در حقیقت خیلی ساده و مؤثر است.»[۵][۶]

ابزارهای رایت سی‌دی و دی‌وی‌دی مانند نرو برنینگ رام هم متهم به نفخ‌افزار بودن هستند.[۷] دلیل آن وجود امکانات زائدی است که برای کاربر معمولی هرگز بکار نمی‌آیند، اما در نصب پیش‌گزیده نصب می‌شوند، یا حتی در حالت کاستوم هم جلوی نصب آنها را نمی‌توان گرفت.

جدا از امکانات زاید، محدودیت‌های زمانی در فرایند تولید نرم‌افزار و مدیریت بی‌فکر، منجر به باقی ماندن و جا خوردن کُدهای قدیمی در ساخت نسخه‌های جدید نرم‌افزارها می‌شود. یک مثال خوب از این مورد، ادوبی اکروبات ریدر است، که در مسیر گسترش پی‌دی‌اف، هر روز رشد کرده و امروزه پروندهٔ نصاب آن بیش از ۳۷ مگابایت حجم دارد؛ در مقابل، بقیهٔ پی‌دی‌اف خوان‌ها بسته‌های نصاب بسیار کوچک‌تری دارند، مانند فاکسیت ریدر که پروندهٔ نصاب آن تنها ۵ مگابایت است.[۸][۹]

پانویس‌ها[ویرایش]

  1. «در پشتی ویندوز حرفی بی‌معنی است»(انگلیسی)‎. رجیستر، ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  2. «چه بلایی سر آی‌تونز آمد؟»(انگلیسی)‎. استیو استرزا، ۷ مارس ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  3. مت بوچانان. «آی‌تونز ۹ یک نفخ‌افزار هیولای اجتماعی خواهد بود»(انگلیسی)‎. گیزمودو، ۱۲ اکتبر ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  4. اد بوت. «رژیم لاغری گرفتن نصاب آی‌تونز»(انگلیسی)‎. زددی‌نت، ۳ اکتبر ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  5. پل مک‌دوگال. «ابزار نرم‌افزاری ویندوز ویستا را تا استخوان لخت کرد»(انگلیسی)‎. اینفورمیشین ویک، ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  6. اد بت. «آیا مین‌وین واقعاً کرنل ویندوز ۷ جدید است؟»(انگلیسی)‎. زددی‌نت، ۳۱ مارس ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  7. فرناندو کاسیا. «نرو لایت و نرو مایکرو: گاهی اوقات کوچکتر بهتر است»(انگلیسی)‎. اینکوایرر، ۲۷ فوریهٔ ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  8. جیسن بین. «نفخ ادوبی ریدر ادامه دارد»(انگلیسی)‎. اوری جو، ۷ دسامبر ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 
  9. «یک جایگزین صاف و یکدست برای نفخ‌افزار ادوبی ریدر»(انگلیسی)‎. وب تک دیوا، ۹ آوریل ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰. 

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Software bloat»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۷ مهٔ ۲۰۱۰).