اندروید (سیستم عامل)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اندروید)
پرش به: ناوبری، جستجو
اندروید
Android robot.svg
شرکت / توسعه‌دهنده

گوگل

Open Handset Alliance
نوشته شده به زبان سی (هسته), سی++ (بخشی از کتابخانه‌ها), جاوا (UI)
وضعیت توسعه فعال
نوع منبع نرم‌افزار آزاد و متن‌باز
تاریخ اولین انتشار ۲۱ اکتبر ۲۰۰۸؛ ۲٬۰۰۳ روز پیش
آخرین نسخه پایدار ۴٫۴ (کیت‌کت) / ۳۱ اکتبر ۲۰۱۳؛ ۱۶۷ روز پیش
مدیر بسته APK
پلاتفرم ARM, MIPS, Power Architecture, x86
نوع هسته یکپارچه (هسته لینوکس تغییریافته)
واسط کاربری واسط گرافیکی کاربر
پروانه آپاچی ۲٫۰ و جی‌پی‌ال نسخه ۲
وب‌گاه رسمی http://www.android.com/

اندروید (در فارسی آندرویید هم تلفّظ می‌شود) (از یونانی: به معنای مَرد، انسان، شبه آدم یا رُبات)، (به انگلیسی: Android) نام سیستم‌عاملی است که گوگل برای تلفن همراه و لوح‌رایانه و هم اکنون برای تلویزیون نیز عرضه می‌نماید و با همکاری ده‌ها شرکت بر روی دستگاه‌های مبتنی بر اندروید قرار می‌دهد.[۱] اندروید بر پایهٔ هسته لینوکس ساخته شده‌است.

تاریخچه[ویرایش]

در ماه آگوست سال ۲۰۰۵ گوگل شرکت اندروید در پالو آلتوی کالیفرنیا را خرید. شرکت کوچک اندروید که توسط اندی روبین، ریچ ماینرز، نیک سیرز و کریس وایت پایه‌گذاری شده بود، در زمینه تولید نرم‌افزار و برنامه‌های کاربردی برای تلفن‌های همراه فعالیت می‌کرد. اندی روبین مدیر ارشد اجرایی این شرکت پس از پیوستن اندروید به گوگل به سمت قائم‌مقام مدیریت مهندسی این شرکت و مسئول پروژه اندروید در گوگل منصوب شد.[۲] تیم اندروید به رهبری روبین فعالیت خود را برای تولید پلتفرم موبایل مبتنی بر کرنل لینوکس یا همان هسته لینوکس آغاز کردند و نتیجه اولیه این پروژه در کنفرانس خبری شرکت گوگل در ۵ نوامبر سال ۲۰۰۷، مطرح کردن «اتحادیه گوشی باز» یا Open Handset Alliance بود. ۳۴ شرکت فعال در زمینه تولید نرم‌افزار، تولید گوشی‌های تلفن همراه، اپراتور تلفن همراه و تولیدکننده نیمه رساناها و پردازنده‌های تلفن همراه اعضای بنیان‌گذار این اتحادیه بودند. در میان نام‌های مشهور در بین اعضای مؤسس، شرکت‌هایی چون سامسونگ، ال جی، موتورولا، اچ تی سی، T-Mobile، NTT DoCoMo، اینتل، Nvidia، تگزاس اینسترومنتس، کوآلکام، برادکام، تلفونیکا، اسپرینت، eBay و البته گوگل به چشم می‌خوردند. اریک اشمیت مدیر ارشد اجرایی گوگل در این مراسم گفت: «اعلام امروز بسیار جاه‌طلبانه‌تر از معرفی تنها یک تلفن گوگلی است که در چند هفته اخیر توسط رسانه‌ها پیش‌بینی شده بود. از دیدگاه ما پلتفرمی که ما ارائه کرده‌ایم، هزاران تلفن گوناگون را به بازار روانه خواهد کرد.» نخستین گوشی مبتنی بر اندروید توسط شرکت اچ تی سی با همکاری T-Mobile تولید شد. این گوشی که به فاصله کمتر از یک سال از تشکیل اتحادیه Open Handset Alliance یعنی در ۲۲ اکتبر ۲۰۰۸ تولید شد، در بازارهای مختلف به نام‌های اچ‌تی‌سی دریم، تی‌موبایل جی۱ و Era G۱ به بازار عرضه گردید.

۹ دسامبر ۲۰۰۸ چهارده عضو جدید از شرکت‌های صنعت تلفن همراه جهان به اتحادیه Open Handset Alliance پیوستند. در بین این نام‌ها باید به سونی اریکسون، اریکسون، توشیبا، اسوس، گارمین، هوآوی و آرم اشاره کرد. روند پیوستن شرکت‌های بزرگ به اتحادیه تا به امروز نیز ادامه داشته‌است و شرکت‌هایی چون ایسر، آلکاتل، لنوو، شارپ، فاکسکان، NEC، کیوسرا، NXP، ST-Ericsson، مارول، ZTE و دل نیز از جمله شرکت‌هایی بوده‌اند که به جمع پشتیبانی کنندگان اندروید پیوسته‌اند.

در تاریخ ۳ سپتامبر سال ۲۰۱۳ توسعه‎دهندگان اندروید رسماً اعلام کردند که با شرکت نستله، که از شرکت‎های مطرح صنعت شکلات سازی جهان می‎باشد، همکاری خواهند کرد. در همین راستا نسخهٔ ۴٫۴ سیستم‎عامل اندروید کیت کت نام گرفت. کیت کت از مارک‎های معروف شکلات است که توسط شرکت نستله تولید می‎شود.[۳]

کپی‌رایت و حق امتیاز[ویرایش]

حق امتیاز اکثر قسمت‌های اندروید به صورت اپن سورس بر اساس مجوز آپاچی نسخه ۲٫۰ (Apache License 2.0) ارائه می‌گردد. با اینکه سعی می‌شود تا اکثریت قسمت‌های این سیستم عامل بر اساس همین مجوز ارائه گردد، استثناهایی نیز وجود دارد. برای مثال هسته لینوکس موجود در این سیستم عامل با پروانه عمومی همگانی گنو نسخه ۲ (GPLv2) منتشر شده است.[۴]

لوگوی اندروید[ویرایش]

طراح لوگوی مشهور اندروید “آیرینا بلاک” است. سه سال پیش از آیرینا بلاک و تیم طراحی گوگل تقاضا شد تا لوگویی برای اندروید طراحی کنند که به سرعت با کاربر ارتباط برقرار کند و به آسانی قابل شناسایی باشد؛ همچنین به بلاک گفته شد که این لوگو باید حتماً تصویری از ربات باشد چرا که اندروید به معنای روبات است. آیرینا پس از مطالعه زیاد در مورد اسباب‌بازی‌ها و شخصیت‌های فانتزی و تخیلی در آخر تصمیم گرفت لوگوی اندروید را از یک منبع عجیب الهام بگیرد: دستشویی! هر کسی علامت روی در دستشویی‌ها را دیده و الهام از این علامت‌ها می‌تواند باعث شود در یک نگاه لوگوی اندروید شناخته شود. یک نکته جالب دیگر در مورد لوگوی اندروید این است که گوگل برخلاف دیگر شرکت‌ها که سعی در حفاظت از لوگویشان داشتند تصمیم گرفت تا لوگو را به صورت آزاد و Open Source قرار دهد تا هر کس بتواند آن را به دلخواه خودش تغییر دهد. گوگل در این‌باره می‌گوید: “ما تصمیم گرفتیم این لوگو می‌تواند یک لوگوی اشتراکی و تعاملی باشد که هر کس در دنیا بتواند آن را تغییر دهد. این تصمیم بسیار شجاعانه بود. ” شاید با اپلیکیشن Androidify و یا اسباب بازی‌ها و Action Figureهای کوچک اندرویدی بامزه آشنا باشید؛ همه این‌ها به لطف آزاد بودن لوگوی اندروید امکان‌پذیر شده است.

معنای اندروید و تلفظ صحیح[ویرایش]

بنابر ترجمه واژه‌نامهٔ کمبریج، اندروید این‌گونه تعریف شده‌است: «یک ربات (ماشینی که به وسیله کامپیوتر کنترل می‌شود) که به گونه‌ای ساخته شده تا شکل ظاهری شبیه به انسان داشته باشد.»[۵] بنا بر این تعریف شاید بتوان کلمه ربات انسان نما را ترجمهٔ مناسبی برای این واژه در نظر گرفت.

تلفظ صحیح این کلمه بر اساس واژه‌نامهٔ کمبریج در هر دو گویش آمریکایی و بریتانیایی اندروید (/ˈæn.drɔɪd/) می‌باشد و در هیچ کدام از این گویش‌ها حرف 'آ' در ابتدای این کلمه به کار نمی‌رود.[۵]

ویژگی‌های اندروید[ویرایش]

  • اندروید تمامی تکنولوژی‌های اتصال (=Connectivity) شامل GSM/EDGE, CDMA, EV-DO, UMTS, بلوتوث و وای-فای را پشتیبانی می‌کند.
  • اندروید از فرمت‌های مختلف فایل‌های مالتی مدیا مثل MPEG-۴, H.۲۶۴, MP3, AAC, AMR, JPEG, PNG, GIF پشتیبانی می‌کند.
  • اندروید برای ارسال پیغام‌های متنی یا همان اس ام اس (SMS) از فرم‌های SMS, MMS و XMPP پشتیبانی می‌کند.
  • مرورگر موجود در اندروید بر اساس فریم ورک اوپن سورس WebKit توسعه یافته‌است.
  • اندروید برای ذخیره داده‌ها و مدیریت بانک‌های اطلاعاتی سبک از نرم‌افزار SQLite استفاده می‌کند.
  • تمام برنامه‌های اندروید به زبان جاوا نوشته می‌شوند. برای اجرای برنامه‌های جاوایی روی این سیستم عامل، کدهای جاوا به کدهای Dalvik تبدیل می‌شوند و سپس روی ماشین مجازی جاوایی (Dalvik virtual machine) اجرا می‌شوند.
  • ابزارهای مختلف اندروید برای توسعه دهندگان به راحتی در دسترس است و توسط شرکت گوگل پشتیبانی می‌شوند. این ابزارها شامل کتابخانه‌ها، خطایاب، شبیه‌ساز گوشی و یک پلاگین برای اکلیپس است.
  • اندروید از سخت‌افزارهای مختلف همچون جی پی اس و دوربین‌های متنوع پشتیبانی می‌کند.
  • تصاویر و فایل‌های گرافیکی بوسیله OpenGL پردازش می‌شوند که کیفیت بالاتری خواهند داشت.
  • با استفاده از تکنولوژی نسبتاً جدید شرکت Adobe با نام AIR نیز می‌توان به توسعه برنامه‌های کاربردی تحت این سیستم عامل پرداخت.

رابطه اندروید و جاوا[ویرایش]

نرم‌افزارهای جانبی اندرویدی با استفاده از زبان جاوا نوشته می‌شوند و برای ارتباط با لایه‌های زیرین سیستم عامل می‌توانند از کتابخانه‌های جاوایی اندروید استفاده کنند. بخش رابط کاربری سیستم عامل اندروید با زبان جاوا نوشته شده‌است و بسیاری از برنامه‌های اندروید هم با جاوا نوشته شده‌اند. اما این سیستم عامل، Java Virtual Machine ندارد. برای اجرای برنامه‌های جاوایی روی این سیستم عامل، کدهای جاوا به کدهای Dalvik تبدیل می‌شوند و سپس روی Dalvik vitrual machine اجرا می‌شوند. دالویک یک ماشین مجازی جاوایی است که برای سیستم عامل اندروید بهینه شده‌است تا هم RAM و هم CPU و هم باتری کمتری مصرف کند). برنامه‌های جاوایی معمولی هم که روی گوشی‌های دیگر اجرا می‌شوند با استفاده از نرم‌افزارهای شبیه‌ساز ماشین مجازی جاوا مانند j2ME MIDP Runner روی این سیستم عامل قابل اجرا هستند.

آرت[ویرایش]

نوشتار اصلی: آرت (نرم‌افزار)

آرت ران تایم جدید اندروید است و احتمال می‌رود که جایگزین دالویک شود. شرکت گوگل در اندروید ۴٫۴ آرت را در کنار دالویک قرار داد و کاربران می‌توانند با مراجعه به تنظیمات آن را فعال کنند.

از مزایا آرت نسبت به دالویک می‌توان اجرای سریع تر برنامه‌ها و عمر بیشتر باتری را نام برد.

فرمت فایل‌های پشتیبانی شده[ویرایش]

اندروید در حالت پیش‌فرض فایل‌های mp3, aac , ogg , amr , midi , mpeg4 , wav , bmp , gif , png , jpg را پشتیبانی می‌کند. اندروید Adobe Flash را نیز پخش می‌کند و می‌تواند فایل‌های GIF متحرک را با حرکت پخش کند. برای پخش فایل‌های جریان دار مانند صوت و ویدئو نیز می‌توانید از تگ ویدئو html۵ و همچنین تکنولوژی Adobe Flash Streaming استفاده کنید. در نسخه‌های جدید اندروید، موتور جاوااسکریپت مرورگر کروم که سرعت بسیار بالایی در اجرای کدهای جاوا اسکریپت دارد به مرورگر اندروید متصل شده‌است. (در ضمن مرورگر اندروید کدهای HTML۵ را پشتیبانی می‌کند)

محیط برنامه‌نویسی اندروید[ویرایش]

مجموعه برنامه نویسی اندروید یا Android SDK شامل یک دیباگر، کتابخانه‌های اندروید، شبیه‌ساز سیستم عامل، مستندات اندروید و فایل‌های نمونه و آموزشی است که به کاربر در ایجاد برنامه‌ها کمک می‌کند. هم اکنون این SDK بر روی یک سیستم ۳۲ بیتی که لینوکس، ویندوز و یا mac OSX داشته باشد اجرا می‌شود. پیش نیازهای نصب این SDK عبارتند از JDK و Apache Ant و python 2.2. برنامه‌های نوشته شده برای اندروید با پسوند apk ذخیره می‌شوند. برنامه ساز اندروید یک محیط برنامه نویسی ویژوال تحت وب برای برنامه نویسان تازه‌کار است که بر پایهٔ کتابخانه جاوایی open Blocks و توسط یکی از استادان دانشگاه MIT بنا شده‌است و فانکشن‌هایی برای برقراری ارتباط با سخت‌افزارهای مورد پشتیبانی اندروید دارد، مانند شتاب سنج، جهت سنج، جی پی اس، مدیریت پیامک اندروید، مبدل صدا به متن و امکان اتصال به وب سرویس‌ها (وب سرویس آمازون و توییتر بصورت پیشفرض در این محیط برنامه نویسی گنجانده شده).

نسخه‌های اندروید[ویرایش]

نوشتار اصلی: تاریخچه نسخه‌های اندروید
نسخه نام نسخه ترجمهٔ فارسی
نام نسخه
نمای نسخه تاریخ انتشار
۱٬۰ alpha
▬▬▬
۲۳ دسامبر ۲۰۰۸
۱٬۱ beta
▬▬▬
Android1.1.png
۹ فوریه ۲۰۰۹
۱٬۵ «Cupcake» «کیک فنجانی»
Android1.5.png
۳۰ آوریل ۲۰۰۹
۱٬۶ «Donut» «دونات»
Android1.6.png
۱۵ سپتامبر ۲۰۰۹
۲٬۰ و ۲٬۱ «Eclair» «نان خامه‌ای»
Nexus one home screen 21.png
۲۶ اکتبر ۲۰۰۹
۲٬۲ «Froyo» «ماست یخ‌زده»
AndroidFroyo2.2Screenshot.jpg
۲۰ می۲۰۱۰
۲٬۳ «Gingerbread» «نان زنجبیلی»
Android screenshot.png
۶ دسامبر ۲۰۱۰
۳٬۰ - ۳٬۱ و ۳٬۲ «Honeycomb» «کندوی عسل»
Android 3.0 SDK Block Screen.png
۲۲ فوریه ۲۰۱۱
۴٬۰ «Ice Cream Sandwich» «بستنی حصیری»
(در برخی منابع فارسی: ساندویج بستنی)
Android 4.0.png
نوامبر ۲۰۱۱
۴٬۱ «Jelly Bean» «آب‌نبات ژله‌ای»
Android 4.1 on the Galaxy Nexus.jpeg
ژوئیه ۲۰۱۲
۴٬۲ «Jelly Bean» «آب‌نبات ژله‌ای»
Android 4.2 on the Nexus 4.png
اکتبر ۲۰۱۲
۴٬۳ «Jelly Bean» «آب‌نبات ژله‌ای»
Android 4.3 Jelly Bean on Nexus.png
ژوئیه ۲۰۱۳
۴٬۴ «KitKat» «کیت‌کت» اکتبر ۲۰۱۳[۶]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

اندروید در زبان پارسی تمامی نسخه های اندروید از ابتدا تا کنون

پانویس[ویرایش]

  1. Industry Leaders Announce Open Platform for Mobile Devices(English)(HTML). . Open Handset Alliance, 2007-11-05.  Retrieved on 2007-11-05.
  2. «Google Buys Android for Its Mobile Arsenal»(انگلیسی)‎. وب‌گاه Businessweek.com، ۱۷-۰۸-۲۰۰۵. بازبینی‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۱۱. 
  3. «گوگل و نستله با هم همکاری می‎کنند». September 3, 2013. بازبینی‌شده در September 4, 2013. 
  4. http://source.android.com/source/licenses.html
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/android
  6. John McCann. Android KitKat release date revealed by Nestle. Techradar, September 20, 2013. Retrieved September 27, 2013. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اندروید (سیستم عامل) موجود است.