مایکروسافت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
مایکروسافت
Microsoft wordmark.svg
تأسیس ۴ آوریل ۱۹۷۵
Flag of the United States آلبوکرکی، نیومکزیکو، ایالات متحده آمریکا[۱]
موسس(ها) بیل گیتس
پل آلن
شعبهٔ مرکزی Flag of the United States ردموند، واشنگتن
محدودهٔ فعالیت جهانی
افراد مهم بیل گیتس (مؤسس و مدیر اجرایی)[۲]
استیو بالمر (مدیرعامل)
ری آزی (مدیر معماری نرم افزار)
زمینه فعالیت نرم افزار رایانه
نشر
تحقیق و توسعه
سخت افزار
بازی‌های رایانه‌ای
محصولات مایکروسافت ویندوز
مایکروسافت آفیس
ویژوال استودیو
ایکس‌باکس
ویندوز موبایل
درآمد Green Arrow Up Darker.svg ۵۱.۱۲ میلیارد دلار (سال ۲۰۰۷)
تعداد کارکنان ۸۹٬۸۰۹ در ۱۰۵ کشور (۲۰۰۸)
شعار Your potential ، Our passion
وب‌گاه www.microsoft.com

شرکت مایکروسافت (به انگلیسی: Microsoft Corporation) یک شرکت آمریکایی چند ملیتی با ۸۹۰۰۰ کارمند در ۱۰۵ کشور دنیا است که در زمینه فناوری‌های رایانه‌ای فعالیت می‌کند. درآمد سالیانهٔ این شرکت در سال ۲۰۰۷ میلادی ۵۱٫۱۲ میلیارد دلار بود. [۳]‬ مایکروسافت در زمینهٔ طراحی، توسعه، ساخت، صدور مجوز، پشتیبانی و ارائهٔ خدمات نرم افزاری برای وسایل کامپیوتری فعال است.[۴][۵]‬ دفتر مرکزی مایکروسافت در ردموند، واشنگتن در ایالات متحده آمریکا قرار دارد.

پرفروش‌ترین محصولات مایکروسافت سیستم عامل ویندوز و نرم افزار مایکروسافت آفیس هستند. در راستای شعار اصلی شرکت یعنی «یک کامپیوتر روی هر میز و در هر خانه، که نرم‌افزارهای مایکروسافت را اجرا کند»[۶][۷][۸][۹]‬‬‬[۱۰][۱۱][۱۲]‬‬ این دو محصول با سهمی حدود ۹۰٪ در سال ۲۰۰۳ برای مایکروسافت آفیس و در سال ۲۰۰۶ برای ویندوز جایگاه مهمی در بازار فروش محصولات کامپیوترهای شخصی و کامپیوترهای رومیزی پیدا کردند. مایکروسافت که در ابتدا کار خود را با ساخت و فروش مفسر بیسیک (Basic interpreters) برای «Altair ۸۸۰۰» شروع کرد. در اواسط دههٔ ۸۰ میلادی با طراحی «MS-DOS» بر بازار سیستم عامل کامپیوترهای خانگی مسلط شد. شرکت سهام خود را وارد بورس کرد و پس از آن با افزایش ارزش سهام آن چهار نفر را میلیاردر و حدود ۱۲۰۰۰ نفر از کارکنان مایکروسافت را میلیونر کرد.[۱۳][۱۴][۱۵]

مایکروسافت امروز حدود ۷۵۰٬۰۰۰ متر مربع است و بیش از ۳۰٬۰۰۰ کارمند دارد. [۱۶] مایکروسافت همواره هدف نقدهای مختلفی از جمله انحصارطلبی بوده که موجب ایجاد دادگاه‌های قضایی بسیاری برای مایکروسافت به علت تجاوز از قوانین انحصار، در وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا و کمیسیون اروپا شد.[۱۷][۱۸]

مایکروسافت علاوه بر بازار سیستم عامل و نرم‌افزار اداری در زمینه‌های دیگر هم فعالیت می‌کند مانند: شبکه تلویزیونی ام‌اس‌ان‌بی‌سی «MSNBC»، سایت اینترنتی «MSN» و دانشنامه چندرسانه‌ای انکارتا. مایکروسافت همچنین در زمینه ساخت سخت افزار رایانه با ساخت محصولاتی مانند موشواره و نیز سرگرمی‌های خانگی از جمله ایکس‌باکس، ایکس‌باکس ۳۶۰، زیون، و «MSN TV» فعالیت دارد. مایکروسافت از گذشته تاکنون با استفاده از روش‌های مختلف مانند گروه خبری «Usenet» و وب، پشتیبانی از نرم افزارهای خود را همواره ادامه داده‌است و جایزهٔ «Microsoft MVP» را به داوطلبینی که در کمک به مشتریان شرکت مفید بوده باشند، اهدا می‌کند.‬[۱۹][۱۵]


فهرست مندرجات

[ویرایش] تاریخچه

نوشتار اصلی: تاریخچهٔ مایکروسافت


[ویرایش] تأسیس مایکروسافت (۱۹۷۵-۱۹۸۵)

تصویر کارمندان مایکروسافت در سال ۱۹۷۸ از راست به چپ:
بالا: جیم لین، باب والاس، استیو وود
وسط: گوردون لتوین، مارک مکدونالد، باب گرینبرگ، باب او-ریر
پایین: پل آلن، مارلا وود، اندرآ لوئیز، بیل گیتس

بیل گیتس بعد از مطالعه شماره اول ژانویه ۱۹۷۵ مجلهٔ پاپیولار الکترونیکز (Popular Electronics) که حاوی اطلاعاتی در مورد ریزرایانه التیر ۸۸۰۰ (Altair 8800) بود، (التیر ۸۸۰۰ اولین ریزرایانه‌ای بود که وارد عرصه رقابت رایانه‌ای شد.) با «MITS» که سازنده آن بود تماس گرفت و آنان را از ساخت نرم‌افزار برنامه‌نویسی برای «Altair ۸۸۰۰» که نام آن را بیسیک گذاشته بودند، مطلع ساخت.[۲۰] بیل گیتس تا آن زمان نه یک سیستم «Altair» و نه حتی یک مترجم ساده داشت، با این حال در طول هشت هفته قبل از اجرای اولیه نرم‌افزار او و آلن یک برنامهٔ مفسر نوشتند. مترجم در اجرای آزمایشی کار کرد و «MITS» پذیرفت تا بیسیک را بخرد و «Altair BASIC» را روانهٔ بازار کند.

گیتس دانشگاه هاروارد را رها کرد و به آلبوکرکی در نیومکزیکو یعنی جایی که «MITS» قرار داشت رفت و مایکروسافت را در آنجا تأسیس کرد. «مایکرو-سافت» (Micro-soft) در ۲۶ نوامبر ۱۹۷۶ به عنوان علامت تجاری ثبت شد.[۲۰]ولی نام «مایکروسافت» (Microsoft) بدون خط تیره اولین بار توسط بیل گیتس در نامه‌ای که در ۲۹ نوامبر ۱۹۷۵ به پل آلن نوشت، به کار برده شد. اولین دفتر بین‌المللی مایکروسافت در اولین روز نوامبر ۱۹۷۸ در ژاپن با نام «ASCII Microsoft» (با نام فعلی «Microsoft Japan») تأسیس شد.[۲۰]

نام شركت ابتدا به صورت Micro-soft نوشته مي شد ولي به مرور زمان به صورت فعلي در آمد. Microsoft مخفف MICROcomputer SOFTware است. و دليل نامگذاري شركت به اين اسم نيز آن است كه بيل گيتس مؤسس شركت آن را با هدف نوشتن و توسعه نرم افزارهاي ميكروكامپيوتر ها تأسيس كرد.

در ۱ ژانویه ۱۹۷۹ شرکت از آلبوکرکی به مکان جدیدش در بلویو در واشنگتن منتقل شد.[۲۰] استیو بالمر در سال ۱۹۸۰ به شرکت پیوست و بعداً با مدیرعاملی بیل گیتس هم موافقت کرد.[۲۰][۲۰]

مایکروسافت اولین سیستم عامل خود را در ۱۹۸۰ به بازار عرضه کرد. این سیستم عامل که نسخهٔ تغییر یافته‌ای از یونیکس بود با کسب اجازه از شرکت «ای تی اند تی» (AT&T) با عنوان زینیکس (Xenix) به بازار فرستاده شد. زینیکس خیلی فراگیر نبود و در ابتدا فقط توسط نرم‌افزارسازها مورد استفاده قرار می‌گرفت.[۲۱][۲۲] مایکروسافت ورد با عنوان اصلی «مالتی-تول ورد» (Multi-Tool Word) به خاطر رواج ایدهٔ «هر چه می‌بینی، همان را می‌گیری» معروف شد. ورد همچنین اولین برنامه‌ای بود که قابلیت‌هایی همچون نمایش متن‌های بولد را داشت. اولین بار کپی‌های مجانی نسخه نمایشی مایکروسافت ورد به همراه شماره نوامبر ۱۹۸۳ مجله پی‌سی ورلد توزیع شد و با این کار مایکروسافت ورد اولین برنامه‌ای شد که بر روی دیسک همراه یک مجله پخش شد.[۲۳] اگر چه «زی نیکس» هیچگاه مستقیماً به فروش عمومی نرسید با این حال اجازه فروش آن به تعداد زیادی از سازندگان تجهیزات اصلی (OEM) داده شد. در میانهٔ دههٔ ۸۰ میلادی مایکروسافت به طور کامل از تجارت یونیکس خارج شد.[۲۱]

اما موفقیت اصلی مایکروسافت، با سیستم عامل داس (Dos: Disk Operating System) اتفاق افتاد، بعد از مذاکرات بی‌حاصل با «Digital Research»، آی‌بی‌ام قراردادی با مایکروسافت بست تا نسخهٔ جدیدی از سیستم عامل «سی‌پی‌ام» (CP/M) را برای رایانه‌های شخصی آی‌بی‌ام تهیه کند.

مایکروسافت بزرگ‌ترین شرکت نرم‌افزاری جهان

مایکروسافت برای این کار یک سیستم عامل مشابه سیستم عامل سی‌پی‌ام با نام «۸۶-DOS» را از شرکت «سیاتل کامپیوتر پروداکتز» و «تیم پترسن» با قیمتی کمتر از ۵۰ هزار دلار خرید. آی‌بی‌ام هم نام آن را به «پی‌سی-‌داس» (PC-DOS) تغییر داد. به خاطر قوانین کپی‌رایتی که متوجه «سی‌پی‌ام» بود، آی‌بی‌ام «سی‌پی‌ام» را با قیمت ۲۵۰ دلار در کنار «پی‌سی-‌داس» که ۴۰ دلار قیمت داشت به بازار عرضه کرد و سرانجام «پی‌سی-‌داس» به خاطر قیمت کمترش به استاندارد تبدیل شد.[۲۴][۲۵] حوالی سال‌های ۱۹۸۳ مایکروسافت با همکاری چند شرکت دیگر کامپیوتری خانگی با نام «MSX» را به بازار عرضه کرد که نسخهٔ داس مخصوص مایکروسافت، با نام «MSX-DOS» را اجرا می‌کرد که در ژاپن، اروپا و آمریکای جنوبی بسیار پرطرفدار شد.[۲۶][۲۷] چندی بعد پس از این که شرکت «Columbia Data Products» با موفقیت بایوس آی‌بی‌ام را شبیه‌سازی کرد، بازار شاهد افزایش چشمگیر کامپیوترهای شخصی مشابه آی‌بی‌ام از طرف شرکت‌هایی همچون «Eagle Computer» و «کامپک» (compaq) بود.[۲۸][۲۹][۳۰][۳۱] معامله مایکروسافت با آی‌بی‌ام به آن اجازه می‌داد که امکان توزیع و فروش نسخهٔ «داس» مخصوص خود یعنی «MS-DOS» را داشته باشد، به همین دلیل مایکروسافت با فروش سیستم عامل خود در بازار داغ سیستم عامل برای رایانه‌های مشابه آی‌بی‌ام از یک شرکت کوچک به یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نرم‌افزاری در صنعت رایانه‌های خانگی تبدیل شد.[۳۲]

با عرضه موشواره‌ی مایکروسافت در دوم می ۱۹۸۳ مایکروسافت تولیدات خود را توسعه بخشید. ادامهٔ این توسعه با ایجاد قسمتی برای نشر کتاب به نام «مایکروسافت پرس» در یازدهم ژوئیهٔ همان سال همراه بود.[۲۰]

[ویرایش] ظهور ویندوز

نشان ویندوز در حال حاضر

زمانی که شرکت «کامپک»، بایوس آی‌بی‌ام را گرفت. به دنبال این اتفاق، مایکروسافت بر آن شد که جایگاه آی‌بی‌ام را در بازار سیستم عامل بگیرد. آن‌ها سیستم عامل «ام‌اس‌-داس» را طراحی کردند که در پی‌سی‌های غیر آی‌بی‌ام قابل استفاده بود. نسخه ابتدایی ویندوز در نوامبر ۱۹۸۵ به بازار آمد که در واقع، همان نسخه گرافیکی «ام‌اس-‌داس» بود. دو سال بعد مایکروسافت اعلام کرد که نسخهٔ آخر ویندوز یعنی ویندوز ۳ را در سال‌های نخست دهه۹۰ به بازار خواهد فرستاد. مایکروسافت در می ۱۹۹۱ رسماً اعلام کرد که شراکت بر سر اواس‌تو به پایان رسیده و مایکروسافت از این به بعد، همه تلاش خود را صرف ویندوز خواهد کرد. هم‌زمان با این تحولات، مایکروسافت یکی دیگر از محصولات خود یعنی مایکروسافت آفیس را ارائه نمود. مایکروسافت آفیس به همراه مایکروسافت ورد و مایکروسافت بوک شلف که یک مجموعه مرجع بود، محتویات نخستین دیسک شرکت مایکروسافت را تشکیل می‌دادند. ویندوز ۱/۳ در نوامبر ۱۹۹۲ به بازار عرضه شد که در عرض دو ماه، سه میلیون کپی فروخت. یک سال بعد، ویندوز مهم‌ترین سیستم عامل گرافیکی در تمام دنیا بود و مجله ٔفورچون، مایکروسافت را مبتکرترین کمپانی در ایالات متحده در سال ۱۹۹۳ نامید.



[ویرایش] آغاز امپراتوری

ورودی ساختمان شماره ۱۷ در محوطه اصلی شرکت در ردموند.

در ۱۹۹۴ مایکروسافت انکارتا را به راه انداخت؛ نخستین دانشنامه‌ای که روی کامپیوتر قابل اجرا بود. مایکروسافت با همکاری دریم ورکس در سال ۱۹۹۵ برای تولید سرگرمی‌های چندمنظوره یک شرکت جدید تأسیس کردند. پیش از ارائه ویندوز ۹۵، مایکروسافت یک شرکت تجارت محور قلمداد می‌شد اما ویندوز ۹۵ موجب شد که دیگر آن را یک شرکت مشتری محور بدانند. در سپتامبر ۱۹۹۵ دولت چین ویندوز را به عنوان سیستم عامل رسمی کشورش انتخاب کرد و از مایکروسافت خواست نسخه چینی ویندوز را برایشان آماده کند. اواسط دهه۹۰ بیل گیتس تصمیم گرفت مایکروسافت را وارد دنیای اینترنت کند و «MSN» به وجود آمد. این یک سرویس آنلاین بود که قرار بود با آمریکن آنلاین (AOL) رقابت کند. بعد با همکاری ان‌بی‌سی، ایستگاه کابلی خبری «MSNBC» و مجلهٔ آنلاین «Slate» به سردبیری مایکل کینسلی را تأسیس نمود. راه اندازی وب‌تی‌وی که امکان اتصال تلویزیون به شبکه را فراهم می‌کرد، از دیگر اقدامات مایکروسافت در سال ۱۹۹۶ بود.

[ویرایش] امپراتوری تثبیت می‌شود

آرم شرکت مایکروسافت در ورودی اصلی محوطه شرکت. محوطه اصلی شرکت

در ۱۹۹۷ اینترنت اکسپلورر ۴ همراه ویندوز به بازار آمد. اما دادگستری آمریکا به این دلیل که مایکروسافت با این کار از توافق‌نامه‌ای که در سال ۱۹۹۴ امضا کرده، تخطی نموده‌است، از آن‌ها خواست که دیگر اینترنت اکسپلورر و ویندوز را همراه هم به بازار نفرستند. در سال ۱۹۹۸ ویندوز ۹۸ به همراه اکسپلورر SP۴/۰ SP۱ و FAT۳۲ به عنوان فایل سیستم عرضه گشت. در عین حال، جنجال‌های زیادی در پی افشای یادداشت‌های داخلی مایکروسافت در اینترنت به وجود آمد: «نرم‌افزارهای اوپن سورس تهدیدی جدی برای مایکروسافت به حساب می‌آیند.» این اسناد که به اسناد هالووین معروف شده‌اند، بخشی از این خطرات را عنوان کرده و در عین حال از فعالیت‌های مایکروسافت علیه لینوکس پرده برمی‌دارد. مایکروسافت نیز ضمن این که به صحت این اسناد اعتراف کرد، آن‌ها را صرفاً تحقیقات مهندسی دانست.

[ویرایش] پایه‌های امپراتوری می‌لرزند

در آوریل ۲۰۰۰ حکم پرونده ایالات متحده و مایکروسافت صادر شد. این حکم شرکت را مجبور می‌کرد که به دو پاره تقسیم شود. البته بخشی از این تصمیم در دادگاه استیناف لغو شد. مایکروسافت که اهداف تجاری و خانگی را توأمان نشانه رفته بود، ویندوز ایکس پی را سال ۲۰۰۱ آماده کرد. مایکروسافت برای رقابت با سونی و نینتندو، با سرمایه گذاری میلیاردی و تولید و پخش ایکس باکس وارد عرصه بازی‌های کامپیوتری شد.

تا سال ۲۰۰۵، ایکس باکس در بازار فروش آمریکا در رده دوم پس از پلی استیشن ۲ سونی و قبل از گیم کیوب نینتندو قرار داشت. (در بازار جهانی بعد از هر دو بود.) اما با این وجود، با فروش ۲۲ میلیون دستگاه در مقایسه با فروش بیش از ۱۰۰میلیون دستگاه پلی استیشن ۲، ضرر سنگینی معادل ۴ میلیارد دلار متحمل شده‌است. مایکروسافت در مدت ۳ سال کار ساخت «NET.» مقدماتی و سرور ویندوز ۲۰۰۳ را هم به پایان رساند.

در سال ۲۰۰۴ به دنبال شکایت اتحادیه اروپا، مایکروسافت به پرداخت ۶۱۳ میلیون دلار جریمه محکوم شد و متعهد گردید که توافقات قطعی خود با سایر رقبا را افشا کند. همچنین ملزم شد نسخه‌ای از ویندوز را تهیه و آماده کند که فاقد مدیا پلیر باشد.[۳۳][۳۴]

[ویرایش] ایکس باکس ۳۶۰

نوشتار اصلی: ایکس باکس ۳۶۰
ایکس باکس ۳۶۰

در نوامبر ۲۰۰۵، مایکروسافت دومین کنسول بازی خود را با نام ایکس باکس ۳۶۰ به بازار عرضه کرد (لازم به ذکر است اولین نسخه کنسول مایکروسافت XBOX نام داشت) . مایکروسافت در زمینه رقابت با کنسول‌های بازی تجربیات خوبی بدست آورده بود و این بار کنسولی بسیار کامل‌تر و بهتر نسبت به اولین کنسول خود به بازار عرضه کرد. ایکس باکس ۳۶۰ در دو مدل با نام‌های «Premium» و «Core System» عرضه شد. نسخهٔ «ایکس باکس ۳۶۰ Premium» دارای دسته بی‌سیم، هارد درایو، ریموت کنترل و هدست می‌باشد ولی نسخهٔ «Core System» شامل دسته سیمی و بدون هارد درایو و وسایل جانبی می‌باشد. ایکس باکس ۳۶۰ تقریباً یک سال زودتر از رقیبان خود یعنی پلی استیشن ۳ و نینتندو Wii به بازار عرضه شد. ایکس باکس ۳۶۰ پیشرفت‌های زیادی نسبت به کنسول قبلی خود کرده‌است و علاوه بر قدرت سخت‌افزاری، دارای طراحی فوق‌العاده زیبایی می‌باشد. ایکس باکس ۳۶۰ فروش بسیار بهتری نسبت به کنسول قبلی مایکروسافت داشت.

[ویرایش] وب‌گاه مایکروسافت

نوشتار اصلی: ام‌اس‌ان

وب‌گاه مایکروسافت با بیش از ۱۰۰ میلیون بازدید در روز یکی از پرطرفدارترین وب‌گاه‌ها در اینترنت است. بر طبق اطلاعات وب‌گاه «الکسا» [۳۵]، وب‌گاه مایکروسافت در ۱۱ مه ۲۰۰۷ رده سیزدهم را در بین وب‌گاه‌های اینترنتی از نظر تعداد بازدیدکننده به خود اختصاص داده‌است.

[ویرایش] منابع

  1. "Bill Gates: A timeline", news.bbc.co.uk, BBC News, 2006-06-15. Retrieved on 2007-08-15. 
  2. Bill Gates. Microsoft. بازیابی در 2008-03-05.
  3. MSFT Investor Relations (July 19, 2007)."Microsoft Fourth Quarter FY 2007 Earnings Release: Microsoft’s Annual Revenue Surpasses $50 Billion". microsoft.com. Microsoft Corporation. Retrieved on 2007-08-15.
  4. "Fast Facts About Microsoft". microsoft.com. Microsoft Corporation (August 1, 2007). Retrieved on 2007-08-15.
  5. Microsoft Corporation Annual Report 2005(doc). Microsoft. Retrieved on 1 October 2005.
  6. Bishop, Todd. "[http://blog.seattlepi.nwsource.com/microsoft/archives/003469.html The rest of the motto", Todd Bishop's Microsoft Blog, Seattle Post-Intelligencer, September 23, 2004. Retrieved on 2007-01-22.
  7. Thomas Penfield Jackson, U.S. District Judge (1999-11-05). U.S. vs. Microsoft findings of fact. U.S. Department of Justice. Retrieved on 2006-05-18.
  8. Matthew Fordahl (2005-08-05). Beta version of Microsoft's Vista shows a lot of potential. Associated Press. Retrieved on 2006-09-02.
  9. Daisuke Wakabayashi (2006-12-01). Microsoft launches Vista version of Windows. Reuters. Retrieved on 2007-07-11.
  10. Michael Kanellos (2006-01-18). PC market surged in 2005, will settle in 2006. CNET News.com. Retrieved on 2007-07-11.
  11. Todd Bishop (2003-10-20). Microsoft unveils Office 2003. Seattle Post-Intelligencer Reporter. Retrieved on 2007-07-11.
  12. Patrick Thibodeau (2002-05-02). Can StarOffice Steal Users From Microsoft?. PC World. Retrieved on 2007-07-11.
  13. Chapman, Merrill R., In search of stupidity: over 20 years of high-tech marketing disasters (2nd Edition), Apress, ISBN 1-59059-721-4
  14. Julie Bick. "The Microsoft Millionaires Come of Age", The New York Times, 2005-05-29. Retrieved on 2006-07-03.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ Hiawatha Bray (2005-06-13). Somehow, Usenet lumbers on. The Boston Globe. Retrieved on 2006-07-03.
  16. Seattle Post-Intelligencer Staff. "Redmond council OKs Microsoft expansion", Seattle Post-Intelligencer, 2005-05-18. Retrieved on 2006-07-04. 
  17. United States v. Microsoft. U.S. Department of Justice. Retrieved on August 5, 2005. homepage at the United States Department of Justice
  18. Rapid - Press Releases - EUROPA
  19. Charles, John. "Indecent proposal? Doing Business With Microsoft". IEEE Software (January/February 1998): 113–117.
    * Jennifer Edstrom; Marlin Eller (1998). Barbarians Led by Bill Gates: Microsoft from inside. N.Y. Holt. ISBN 0-8050-5754-4.
    * Fred Moody (1995). I Sing the Body Electronic: A Year With Microsoft on the Multimedia Frontier. Viking. ISBN 0-670-84875-1.
    * Michael A. Cusumano; Richard W. Selby (1995). Microsoft Secrets: How the World's Most Powerful Software Company Creates Technology, Shapes Markets and Manages People. Free Press. ISBN 0-684-85531-3.
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ ۲۰٫۳ ۲۰٫۴ ۲۰٫۵ ۲۰٫۶Key Events In Microsoft History”. Retrieved on 1 October. (DOC format)
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ Jason Levitt. "Is It Time Again For Microsoft And Unix?", Information Week, 2000-06-12. Retrieved on 2006-04-29. 
  22. Dafydd Neal Dyar. "Under The Hood: Part 8", Computer Source, 2002-11-04. Retrieved on 2006-07-04. 
  23. A. Allen, ‎Roy. “Chapter 12: Microsoft in the 1980s”. A History of the Personal Computer: The People and the Technology. 1st edition. Allan Publishing, October, ‎2001, ISBN 0-9689108-0-7, ‏12-13. Retrieved on 2006-07-04.
  24. Digital Research History”. Retrieved on 2006-07-03.
  25. John Steele Gordon Michael Maiello. “Pioneers Die Broke”. Forbes. 2002-12-23. Retrieved on 2006-07-05.
  26. comp.sys.msx FAQ”. Retrieved on 14 October.
  27. MSX History”. OLD-COMPUTERS.COM. Retrieved on 2006-07-04.
  28. Booting Your PC: Getting Up Close & Personal With A Computer’s BIOS”. Smart Computing. November 1999.
  29. What Is The BIOS? (انگلیسی) (در تاریخ July 1994).
  30. Everything You Want or Need to Know About Your BIOS”. Extreme Tech. Retrieved on 2006-09-02.
  31. “Appendex B”. Intellectual Property in the New Technological Age. ISBN 0-7355-3652-X. ‏ Retrieved on 2006-09-02.
  32. Multiple:
  33. BBCPersian.com
  34. BBCPersian.com
  35. www.alexa.com
‎‎


[ویرایش] پیوند به بیرون