مهندسی نفت

یک سکوی نفتی دریایی

مهندسی نفت کاربرد دانش، فناوری، ریاضیات و اقتصاد در فرآیند اکتشاف، استخراج، برآورد مخزن و توسعه نفت، گاز و سایر ترکیبات هیدروکربوری از مخازن زیرزمینی و انتقال آنها به پالایشگاه، صنایع پایین‌دستی و مصرف‌کننده‌است. شایان توجه است که پالایش نفت در حیطۀ صنایع پایین‌دستی صنایع نفت و گاز بوده و در محدودۀ مهندسی شیمی قرار می‌گیرد.

در سال‌های اخیر به‌دنبال تغییراتی که در رویکرد سرمایه‌ها به‌سوی منابع جدید انرژی صورت گرفته است، بسیاری از دانشگاه‌ها همچون استنفورد و دانشگاه کالیفرنیا این رشته را به مهندسی انرژی تغییر نام داده‌اند؛ چرا که مباحث طرح‌شده در زمین‌گرمایی و سایر انرژی‌های نوین کماکان بسیار نزدیک به‌این رشته می‌باشد.

گرایش‌های مهندسی نفت

مهندسی نفت به چندین گرایش تقسیم می‌شود.

• مهندسی مخازن: به‌گونه‌ای عمل می‌کنند که محصول نفت و گاز به‌واسطه تعیین موقعیت مناسب چاه، سطح میزان استخراج و افزایش‌دادن روش‌های بازیافت نفت، بهینه‌سازی شود.

• مهندسی حفاری: از لحاظ فنی، حفاری اکتشافی، استخراج و تزریق چاه‌ها را مدیریت می‌کند.

• مهندسی بهره برداری: که شامل مهندسی زیرسطحی است که اختلال بین مخزن و چاه را مدیریت می‌کند. وظایف مهندس بهره‌برداری، پرفوراسیون، مهارکردن شن، کنترل جریان حفاری نزولی، کنترل تجهیزات حفاری نزولی، ارزیابی کردن روش‌های ساختگی انتقال از راه هوا و همچنین انتخاب سطح تجهیزاتی که جداکننده مایع تولید شده‌اند (نفت، گاز طبیعی و آب)، هستند.

گروه‌های مهندسی نفت در دانشگاه‌های ایران

• انستیتو مهندسی نفت، دانشگاه تهران
• دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
• دانشکدۀ مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند
• دانشکدۀ مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه شیراز
• دانشکدۀ مهندسی شیمی و نفت، دانشگاه صنعتی شریف
• دانشکدۀ مهندسی گاز و پتروشیمی، دانشگاه خلیج فارس بوشهر
• دانشکدۀ مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود
• دانشکدۀ مهندسی نفت، دانشگاه امیر کبیر
• دانشکدۀ مهندسی نفت، دانشگاه سمنان
• دانشکدۀ مهندسی نفت آبادان، دانشگاه صنعت نفت
• دانشکدۀ مهندسی نفت اهواز، دانشگاه صنعت نفت

جستارهای وابسته

• اکتشاف
• مهندسی حفاری
• مهندسی مخزن
• مهندسی بهره برداری
• مخازن هیدروکربوری
• زمین‌شناسی
• انجمن مهندسی نفت (SPE)
• مهندسی شیمی
• مهندسی ایمنی و حفاظت فنی
• مهندسی بازرسی فنی