دیسک بلو-ری
 |
|
|---|---|
 |
|
| گونه رسانه | دیسک نوری با چگالی بالا |
| کدگذاری | MPEG-2، H.264/MPEG-4 AVC و VC-1 |
| گنجایش | ۲۵ گیگابایت (یکلایه) ۵۰ گیگابایت (دولایه) |
| ساز و کار خواندن | لیزر ۴۰۵ نانومتری: ×۱ در ۳۶ Mbit/s ×۲ در ۷۲ Mbit/s ×۴ در ۱۴۴ Mbit/s ×۶ در ۲۱۶ Mbit/s[۱] ×۱۲ در ۴۳۲ Mbit/s |
| سازنده | انجمن دیسک بلو-ری |
| کاربرد | نگهداری داده، ویدئو با کیفیت بالا صدای با کیفیت بالا و بازیهای پلیاستیشن ۳ |
محتویات |
[ویرایش] تاريخچه
ديسک هاي Blue Ray توسط انجمن ديسک Blue Ray، گروهی از شرکتهای ارائه دهنده لوازم الکترونيکی، سخت افزار کامپيوتر(computer hardware)، و شرکت های توليد کننده تصاوير متحرک ايجاد گرديد. در 19 فوريه سال 2008 بيش از 450 عنوان ديسک Blue Ray در ايالات متحده آمريکا و بيشتر از 250 عنوان نيز در ژاپن منتشر شد. در تکاپوی فرمتهای ديسکهای نوری با ظرفيت بالا، ديسک Blue Ray با فرمت HD-DVD رقابت کرد. در آن زمان توشيبا شرکت اصلی حمايت کننده HD-dvd توليد و شرکتها و بازار پخش کننده و ذخيره کنندههای HD-DVD به سمت ديگر حمايت کنندگان آن هدايت ميشد. در سال 1998 HDTV در بازار مصرف پديدار گشت اگر چه به طور عمومی پذيرفته شده نبود و پخش و ضبط در آنها گران تمام ميشد. در واقع وسيلهای که رمزنگاری HD برروی آنها منطبق شود مورد نياز بود، در حالی که VHSهای شرکت JVC و HDCAM های شرکت سونی اين امکان را دارا بودند، به دليل استفاده از طول موج کمتر ليزر، چگالی بيشتر در رسانههای نوری ممکن شد. در زمانی که شرکت شوجی ناکمورا Shuji Nakamura توانست نسخه آزمايشی ديود ليزر آبی را ابداع کند، که اين باعث آغاز مرافعه تجاری طويلی گرديد.
[ویرایش] تعریفی از دیسک بلو-ری
دیسک بلو-ری (Blu-ray Disc یا BD) نام یک نوع دیسک نوری است.[۳] در حال حاضر بلو-ری بیشتر برای ذخیرهٔ ویدیو با وضوح بسیار بالا بهکار برده میشود.
[ویرایش] انواع دیسکهای بلو-ری
دیسکهای بلو-ری از نظر ظاهری شبیه دیسکهای دیویدی و سیدی هستند و از لحاظ گنجایش، به دو نوع تقسیم میشوند:
-
- دیسکهای بلو-ری یکلایه که گنجایششان ۲۵ گیگابایت میباشد.
-
- دیسکهای بلو-ری دولایه که گنجایششان ۵۰ گیگابایت است.
[ویرایش] تفاوت بلو ری با دی وی دی و سی دی
دی وی دی و سی دی با اشعه قرمز کار می کنند اما بلو ری همانطور که از نامش پیداست با اشعه آبی کار میکند.
دیسکهای که از تکنولوژی اصلی هستند عبارتند از :
-
- تی دی کی
- ای میشن
- تی گیت
- دلکین
- دیوایس
- سونی
نام Blue Ray از ليزر آبی بنفشی که در آن براي ذخيره وبازيابی استفاده ميشود گرفته شده است. به موجب اينکه اين نوع ليزر داراي طول موج کوتاهتری (405nm) می باشد در نتيجه داده ها و اطلاعات بيشتری نسبت به فرمت ديسک های DVD که داراي ليزر قرمز (650nm)هستند، را می توان روی ديسک های Blue Ray ذخيره نمود.يک Blue Ray دولايه توانايی ذخيره 50 گيگابايت، بيشتر از 5 برابر ظرفيت يک ديسک DVD دو لايه را دارد.
[ویرایش] رقابت با HD-DVD
اين دو فرمت براي بهره بيشتر در بازار در حال رقابت مي باشند و تا زمانی که به طور مشخص و آشکار موقعيت بهتر يکی از آنها غلبه بر ديگری نکرده است، اين رقابت ادامه خواهد داشت. امروزه ديسک های DVD استاندارد به درستي با HD-DVD تطبيق داده نشده اند از زمانی که حجم آن ها محدود مي باشد و اين به سبب استفاده از تکنولوژی ليزر قرمز با طول موج بلند مي باشد. اخيرا ليزر آبی با طول موج کوتاه تر بر اين مشکل فائق آمده است. اين ليزرها به چگالی بيشتری از اطلاعات و در نتيجه ظرفيت نگهداری بيشتر روی ديسک، حدود 3 تا 10 برابر بيشتر از ظرفيت ديسک هاي يک لايه يک طرفه مي باشند. دو رقيب براي به برتري در آينده وجود دارند که به شرح زير است: Blue Ray با BD ( ديسک هاي Blue Ray)مشخص مي شود. اين فرمت توسط شرکت هايي چون سوني و ماتسوشيا(پاناسونيک) هيتاچي و فيليپس ايجاد گرديد.HD-DVD اين فرمت بر پايه فرمت DVD شکل گرفته است. اين فرمت توسط شرکتهايي چون توشيبا و NEC و سانيو شکل گرفته است.اين رقابت به مشابه رقابت فرمتهاي VHS و BetaMax در گذشته مي باشد با اين تفاوت که رقابت Blue Ray و HD-DVD بر پايه ظرفيت و پيچيدگي آن ها است . Blue Ray ديسک به ترتيب 25 و 50 گيگابايت در ديسک هاي يک لايه و دولايه در حالي که HD-DVDها 15 و 30 گيگابايت در ديسک هاي يک لايه و دو لايه خود عرضه کرده اند. برتري Blue Ray در حجم بالاي آن مي باشدو برتري HD-DVD در همخواني آن با نسل فعلي ديسک هاي DVD ها با تغييرات محدود در نوع توليد مي باشد و در نتيجه انتظار مي رود قيمت ارزانتري نسبت به Blue Ray داشته باشد. ديسک هاي Blue Ray گرانتر اما حجم بيشتري از اطلاعات را در خود ذخيره مي نمايند. همچنين اين تفاوت در پخش کننده هاي آنها نيز وجود دارد به طور مثال پخش کننده پايونير حدود 1800دلار قيمت دارد که نزديک به 600 دلار از قيمت آن مربوط به لنز دستگاه به خاطر تکنولوژي جديد آن مي باشد.
[ویرایش] پایان رقابت Blue Ray با HD-DVD
بعد از چند سال از گذشت رقابت بین دو فرمت اخیراً در سال ۲۰۰۸ میلادی فرمت HD-DVD مغلوب این رقابت شد. توشیبا یکی از حمایت کنندگان فرمت HD-DVD رسما اعلام کرد که توسعه این فرمت را متوقف و دیسکهای مبتنی بر این فرمت را عرضه نخواهد کرد بسیاری از فروشگاههای عرضه کننده دیسکهای HD DVD نیز از فروش آنها اجتناب کردند و اندک شرکتهای حامی این فرمت نیز مجبور به پیروی از فرمت رقیب یعنی Blu-ray شدند و توشیبا نیز صدها میلیون دلار روی HD-DVD خسارت دید. یکی از دلایل پیروزی فرمت Blue Ray، حمایت بزرگترین شرکتهای فیلم سازی از این فرمت است. هنگامی که استودیو برادران وارنر عنوان کردند که از دیسکهای Blue Ray استفاده میکنند، ضربه بزرگی به HD-DVD وارد آمد همانطوری که هم اکنون فقط نامی از بتاماکس باقی ماندهاست.
مشخصات فیزیکی
| نوع | اندازه | حجم قابل ذخیره سازی در یک لایه | حجم قابل ذخیره سازی در دو لایه |
|---|---|---|---|
| حجم دیسکهای با اندازه استاندارد | 12 cm | 25 GB / 23866 MiB / 25025314816 B | 50 GB / 47732 MiB / 50050629632 B |
| حجم دیسکهای با اندازه کوچک | 8 cm | 7.8 GB / 7430 MiB / 7791181824 B | 15.6 GB / 14860 MiB / 15582363648 B |
[ویرایش] لیزر و نورشناسی
به موجب اینکه این نوع لیزر دارای طول موج کوتاهتری (405nm)می باشد در نتیجه دادهها و اطلاعات بیشتری نسبت به فرمت دیسکهای DVD که دارای لیزر قرمز (650nm)هستند، را میتوان روی دیسکهای Blue Ray ذخیره نمود. یک Blue Ray دولایه توانایی ذخیره ۵۰ گیگابایت، بیشتر از ۵ برابر ظرفیت یک دیسکهای DVD دو لایه را دارد. اندازه کوچکترین نقطهای که لیزر توانایی تمرکز روی آن را دارد به وسیله تجزیه یا پراش نور محدود میشود و به طول موج نور و روزنه عددی (شعاع همگرایی نور) که نور از آن عبور میدهد و لنزی که برای تمرکز استفاده میشود، بستگی دارد. با کاهش طول موج و افزایش روزنه عددی از ۰٫۶ به ۰٫۸۵ و نازکتر کردن لایه پوششی برای جلوگیری از آثار ناخواسته نوری، پرتوهای لیزر توانایی تمرکز بیشتر در یک نقطه را پیدا خواهد کرد. این امر باعث امکان ذخیره بیشتر در سطح یکسان را میدهند.
[ویرایش] تکنولوژی روکش سخت (Hard-coating Technology )
به دلیل اینکه لایه ای که در آن اطلاعات ذخیره می گردد نزدیک به سطح دیسک می باشد، اين نوع ديسک ها نسبت به دیسک های DVD به خراش آسیب پذیرتر بود. اولین دیسک ها درون یک قاب پلاستیکی قرار می گرفتند. پیشرفت ها سرانجام توانست به وسیله یک پلیمر از این آسیب پذیری بکاهد و نیاز به قاب را از بین برد.
[ویرایش] منابع
مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Blue-ray»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
[ویرایش] پانویس
[ویرایش] پیوند به بیرون
- blu-raydisc.com Blu-ray Disc Association
- blu-raydisc.info Blu-ray Disc Association License Office
