قلم نوری

قلم نوری یکی از ابزارهای نوین ورود اطلاعات (input device) به رایانه است که پس از صفحه کلید (keyboard) و ماوس (mouse) برحسب نیاز و برای کاربردهای خاص به وجود آمده است و نوع تکامل یافته تر و مجهزتر ماوس است. قلم نوری به لحاظ شکل ارگونومیکی خود خیلی راحت تر از ماوس بین انگشتان دست جای می گیرد و برعکس ماوس، حساس به فشار است که این مزیت ها باعث می شود تا قلم نوری ابزار بسیار مناسبی برای کاربردهایی چون گرافیک، انیمیشن، طراحی صنعتی، آموزش الکترونیکی، اتوماسیون اداری و غیره باشد. اغلب در بدنه قلم های نوری کلیدهایی هست که عمل کلیدهای کلیک راست و کلیک چپ ماوس را انجام می دهند.

کاربرد

قلم‌های نوری بیشتر برای مصارف طراحی، گرافیک و اتوماسیون اداری استفاده می‌شوند. با عمومیت یافتن اتوماسیون اداری، کاربرد قلم‌های نوری در این حوزه نیز مرتبا" رو به افزایش است. آموزش مجازی (از راه دور)، کاربرد قلم‌های نوری را جهت برقراری ارتباط بین استاد و دانشجویان ضروری ساخته‌است. همچنین برای تهیه ی کلیپ های آموزشی در e-learning کاربرد گسترده دارد.

مزیت‌های قلم نوری در مقایسه با ماوس

یکی از مهم‌ترین برتری و مزیت قلم نوری نسبت به ماوس آن است که نوک قلم نوری حساس به فشار است یعنی در یک برنامه گرافیکی مانند کورل دراو و یا فوتوشاپ هر قدر نوک قلم را بیشتر به صفحه فشار دهید، خطی که رسم می‌کند پررنگ‌ تر و ضخیم‌تر می‌شود، درحالی‌که ماوس فاقد حساسیت به فشار است و خطوط رسم شده توسط ماوس دارای ضخامت یکنواخت است که محدودیت بزرگی در خلق آثار هنری توسط ماوس است.

در گذشته، قلم های نوری، ۵۱۲ مرحله فشار را تشخیص می‌دادند اما اکنون مدل‌هایی عرضه شده که ۱۰۲۴ مرحله یا بیشتر را شناسایی می‌کنند.

انواع

قلم نوری دارای انواع مختلفی است که هر یک برای کاربرد خاصی مناسب است. صفحات قلم نوری دارای سایزهای کوچک و بزرگ بوده و حساسیت به فشار و وضوح (رزولوشن) آنها با یکدیگر متفاوت است.

بعضی از قلم‌های نوری روی یک صفحه به‌نام لوح (به انگلیسی: Tablet)‏ فعال می‌شوند (چیزی شبیه به ماوس پد) ولی انواع گرانتر آن، مستقیماً" روی صفحه مانیتور می‌نویسند. سایز مانیتورها می‌تواند از 10 تا 24 اینچ باشد. حسن عمده مانیتورهای قلمی آن است که کاربر در همان جایی می‌نویسد که نتیجه کار را هم، مشاهده میکند. رزولوشن قلم‌های نوری هم، هر روز در حال بهبود و افزایش است و از ۱۰۰۰ نقطه در اینچ (dpi یا lpi) به ۲۰۰۰ و بیشتر رسیده‌است.

امروزه، کلیه قلم‌های نوری، بدون سیم هستند که باعث سهولت استفاده از آنها می‌شود هر چند صفحه رسم یا تبلت‌ها، اکثراً" توسط یک کابل، به پورت یواس‌بی، متصل می‌شود. مدلهایی هم هستند که دارای صفحه رسم بی‌سیم (بلوتوت) هستند و بیشتر برای استفاده در سمینارها و کنفرانسها، استفاده می شوند. در این مدل‌ها، ارتباط بین تبلت و کامپیوتر از طریق امواج بلوتوث تامین می‌شود.

تنوع قلمهای نوری، زیاد است و با توجه به نوع استفاده و کاربرد آن، باید نوع خاصی را، انتخاب کرد.

یکی از معروفترین قلمهای نوری در جهان، قلم نوری وکوم (WACOM) است که قدیمیترین سازنده قلم نوری در جهان است و بشدت مورد علاقه گرافیستهای حرفه ای است. این قلم، دارای دو سطح حرفه ای (به نام اینتوس) و آماتور (به نام بامبو) است که به علت قیمت گزاف، تهیه مدل حرفه ای آن برای بعضی از کاربران، قدری مشکل است.

به همین دلیل، بسیاری از کاربران از قلم نوری پی اکتیو (P-Active)استفاده می کنند که ضمن دارا بودن کیفیت مناسب (بویژه دوام و استحکام)، از قیمتهای بسیار مناسبتری هم برخوردار است.

مدلهای اینتوس به ویرایش 5 خود رسیده و شاهد عرضه قلمهای Intuos5 در سه سایز کوچک و متوسط و بزرگ هستیم که معادل اندازه A6 و A5 و A4 می باشند.

اخیراً" مدل قدیمی مانیتور قلمی 24 اینچ وکوم با نام Cintiq24 ، با مدل جدیدتر که قابلیت تاچ دارد جایگزین شده است.

قابلیت تاچ اجازه می دهد که مستقیماً" با گذاشتن انگشتان دست روی سوژه گرافیکی، آن را Zoom in/Zoom out یا rotate یا move کرد.

برای جلوگیری از تداخل سیستم قلم با سیستم تاچ، هنگامی که قلم به نزدیکی سطح صفحه رسم، نزدیک می شود سیستم تاچ، خودبخود غیر فعال می گردد. گرچه وکوم اولین سازنده قلم نوری در جهان است (از سال ۱۹۸۳) اما به علت گرانی زیاد قیمت، برای کاربردهای عمومی‌تر (مانند اتوماسیون اداری یا آموزش از راه دور) می‌توان از قلم‌هایی با قیمت ارزان‌تر با حفظ کیفیت مطلوب، استفاده کرد که برای این نوع کاربردها، دارای دوام و کیفیت مناسب باشند.

قلم نوری به نام پی اکتیو یا XP Pen قلم مناسبی با قیمت ارزان‌تر است که ضمن داشتن صرفه اقتصادی، می‌تواند در انتخاب ابزار مناسب برای کاربردهای اداری و آموزشی و گرافیکی، مورد توجه قرار گیرد.