قلم نوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
HypertextEditingSystemConsoleBrownUniv1969.jpg

قلم نوری یکی از ابزارهای نوین ورود اطلاعات (input device) به رایانه است که پس از صفحه‌کلید (Keyboard) و موشواره (Mouse) برحسب نیاز و برای کاربردهای خاص به وجود آمده است و ابزاری بسیار تکامل یافته تر و مجهزتر از ماوس است. قلم نوری به لحاظ شکل ارگونومیکی خود خیلی راحت تر از ماوس بین انگشتان دست جای می‌گیرد و برعکس ماوس، حساس به فشار است که این مزیت‌ها باعث می‌شود تا قلم نوری ابزار بسیار مناسبی برای کاربردهایی چون گرافیک، انیمیشن، طراحی صنعتی، آموزش الکترونیکی، اتوماسیون اداری و غیره باشد. اغلب در بدنه قلم‌های نوری کلیدهایی هست که عمل کلیدهای کلیک راست و کلیک چپ ماوس را انجام می‌دهند به ترتیبی که نیاز کاربر به استفاده از ماوس را به کلی مرتفع می کند.

تاریخچه[ویرایش]

اولین قلم نوری در حدود سال 1955 به عنوان بخشی از پروژه گردباد در MIT ساخته شد. در سال 1960 قلم های نوری در ترمینال های گرافیکی نظیر IBM 2250 و همچنین برای ترمینال فقط متنی IBM 3270 در دسترس بودند . قلم نوری در اوایل سال 1980 استفاده می شد . قلم های نوری برای استفاده در Fairlight CMI و BBC Micro شناخته می شدند که با کارت های گرافیک CGA , HGC سازگار بودند و برخی از کارت های گرافیک EGA نیز یک کانکتور برای قلم نوری داشتند . حنی به تعدادی از محصولات مصرف کننده نیز قلم نوری داده شده بود محصولاتی همانند کامپیوتر های خانواده Thomson MO5 و همچنین کامپیوتر های خانگی Atari 8-Bit و Commodore 8-bit به خاطر اینکه کاربر مجبور بود برای استفاده از قلم نوری دستش را جلوی صفحه برای مدت زمان زیادی نگه دارد یا از یک میز استفاده کند که به صفحه نمایش شیب می داد , قلم نوری به عنوان یک دستگاه ورودی رایج کاربردش را از دست داد .

کاربرد[ویرایش]

قلم نوری بیشتر برای مصارف طراحی، گرافیک و اتوماسیون اداری استفاده می‌شود. با عمومیت یافتن اتوماسیون اداری، کاربرد قلم نوری در این حوزه نیز مرتبا" رو به افزایش است. آموزش مجازی (از راه دور)، کاربرد قلم‌های نوری را جهت برقراری ارتباط بین استاد و دانشجویان ضروری ساخته‌است. همچنین برای تهیهٔ کلیپ‌های آموزشی در e-learning کاربرد گسترده دارد. مورد مصرف مهم دیگر این قلم‌ها، کاربرد گسترده آن‌ها در تولید بازی‌های رایانه‌ای است. بعضی از مدل های قلم های نوری از نظر سازگاری با سیستم های عامل مختلف محدودیت دارند مثلا" با تحت سیستم ویندوز XP کار نمی کنند.

مزیت‌های قلم نوری در مقایسه با ماوس[ویرایش]

یکی از مهم‌ترین برتری و مزیت قلم نوری نسبت به ماوس آن است که نوک قلم نوری حساس به فشار است یعنی در یک برنامه گرافیکی مانند کورل دراو و یا فوتوشاپ هر قدر نوک قلم را بیشتر به صفحه فشار دهید، خطی که رسم می‌کند پررنگ تر و ضخیم‌تر می‌شود، درحالی‌که ماوس فاقد حساسیت به فشار است و خطوط رسم شده توسط ماوس دارای ضخامت یکنواخت است که محدودیت بزرگی در خلق آثار هنری توسط ماوس است. همچنین شکل و فرم ارگونومیکی قلم باعث تسلط و دقت بیشتر دست انسان نسبت به شکل غیر متعارف ماوس است.

در گذشته، قلم‌های نوری، ۵۱۲ مرحله فشار را تشخیص می‌دادند اما اکنون مدل‌هایی عرضه شده که ۱۰۲۴ مرحله یا 2048 مرحله را شناسایی می‌کنند.


انواع[ویرایش]

قلم نوری دارای انواع مختلفی است که هر یک برای کاربرد خاصی مناسب است. صفحات قلم نوری دارای سایزهای کوچک و بزرگ بوده و حساسیت به فشار و وضوح (رزولوشن) آنها با یکدیگر متفاوت است.

بعضی از قلم‌های نوری روی یک صفحه به‌نام لوح (به انگلیسی: Tablet) فعال می‌شوند (چیزی شبیه به ماوس پد) ولی انواع گرانتر آن، مستقیماً" روی صفحه مانیتور می‌نویسند. سایز مانیتورها می‌تواند از ۱۰ تا ۲۴ اینچ باشد. حسن عمده مانیتورهای قلمی آن است که کاربر در همان جایی می‌نویسد که نتیجه کار را هم، مشاهده می‌کند. رزولوشن قلم‌های نوری هم، هر روز در حال بهبود و افزایش است و از ۱۰۰۰ نقطه در اینچ (dpi یا lpi) به ۲۰۰۰ و بیشتر رسیده‌است. اخیرا" بعضی از مدل های مانیتورهای قلمی (با سایز کوچک) به سیستم کامل پردازنده هم مجهز شده اند و به صورت یک سیستم کامل (تبلت) عرضه می شوند. در این سیستم ها، کاربر یک استودیوی کامل طراحی را بطور متحرک، همیشه و در هر جا همراه خود دارد. مثل تبلت Cintiq 13 Companion سینتیک 13.

نوعی از قلم های نوری هم به شکل دفتر یادداشت دیجیتالی هستند که مانند یک خودکار معمولی دارای نوک جوهری هستند و همزمان، هم روی سطح کاغذ معمولی می نویسند و هم کل دست نوشته را بطور دیجیتالی در حافظه داخلی دستگاه به شکل یک فایل گرافیکی ذخیره می کنند. این دفترهای یادداشت دیجیتالی که DigiMemo و ACECAD نامیده می شوند برای نوت برداری note taker استفاده شده و برای مصارفی چون اتوماسیون پزشکی در مطب و کلینیک و بیمارستان، کاربرد گسترده دارند و در بسیاری از مراکز درمانی پیشرفته (مانند بیمارستان بهمن) از دفتر یادداشت دیجیتالی DigiMemo A402 استفاده می کنند.

دفتر یادداشت دیجیتالی در اتوماسیون اداری نیز کاربرد وسیعی دارد.

نوع دیگر این ابزار مدرن قلم نوری وکوم WACOM است که برای امور تخصصی مانند گرافیک و انیمیشن استفاده می شوند.

قیمت WACOM[ویرایش]

علی رغم کیفیت و شهرت به علت گران بودن قیمت WACOM بعضی از کاربران از انواع ارزانتر چون قلم نوری P-Active استفاده می کنند. قیمت وکوم گاهی چند برایر قیمت سایر قلم های نوری است و برای کاربردهای ساده چون اتوماسیون اداری، علی رغم قیمت گزاف، مزیت خاصی ندارند.

امروزه، کلیه قلم‌های نوری، بدون سیم هستند که باعث سهولت استفاده از آنها می‌شود هر چند صفحه رسم یا تبلت‌ها، اکثراً توسط یک کابل، به پورت یواس‌بی، متصل می‌شود. مدلهایی هم هستند که دارای صفحه رسم بی‌سیم (بلوتوت) هستند. در این مدل‌ها، ارتباط بین تبلت و کامپیوتر از طریق امواج بی سیم بلوتوث تامین می‌شود.

تنوع قلم‌های نوری، زیاد است و با توجه به نوع استفاده و کاربرد آن، باید نوع خاصی را، انتخاب کرد.

اتوماسیون اداری[ویرایش]

اتوماسیون اداری با هدف ایجاد نظم، تسریع انجام امور، بهبود کیفیت و افزایش دقت در اکثر اداره ها و سازمان ها و شرکت های بخش دولتی و خصوصی رایج شده است. پس از آنکه اتوماسیون اداری، جایگزین سیستم قدیمی و سنتی شد لازم بود که ابزاری مانند قلم نوری هم جایگزین قلم و کاغذ معمولی شود تا امکان امضاء مطالب و همچنین پاراف کردن و حاشیه نویسی نامه ها هم مانند گذشته، در این سیستم مکانیزه جدید فراهم شود.

به منظور تامین فضای کافی برای نوشتن مطلبی در حاشیه نامه های اداری (در حد یک یا دو جمله کوتاه)، فضایی در اندازه A5 مورد نیاز است که به این منظور از قلم نوری Bamboo Fun Pen & Touch Medium استفاده می شود که هم فضای کافی برای پاراف نامه را دارد و هم با کلیه سیسنم های عامل مرسوم مانند انواع ویندوز XP و vista و 7 و 8 سازگار است.

گرچه برای کاربران و مدیران ارشد که نیاز به راحتی بیشتر دارند عموما" از مدل های مانیتوری مانند WACOM PL-720 استفاده می کنند چون در این مدل، با قلم بطور مستقیم روی مانیتور می نویسند و به این دلیل، کار کردن با این قلم ها، خیلی راحت تر و آسان تر است.

قلم نوری در حوزه سلامت و درمان[ویرایش]

استفاده از رایانه در مطب پزشکان، کلینیک ها، درمانگاه ها، و بیمارستان ها هم عمومیت یافته و بویژه برای ثبت سوابق بیماران مورد استفاده قرار می گیرد تا در طول دوره درمان، پزشک به راحتی از سوابق قبلی بیمار آگاه شود. به منظور ثبت شرح حال بیمار، داروهای تجویز شده، دستور آزمایش ها و رادیولوژی، از دفتر یادداشت دیجیتالی DigiMemo استفاده می شود چون در این نوع از قلم نوری، می توان با یک خودکار واقعی (با نوک جوهری) روی یک کاغذ کاملا" معمولی (مثلا" سر نسخه پزشک و یا دفترچه بیمه بیمار) نوشت که ضمن نوشته شدن کاغذ، کلیه دست نوشته ها بطور همزمان و دیجیتالی در نرم افزار مرکز درمانی هم ذخیره می شوند.

قلم های نوری وکوم WACOM با سیستم کامل پردازنده سینتیک Cintiq 13[ویرایش]

قلم های نوری به عنوان لوازم جانبی کامپیوتر، همواره نیاز به اتصال به کامپیوتر خارجی دارند (نوت بوک یا PC) اما اخیرا" قلم های نوری به بازار آمده است که بصورت تبلت هستند یعنی خودشان، مجهز به سیستم کامل پردازنده و حافظه و غیره می باشند و نیازی به اتصال به سیستم مجزای خارجی ندارند.

این تبلت های قلمی (که الزاما" گران قیمت هم هستند) در دو مدل Cintiq Companion Hybrid (با سیستم عامل آندروید) و Cintiq Companion2 (با سیستم عامل ویندوز 8) تولید شده اند. مزیت عمده این دو مدل جدید در این است که گرچه مستقل و تبلت کامل هستند اما در مواردی که کاربر برای استفاده از بعضی برنامه های خاص، نیاز به استفاده از سیستم های PC قدرتمند تری داشته باشد مانند قلم های نوری مانیتوری معمولی، قابل اتصال به کامپیوتر بیرونی هستند که در این حالت، سیستم پردازنده خودشان، غیر فعال می شود و از امکانات کامپیوتر قوی تر استفاده می کنند.

در گذشته، سیستم قدیمی Cintiq Companion، فاقد این قابلیت بود یعنی کاربر، مجبور بود به قدرت و قابلیت و امکانات ضعیف درونی آن سیستم، قناعت کند. به همین دلیل، سیستم Cintiq Companion از رده خارج شد و دو سیستم جدید ذکر شده در فوق، جایگزین آن گردیدند.

منبع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Light pen»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۴).