کرم ابریشم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Bombyx mori Caterpillar 30days 02.jpg

کرم ابریشم یا کرم پیله، که همان نوزاد پروانه است، از آن جهت اهمیت دارد که از آن ابریشم تهیه می‌شود.

رشد[ویرایش]

مراقبت ازکرم‌های نوزاد ابریشم :[۱] هنوز که عید نوروز نرسیده باید منتظر بیرون آمدن کرم‌های ابریشم از تخم باشیم ولی هنوز کارهایی مانده: «قبل از این که کرم‌های ابریشم ازتخم بیرون نیامده‌اند تخم‌ها را باید درون جعبه‌ای چهار گوش بگذاریم که مو قع تار کرم‌ها راحت پیله کنند درآن چند برگ توت سفید باشد و درآن جعبه را هم ببندیم چون اگر در جعبه را باز بگذاریم. امکان دارد برگ‌ها خشک شوند امّا تا آن روز تخمی باز نشده باشد.» بعد از این که چند روزی گذشت کم کم تخم‌ها درمی آیند. هر سه روز یک بار، با این که درجعبه بسته‌است شاید برگ‌ها خشک شوند اما چون کرم‌های نوزاد خیلی ریز هستند نمی‌شود برگ‌های توت را برداشت و برگ جدید گذاشت ما باید برگ‌های نو را روی برگ‌های خشک شده بگذاریم و کرم‌های ابریشم خودشان به روی برگ‌های جدید می‌روند. هیچ وقت برای جا به جایی کرم‌های ابریشم نوزاد از دستتان استفاده نکنید زیرا در نوزادی کرم‌های ابریشم مثل نخی نازک هستند و حتی تعجب نکنید که شاید رنگ آنان مشکی باشد هر وقت می‌خواهید کرم‌های ابریشم را جا به جا کنید می‌توانید از قلموهای نرم استفاده کنید. بعداز نوزادی کرم‌های ابریشم: بعد از نوزادی کرم‌های ابریشم موقعی است که دیگر رنگ آن‌ها تقریباً سفید شده‌است. (البته با استفاده از عمل پوست اندازی) کرم‌های ابریشم در این قسمت از زندگی شان بیشتر غذا می‌خورند و می‌توانید دیگر هفته‌ای پنج بار به آن‌ها غذا بدهید و حتماًَ اطمینان پیدا کنید که برگ‌ها مرطوب نیستند. وقتی عمرکرم‌های ابریشم به دو تا سه هفته رسید دیگر لازم نیست از قلمو استفاده کنیم چون کرم‌های ابریشم به راحتی می‌فهمند و به سرعت از روی برگ‌های کهنه و خشک شده به روی برگ‌های جدید و نو می‌روند برای آن که به نتیجهٔ بهتری برسید، پنج یا شش کرم ابریشم را در یک جعبه بگذارید. بنابراین به چند جعبهٔ اضا فه نیاز دارید. سعی کنید هر روز فضولات آن‌ها را از داخل جعبه خالی کنید. پوست اندازی کرم‌های ابریشم قبل از آن که کرم‌های ابریشم برای تنیدن تار آماده شوند ؛ در بدن آن‌ها تغییراتی دیده می‌شود. کرم‌های ابریشم وقتی رشد می‌کنند و بزرگ می‌شوند، پوست شان برایشان کوچک و تنگ می‌شود ؛ بنابر این از پوست قدیمی خود جدا می‌شوند و به این عمل پوست اندازی گفته می‌شود که معمولاً یک روز زمان می‌برد. وقتی موقع پوست اندازی می‌رسد، کرم‌های ابریشم دیگر غذا نمی‌خورند سر خود را بالا می‌گیرند تا زمانی که از پوست قدیمی خود بیرون بیایند. عادی است که بعضی از کرم‌های ابریشم در طی انجام دادن این عمل ازبین می‌روند. کرم‌های ابریشم قبل از آن که برای تنیدن تار آماده شوند ؛ چهار بار پوست می‌اندازند ؛ بار اوّل درشش روزگی، بار دوّم در دوازده روزگی، بار سوّم در هجده روزگی و بار چهارم در بیست و شش روزگی. نشانه‌های پوست اندازی در زیر گفته شده‌است:

  • رنگ پوست شان تیره تر می‌شود مخصوصاً قسمتی از سرشان.
  • قدّشان کوتاه تر می‌شود.
  • حرکت‌های زیادی نمی‌توانند بکنند.

تار تنیدن کرم‌های ابریشم موقعی که کرم‌های ابریشم پوست اندازی آخرشان را کردند و تقریباً نزدیک به پیله کردن شدند، غذایشان دیگر چند برابر می‌شود ؛ امّا وقتی کاملاً نزدیک به پیله کردن شدند دیگر غذا نمی‌خورند معمولاً وقتی عمر کرم‌های ابریشم به بیست روز می‌رسد، شروع به تنیدن تار به دور خود می‌کنند که به آن پیله می گویند ؛ بعضی حتّی زود تر از این زمان و شاید دیرتر از این زمان تنیدن تار را آغاز کنند. از نشانه‌های زیر می‌توانید بفهمید که چه وقت کرم‌های ابریشم برای تنیدن تار آماده شدند:

  • غذا نمی‌خورند.
  • قدّشان کوتاه تر می‌شود.
  • سرشان را در هوا تکان می‌دهند.
  • شاید هم از دها نشان مایعی به رنگ خارج شود.

در این زمان که کرم‌های ابریشم پیله می‌کنند اصلاً به هر نوعی آن‌ها را حرکت ندهید ؛ چون ممکن است تارها را نبینید و دستتان به آن‌ها بخورد و پیلهٔ کرم‌های ابریشم خراب شود ؛ شما می‌توانید در این زمان یعنی تقریباً در هجده روزگی، کرم‌های ابریشم را از هم دورکنید تا تارهای آنان به هم نچسبند ؛ می‌توانید برای این کار جعبه را با تکه‌های مقوایی به دو نیم و یا به سه قسمت تقسیم کنید. شاید کرم‌های ابریشم درچند جا پیله کنند ولی از آن جا دور شوند و به یک محلّ دیگر بروند این عمل طبیعی است تقریباً آنان می‌خواهند تار تنیدن را یاد بگیرند. مراحل ساخته شدن پیلهٔ کرم‌های ابریشم ۱. کرم‌های ابریشم به گوشهٔ جعبه یا محل دیگری که پیله کردن درآن جا برایشان آسان است می‌روند. ۲. ساختن پیله شروع می‌شود. پیله یک نخ ابریشمی بلند است. ۳. وقتی کرم‌های ابریشم در داخل پیله‌ای به شکل بیضی و به رنگ زرد یا سفید دیگر معلوم نیستند، ۲۴ ساعت گذشته‌است. ولی هنوز کرم‌های ابریشم در داخل این پیله بین ۴۸ تا ۷۲ ساعت تار می‌بندد. ۴. در دو تا سه روز آینده، کرم‌های ابریشم در داخل پیله به شفیره تبدیل می‌شوند. پروانهٔ کرم ابریشم : پس ازحدود ۲۰ روز شفیره‌ها به پروانه تبدیل شده و پیله را پاره کرده و از داخل آن بیرون می‌آیند. پروانه‌های نر و ماده را در داخل جعبه‌ای جدا از پیله هایشان بگذارید. پس از مدتی پروانه‌ها تخم گذاری می‌کنند و تخم هایشان سال آینده در می‌آیند و تبدیل به کرم ابریشم می‌شوند. معمولاً پروانه‌ها پس از دو هفته از بین می‌روند. بعضی می گویند که کرم‌های ابریشم به پروانه تبدیل می‌شوند و پروانهٔ آن‌ها پر می‌زند و می‌رود این حرف کاملاً اشتباه‌است چون پروانه‌های کرم ابریشم پر نمی‌زنند اگر هم پر بزنند کرم ابریشم نبوده‌اند. نگهداری از تخم‌های ابریشم: وقتی کرم‌های ابریشم تخم کردند، اگر لا به لای تخم هایشان تار دیده می‌شد حتماً باید آن‌ها را برداشت و کند تا موقعی که از تخم در می‌آیند لای تارها از بین نروند. بعد از این که تارها را از تخم‌ها جدا کردیم، همهٔ تخم‌ها را درون یک جعبهٔ کوچک می‌گذاریم (جعبه‌ای مثل جعبهٔ قرص، شیشه‌های عسل و...) و جعبه را باید داخل یخچال بگذاریم. جعبهٔ تخم‌ها از اوایل تابستان تا اول عید نوروز در یخچال می‌ماند. دقیقاً اول عید نوروز همهٔ تخم‌ها را روی برگ توت سفید می‌گذاریم...

ابریشم[ویرایش]

پیله از ۳۰۰ تا ۹۰۰ متر ابریشم اولیه تشکیل شده‌است. این الیاف بسیار نازک هستند. برای تهیهٔ حدود ۵۰۰ گرم ابریشم ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ پیله مورد نیاز است.

اگر به پیله اجازهٔ رشد بیشتر داده شود این حشره با ایجاد سوراخی خود را از آن خارج خواهد کرد و با این سوراخ پیله دیگر قابل استفاده نخواهد برای جلوگیری از این موضوع آن را در آب گرم می‌جوشانند. این عمل باعث مرگ نوزاد می‌شود.

ابریشم مصنوعی[ویرایش]

نوعی ابریشم که از الیاف مصنوعی ساخته شده و به دلیل شباهت زیاد ظاهرش به ابریشم طبیعی نام ابریشم مصنوعی را به خود اختصاص داده‌است. ابریشم اصل بسیار سنگین ونرم است هم چنین بسیاربراق است اماگران هم هست.

مکان نگهداری[ویرایش]

تصویری از یک تلنبار نوین از جنس فراورده‌های بتنی با پوشش سقفی حلبی در روستای خلیفه محله رودسر
کرم ابریشم.JPG

در شمال ایران، نوغانداران برای پرورش کرم ابریشم از مکانی به نام تلنبار استفاده می‌کنند.

نگارخانه[ویرایش]

== منابع ==

  1. --کتاب نگهداری از کرم‌های ابریشم
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کرم ابریشم موجود است.
  • ابریش‍م از کج‍ا می‌آید؛ ته‍ران: انتشارات شه‍ریاری، ۱۳۶۲؛ سری کت‍ابه‍ای آموزشی۶؛ شماره کتابشناسی ملی: م۶۲-۳۱۱۵
  • پروانه و کرم ابریش‍م/ نویس‍نده باری واتس؛ مت‍رجم پی‍مان خس‍روی سامانی مشخصات نشر: ته‍ران: دفت‍ر نش‍ر فرهن‍گ اسلامی، ۱۳۷۳. شماره کتابشناسی ملی: م۷۳-۴۸۲۵

* پرورش کرم ابریش‍م/ نویس‍نده ژوزفی‍ن کروسر؛ مت‍رجم مح‍مدحس‍ن فک‍ری؛ ویراست‍ار عل‍ی هم‍راه مشخصات نشر: ته‍ران: نش‍ر زلال، ۱۳۶۹. شماره کتابشناسی ملی: م۷۱-۵۱۴۱