گهواره (دالاهو)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از گهواره (شهر))
پرش به: ناوبری، جستجو
گهواره(زبان فارسی)
GAHVAREH.jpg
کشور  ایران
استان [[استان کرمانشاه|کرمانشاه]]
شهرستان [[شهرستان دالاهو|دالاهو]]
بخش گهواره
سال شهرشدن ۱۳۷۹/۰۳/۱۱[۱]
مردم
جمعیت ۵۱۴۲
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۴۲۸متر
میانگین دمای سالانه ۱۳٫۲۵ سانتیگراد
میانگین بارش سالانه ۳۳٫۵۴ میلیمتر[۲]
روزهای یخبندان سالانه 116[۳]
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی علی جلیلیان
شهردار مهندس کیومرث عبدی
تأسیس شهرداری ۱۳۸۰
ره‌آورد تنبور
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۳۴۳۷۴
شناسهٔ ملی خودرو  ایران29
به گهواره شهر ساز و سیب خوش آمدید-ساز زندگیتان کوک سیب سلامتیتان سرخ

گهواره (گهواره=فارسی-گاواره=اسم محلی-کردی) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران و یکی از دوشهر شهرستان دالاهو است. فاصله آن تا شهر کرمانشاه مرکز استان ۹۰کیلومتر می‌باشد و در تاریخ۱۳۷۹/۰۳/۱۱ از سوی وزارت کشور به شهر تبدیل شد. مردمان قلخانی این منطقه از (هفت ماله بان سیری ایوان) ایل کلهر ایوان غرب می‌باشند. گهواره مرکز بخش گهواره می‌باشد که بنا به آمار سال ۱۳۸۵ جمعیت کل بخش گهواره۲۰۷۸۶نفر می‌باشد

تابلو ورودی شهر گهواره

مذهب[ویرایش]

مردم این دیار از قدیم الایام دارای آیین اهل حق بوده‌اند

جمعیت گهواره[ویرایش]

بر طبق آمار رسمی مرکز امار ایران در سرشماری سال ۱۳۸۵ بخش گهواره با ۴۶۰۰خانوار دارای جمعیتی بالغ بر۲۰هزار نفر است که از این مقدار۱۰۰۱۵نفر مرد و۱۰۵۶۱نفر زن هستند.

رشد جمعیت در گهواره[ویرایش]

نمودار اماری رشد جمعیت شهر گهواره از مهر۷۰ تا ابان۹۰

بر اساس نتایج به دست آمده از نتایج مرکز امار ایران. جمعیت گهواره از مهرماه سال۱۳۷۰شمسی تا آبان۱۳۹۰ رشد نزولی داشته و جمعیت این شهر از۵۱۴۲نفر در مهر۷۲ به۴۶۱۹نفر در سال۹۰ کاهش یافته است؛ که از عمده دلایل آن می‌توان به نبود اشتغال و مهاجرات اهالی به شهرهای دیگر بوده است. در نمودار روبرو شاهد این کاهش هستیم.

جمعیت بیسواد و باسواد گهواره[ویرایش]

بر طبق اعلام مرکز امار ایران(۱۳۸۵) از۱۳۰۰۲نفر جمعیت باسواد بخش گهواره ۷۰۳۰نفر مرد و ۵۹۷۲نفر زن هستند و از۵۸۳۹بیسواد این بخش ۲۰۷۲نفر مرد و۳۷۶۷زن بودند.

جمعیت شهر گهواره از بین سی شهر استان کرمانشاه در رتبه شانزدهم بعد از بیستون و قبل از کوزران قرار دارد که۴۶۱۹ برآورد شده است.3

مشاغل و فعالیت مردم[ویرایش]

کشاورزی[ویرایش]

بخش کشاورزی یکی از مهمترین بخشهای فعالیت این شهر می‌باشد. اکثریت مردم ان کشاورز بوده و این شهر دارای باغات زیادی می‌باشد که عمدتاً سیب می‌باشد و دارای شهرت خاص خود است و نخود و گندم از محصولات عمده‌ای است که در زمینهای کشاورزی ان کشت می‌شود سیب گلاب و لبنانی عمده‌ترین نوع سیب موجود در گهواره می‌باشد. در خشکسالی‌های اخیر میزان باغ‌های گهواره به کمتر از نصف رسیده‌است؛ و هم اکنون دو سد بزرگ زمکان و آزادی در دست احداث می‌باشد

دستاورد و موسیقی[ویرایش]

گهواره مهد تنبور سازی با شهرت جهانیست. ساز «تنبور» قدیمی‌ترین ساز مضرابی ایران است که با توجه به نقوش سنگی به جا مانده، حکایت از قدمتی چند هزار ساله دارد. تنبور یکی از پرطرفدارترین و پرمخاطب‌ترین سازهای موسیقی نواحی ایران است و حوزه اصلی رواج این ساز استان کرمانشاه و دو منطقه صحنه و گهواره‌است. جذابیت این ساز، به دلیل ماهیت اجرای مقام‌ها و جنبه عرفانی و معنوی به تدریج پا را از دایره ایران فراتر برده و در اروپا و آمریکا نیز، به این ساز و اجرای آن توجه و رویکرد فراوان شده‌است. زبردست‌ترین استاد تنبورسازی آقای اسدالله فرمانی هم در این شهر اقامت دارند که تنبورهای دست سازه ایشان در موزه‌های بزرگ و معروف فرانسه جای دارند. گهواره همواره مسکن بزرگان تنبور نواز بوده‌است. سید محمود علوی، کاکی اله مراد حمیدی، استاد چنگیز فرمانی، استاد خسرو نظری، سید ولی حسینی، استاد طاهر یارویسی و سید تیمور مهرابی را از این میان می‌توان نام برد.

استاد طاهر یارویسی

زبان و لباس[ویرایش]

مردم شهر گهواره به زبان کردی تکلم می‌کنند و از نظر طبقه‌بندی سه‌گانه زبان کردی در رده گویشهای کردی جنوبی- کلهری قرار می‌گیرد و لباس مردم ان نیز کردی است.

مناطق کرد زبان و تقسیم‌بندی از لحاظ رده زبان

بافت شهر[ویرایش]

اکثر بافت شهر از لحاظ ساختمانی در قسمت سنتی آن واقع شده است؛ که ساختمانهای این نواحی متشکل از گل و چوبو سنگ و خشت است که به تدریج و با گذر زمان جای خود را به ساختمانهایی با مصالح و طرحهای جدید می‌دهند

نمایی از بافت قدیمی و سنتی شهر گهواره

بابااسکند و درخت دوازده امام[ویرایش]

یکی از درختان مقدس قدمگاه در این شهر، درخت «منزل باوه اسکندر» است. در قبرستان شهر گهواره، درخت «وزم» کهن‌سالی وجود دارد که مردم آن را منزل «باوه اسکندر» می‌نامند و آن را متبرک می‌دانند. ومردم با هزینهٔ خود، اطراف این درخت را دیوارکشی کرده‌اند و معمولاً در مناسبت‌های مختلف در آنجا مراسم برگزار می‌کنند درخت «منزل دوازه ایمام» نیز از درختان مقدس قدمگاه در استان کرمانشاه است. در شهر گهواره نزدیک جم خانه شهر، محلی وجود دارد که در آن، چنار کهن‌سالی وجود دارد که مردم به آن معتقدند و آن را مقدس می‌گمارند. مردم منطقه آنجا را قدمگاه یا منزل دوازده امام می‌دانند و بر این باورند که دوازده امام از آنجا عبور کرده‌اند. معمولاً مردم این مناطق زمانی که مراسم یا نذری داشته باشند، به این محل می‌آمدند و اغلب قربانی می‌کردند.

سراسر نمای شهر گهواره در روز بهمراه باغهای اطراف[ویرایش]

سراسرنمای شهر گهواره و باغ‌های اطراف

روستای تابعه[ویرایش]

از روستاهای تابعه شهر گهواره می‌توان به گوراجوب، سرآسیاب ، باباشاه احمد، چغابور، توکان، کچک بل، زوله، سراب سیدیعقوب، توتشامی، کنه رشید، دوشمیان، ویله، نیلک بریه خانی، زاوله، سرخک و.. نام برد

ویژگی طبیعی[ویرایش]

آب و هوا[ویرایش]

نقشه اقلیمی ایران. شهر گهواره در منطقه مدیترانه‌ای قرار گرفته‌است.

██ معتدل خزری بسیار مرطوب

██ معتدل خزری

██ مدیترانه‌ای با باران بهاره

██ مدیترانه‌ای

██ کوهستانی سرد

██ کوهستانی بسیار سرد

██ نیمه‌بیابانی سرد

██ نیمه‌بیابانی گرم

██ بیابانی خشک

██ بیابانی خشک گرم

██ خشک ساحلی گرم

██ خشک ساحلی

شهر گهواره از نظر آب و هوایی در منطقه مدیترانه‌ای قرار دارد ایستگاه هواشناسی گهواره که بصورت خودکار می باشدر در سال۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسیده است[۴]

بارندگی شهر گهواره[ویرایش]

نمودار دما و میزان بارندگی گهواره در سال ۱۳۹۲ در سالهای اخیر با وقوع خشکسالی در سطح کشور این شهر هم از این بلا در امان نمانده است و میزان بارندگی در آن بطور چشمگیری کاهش یافته است.

بیلبائو
نمودار آب و هوا (راهنما)
ژ ف م آ م ژ ژ آ س اُ ن د
 
 
۱۳
 
۱۴
۱۴−
 
 
۱۱
 
۲۱
۳−
 
 
۹٫۵
 
۱۷
۴−
 
 
۸٫۵
 
۲۱
۳
 
 
۱۰
 
۳۰
۱۱
 
 
۹٫۵
 
۴۱
۱۵
 
 
۱۰
 
۴۱
۱۵
 
 
۹٫۵
 
۳۹
۱۴
 
 
۱۰
 
۳۴
۱
 
 
۱۰
 
۲۵
۱
 
 
۱۱
 
۱۶
۹−
 
 
۱۱
 
۱۱
۹−
میانگین بالاترین و پایین ترین دما به مقیاس سانتیگراد
بارندگی به مقیاس میلی‌متر
منبع: [۱]
Weather-rain-thunderstorm.svgآب و هوای گهوارهNuvola apps kweather.svg
ژانویه فوریه مارس آوریل مـــــه ژوئـن ژوئیـه اوت سپتامبر اکتبـر نوامبر دسامبر سـال
گرم‌ترین
۱۰٫۴ ۱۶٫۴ ۲۴ ۲۵ ۳۴٫۶ ۳۸ ۳۹ ۳۷ ۳۲ ۳۴ ۲۵٫۲ ۱۳ ۱۵
میانگین گرم‌ترین‌ها
۶٫۹ ۸٫۶ ۱۷٫۱ ۱۹٫۸ ۳۰٫۵ ۳۶ ۳۷٫۱ ۳۴٫۸ ۲۸٫۲ ۱۵٫۳ ۱۰٫۱ ۹٫۶ ۳۷٫۱
میانگین سردترین‌ها
-۳٫۹ -۳٫۴ ۲٫۸ ۷٫۴ ۱۲٫۲ ۱۴٫۶ ۱۷٫۲ ۱۵٫۱ ۸٫۶ ۱٫۴ -۴٫۴ -۳٫۸ ۱۰
سردترین
-۱۰٫۲ -۹٫۲ -۲٫۶ ۵٫۲ ۸٫۲ ۱۲ ۱۴ ۱۲ -۸٫۲ -۸٫۲ -۲۷


منبع: درگاه ملی آمار[۵]

رودخانه‌ها[ویرایش]

مهمترین رودخانه‌ای که از این شهر می‌گذرد که جزء بزرگترین رودخانه‌های غرب می‌باشد زمکان نام دارد که پس از عبور از جوانرود و پاوه در جهت جنوب شرقی به شمال غربی از کشور خارج شده و عراق می‌ریزد و در خاک عراق به رودخانه سیروان می‌پیوندند[۶] و هم اکنون مشغول احداث سد روی ان می‌باشند که این کار باعث به زیر اب رفتن روستاهای اطراف شده‌است و دو سد آزادی و زمکان روی آن ساخته می‌شود.

رودخانه زمکان در کنار باغهای گهواره

کوه‌های گهواره[ویرایش]

ناحیه چین‌های زاگرس

گهواره در میان رشته کوه‌های زاگرس قرار دارد که در غرب و جنوب ایران امتداد دارد؛ که حاصل از برخورد دو صفحه تکتونیکی اوراسیا و عربستان است.

از کوه‌های معروف این شهر هم می‌توان به قلعه قاضی-بزهو (بزه هو)-تاشکو نام برد اطراف این شهر همانند دهانه آتشفشان می‌باشد بطوریکه شهر میان کوهستان محاصره شدهاست. عمده پوشش این کوه‌ها را جنگلهای بلوط تشکیل می‌دهند

Panorama of city with mixture of five to ten story buildings
نمایی از کوه بزه هو شهر گهواره
Panorama of city with mixture of five to ten story buildings
نمایی از کوه قُته بالیله شهر گهواره

مراتع و جنگلداری[ویرایش]

بخش گهواره با ۷۷۲۵۰ هکتار جنگل و ۱۶۷۲۵ هکتار مرتع یکی از بخش‌های غنی از منابع طبیعی در استان کرمانشاه و مرکز اصلی طرح صیانت از جنگل‌های زاگرس در استان کرمانشاه است که نشاندهنده غنی بودن منطقه گهواره از منابع طبیعی است

نمایی از باغهای اطراف و ناهمواری‌های اطراف -کوه قلعه قاضی

زلزله[ویرایش]

مقایسهٔ نسبی میزان خطر زمین‌لرزه در نقاط مختلف ایران؛ نقاط سرخ‌تر نقاطی هستند که شتاب حداکثر جنبش زمین در آن‌ها بیش‌تر است.

استان کرمانشاه یکی از استان‌های زلزله خیز ایران بشمار می‌رود. بنابر امار شبکه لرزه‌نگاری استان کرمانشاه، گهواره یکی از نقاطیست که بیشترین میزان لرزه در ان به ثبت رسیده است[۷] که بیشتر این زلزله تنها با تجهیزات لرزه‌نگاری قابل تشخیص بوده است. در سال ۱۳۸۷ بیشترین زلزله در استان کرمانشاه در اطراف گهواره رخ داده‌است که بنا به گزارش شبکه لرزه‌نگاری استان کرمانشاه تعداد ان ۲۳ مورد بوده‌است

جمخانه[ویرایش]

مردم این شهر در محلی به اسم جمخانه گرد هم می‌ایند و مراسم و تجمعات خود را در ان انجام می‌دهند و از اماکن مقدس این آیین بشمار می‌رود

جم خانه اهل حق گهواره

بزرگان و افتخارات[ویرایش]

علاوه بر موارد ذکر شده در مطالب فوق گهواره جایگاه بزرگانی چون:

  • غلامرضا رشید یاسمی(نویسنده,مورخ,شاعر معاصر,مترجم واستاد سابق دانشگاه تهران) پدر سیامک یاسمی و شاپور یاسمی (گارگردان و فیلمسازان مطرح قبل انقلاب که دارای استودیو فیلمسازی بودند -همسر دلکش (خواننده) هست.
  • علی اکبر مرادی معلم ، مقام‌دان، مقام‌خوان، آهنگساز، خواننده و نوازندۀ صاحب سبک تنبور است
  • اسدالله فرمانی-به جرات می‌توان گفت که زبردست ترین[۸] و نامی‌ترین سازنده تنبور می‌باشد؛ و هم اکنون در شهر گهواره در کارگاه خانوادگی خود مشغول به ساخت تنبورهایی با کیفیت می‌باشد چنانچه آوازه این هنر ارزشمند ایشان فراتر از مرزها رفته و تنبورهای ساخته شده بدست ایشان هم اکنون در بسیاری از موزهای اروپایی از جمله فرانسه جای خوش کرده است.
استاد علی اکبر مرادی
غلامرضا رشید یاسمی
استاداسدالله فرمانی

اماکن سطح شهر[ویرایش]

درختکهنسالی در گهواره
ردیف مکان مهمترین‌ها
۱ پارک ها پارک کوهستان
لاله

۲ قبرستان ها بالاجوب
بابا اسکندر
کاکی‌ها
۳ مراکز فرهنگی کتابخانه عمومی نور گهواره
کانون پرورش فکری کودکان
۴ میدان ها میدان امام علی
میدان ولایت
۵ مدارس و مهدها مدرسه ابتدایی استاد شهریار (قدیمی‌ترین)
دبستان ابتدایی راه دانش
دبستان ابتدایی شهید دستغیب
مدرسه راهنمایی دخترانه بنت الهدی
مدرسه راهنمایی پسرانه شهید بهشتی
دبیرستان دخترانه حجاب
دبیرستان پسرانه امام علی
دبیرستان پسرانه امام خمینی
مدرسه شبانه‌روزی
مهدکودک شهید رجایی
۶ مساجد مسجد امیرالمؤمنین گهواره

۷ بانکها و موسسات مالی بانک ملی گهواره
بانک ملت گهواره
بانک کشاورزی گهواره
پست بانک گهواره
۸ اماکن مقدس بابااسکندر
درخت دوازده امام
۹ ارگانهای نظامی پاسگاه انتظامی گهواره
سپاه گهواره
۱۰ مراکز بهداشتی مرکز بهداشت گهواره
درمانگاه گهواره
۱۱ اماکن قضایی شورای حل اختلاف گهواره
۱۲ ادارات دولتی اداره گاز گهواره
اداره برق گهواره
اداره آب گهواره
اداره آموزش و پرورش گهواره
تربیت بدنی گهواره
اداره منابع طبیعی گهواره
اداره پست گهواره
مخابرات گهواره
اداره جنگلداری و مراتع گهواره
۱۳ ورزشی هیئت کوهنوردی گهواره

مدارس[ویرایش]

ازمهمترین مدارس هم می‌توان به دبستان استاد شهریار که هم اکنون ساختمان اصلی ان تخریب شده است-(قدیمی‌ترین)۱۷ شهریور-راه دانش-شهید دستقیب- بنت الهدی- دبیرستان دخترانه حجاب -دبیرستان امام خمینی-امام علی و شبانه‌روزی اشاره کرد

میدان‌های شهر[ویرایش]

شهر گهواره دارای دو میدان است که در ابتدا و انتهای شهر قرار دارد میدان ورودی که امام علی نام دارد؛ و میدان دوم هم که در انتهای شهر قرار دارد به روستاهایی مثله توت شامی و بابا شاه آمد و... راه دارد

میدان امام علی شهر گهواره-میدان ورودی شهر

مناطق و محلات[ویرایش]

-از مهمترین محلات این شهر می‌توان به باندومان محله بنیاد شهید-کانی زاله-گا کش و... اشاره کرد در گهواره به علت وسعت باغات این شهر آنهارا به محلات جداگانه‌ای تبدیل کرده‌اند

باغ‌های گهواره[ویرایش]

گستره باغهای گهواره به قدری است که آنها را به محلات مختلف تقسیم‌بندی نموده‌اند از جمله"بان کولمانان. ذغال سنگ-زلناو-دیمانی و...

سیب گهواره در تابستان۱۳۹۳
محصولات باغی شهر گهواره تابستان۹۳

موقعیت و فاصله تا دیگر نقاط[ویرایش]

فاصله شهر گهواره با مرکز شهرستان دالاهو (کرندغرب) ۳۷٫۹کیلومتر و با مر کز استان (کرمانشاه) از مسیر اسلام‌آباد غرب ۹۶ کیلومتر و از مسیر کوزران۸۴٫۴ کیلومتر کیلومتر می‌باشد همچنین فاصله این شهر تا پایتخت (تهران)۵۸۷ کیلومتر می‌باشد.

فاصله تا مراکز استان‌ها[ویرایش]

فاصله شهر گهواره با مراکز استان‌های کشور بر حسب کیلومتر در نقشه زیر قابل استفاده می‌باشد؛ که کمترین فاصله این شهر با مراکز استان‌ها با شهر کرمانشاه می‌باشد که ۸۴ کیلومتر ثبت شده است و بیشترین مسافت مربوط به شهر زاهدان با ۱۸۸۲ کیلومتر می‌باشد

Iran location map.svg
Iran location map.svg
یزد
1011
قم
522

فاصله تا مراکز شهرستان‌ها[ویرایش]

شهر مقصد مسافت
کرند غرب ۳۷٫۹کیلومتر
اسلام‌آباد غرب ۴۵٫۶کیلومتر
جوانرود ۷۳٫۵کیلومتر
هرسین ۱۵۲کیلومتر
سنقر ۱۹۰کیلومتر
صحنه ۱۶۲کیلومتر
سرپل ذهاب ۸۲٫۲کیلومتر
پاوه ۱۲۱کیلومتر
روانسر ۶۴٫۸کیلومتر
گیلانغرب ۱۳۵کیلومتر
قصرشیرین ۱۷۳کیلومتر
تازه آباد ۱۰۱کیلومتر
کنگاور ۱۹۳کیلومتر

موقعیت[ویرایش]

تغییر پیش شماره شهر گهواره[ویرایش]

همزمان با هم کدسازی تلفنهای کشور و استان کرمانشاه کد شهر گهواره از ۰۸۳۵۵۸۴ به۰۸۳۴۳۷۴ تغییر کرد-لازم است ذکر شود که اهالی گهواره و دیگر نقاط استان کرمانشاه برای تماس باهم نیازی به گرفتن کد جدیداستان کرمانشاه۰۸۳ ندارند و برای تماس به شهر گهواره با اضافه کردن۴۳۷۴به ابتدای شماره‌های قدیمی امکان برقراری ارتیاط میسر می‌باشد و تنها هموطنان خارج از استان کرمانشاه نیازمند استفاده از کدو پی شماره جدید هستند(۰۸۳۴۳۷۴)

نگارخانه گهواره[ویرایش]

گورستان‌ها و آرامستان‌های گهواره[ویرایش]

اطراف شهر گهواره دارای گورستان‌های مختلفی است. از جمله بابا اسکندر. بالاجوب. آرامستان کاکی‌ها و... قرار دارد تمام آرامستان‌های مذکور بصورت سنتی می‌باشند.

نمایی از گورستان بالاجوب در شهر گهواره

اطلاعات بیشتر[ویرایش]

برای اطلاعات بیشتر در مورد این منطقه می‌توانید به کتاب "نگین سبز زاگرس (گهواره)" نویسنده: نعمت خدایاری ناشر:انتشارات طاق بستان مراجعه نمایید.

منابع[ویرایش]

بختیاری، سعید. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. چاپ یکم. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خورشیدی. شابک: ‎۹۶۴-۳۴۲-۱۶۵–۱‏. 

«[گهواره» کرمانشاه؛ مهد تنبورسازی با شهرتی جهانی]گهواره مهد تنبورسازی با شهرت جهانی