جوانرود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جوانرود
جوانڕۆ ـ قه‌ڵا
جوانرود.png
کشور  ایران
استان کرمانشاه
نام(های) دیگر قلعه جوانرود
نام(های) قدیمی جوانرو
سال شهرشدن ۱۳۳۹[۱]
مردم
جمعیت ۵۴٬۳۵۴ نفر (۱۳۹۵)[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۳۳۹ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه ۶۰۰ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ۴۵ روز
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۳
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۲۹ ل

جَوانرود نام قدیم منطقه‌ای؛ متشکل از شهرستان‌های کنونی جوانرود (قلعه جوانرود)، پاوه، ثلاث باباجانی و بخش‌های از روانسر در استان کرمانشاه می‌باشد. با اضافه شدن بخش‌هایی از اورامان لهون به مرکزیت شهر نوسود در تقسیمات کشوری زمان پهلوی دوم، در مجموع این منطقه اورامانات خوانده می‌شد. امروزه جَوانرود نام شهری در استان کرمانشاه و مرکز شهرستان جوانرود است.جوانرود سومین شهر پر جمعیت استان پس از شهرهای کرمانشاه و اسلام آباد غرب است مردم جوانرود کرد هستند و با گویش جافی سخن می‌گویند.[۳] جوانرود از شمال به اورامان لهون و پل دو آب، از جنوب به شهرستان سرپل ذهاب و از شرق به کرمانشاه و از غرب به خاک عراق متصل است. زبان مردم این منطقه کُردی (سورانی با گویش جافی) است. از لحاظ موقعیت جغرافیایی این شهر در مرکز منطقه اورامانات و در بین سه شهرستان پاوه، ثلاث باباجانی و روانسر محصور می‌باشد.

پیشینه تاریخی[ویرایش]

نام جوانرود برگرفته از قلعه‌های حکومتی متعددی است که در این منطقه در چند قرن اخیر توسط حکومت‌ها بنا نهاده شده‌است. آثار و شواهد مکتوب بدست آمده در منطقه تاریخ و قدمت جوانرود و نامش را به بیش از ۷۰۰ سال می‌رسانند. حمدالله مستوفی در کتاب خویش از این منطقه با نام «الانی» یاد می‌کند.

محمدبیگ یکی از کُردهای جوانرود

حکومت جوانرود که جزء بلوک هجده‌گانه سنندج است[۴] و آیت‌الله مردوخ کردستانی در کتاب خود بلوک جوانرود را متشکل از قریه آباد پاوه و نیز قلعه جوانرود و محال روانسر ذکر می‌کند بیشتر در دست والیان اردلان بوده اما حاکمان اصلی جوانرود که مشروعیت خود را از عامه مردم می‌گرفتند سید احمد بیگ جاف و فرزندان وی بوده‌اند. پس از او رستم بیگ وکیل بنا بر وصیت پدر سید احمدبیگ و نظر ریش‌سفیدان مسئولیت رهبری ایل را برعهده گرفت. بعد از او اولاد ارشد وی به این مقام می‌رسیدند. این یاسای ایلی با فوت محمد بیگ وکیل در سال ۱۳۶۳ ه‍.ش به پایان رسید. ایل غالب در جوانرود همواره جافها، به سرکردگی بیگ زادگان جوانرودی بوده‌اند.[۵]

اماکن دیدنی و تاریخی[ویرایش]

غار کاوات[ویرایش]

غار کاوات از جمله غارهای آبخوان کارستیک، دیدنی و معروف استان کرمانشاه و شهرستان جوانرود است که در سلسله کوه‌های شاهو در شمال دره باصفای قوری قلعه روستای شبانکاره از توابع جوانرود واقع شده که یکی از دو منبع اصلی آب شرب شهر جوانرود و روستاهای اطراف آن می‌باشد افزودنی است که درب غار کاوات به دلیل جلوگیری از ورود آلودگی‌های احتمالی، پلمب می‌باشد و در حال حاضر دیدن فضای داخلی غار برای گردشگران امکان‌پذیر نیست از دیدگاه ژئومورفولوژی برای توریسم ژئو یا همان ژئو توریسم جایگاه مناسبی می‌باشد. قدمت این غار که از آهک «تروراسیک» و”کرتاسه” تشکیل شده و به ۶۵ میلیون سال قبل و به دوره دوم زمین‌شناسی بازمی‌گردد. دهانه غار در ارتفاع ۱۶۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد. در انتهای این محوطه بزرگ، شاخه اصلی غار، با دهانه کوچکتری شروع شده و از قسمت چپ شاخه اصلی، نهر کوچکی به اعماق سنگ‌ها فرو می‌ریزد. پس از ۴۰ متر پیشروی، برکه‌ای به طول ۱۵ متر و عمق ۷۰ سانتی‌متر وجود دارد که در بعضی جاها، عمق آن به ۵٫۱ می‌رسد. در این قسمت غار به دوشاخه تقسیم می‌شود.[۶]

روستای سفید برگ[ویرایش]

این روستا مرکز پرورش ماهی قزل آلا در استان کرمانشاه می‌باشد و در شهرستان جوانرود واقع شده‌است که همیشه پذیرای مهمان‌های زیادی از سراسر استان و ایران می‌باشد

آبشار روستای سیاران نهرآب[ویرایش]

آبشار سیاران نهرآب در روستای به همین نام حد فاصل بین شهرستان جوانرود و ثلاث باباجانی واقع شده‌است. آبشار در سه طبقه مجزا به ارتفاع تقریبی ۹۰ متر دارای رود دائمی می‌باشد که متأسفانه با بی مهری مسئولین مواجه شده‌است که می‌تواند مکانی مناسب برای جذب توریسم و ایجاد اشتغال برای مردم شهرستان بخصوص روستای نهرآب سیاران و روستاهای اطراف آن شود. پرونده:آبشار سیاران نهراب

دین و مذهب[ویرایش]

مردم شهرستان جوانرود مسلمان و اهل سنت هستند.از عالمان بزرگ این شهر ومنطقه میتوان از مولوی تایجوزی؛ ماموستا ملامجید موحدی؛ استاد سید محمد طاهر هاشمی علامه محمد امین کلاش؛ماموستا شیخ محمد سعید نقشبندی؛ماموستاسید رستم حسینی(امام جمعه موقت جوانرود تا سال۱۳۹۷)و....


منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۳۹۲.
  2. «جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». مرکز آمار ایران. ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۴.
  3. http://www.kurdishacademy.org/?q=ku-ar/node/215
  4. آیت الله شیخ محمد مردوخ کردستانی، کتاب: تاریخ مردوخ، (چاپ اول:1379، تهران: نشرکارنگ) صفحه300-302
  5. فاتح رشیدی رستمی: ناگفته‌های از تاریخ جوانرود
  6. آیت کریمی. مطالعه و تحلیل ویژگی‌های ژئومورفولوژیکی مؤثر در پایداری بستر شهر جوانرود http://parseh.modares.ac.ir/thesis.php?id=1115734&sid=1&slc_lang=fa
  • کریمی، آیت؛ ۱۳۹۱، مطالعه و تحلیل ویژگی‌های ژئومورفولوژیکی مؤثر در پایداری بستر شهر جوانرود با استفاده از داده ماهواره‌های کارتوست p5 و لندست؛ پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس تهران.
  • برزگر، صالح؛ ۱۳۸۲، بررسی تحولات شهر و شهرنشینی جوانرود با تأکید بر توسعه کالبدی از ابتدای پیدایش تا سال ۱۳۸۲؛ پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • حیدری، سامان؛ ۱۳۹۴، آثار بازارچه مرزی در تحولات فضایی شهر جوانرود، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
  • fallingrain