نودشه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۱۰′۵۸″ شمالی ۴۶°۱۵′۱۲″ شرقی / ۳۵.۱۸۲۶۸۶° شمالی ۴۶.۲۵۳۲۲۲° شرقی / 35.182686; 46.253222

نودشه
نۆدشە
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان کرمانشاه
شهرستان پاوه
سال شهرشدن ۱۳۲۲[۱]
مردم
مذهب سنی

نودشه شهری در نقطه صفر مرزی ایران و عراق، در ۱۵۰ کیلومتری شهر کرمانشاه و از توابع شهرستان پاوه یا اورامانات است. «نودشه» در میانه کوه‌هایی بلند، دره‌هایی عمیق و تنگ واقع شده و اطرافش را جنگل‌های بلوط، ون و درختان میوه و چشمه‌های زلال فراگرفته‌است. خانه‌هایش پله پله و به سمت کوه‌ها در اوج‌اند. این شهر و بعضی از آبادی‌های اطرافش در جنگ ایران و عراق توسط هواپیماهای عراق بمباران شیمیایی شد.[۲]

این شهر از شمال با مریوان و از سوی غرب با شهرهای شرقی کردستان عراق از جمله حلبچه و بیاره هم مرز است.

مردم نودشه به اورامی سخن می‌گویند که یکی از زبان‌های ایرانی شمال غربی است.

از آرامگاه‌های معروف منطقه نودشه می‌توان از آرامگاه پیر شالیار زرتشتی و آرامگاه سید عبیدالله برادر امام رضا ملقب به «کوسه هجیج» نام برد.

در منطقه نودشه همچنین تکیه‌ها و خانقاه‌های درویشی زیادی وجود دارد که در آنها آیین‌های سماع و تهلیله اجرا می‌گردد.

واژه «نودشه» به معنی «نودژ» یا «دژنو» است.

پوشش گیاهی[ویرایش]

پوشش گیاهی کوهستانهای اطراف شهر نودشه تابعی از پوشش گیاهی سلسله جبال زاگرس است. درختان بلوط ف زالزالک وحشی، بادان کوهی، گلابی وحشی، انجـــیر کوهی و پسته وحشی (ون) در این کوهها به وفور دیده می شونـد و منـظری زیبــا را بسان تابلویی رنگا رنگ به گردشگران عرضه می‌نماید

دین، زبان و فرهنگ[ویرایش]

دین شهروندان نودشه اسلام و پیرو مذهب شافعی که یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت است می‌باشد. شهروندان این شهر به زبان هورامی (اورامی) که یکی از شاخه‌های گروه زبان کردی است تکلم می‌نمایند. مردم نودشه به دلیل اسکان در منطقه‌ای زیبا و در عین حال کوهستانی و سخت مردمانی پرتلاش بوده و به دلیل وجود عالمان زیادی که ازدامان این شهر بر خاسته‌اند همواره به دارالعلم مشهور بوده است یکی از بزرگترین علمای این شهر علامه نودشی بوده است که در عصر خود به دلیل هوش و ذکاوت فراوانی که داشته است مفتی اعظم مناطق کردنشین بوده است این عالم ربانی علاوه بر فقه در ریاضیات و نجوم تبحری خارق العاده داشته است. امروزه نیز فرزندان علامه نودشی، جوانان پرتلاش شهر سالانه در رشته‌های مختلف دانشگاهی خوش می‌درخشند و به جرات می‌توان گفت کمتر خانواده‌ای در شهر نودشه یافت می‌شود که دو یا سه نفر از اعضای آن تحصیلات عالیه دانشگاهی آنهم در دانشگاههای معتبر کشوری نداشته باشند. یکی از ویژگیهای دیگر شهر نودشه این است که پرجمعیترین شهر اورامانی نشین جهان است که همه با زبان زیبای اورامی سخن می گویند.

خوراک و مناسبتها[ویرایش]

انواع غذاهای محلی و لذیذ در شهر نودشه توسط زنان کد بانوی شهر تهیه می‌شوند. یاپراخ یا دلمه برگ مو، ترخینه محلی، کیلانه، کلوچه فرحی، آش گیاهان کوهستانی شامل چندین گیاه غنی از ویتامین و املاح معدنی، ابگوشت و.... از غذاهای محلی نودشه می‌باشد. شهروندان نودشه همچون سایر مسلمانان اعیاد دینی از جمله عید فطر، عید قربان و میلاد حضرت رسول (ص) را ارج می‌نهند وآداب و رسوم این ایام را به طرز زیبایی به جا می‌آورند یکی از مراسم‌های ایام عید فطر و قربان که در کل منطقه وشاید همه دنیا منحصربه‌فرد می‌باشد تهیه کباب در شامگاه روز عرفه قربان و رمضان است در این روزها دهها راس دام ذبح شده و تمامی شهروندان در شامگاه با روشن نمودن آتش در پشت بامهای خود کباب گوشت میل می‌نمایند در این روزها به دلیل ذبح گوشت توسط خیرین به صورت صدقه هیچ خانواده‌ای بدون گوشت نبوده و این رسم توسط همه شهروندان زنده نگه داشته می‌شود. همچون سایر مناطق ایران زمین شهروندان نودشه عید باستانی نوروز را به شادی و سرور می‌نشینند در این خصوص نیز باز شهروندان نودشه رسمی مختص خود دارند که از پیشینیان خود به ارث برده‌اند در حالی که سایر مردم ایران در روز چهارشنبه سوری آتش روشن می‌کنند شهروندان نودشه همچون رسم کهن و باستان در ساعات پایانی آخرین روز اسفند آتش روشن نموده و بدینصورت غم و سختیهای سال پیش را با امید به روشنایی در فردای سال نو خاکستر می‌نمایند

صنایع دستی و سوغات[ویرایش]

یکی از زیباترین و منحصربه‌فرد ترین صنایع دستی شهر نودشه ساخت زیر گیوه و گیوه بافی( به زبان محلی؛ کڵاش) است. مردان هنرمند این دیار کهن در ساخت زیر گیوه‌های عالی متبحر می‌باشند. پس از آن که زیر گیوه ساخته و تهیه گردید زنان شهر نودشه با دستان و انگشتان هنرمند خویش ماهرانه صدها گره را در کنار هم می‌چینند تا سر انجام یکی از بهترین پا افزارهای جهان را تولید نمایند.

شهر نودشه تنها شهری است که اکثریت قریب به اتفاق زنان و دختران آن گیوه بافی را فراگرفته‌اند چه بسیار دختران و زنانی که تحصیلات عالیه را گذرانده‌اند ولی در اوقات فراغت گیوه بافی می‌نمایند و هنر آفرینی می‌کنند. به جرات می‌توان گفت ساخت زیر گیوه و گیوه بافی آنها در سطحی عالی با تولید بسیار مرغوب فقط مختص شهر نودشه است. سوغات شهر علاوه بر صنایع دستی شامل انواع میوه‌های تابستانی و پاییزی اعم از انگور نوع بسیار مرغوب دیمی، گردو، انار، توت و انجیر می‌باشد.

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. http://www.chemical-victims.com/HomePage.aspx?TabID=4001&Site=chemical&Lang=fa-IR

پیوند به بیرون[ویرایش]