شکارگاه خسرو پرویز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۲۲′۳۹″ شمالی ۴۷°۰۷′۳۸″ شرقی / ۳۴.۳۷۷۴۴۶° شمالی ۴۷.۱۲۷۳۵۷° شرقی / 34.377446; 47.127357

شکارگاه خسرو پرویز در کاوش های باستان شناسی در سال ۸۸. پل صیادشیرازی در تصویر مشاهده می‌شود.

شکارگاه خسرو پرویز (تپه مراد حاصل) از آثار باستانی ایران در شمال شهر کرمانشاه و پایین تر از تاق بستان قرار دارد. چنین پنداشته‌شده که این مکان شکارگاهی مربوط به دوران پادشاهی خسرو پرویز، و تنها شکارگاه بازمانده از دوران ساسانیان باشد.[۱]

گمانه‌زنی و کاوش[ویرایش]

فصل اول کاوش[ویرایش]

تاکنون دو فصل کاوش در شکارگاه خسروپرویز انجام شده‌است. فصل نخست کاوش با تقاضای سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران در اردیبشهت و خرداد ۱۳۸۸ توسط تیمی ۱۲ نفره به سرپرستی مهدی رهبر صورت گرفت.[۲]

در این فصل از کاوش‌ها، نقشۀ محوطه، ابعاد خشت‌ها و ساختار داخلی و کاربری آن مشخص شده و بخشی از دیواره از زیر خاک بیرون آورده‌شد. همچنین تلاش شد تا ابعاد واقعی و وضعیت واقعی آن مرمت و بازسازی شود.[۳] با این حال بارش باران در آبان ۱۳۸۸ سبب شد تا بخش‌هایی از مرمت‌های انجام‌شده فروبریزد.[۴]

فصل دوم کاوش[ویرایش]

فصل دوم کاوش به خاطر مسئله عبور قطار شهری کرمانشاه از محدودۀ شکارگاه با دستور استانداری کرمانشاه در خرداد ۱۳۸۸ صورت گرفت. در فصل دوم کاوش مشخص شد که برخلاف تصور قبلی این مکان صرفاً یک شکارگاه معمولی نبوده، بلکه محل احداث شهری بزرگ در دوران اشکانیان بوده‌است. دیوارهای بلند محافظ این شهر به قطر ۱۴/۶۰ متر و نیز خندق‌هایی در اطراف آن کشف شد. مشخص شد که بعدها در دوران ساسانیان از این محدودۀ محصور به عنوان شکارگاه استفاده شده‌است. همچنین چرخشت‌هایی در این کاوش کشف شد که از آن به عنوان کارگاه‌های شراب سازی در دوران تاریخی استفاده می‌شده‌است.[۲]

آسیب‌ها[ویرایش]

عبور بلوار طاق‌بستان[ویرایش]

در گذشته بلوار طاق‌بستان که ساخت آن از دهۀ ۱۳۳۰ آغاز شد و در سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۲ به اتمام رسید، با گذر از درون شکارگاه آن را به دو نیم تقسیم و در آن شکاف ایجاد کرد و بخش عظیمی از تپۀ باستانی را نابود کرد.[۵]

پل صیاد شیرازی[ویرایش]

ساخت پل صیاد شیرازی به عنوان بخشی از مسیر بزرگراه صیاد شیرازی، بخشی از محوطۀ شکارگاه را نابود کرد. این پل با کمترین فاصله از محوطۀ باستانی، بر روی عرصۀ تاریخی و در حریم منظری درجه یک شکارگاه ساخته‌شد و در سال ۱۳۸۴ به بهره‌برداری رسید. در جریان ساخت این پل سازمان میراث فرهنگی به دادگشتری شکایت کرد، اما دادگاه نهایتاً احداث آن را خلاف قانون ندانست و دستور به ادامۀ عملیات اجرایی صادرکرد. ساخت پل صیاد شیرازی علاوه بر آسیب به حریم منظری و فضای تاریخی شکارگاه، ثبت جهانی مجموعۀ طاق‌بستان در فهرست آثار یونسکو را نیز با تهدید مواجه کرد.[۵]

حوزۀ علمیۀ امام خمینی[ویرایش]

ساخت حوزۀ علمیۀ امام خمینی در حریم شکارگاه خسروپرویز از سال ۱۳۷۷ آغاز شد.[۶] محمدحسین زرندی نمایندۀ وقت ولی فقیه در استان کرمانشاه و امام جمعۀ کرمانشاه ۱۷ هکتار زمین در این محوطه خریداری کرده‌بود و از سال ۱۳۷۷ اقدام به ساخت یک حوزۀ بزرگ علمیه در آن نمود.[۷] حوزۀ علمیۀ امام خمینی در سال ۱۳۸۳ به بهره‌برداری رسید و بخش عظیمی از محوطۀ باستانی شکارگاه خسروپرویز را از بین برد.[۸]

عبور قطار شهری[ویرایش]

در طرح قطار شهری کرمانشاه نیز که عملیات ساخت ان از سال ۱۳۹۰ آغاز شده‌است، قرار است ستون‌های قطار از درون محوطه و کنار تپه عبور کند. مهدی رهبر باستان‌شناس و کاوشگر نسبت به عواقب و خطرات این مسئله هشدار داده و با آن مخالفت کرده‌است.[۲]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. انجمن مهرازی ایران بازدید در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۰
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ خبرگزاری کُردپرس، اهمیت شکارگاه خسروپرویز بیش از حد تصور است/ به هیچ وجه با عبور منوریل از شکارگاه موافق نیستم ، نوشته‌شده در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴.
  3. جام جم آنلاین، شکارگاه خسرو پرويز جان گرفت، نوشته‌شده در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸؛ بازدید در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴.
  4. خبرگزاری مهر، بخشی از دیوار «شکارگاه خسرو» در تاق‌بستان تخریب شد، نوشته‌شده در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۱ آبان ۱۳۸۸.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ خراسان‌نیوز، اختلاف بر سر احداث پل روگذر بلوار طاق‌بستان، نوشتۀ شهرام کبیرکوهی، نوشته‌شده در ۳۰ تیر ۱۳۸۴؛ بازدید در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴.
  6. صدا و سیمای مرکز کرمانشاه، بازدید سیدعلی خمینی ازحوزه علمیه امام(ره) کرمانشاه؛ بازدید در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴.
  7. روزنامۀ شرق، در حوزه چه گذشت؟، نوشتۀ سامان بوک، نوشته‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴.
  8. سایت خبری آفتاب کرمانشاه، نامۀ دفتر تولیت مجتمع دینی، فرهنگی امام خمینی کرمانشاه، نوشته‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۷ اسفند ۱۳۹۴.