مارتین اسکورسیزی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مارتین اسکورسیزی
Martin Scorsese Berlinale 2010 (cropped2).jpg
اسکورسیزی در سال ۲۰۱۰
نام در زمان تولدمارتین چارلز اسکورسیزی[۱]
زادهٔ۱۷ نوامبر ۱۹۴۲ ‏(۷۹ سال)
نیویورک، ایالات متحده
شهروندیایالات متحده
ایتالیا
تحصیلاتدانشگاه نیویورک (بی‌ای، ام‌اف‌ای)
پیشه
  • کارگردان فیلم
  • تهیه‌کنندهٔ فیلم
  • فیلم‌نامه‌نویس
  • بازیگر
سال‌های فعالیت۱۹۶۲–اکنون
همسر(ها)
فرزندان۳، از جمله دومنیکا کامرون-اسکورسیزی
والدین

مارتین چارلز اسکورسیزی (انگلیسی: Martin Charles Scorsese؛ زادهٔ ۱۷ نوامبر ۱۹۴۲) فیلم‌ساز آمریکایی است. پنج فیلم او از سوی کتابخانه کنگره که «از نظر فرهنگی، تاریخی یا زیباشناختی قابل توجه‌است» در فهرست ملی ثبت فیلم ثبت شده‌است.[۲] اسکورسیزی در سال ۱۹۹۰ سازمان غیرانتفاعی بنیاد فیلم، در ۲۰۰۷، بنیاد جهانی سینما و در ۲۰۱۷ پروژه میراث فیلم آفریقا را تأسیس کرده‌است.[۳]

اسکورسیزی در دانشگاه نیویورک تحصیل کرد و در سال ۱۹۶۴ لیسانس ادبیات انگلیسی خود را از آن‌جا دریافت کرد. او در سال ۱۹۶۸ مدرک کارشناسی ارشد هنرهای زیبا در فیلم را از دانشکده مدرسه هنر تیش دریافت کرد.[۴] در سال ۱۹۶۷، نخستین فیلم بلند او، چه کسی در اتاقم را می‌زند، منتشر شد و در جشنواره فیلم شیکاگو به نمایش درآمد. در آن‌جا راجر ایبرت، منتقد سینما، این فیلم را دید و آن را «تداعی شگفت‌انگیز از زندگی شهری آمریکا، اعلام آمدن یک کارگردان نویافتهٔ مهم» توصیف کرد.[۵] او مستند وودستاک (۱۹۷۰) را همراه دوستش ساختند که برندهٔ جایزهٔ اسکار شد. اسکورسیزی دستیار کارگردان و تدوین‌گر این مستند بود.[۶] اسکورسیزی در سال ۱۹۷۱ به هالیوود نقل مکان کرد و در آن‌جا با تعدادی از کارگردانان جوان همکاری کرد.[۷] او سپس فیلم‌های باکسکار برتا (۱۹۷۲) و خیابان‌های پایین شهر (۱۹۷۳) را کارگردانی کرد.

مجموعهٔ آثار او مضامین گوناگونی مانند هویت ایتالیایی-آمریکایی، مفاهیم کاتولیک گناه و رستگاری،[۸] ایمان،[۹] شاه نر، هیچ‌انگاری،[۱۰] جنایت و فرقه‌گرایی را دربردارد. بسیاری از فیلم‌های او به دلیل به تصویر کشیدن خشونت و به‌کاربردن آزادانهٔ ناسزاگویی شهرت دارند.

اسکورسیزی در نه فیلم با رابرت دنیرو همکاری کرده‌است. فیلم‌های او با دنیرو عبارتند از تریلر روان‌شناختی راننده تاکسی (۱۹۷۶)، درام ورزشی زندگی‌نامه‌ای گاو خشمگین (۱۹۸۰)، کمدی سیاه سلطان کمدی (۱۹۸۲)، درام موزیکال نیویورک، نیویورک (۱۹۷۷)، تریلر روان‌شناختی تنگه وحشت (۱۹۹۱) و فیلم‌های جنایی خیابان‌های پایین شهر (۱۹۷۳)، رفقای خوب (۱۹۹۰)، کازینو (۱۹۹۵) و مرد ایرلندی (۲۰۱۹).[۱۱] همکاری‌های او با لئوناردو دی‌کاپریو نیز مورد توجه است؛ او پنج فیلم دی‌کاپریو را کارگردانی کرده‌است: حماسی تاریخی دارودسته‌های نیویورکی (۲۰۰۲)، فیلم زندگی‌نامه‌ای هوانورد (۲۰۰۴)، تریلر جنایی رفتگان (۲۰۰۶)، تریلر روان‌شناختی جزیره شاتر (۲۰۱۰) و کمدی سیاه گرگ وال استریت (۲۰۱۳). فیلم رفتگان برندهٔ جوایز اسکار برای بهترین کارگردانی و بهترین فیلم شده‌است. اسکورسیزی همچنین به دلیل همکاری طولانی مدت خود با تدوین‌گر فیلم تلما شونمیکر معروف است. او تمام فیلم‌های اسکورسیزی را با نخستین فیلم چه کسی در اتاقم را می‌زند (۱۹۶۷) و سپس گاو خشمگین تدوین کرده‌است. از دیگر کارهای سینمایی اسکورسیزی می‌توان به کمدی سیاه پس از ساعات اداری (۱۹۸۵)، درام عاشقانه عصر معصومیت (۱۹۹۳)، درام ماجراجویی هوگو (۲۰۱۱) و حماسی مذهبی‌های آخرین وسوسه مسیح (۱۹۸۸)، کوندان (۱۹۹۷) و سکوت اشاره کرد.

اسکورسیزی با ۱۲ نامزدی بهترین کارگردانی از اسکار، تنها کارگردان زنده با بیشترین نامزدی و به‌طور کلی دومین شخص نامزدشده پس ویلیام وایلر است. در سال ۲۰۰۷، جایزه مرکز کندی از سوی مرکز هنرهای نمایشی جان اف کندی به‌دلیل نفوذش در فرهنگ آمریکایی به او اهدا و در سال ۲۰۰۳ ستاره‌ای با نام او در پیاده‌روی مشاهیر هالیوود ثبت شد.[۱۲] او همچنین در سال ۲۰۱۲ جایزهٔ بفتا فلوشیپ را دریافت کرد.[۱۳] اسکورسیزی برای مشارکت خود در سینما جایزهٔ یک عمر دستاورد هنری بنیاد فیلم آمریکا را دریافت کرد و علاوه بر این برندهٔ یک جایزهٔ اسکار، یک جایزهٔ نخل طلا، یک جایزهٔ بهترین کارگردان جشنواره کن، یک شیر نقره‌ای، یک جایزهٔ گرمی، سه جایزهٔ امی ساعات پربیننده، سه جایزهٔ گلدن گلوب، سه جایزهٔ بفتا و دو جایزهٔ انجمن کارگردانان آمریکا شده‌است. اسکورسیزی همچنین برای کار در تلویزیون، از جمله کارگردانی قسمت‌های آزمایشی سریال امپراتوری بوردواک و واینل از شبکهٔ اچ‌بی‌او مشهور است. او به‌عنوان یکی از طرفداران موسیقی راک، چندین مستند در این زمینه از جمله وودستاک (۱۹۷۰)، آخرین والس (۱۹۷۸) و راهی به خانه نیست (۲۰۰۵) را تدوین و کارگردانی کرده‌است.

فیلم‌شناسی[ویرایش]

تا سال ۲۰۱۹، اسکورسیزی ۲۵ فیلم کامل و ۱۶ فیلم مستند کامل را کارگردانی کرده‌است.

فیلم‌های کارگردانی‌شده
سال عنوان توزیع‌کننده
۱۹۶۷ چه کسی در اتاقم را می‌زند همکاران جوزف برنر
۱۹۷۲ باکسکار برتا آمریکن اینترنشنال پیکچرز
۱۹۷۳ خیابان‌های پایین شهر برادران وارنر
۱۹۷۴ آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند
۱۹۷۶ راننده تاکسی کلمبیا پیکچرز
۱۹۷۷ نیویورک، نیویورک یونایتد آرتیستس
۱۹۸۰ گاو خشمگین
۱۹۸۲ سلطان کمدی استودیو قرن بیستم
۱۹۸۵ پس از ساعات اداری برادران وارنر
۱۹۸۶ رنگ پول والت دیزنی پیکچرز
۱۹۸۸ آخرین وسوسه مسیح یونیورسال پیکچرز
۱۹۹۰ رفقای خوب برادران وارنر
۱۹۹۱ تنگه وحشت یونیورسال پیکچرز
۱۹۹۳ عصر معصومیت کلمبیا پیکچرز
۱۹۹۵ کازینو یونیورسال پیکچرز
۱۹۹۷ کوندان بونا ویستا دیستربیوشن
۱۹۹۹ احیای مردگان پارامونت پیکچرز / بونا ویستا دیستربیوشن
۲۰۰۲ دارودسته‌های نیویورکی بونا ویستا دیستربیوشن / میرامکس
۲۰۰۴ هوانورد برادران وارنر پیکچرز / میرامکس
۲۰۰۶ رفتگان برادران وارنر پیکچرز
۲۰۱۰ جزیره شاتر پارامونت پیکچرز
۲۰۱۱ هوگو
۲۰۱۳ گرگ وال استریت
۲۰۱۶ سکوت
۲۰۱۹ مرد ایرلندی نتفلیکس
TBA قاتل‌های فلاور مون پارامونت پیکچرز / اپل تی‌وی پلاس

بازیگران اسکورسیزی[ویرایش]

اسکورسیزی معمولاً از بازیگرانی که قبلاً در فیلم‌هایش شرکت کرده‌اند استفاده می‌کند. به همین صورت ۹ فیلم با حضور رابرت دنیرو ساخته‌است. بعد از شروع قرن بیست و یکم اسکورسیزی از بازیگر جوان‌تری، لئوناردو دی‌کاپریو، در فیلم‌هایش استفاده کرد؛ که حاصل این همکاری ۵ فیلم تا به امروز است. این همکاری به عنوان یکی از بهترین و شورانگیزترین همکاری‌های سینمای معاصر به‌شمار می‌آید.

بازیگر چه کسی در می‌زند؟ (1968) برتای بوکسور (1972) خیابان‌های پایین شهر (۱۹۷۳) آلیس دیگر اینجا زندگی نمی‌کند (۱۹۷۴) راننده تاکسی (۱۹۷۶) نیویورک، نیویورک (۱۹۷۷) گاو خشمگین (۱۹۸۰) سلطان کمدی (۱۹۸۳) پس از ساعات اداری (۱۹۸۵) رنگ پول (۱۹۸۶) آخرین وسوسه مسیح (۱۹۸۸) رفقای خوب (۱۹۹۰) تنگه وحشت (۱۹۹۱) عصر معصومیت (۱۹۹۳) کازینو (۱۹۹۵) احیای مردگان (۱۹۹۹) دار و دسته‌های نیویورکی (۲۰۰۲) هوانورد (۲۰۰۴) جدامانده (۲۰۰۶) جزیره شاتر (۲۰۱۰) هوگو (۲۰۱۱) گرگ وال استریت (۲۰۱۳) مرد ایرلندی (۲۰۱۹)
دیان ابوت X markN X markN X markN
فرانک آدونیس X markN X markN X markN
ویکتور آرگو X markN X markN X markN X markN X markN
الک بالدوین X markN X markN
پیتر برلینگ X markN X markN
ورنا بلوم X markN X markN
دیوید کارادین X markN X markN
ویلم دفو X markN X markN
دانیل دی-لوئیس X markN X markN
رابرت دنیرو X markN X markN X markN X markN X markN X markN X markN X markN X markN
لئوناردو دی‌کاپریو X markN X markN X markN X markN X markN
ایلیانا داگلاس X markN X markN X markN
جودی فاستر X markN X markN
پالول هرمن X markN X markN X markN X markN
ادوارد هرمن X markN X markN
باربارا هرشی X markN X markN
مری بت هرت X markN X markN
هاروی کایتل X markN X markN X markN X markN X markN X markN
بن کینگزلی X markN X markN
جود لا X markN X markN
جی. سی. مک‌کنزی X markN X markN X markN
جرج ممولی X markN X markN
دیک میلر X markN X markN
ماری موستون X markN X markN X markN X markN X markN
امیلی مورتیمر X markN X markN
هری نورث‌آپ X markN X markN X markN X markN X markN X markN
جو پشی X markN X markN X markN X markN
بری پریموس X markN X markN
جان سی ریلی X markN X markN
کاترین اسکورسیزی

(مادر)

X markN X markN X markN X markN X markN X markN X markN
چارلز اسکورسیزی

(پدر)

X markN X markN X markN X markN X markN X markN X markN
فرانک سیورو X markN X markN X markN
جان تورتورو X markN X markN
فرانک وینسنت X markN X markN X markN
آل پاچینو X markN
ری وینستون X markN X markN

[۱۴][۱۵]

جوایز[ویرایش]

ستاره مارتین اسکورسیزی در بلوار هالیوود
در۶۵مین جایزه سالانه جایزه پیبادی

منابع[ویرایش]

  1. "#83 Royal Descents, Notable Kin, and Printed Sources: A Third Set of Ten Hollywood Figures (or Groups Thereof), with a Coda on Two Directors". May 24, 2011. Archived from the original on May 24, 2011.
  2. "Kennedy Center honors five, including Scorsese". Reutgers. September 11, 2007. Archived from the original on December 27, 2020. Retrieved April 14, 2020.
  3. "Martin Scorsese and the African Film Heritage Project Are Bringing Four Vital Films Home". IndieWire. February 23, 2019. Archived from the original on January 18, 2020. Retrieved April 7, 2020.
  4. "42nd Jefferson Lecture with Martin Scorsese". nyu.edu.com. Archived from the original on May 26, 2020. Retrieved May 9, 2020.
  5. "Who's That Knocking at My Door – Review". Roger Ebert.com. Archived from the original on December 27, 2020. Retrieved May 9, 2020.
  6. Donato, Raffaele. "Docufictions: An Interview with Martin Scorsese on Documentary Film" (PDF).
  7. "Martin Scorsese – Jefferson Lecture". National Endowment for the Humanities. Archived from the original on February 27, 2020. Retrieved May 9, 2020.
  8. "Quick Loans For Bad Credit - Cash Advances Online". Adherents.com (به انگلیسی). 2020-03-20. Archived from the original on 13 September 2021. Retrieved 2021-09-14.
  9. Ebiri, Bilge (December 30, 2016). "Holy Men, Holy Losers: Scorsese, Silence and the Mystery of Faith". The Village Voice. Archived from the original on January 7, 2017. Retrieved February 14, 2017.
  10. Barnett, Christopher B.; Elliston, Clark J. (2019-09-16). Scorsese and Religion (به انگلیسی). Brill Publishers. ISBN 978-90-04-41140-1. Archived from the original on January 26, 2021. Retrieved November 16, 2020.
  11. "Yahoo! Movies". Movies.yahoo.com. Archived from the original on August 31, 2006. Retrieved March 3, 2010.
  12. "Martin Scorsese". walkoffame.com. October 25, 2019. Archived from the original on December 14, 2019. Retrieved April 15, 2020.
  13. "Martin Scorsese to receive Bafta fellowship award". The Guardian. January 4, 2012. Archived from the original on May 23, 2017. Retrieved April 15, 2020.
  14. :en:List of film director and actor collaborations
  15. :en:Martin Scorsese

پیوند به بیرون[ویرایش]