راجر ایبرت
راجر ایبرت | |
|---|---|
ایبرت در سال ۲۰۰۶ | |
| زاده | راجر جوزف ایبرت ۱۸ ژوئن ۱۹۴۲ اوربانا، ایلینوی، ایالات متحده |
| درگذشته | ۴ آوریل ۲۰۱۳ (۷۰ سال) شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده |
| پیشه |
|
| دانشگاه | دانشگاه ایلینوی اربانا-شمپین (بیای) |
| سالهای فعالیت | ۱۹۶۷–۲۰۱۳ |
| جوایز مهم | جایزهٔ پولیتزر برای نقد (۱۹۷۵) |
| همسر(ها) | چَز همل-اسمیت (ا. ۱۹۹۲) |
| امضا | |
| وبگاه | |
راجر جوزف ایبرت (انگلیسی: Roger Joseph Ebert؛ ۱۸ ژوئن ۱۹۴۲ – ۴ آوریل ۲۰۱۳) منتقد فیلم، تاریخنگار سینما، روزنامهنگار، مقالهنویس، فیلمنامهنویس و نویسندهٔ آمریکایی بود. او از سال ۱۹۶۷ تا زمان مرگش در ۲۰۱۳ برای روزنامهٔ شیکاگو سان-تایمز نوشت. ایبرت بهخاطر سبک نگارشی صمیمی و برخاسته از فرهنگ غرب میانه و دیدگاههای انتقادیاش که بر ارزشهای عوامگرایی و انسانگرایی استوار بود شناخته میشد.[۱] او با نثری سرگرمکننده و مستقیم، مفاهیم پیچیدهٔ سینمایی و تحلیلی را برای مخاطبان غیرمتخصص قابلفهمتر میکرد.[۲] ایبرت از فیلمهای خارجی و مستقل که معتقد بود مورد توجه مخاطبان عام قرار خواهند گرفت حمایت میکرد و فیلمسازانی چون ورنر هرتسوک، ارول موریس و اسپایک لی، و همچنین مارتین اسکورسیزی (که نخستین نقد منتشرشدهٔ او را ایبرت نوشت) را معرفی و پشتیبانی کرد. در سال ۱۹۷۵، ایبرت نخستین منتقد فیلم شد که جایزهٔ پولیتزر برای نقد را دریافت کرد. نیل استاینبرگ از شیکاگو سان-تایمز او را «بیتردید برجستهترین و بانفوذترین منتقد فیلم کشور» خواند[۳] و کنت تورن از لس آنجلس تایمز او را «شناختهشدهترین منتقد فیلم در آمریکا» توصیف کرد.[۴] بهگفتهٔ نیویورک تایمز: «قدرت و ظرافت دیدگاههای او نقد فیلم را به جریان اصلی فرهنگ آمریکایی کشاند. او نهتنها به تماشاگران میگفت چه ببینند، بلکه چگونه دربارهٔ آنچه دیدهاند بیندیشند.»[۵] فوربز، او را یکی از متفکران برتر آمریکا دانست.[۶]
در آغاز دوران حرفهای، ایبرت با راس مایر فیلم فراتر از درهٔ عروسکها (۱۹۷۰) را نوشت. از سال ۱۹۷۵ و بهمدت چند دهه، ایبرت همراه با جین سیسکل، منتقد شیکاگو تریبون، نقد فیلم تلویزیونی را در سطح ملی محبوب کردند؛ آنها ابتدا برنامهٔ Sneak Previews را در شبکهٔ پیبیاس اجرا کردند و سپس چندین برنامهٔ دیگر با نامهای گوناگون در قالب پخش سندیکایی تجاری ادامه دادند. این دو در بحثهایشان به شوخی و جدلهای لفظی میپرداختند و عبارت «دو انگشت شست بالا» را ابداع و ثبت تجاری کردند؛[۷] عبارتی که زمانی به کار میرفت که هر دو فیلمی را مثبت ارزیابی میکردند. پس از مرگ سیسکل بر اثر تومور مغزی در ۱۹۹۹، ایبرت اجرای برنامه را با همکاران مختلف ادامه داد و از سال ۲۰۰۰ همراه با ریچارد روپر آن را پیش برد. در ۱۹۹۶، ایبرت شروع به انتشار مقالاتی دربارهٔ فیلمهای بزرگ گذشته کرد؛ نخستین صد مقاله در کتاب فیلمهای بزرگ منتشر شد. او دو جلد دیگر نیز منتشر کرد و جلد چهارم پس از مرگش چاپ شد. در ۱۹۹۹، او جشنوارهٔ فیلمهای نادیدهگرفتهشده را در شمپین، ایلینوی بنیان گذاشت.
در سال ۲۰۰۲، ایبرت به سرطان تیروئید و غدد بزاقی مبتلا شد. درمان او شامل برداشتن بخشی از فک پایین در سال ۲۰۰۶ بود که موجب تغییر شدید چهره و ناتوانی در سخن گفتن و خوردن طبیعی شد. با این حال، توانایی نوشتن او دستنخورده باقی ماند و تا زمان مرگش در ۲۰۱۳ بهطور مداوم در فضای آنلاین و چاپی منتشر میکرد. وبسایت RogerEbert.com که در ۲۰۰۲ راهاندازی شد، همچنان بهعنوان آرشیوی از نوشتههای او فعال است. ریچارد کورلیس نوشت: «راجر میراثی از شناخت بیوقفه در سینما، ادبیات، سیاست و، بهقول عنوان خودزندگینامهٔ ۲۰۱۱ او، خودِ زندگی بر جای گذاشت.»[۸] در سال ۲۰۱۴، خودِ زندگی بهصورت مستندی با همین عنوان اقتباس شد که با نقدهای مثبت روبهرو گردید.
زندگی حرفهای
[ویرایش]راجر ایبرت در ۱۸ ژوئن ۱۹۴۲ در اربانا در ایلینوی زاده شد. او در ۱۵ سالگی، مسابقات ورزشی دبیرستان خود را برای یک روزنامهٔ محلی گزارش میکرد و سپس سردبیر روزنامهٔ دانشجویی دانشگاهش شد. ایبرت یک سال از سوی دانشگاه کیپ تاون در آفریقای جنوبی بورسیه شد و سپس در دانشگاه شیکاگو روی دکترا در زبان انگلیسی کار کرد، هرچند آن را رها کرد.[۹] او از ۱۹۶۷ تا هنگام مرگ، با نشریهٔ شیکاگو سان-تایمز همکاری میکرد.[۱۰]
در ۱۹۷۵ او بهعنوان نخستین منتقد فیلم، برنده جایزه پولیتزر شد.
راجر ایبرت در سال ۲۰۰۲ به سرطان تیروئید مبتلا شد و در پی عمل جراحی، فک پایین و توانایی سخن گفتنش را از دست داد.[۹] فعالیت تلویزیونی ایبرت در ۲۰۰۲ با تشخیص سرطان تیروئید از سوی پزشکان متوقف شد.[۹]
سیاست
[ویرایش]ایبرت، عضو حزب دموکرات آمریکا بود.[۱۱]
زندگی شخصی
[ویرایش]راجر ایبرت در ۱۹۹۲ با چَز هملاسمیت ازدواج کرد. ابرت، او را «واقعیت بزرگ زندگی» خود میخواند.[۹]
بیماری و مرگ
[ویرایش]راجر ایبرت پساز ۱۱ سال ابتلا به سرطان تیروئید و به علت سرطان غدد بزاقی در ۴ آوریل ۲۰۱۳ درگذشت.[۱۲]
در فرهنگ عامه
[ویرایش]راجر ایبرت بیش از ۱۵ کتاب دربارهٔ سینما نوشت. او از سرمایهگذاران اولیهٔ گوگل هم بود که سبب شد میلیونها دلار سود کند. تا ۲۰۱۰ نوشتههای او در بیش از ۲۰۰ روزنامه در داخل و خارج از ایالات متحده چاپ میشدند. همچنین او بیش از ۲۰ جلد کتاب منتشر کرده است.
فیلم خود زندگی (۲۰۱۴) (به انگلیسی: Life Itself) در ژانر بیوگرافیمستند به زندگی راجر ایبرت میپردازد.[۱۳]
بهترین فیلمهای سال
[ویرایش]ایبرت فهرستی با عنوان «بهترینهای سال» را از ۱۹۶۷ تا ۲۰۱۲ جمع کرد که با آن، نمایی از ترجیحات انتقادیاش پیش نهاد. فیلمهای سال به انتخاب او عبارت بودند از:
- ۱۹۶۷: بانی و کلاید
- ۱۹۶۸: نبرد الجزیره
- ۱۹۶۹: زد
- ۱۹۷۰: پنج قطعه آسان
- ۱۹۷۱: آخرین نمایش فیلم
- ۱۹۷۲: پدرخوانده
- ۱۹۷۳: فریادها و نجواها
- ۱۹۷۴: صحنههایی از یک ازدواج
- ۱۹۷۵: نشویل
- ۱۹۷۶: پول خرد
- ۱۹۷۷: سه زن
- ۱۹۷۸: زن مجرد
- ۱۹۷۹: اینک آخرالزمان
- ۱۹۸۰: اسب سیاه
- ۱۹۸۱: شامی با آندره
- ۱۹۸۲: انتخاب سوفی
- ۱۹۸۳: مردان واقعی
- ۱۹۸۴: آمادئوس
- ۱۹۸۵: رنگ ارغوانی
- ۱۹۸۶: جوخه
- ۱۹۸۷: خانه بازیها
- ۱۹۸۸: میسیسیپی میسوزد
- ۱۹۸۹: کار درست را بکن
- ۱۹۹۰: رفقای خوب
- ۱۹۹۱: جیافکی
- ۱۹۹۲: مالکوم ایکس
- ۱۹۹۳: فهرست شیندلر
- ۱۹۹۴: حلقه رؤیاها
- ۱۹۹۵: ترک لاس وگاس
- ۱۹۹۶: فارگو
- ۱۹۹۷: جویبار ایو
- ۱۹۹۸: شهر تاریک
- ۱۹۹۹: جان مالکوویچ بودن
- ۲۰۰۰: تقریباً مشهور
- ۲۰۰۱: مهمانی هیولا
- ۲۰۰۲: گزارش اقلیت
- ۲۰۰۳: هیولا
- ۲۰۰۴: دختر میلیوندلاری
- ۲۰۰۵: تصادف
- ۲۰۰۶: هزارتوی پن
- ۲۰۰۷: جونو
- ۲۰۰۸: بخشگویی، نیویورک
- ۲۰۰۹: مهلکه
- ۲۰۱۰: شبکه اجتماعی
- ۲۰۱۱: جدایی نادر از سیمین
- ۲۰۱۲: آرگو
آثار
[ویرایش]- Scorsese by Ebert (ISBN 978-0-226-18202-5). Read the introduction.
- Awake in the Dark: The Best of Roger Ebert (ISBN 0-226-18200-2) — a collection of essays from his forty years as a film critic, featuring interviews, profiles, essays, his initial reviews upon a film's release, as well as critical exchanges between the film critics ریچارد کورلیس and Andrew Sarris
- Ebert's "Bigger" Little Movie Glossary (ISBN 0-8362-8289-2) — a book of movie clichés
- The Great Movies (ISBN 0-7679-1038-9) and The Great Movies II (ISBN 0-7679-1950-5) — two books of essays about great films
- I Hated, Hated, Hated This Movie (ISBN 0-7407-0672-1) — a collection of reviews of films that received two stars or fewer.
- Roger Ebert's Book of Film (ISBN 0-393-04000-3) — a Norton Anthology of English Literature of a century of writing about the movies
- Questions For The Movie Answer Man (ISBN 0-8362-2894-4) — his responses to questions sent from his readers
- Behind the Phantom's Mask (ISBN 0-8362-8021-0) — his first attempt at fiction.
- An Illini Century (ASIN B0006OW26K) — the history of the first 100 years of the University of Illinois
- The Perfect London Walk (ISBN 0-8362-7929-8) — a tour of Ebert's favorite foreign city
- Your Movie Sucks (ISBN 0-7407-6366-0) — a new collection of less-than-two-star reviews.
- Roger Ebert's Four-Star Reviews 1967-2007 (ISBN 0-7407-7179-5)
منابع
[ویرایش]- ↑ Zak, Dan (April 5, 2013). "Roger Ebert, lover of life, taught me to write". The Washington Post. Archived from the original on November 5, 2020. Retrieved April 29, 2020.
- ↑ Zeitchik, Steven (April 5, 2013). "Five unexpected ways Roger Ebert changed film journalism". Los Angeles Times. Archived from the original on August 6, 2020. Retrieved April 29, 2020.
- ↑ Steinberg, Neil (April 4, 2013). "Roger Ebert dies at 70 after battle with cancer". Chicago Sun-Times. Archived from the original on December 16, 2014.
- ↑ Turan, Kenneth (April 4, 2013). "Remembrance: Roger Ebert, film's hero to the end". Los Angeles Times. Archived from the original on April 27, 2013. Retrieved April 5, 2013.
- ↑ Douglas Martin (April 4, 2013). "Roger Ebert Dies at 70; a Critic for the Common Man". The New York Times.
- ↑ «The Top Pundits In America - Forbes.com». بایگانیشده از روی نسخه اصلی در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافتشده در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۲.
- ↑ Steinberg, Joel. "Siskel and Ebert". Museum of Broadcast Communications. Archived from the original on December 4, 2010. Retrieved June 17, 2022.
- ↑ Corliss, Richard (April 4, 2013). "Roger Ebert: Farewell to a Film Legend and Friend". Time. Archived from the original on February 12, 2023. Retrieved February 12, 2023.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ فرهنگ و هنر - BBC فارسی - راجر ایبرت، منتقد معروف سینما، درگذشت
- ↑ "RogerEbert.com" (به انگلیسی). RogerEbert.com. October 13, 2004.
- ↑ «NEWSMEAT ▷ Roger Ebert's Federal Campaign Contribution Report». بایگانیشده از اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۳. دریافتشده در ۹ اوت ۲۰۰۹.
- ↑ Steinberg, Neil (April 4, 2013). "Roger Ebert dies at 70 after battle with cancer" (به انگلیسی). Chicago Sun-Times. Archived from the original on 16 December 2014. Retrieved April 4, 2013.
- ↑ «Life Itself». روتن تومیتوس.
پیوند به بیرون
[ویرایش]- وبگاه رسمی
- راجر ایبرت در گفتگوها: تاریخ شفاهی تلویزیون
- صفحهٔ نقد راجر ایبرت در راتن تومیتوز
- صفحهٔ سلبریتی راجر ایبرت در راتن تومیتوز
- راجر ایبرت در بانک اطلاعات اینترنتی فیلمها (IMDb)
- راجر ایبرت در تد
- حضور در سی-سپن
- راجر ایبرت در چارلی رز
- راجر ایبرت در وبگاه فهرست خبرنگاران Muck Rack
- راجر ایبرت
- استادان دانشگاه شیکاگو
- افراد آمریکایی آلمانیتبار
- افراد آمریکایی ایرلندیتبار
- افراد آمریکایی هلندیتبار
- انسانگرایان اهل ایالات متحده آمریکا
- انسانگرایان سکولار
- اهالی اوربانا، ایلینوی
- اهالی ایلینوی
- اهالی شیکاگو
- برندگان جایزه پولیتزر برای نقد ادبی
- تاریخنگاران سینمای اهل ایالات متحده آمریکا
- خاطرهنویسان اهل آمریکا
- دانشآموختگان دانشگاه شیکاگو
- دانشآموختگان دانشگاه کیپتاون
- درگذشتگان ۲۰۱۳ (میلادی)
- درگذشتگان به علت سرطان تیروئید
- درگذشتگان به علت سرطان در ایلینوی
- درگذشتگان به علت سرطان غدد بزاقی
- دموکراتهای اهل ایلینوی
- زادگان ۱۹۴۲ (میلادی)
- فیلمنامهنویسان اهل ایلینوی
- فیلمنامهنویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
- کاتولیکهای رومی سابق
- منتقدان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
- نظریهپردازان سینما
- نویسندگان اهل شیکاگو
- نویسندگان غیرداستانی سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
- نویسندگان غیرداستانی سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
- نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
- نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
- نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
- وبلاگنویسان اهل ایالات متحده آمریکا
- وبلاگنویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا