جین فوندا
جین فوندا | |
|---|---|
.jpg) فوندا در ۲۰۲۵ | |
| نام هنگام تولد | جین سیمور فوندا[۱] |
| زادهٔ | ۲۱ دسامبر ۱۹۳۷ (۸۸ سال) نیویورک سیتی، ایالات متحده |
| دیگر نامها | جین اس. پلمینیکوف[۲] |
| محل تحصیل | کالج واسر |
| پیشهها |
|
| سالهای فعالیت | ۱۹۵۹–اکنون |
| همسران |
|
| شریک زندگی | ریچارد پری (۲۰۰۹–۲۰۱۷) |
| فرزندان | ۳، از جمله تروی گاریتی و مری ویلیامز |
| والدین |
|
| خویشاوندان |
|
| جوایز | فهرست کامل |
جین سیمور فوندا (انگلیسی: Jane Seymour Fonda؛ زادهٔ ۲۱ دسامبر ۱۹۳۷) بازیگر و کنشگر آمریکایی است. او افتخارات گوناگونی از قبیل دو جایزهٔ اسکار، دو جایزهٔ فیلم بفتا، هفت جایزهٔ گلدن گلوب و یک جایزهٔ امی ساعات پربیننده در کارنامه هنریش دارد. او علاوه بر این دریافت کنندهٔ جایزهٔ یک عمر دستاورد هنری بنیاد فیلم آمریکا و جایزهٔ گلدن گلوب سیسیل بی دمیل بودهاست.[۳]
فوندا دختر فرانسیس فورد سیمور و هنری فوندا است. او در سال ۱۹۶۰ بازیگری را در برادوی با نمایشی آغاز کرد که برای آن نامزد دریافت جایزهٔ تونی شد. او در طول دههٔ ۱۹۶۰ با کمدیهای دوره تعدیل (۱۹۶۲)، یکشنبه در نیویورک (۱۹۶۳)، کت بالو (۱۹۶۵)، پابرهنه در پارک (۱۹۶۷) و باربارلا (۱۹۶۸) به شهرت رسید. او دوبار برای کلوت (۱۹۷۱) و بازگشت به وطن (۱۹۷۸) برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر زن شد. دیگر نامزدیهای بعدی برای فیلمهای جولیا (۱۹۷۷)، سندرم چین (۱۹۷۹)، کنار برکه طلایی (۱۹۸۱) و صبح روز بعد (۱۹۸۶) بود. همچنین فیلمهای شوخی با دیک و جین (۱۹۷۷)، سوئیت کالیفرنیا (۱۹۷۸)، اسب سوار برقی (۱۹۷۹) و نه تا پنج (۱۹۸۰) با بازی او در گیشه موفق بودند.
فوندا در سال ۱۹۸۲ اولین ویدیوی ورزشی خود بهنام تمرین جین فوندا را منتشر کرد که به پرفروشترین VHS در تمام دوران تبدیل شد.[۴] او پس از یک سری فیلمهای از لحاظ تجاری ناموفق از بازیگری کنارهگیری کرد و سپس با فیلم موفق مادرشوهر هیولا (۲۰۰۵) به سینما بازگشت. اگرچه قانون جورجیا (۲۰۰۷) تنها فیلم دیگر او در دههٔ ۲۰۰۰ بود اما در اوایل دههٔ ۲۰۱۰ فعالیت خود را بیشتر کرد. دیگر فیلمهایش سرخدمتکار (۲۰۱۳)، اینجا شما را ترک میکنم (۲۰۱۴)، جوانی (۲۰۱۵) و باشگاه کتاب (۲۰۱۸) هستند. فوندا در سال ۲۰۰۹ پس از ۴۹ سال غیبت به تئاتر برادوی بازگشت و برای نمایشی نامزد دریافت جایزهٔ تونی شد. او از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ در مجموعهٔ کمدی گریس و فرانکی ایفای نقش کرد که نامزد دریافت جایزهٔ امی ساعت پربیننده شد.
فوندا در طول جنگ ویتنام کنشگر سیاسی بود. او به جنگ عراق و خشونت علیه زنان اعتراض کردهاست و خود را یک فمینیست و فعال محیط زیست معرفی میکند.[۵] او پیشتر با فیلمنامهنویس روژه وادیم، فعال سیاسی تام هیدن و میلیارد رسانهای تد ترنر ازدواج کرده بود.
خانواده
[ویرایش]
جین سیمور فوندا در ۲۱ دسامبر ۱۹۳۷ در بیمارستان دکترز در یورکویل، منهتن، نیویورک با عمل سزارین به دنیا آمد.[۶][۷] والدین او عبارت بودند از فرانسیس فورد سیمور، و هنری فوندا، بازیگر آمریکایی. به گفتهٔ پدرش، نام خانوادگی فوندا از یک جد ایتالیایی نشأت میگیرد که در قرن ۱۶ به هلند مهاجرت کرده بود.[۸] این جد در هلند ازدواج کرد و خانوادهٔ حاصل از آن شروع به استفاده از نامهای هلندی کردند و نخستین جد فوندا به نیویورک رسید در سال ۱۶۵۰.[۹][۱۰][۱۱] فوندا همچنین دارایتبار انگلیسی، فرانسوی و اسکاتلندی است. نام او برگرفته از جین سیمور، همسر سوم هنری هشتم، است که از طرف مادر با او نسبت دوری دارد.[۱۲] تا زمانی که در کلاس چهارم بود، فوندا گفته بود به دلیل همین نام، او را «لیدی» (Lady Jane) صدا میزدند.[۱۳] برادر او، پیتر فوندا، نیز بازیگر بود و همچنین خواهر ناتنی مادریاش فرانسیس دو ویلرز بروکاو (معروف به «پن») است که دخترش، پیلار کوریاس، صاحب گالری پیلار کوریاس در لندن است.[۱۴]
در سال ۱۹۵۰، زمانی که فوندا ۱۲ ساله بود، مادرش در حین درمان در بیمارستان روانی کریگ هاوس در بیکون ، نیویورک، خودکشی کرد.[۱۵][۱۶] در همان سال، هنری فوندا با سوزان بلانچارد که ۲۳ سال کوچکتر از همسر بود، ازدواج کرد؛ این ازدواج بعداً به طلاق انجامید. جین در سن ۱۵ سالگی در فایر آیلند پاینز، نیویورک، تدریس رقص میکرد.[۱۷] فوندا در مدارس گرینویچ آکادمی در گرینویچ، کنتیکت؛ مدرسه اما ویلارد در تروی، نیویورک؛ و کالج واسر در پوکیپسی، نیویورک تحصیل کرد.[۱۸] پیش از آغاز فعالیت بازیگری، او مدل بود و دو بار روی جلد مجلهٔ وگ ظاهر شد.[۱۹]
فوندا در سال ۱۹۵۴ و هنگام بازی در اجرای خیریهٔ نمایش The Country Girl همراه با پدرش در «اوماها کامیونیتی پلیهاوس» به هنر علاقهمند شد.[۱۹] پس از ترک کالج واسار، به مدت شش ماه به پاریس رفت تا هنر بخواند.[۲۰] در بازگشت به آمریکا، در سال ۱۹۵۸ با لی استراسبرگ ملاقات کرد؛ این ملاقات مسیر زندگی او را تغییر داد. فوندا گفته است: «من به اکتورز استودیو رفتم و لی استراسبرگ به من گفت استعداد دارم. استعداد واقعی. این اولین بار بود که کسی جز پدرم – که مجبور بود بگوید – به من گفت من در چیزی خوبم. این یک نقطهٔ عطف در زندگی من بود. شبها با فکر بازیگری میخوابیدم و صبحها با فکر بازیگری بیدار میشدم. انگار سقف زندگیام برداشته شده بود!»[۲۱]
زندگی شخصی
[ویرایش]
فوندا سه بار ازدواج کرده است. همسر نخست وی، روژه وادیم (ازدواج ۱۴ اوت ۱۹۶۵–۱۶ ژانویه ۱۹۷۳ طلاق) کارگردان سینما اهل فرانسه بود این زوج صاحب یک دختر «ونسان» (زاده ۲۸ سپتامبر ۱۹۶۸) شدند. همسر دوم فوندا، تام هایدن (ازدواج ۱۹ ژانویه ۱۹۷۳–۱۹ ژوئن ۱۹۹۰ طلاق) فعال اجتماعی و سیاسی بود از وی صاحب یک فرزند پسر «تروی گریتی» (زاده ۷ ژوئیه ۱۹۷۳) شد و آخرین ازدواج وی نیز با تد ترنر (ازدواج ۲۱ دسامبر ۱۹۹۱–۲۲ مه ۲۰۰۱ طلاق) مالک غول رسانهای سیانان بود، هر سه این ازدواجها به طلاق انجامیدهاند.
فوندا در سپتامبر ۲۰۲۲ گفت که به لنفوم غیرهاجکین مبتلا شده است و مراحل شیمیدرمانی را آغاز کرده است.[۲۲]
جوایز
[ویرایش]- جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۱)
- جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۸)
- ۳۰ام جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام (۱۹۷۲)
- ۳۵ام جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام (۱۹۷۸)
- ۳۶ام جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام (۱۹۷۹)
- ۳۲ام جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۸)
- ۳۳ام جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۷۹)
- جایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین بازیگر نقش اول زن (۱۹۶۹)
- جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر زن در مجموعه کوتاه یا فیلم تلویزیونی (۱۹۸۴)
- ۷۸ام جایزه گلدن گلوب سیسیل بی دمیل (۲۰۲۱)
فیلمشناسی
[ویرایش]| سال | نام فیلم | نقش | کارگردان | نکته |
|---|---|---|---|---|
| ۲۰۱۴–۲۰۱۲ | اتاق خبر | لیونا لانسینگ | ||
| ۲۰۱۴ | سیمپسونها | مکسین لومبارد | صداپیشه | |
| ۲۰۱۵-۲۰۲۲ | گریس و فرانکی | گریس هانسون | ||
| ۲۰۲۰ | شوی الن دیجنرس | خودش (میزبان مهمان) | ||
| ۲۰۲۰ | چه کسی میخواهد یک میلیونر باشد؟ | خودش (شرکت کننده) |
| سال | نام فیلم | نقش | کارگردان | نکته |
|---|---|---|---|---|
| ۱۹۷۲ | نامهای به جین | ژان-لوک گدار | ||
| ۱۹۹۰ | ویژه روز زمین | چند کارگردان |
جستارهای وابسته
[ویرایش]- فهرست بازیگران برنده دو یا چند جایزه اسکار در رشتههای بازیگری
- فهرست ستارههای پیادهرو شهرت هالیوود
منابع
[ویرایش]- ↑ (Davidson 1990، ص. 50). "Jane was christened Jane Seymour Fonda and, as a child, was known as Lady Jane by her mother and everyone else."
- ↑ Congressional Serial Set (به انگلیسی). U.S. Government Printing Office. 1973. Retrieved 2022-01-10.
- ↑ "Jane Fonda and Robert Redford Golden Lions in Venice". La Biennale di Venezia (به انگلیسی). 2017-07-18. Archived from the original on 2018-01-15. Retrieved 2022-01-10.
- ↑ "Work Out with Jane Fonda, No VHS Required". Shape Magazine. December 29, 2014. Archived from the original on November 25, 2018. Retrieved January 5, 2019.
- ↑ "Interview". WNYC Radio FM. NPR. November 1, 2019.
- ↑ "Henry Fonda Is Daddy of Newborn Girl". Stockton Evening and Sunday Record. December 22, 1937. p. 18. Archived from the original on March 20, 2023. Retrieved March 20, 2023.
- ↑ "Jane Fonda Biography: Actress (1937–)". Biography.com. December 16, 2019. Archived from the original on March 3, 2017. Retrieved August 1, 2021.
- ↑ Fonda, Henry (1981). My Life. New York: Dutton. p. 20. OCLC 1034674045.
- ↑ The Fonda immigrant ancestor came from Eagum (also spelled Augum or Agum), a village in Friesland, a northern province of the Netherlands. Jellis Douwe Fonda (1614–1659), a Dutch emigrant from Friesland, immigrated and first went to Beverwyck (now Albany) in 1650; he founded of the City of Fonda, New York (see "Descendants of Jellis Douw Fonda (1614–1659)". fonda.org. Archived from the original on August 9, 2015. Retrieved April 22, 2006. and "Ancestry of Peter Fonda". genealogy.com. Archived from the original on March 15, 2012.)
- ↑ Kiernan, Thomas (1973). 'Jane: An Intimate Biography of Jane Fonda. Putnam. p. 12. ISBN 978-0-399-11207-2.
- ↑ Andersen 1990, p. 14.
- ↑ Fonda 2005, p. 41.
- ↑ Dowd, Maureen (September 2, 2020). "Jane Fonda, in Intergalactic Eco-Warrior in a Red Coat". The New York Times. Archived from the original on September 2, 2020. Retrieved March 2, 2022.
- ↑ Craven, Jo (October 12, 2008). "Pilar Corrias: a new gallery for a new era". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on January 10, 2022.
- ↑ "The Craig House Institute / Tioranda, Beacon". Roadtrippers. October 14, 2013. Archived from the original on June 11, 2016. Retrieved July 22, 2016.
- ↑ Fonda 2005, p. 16-17.
- ↑ "SAGE Nets $35K at Annual Pines Fête". Fire Island News. June 25, 2008. Archived from the original on December 5, 2008.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب (link) - ↑ Sonneborn, Liz (2002). A to Z of American women in the performing arts. New York: Facts on File. p. 71. ISBN 0-8160-4398-1.
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ Browne, Pat; Browne, Ray Broadus (2001). The Guide to United States Popular Culture. Bowling Green, OH: Bowling Green State University Popular Press. p. 288. ISBN 0-87972-821-3.
- ↑ Bosworth 2011, pp. 98, 315.
- ↑ Foster, Arnold W.; Blau, Judith R. (1989). Art and Society: Readings in the Sociology of the Arts. New York City: SUNY Press. pp. 118–119. ISBN 978-0-7914-0116-3.
- ↑ Rao, Sonia (September 2, 2022). "Jane Fonda announces she has non-Hodgkin's lymphoma". Washington Post. Retrieved September 2, 2022.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
- وبگاه رسمی
- جین فوندا در بانک اطلاعات اینترنتی فیلمها (IMDb)
- جین فوندا در بانک اطلاعات اینترنتی برادوی
- حضور در سی-سپن
- جین فوندا در چارلی رُز
- «اخبار و تفاسیر موجود جین فوندا». نیویورک تایمز.
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نهادهای پژوهش هنری | |
| واژهنامههای زندگینامهای | |
| پایگاههای دادهٔ علمی | |
| سایر |
|
- ۱۰۰ زن بیبیسی
- آمریکاییهای فریسیتبار
- افراد آمریکایی آلمانیتبار
- افراد آمریکایی اسکاتلندیتبار
- افراد آمریکایی انگلیسیتبار
- افراد آمریکایی فرانسوی کاناداییتبار
- افراد آمریکایی نروژیتبار
- افراد آمریکایی هلندیتبار
- افراد زنده
- اهالی جزیره آتش (آمریکا)
- اهداف کوینتلپرو
- بازیگران تئاتر زن اهل ایالات متحده آمریکا
- بازیگران تلویزیون زن اهل ایالات متحده آمریکا
- بازیگران زن اهل نیویورک (ایالت)
- بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
- بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
- بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
- برندگان جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن
- برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر زن در مجموعه کوتاه یا فیلم تلویزیونی
- برندگان جایزه بهترین بازیگر زن بفتا
- برندگان جایزه دیوید دی دوناتلو
- برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام
- بومفمینیستها
- پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰
- خانواده فوندا
- دانشآموختگان کالج واسر
- دموکراتهای اهل کالیفرنیا
- زادگان ۱۹۳۷ (میلادی)
- زنان اهل ایالات متحده آمریکا در جنگ ویتنام
- فرماندهان نشان ادبیات و هنر
- کنشگران مخالف جنگ عراق اهل ایالات متحده آمریکا
- فعالان حقوق مدنی آمریکایی آفریقاییتبار
- فعالان حقوق همجنسگرایان اهل ایالات متحده آمریکا
- فعالان زن اهل ایالات متحده آمریکا
- کنشگران مخالف جنگ ویتنام اهل ایالات متحده آمریکا
- فعالان محیط زیست اهل ایالات متحده آمریکا
- فمینیستهای اهل ایالات متحده آمریکا
- فیلمسازان فمینیست
- لیبرالیسم در ایالات متحده آمریکا
- لیگ دانشآموختگان هنر نیویورک
- نوکیشان مسیحی
- نویسندگان اهل آتلانتا
- نویسندگان اهل نیویورک
- همسران سیاستمداران کالیفرنیا
- هنرمندان الکترا رکوردز
- هنرمندان کلمبیا رکوردز
- هنرمندان وارنر رکوردز