کریستوفر نولان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کریستوفر نولان
Christopher Nolan, London, 2013 (crop).jpg
نولان در فرش قرمز مرد پولادین (۲۰۱۳)
زاده کریستوفر جاناتان جیمز نولان
۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۷۰(1970-07-30) ‏(۴۵ سال)
لندن، انگلستان، بریتانیا
آلما ماتر کالج دانشگاهی لندن
شغل فیلم‌سازی
سال‌های فعالیت ۱۹۸۹–تاکنون
همسر(ها) اما توماس
فرزندان ۴
خویشاوندان جاناتان نولان (برادر)
جان نولان (عمو)

کریستوفر جاناتان جیمز نولان (به انگلیسی: Christopher Jonathan James Nolan) (زاده ۳۰ ژوئیه ۱۹۷۰) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده بریتانیایی است. او سازنده موفق‌ترین فیلم‌های قرن ۲۱ میلادی است. آثار او تاکنون بیش از ۴ میلیارد دلار فروخته‌اند و ۲۶ نامزدی اسکار به دست آورده‌اند.

بعد از ساخت فیلم کم‌بودجهٔ تعقیب (۱۹۹۸)، نولان با ساخت ممنتو (۲۰۰۰) توجهات را به سوی خود جلب کرد. موفقیت او در ساخت فیلم‌های مستقل، شانس ساخت فیلم‌های بی‌خوابی (۲۰۰۲) و حیثیت (۲۰۰۶) را به وجود آورد، که هر دو هم در گیشه و هم در نظر منتقدان موفق بودند. او همچنین خالق سه‌گانهٔ شوالیه تاریکی، که از نظر تجاری و نقد موفق بود، فیلم علمی تخیلی تلقین (۲۰۱۰) و بین ستاره‌ای (۲۰۱۴) است. نولان در بسیاری از آثارش، فیلم‌نامه را به همراهی برادرش، جاناتان نوشته و به همراه همسرش، اما توماس، کمپانی سینکاپی فیلمز را تأسیس کرده است.

فیلم‌های نولان حول مفاهیم و ایده‌های فلسفی و اجتماعی، واکاوی اخلاق انسانی، ساختار زمان، انعطاف‌پذیری حافظه و هویت شخصی می‌گردد. او بیشتر ترجیح می‌دهد فیلم‌هایش در استودیو فیلم‌برداری نشوند و در لوکیشن‌های طبیعی این کار انجام شود.

زندگی[ویرایش]

نولان در لندن به دنیا آمد. پدرش که بریتانیایی بود در زمینهٔ تبلیغات کار می‌کرد. مادرش اهل آمریکا بود و مهماندار هواپیما و معلم انگلیسی بود.[۱][۲][۳] او مدام بین لندن و شیکاگو در حال رفت‌وآمد بود و تابعیت بریتانیا و آمریکا را دارد.[۴][۵] نولان یک برادر بزرگتر به نام متیو و یک برادر کوچک‌تر به نام جاناتان دارد.[۶] نولان فیلمسازی را از سن ۷ سالگی و با دوربین ۸ میلی‌متری پدرش آغاز کرد. او با فیلمبرداری از اسباب‌بازی‌هایش فیلم می‌ساخت.[۷][۸] از ۱۱ سالگی تصمیم گرفت تا فیلمسازی حرفه‌ای شود.[۶]

نولان به کالج دانشگاهی لندن رفت و رشته‌ی ادبیات انگلیسی را انتخاب کرد. علت انتخاب این دانشگاه، ساختمان‌های مجهز فیلم‌سازی‌اش بود.[۹][۹] نولان در دوران دانشجویی رئیس انجمن فیلم دانشگاه بود[۹] و به همراه دوست‌دخترش اما توماس، فیلم‌های ۳۵میلی‌متر نمایش می‌داد و با استفاده از پول آن، در طول تابستان، فیلم‌های ۱۶میلی‌متر می‌ساخت.[۱۰]

حرفه[ویرایش]

دهه ۱۹۹۰[ویرایش]

کارهای ابتدایی و تعقیب

بعد از فارغ‌التحصیلی، نولان به کارگردانی ویدئوهای شرکتی و تبلیغاتی روی آورد.[۹] او همچنین سومین فیلم کوتاه خودش، دودلباگ (۱۹۹۷) را ساخت. این فیلم مردی را نشان می‌دهد که در جستجوی یک حشره است و زمانی که می‌خواهد او را بکشد، متوجه می‌شود که آن تصویر کوچک‌تری از خودش است.[۱۱] در این دوره، هیچ استودیویی پروژه‌های نولان را قبول نمی‌کرد. او خودش با عبارت «کوله‌باری از نامه‌های مردودی» از آن دوره یاد می‌کند که باعث جهش او به سمت فیلم‌سازی شد. او در این‌باره ادامه می‌دهد «در بریتانیا مشارکت مالی بسیار محدود است. راستش را بخواهید همه‌اش پارتی‌بازی است. هیچ وقت از طرف صنعت فیلم بریتانیا حمایت نشده‌ام.»[۱۲]

در سال ۱۹۹۸، نولان اولین فیلم بلندش را با سرمایهٔ خودش و همکاری دوستانش ساخت.[۱۳] تعقیب دربارهٔ یک نویسندهٔ بی‌کار (جرمی تئوبالد) است که به امید یافتن ماجرایی برای نوشتن رمان، به تعقیب آدم‌های مختلف می‌پردازد، تا این که کار دست خودش می‌دهد و وارد یک مسئله جنایی می‌شود. این فیلم از تجربهٔ زندگی نولان در لندن و دستبرد زدن سارقان به آپارتمانش الهام گرفته است. او در این‌باره گفته است: «رابطهٔ جالبی میان شخصی غریبه که به دارایی‌های شما دست پیدا می‌کند و تعقیب کردن افراد مختلف در شلوغی وجود دارد؛ هر دو باعث می‌شوند شما از مرزهای روابط اجتماعی عادی عبور کنید.»[۱۴] بودجهٔ تعقیب تنها ۳٬۰۰۰ پوند بود[۱۵] و فیلمبرداری آن در طول یک سال، در آخر هفته‌ها انجام می‌شد. برای صرفه‌جویی در مصرف فیلم، هر صحنه پیش از فیلم‌برداری به طور اختصاصی تمرین می‌شد تا اطمینان حاصل شود که نهایتاً دو برداشت انجام شود.[۱۶][۱۷] نولان، اما توماس و جرمی تئوبالد تهیه‌کنندگان این فیلم بودند و نولان به تنهایی کار نویسندگی، فیلمبرداری، تدوین و کارگردانی فیلم را بر عهده داشت.[۱۶] تعقیب در جشنواره‌های مختلف به نمایش درآمد و چندین جایزه نیز نصیبش شد.[۱۸][۱۹] همچنین منتقدین از آن استقبال کردند. نیویورکر نوشت این فیلم «پژواکی از فیلم‌های کلاسیک هیچکاک» بود ولی «نحیف‌تر و خبیث‌تر».[۷] در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۲، این فیلم بر روی دی‌وی‌دی و بلو-ری به عنوان بخشی از مجموعه کرایتریون عرضه شد.[۲۰]

دهه ۲۰۰۰[ویرایش]

«فرق میان تعقیب که آن را به همراهی گروهی از دوستانم که لباس‌های خودشان را می‌پوشیدند فیلمبرداری کردم و مادرم ساندویچ درست می‌کرد با ممنتو که در آن ۴ میلیون دلار پول یک نفر دیگر را خرج می‌کردم و صدها نفر دست‌اندرکار فیلم بود، تا به امروز، بزرگترین پرشی است که در زندگی‌ام داشته‌ام.»

—صحبت‌های نولان دربارهٔ جهش او از فیلم اول به دوم.[۱۳]
ممنتو و بی‌خوابی

موفقیت تعقیب باعث شد فرصت ساخت ممنتو (۲۰۰۰) برای نولان به وجود آید. در یک سفر جاده‌ای از شیکاگو به سمت لس‌آنجلس، برادرش جاناتان، ایدهٔ «ممنتو موری» را به نولان ارائه کرد. مردی که از اختلال حافظهٔ کوتاه‌مدت رنج می‌برد و از یادداشت‌ها و خالکوبی برای پیدا کردن قاتل همسرش استفاده می‌کند. نولان بر اساس این ایده، فیلم‌نامه‌ای نوشت که داستان در آن برعکس روایت می‌شود. آرون رایدر، از مدیران نیومارکت فیلمز دربارهٔ آن گفت: «[فیلم‌نامهٔ ممنتو] احتمالاً نوآورانه‌ترین فیلم‌نامه‌ای است که دیده‌ام.»[۲۱] برای ساخت این فیلم بودجه‌ای ۴٫۵ میلیون دلاری در اختیار نولان قرار گرفت.[۲۲] ممنتو با بازی گای پیرس و کری-ان ماس در سپتامبر ۲۰۰۰ در جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز به نمایش درآمد و تحسین منتقدان را برانگیخت.[۲۳] جو مورگنسترن در وال استریت ژورنال نوشت: «به خاطر نمی‌آورم فیلمی چنین زیرکانه، به طرز غریبی تأثیرگذار و به شکل ماهرانه‌ای بامزه به نظرم آمده باشد.»[۲۴] بیل اسمیت در کتابش فلسفهٔ نئونوآر مقایسه‌ای با مقالهٔ جان لاک به نام مقاله‌ای دربارهٔ فهم انسان انجام می‌دهد که در آن این نظر ارائه می‌شود که آگاهی ما هویت ما را شکل می‌دهد؛ موضوعی که نولان در این فیلم حول آن سیر می‌کند.[۲۵] این فیلم در گیشه موفق بود[۲۶] و جایزه و نامزدی‌های زیادی کسب کرد. از جمله نامزدی جوایز گلدن گلوب و اسکار برای بهترین فیلم‌نامه، جایزه ایندیپندنت اسپیریت برای بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه و نامزدی جایزه انجمن کارگردانان آمریکا.[۲۷][۲۸] ممنتو از نظر بسیاری از منتقدین یکی از بهترین فیلم‌های دههٔ ۲۰۰۰ میلادی است.[۲۹]

استیون سودربرگ که تحت تأثیر ممنتو قرار گرفته بود، نولان را برای کارگردانی تریلر روانشناسانهٔ بی‌خوابی (۲۰۰۲) استخدام کرد که در آن آل پاچینو، رابین ویلیامز و هیلاری سوانک به ایفای نقش پرداختند.[۳۰] وارنر برادرز به دنبال کارگردان باتجربه‌تری بود، اما سودربرگ بر روی نولان پافشاری کرد.[۳۱] بودجهٔ این فیلم ۴۶ میلیون دلار بود.[۳۰] بی‌خوابی که بازسازی یک فیلم نروژی به همین نام از سال ۱۹۹۷ بود، با فروش ۱۱۳ میلیون دلار در گیشه موفق بود.[۳۲][۳۳] راجر ایبرت فیلم را به خاطر ارائه دیدگاه‌های جدید راجع به اخلاقیات و گناه ستود.[۳۴] اریک اسکلدبرگ کارگردان نسخه نروژی فیلم از نسخهٔ نولان راضی و آن را «فیلمی ماهرانه و هوشمندانه با کارگردانی که به خوبی از عهدهٔ کار بر آمده» توصیف کرد.[۳۵] ریچارد شیکل از مجله تایم بی‌خوابی را «جانشین ارزشمند» ممنتو دانست.[۳۶]

بتمن آغاز می‌کند، حیثیت و شوالیه تاریکی

بعد از بی‌خوابی نولان قصد داشت فیلمی راجع به زندگی هاوارد هیوز و با بازیگری جیم کری بسازد. او فیلم‌نامه را نوشته بود، ولی وقتی متوجه شد مارتین اسکورسیزی در حال ساخت زندگی‌نامهٔ هیوز (هوانورد) است این پروژه را کنار گذاشت.[۳۷][۳۸] بعد از رد کردن پیشنهاد کارگردانی فیلم تروی[۳۹]، نولان بر روی اقتباس سینمایی از رمان کلید خیابان نوشتهٔ روث رندال کار کرد، ولی بعد از این که احساس کرد این فیلم شبیه کارهای قبلی‌اش خواهد شد، پروژه را کنار گذاشت. اوایل سال ۲۰۰۳، نولان به وارنر برادرز پیشنهاد ساخت فیلم جدید بتمن را داد. او که مجذوب این شخصیت و داستانش شده بود، می‌خواست فیلم را طوری به صورت یک درام کلاسیک بسازد تا یک فانتزی کمیک‌بوکی.[۴۰] بتمن آغاز می‌کند که بزرگ‌ترین پروژهٔ نولان تا آن زمان بود[۴۰]، در ژوئن ۲۰۰۵ اکران شد و در نظر منتقدین و گیشه موفق بود.[۴۱] این فیلم با بازی کریستین بیل در نقش اول، به همراه مایکل کین، گری الدمن، مورگان فریمن و لیام نیسون، این مجموعه را احیا کرد.[۴۲][۴۳] این فیلم داستان خاستگاه بروس وین را از وحشتش از خفاش‌ها، مرگ والدینش، سیر تبدیل شدن او به بتمن و مبارزه‌اش با رأس‌الغولی که می‌خواهد گاتهام را نابود کند، بازگو می‌کند. منتقدین عمق روانشناسانه و ارتباط آن با دورهٔ معاصر را ستودند.[۴۴] بتمن آغاز می‌کند هشتمین فیلم پرفروش سال ۲۰۰۵ در ایالات متحده و نهمین فیلم پرفروش جهان در آن سال شد.[۴۵] همچنین نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلمبرداری و سه جایزهٔ بفتا گردید.[۴۶][۴۷]

نولان به همراه بازیگران و دست‌اندرکاران فیلم در مراسم فرش قرمز شوالیه تاریکی (۲۰۰۸) در لندن

پیش از بازگشت به مجموعهٔ بتمن، نولان فیلم حیثیت (۲۰۰۶) را ساخت. این فیلم که اقتباسی از رمان کریستوفر پریست می‌باشد، دربارهٔ دو شعبده‌باز رقیب در قرن نوزدهم میلادی است.[۴۸] در سال ۲۰۰۱، زمانی که فیلم بی‌خوابی در مرحلهٔ پس‌تولید قرار داشت، نولان از برادرش جاناتان برای نوشتن این فیلم‌نامه درخواست کمک کرد. فیلم‌نامهٔ این فیلم حاصل همکاری پنج‌سالهٔ این دو برادر است.[۴۹] در ابتدا نولان می‌خواست این فیلم را در سال ۲۰۰۳ بسازد، اما بعد از این که با پروژهٔ بتمن آغاز می‌کند موافقت شد، آن را به تعویق انداخت.[۵۰] کریستین بیل و هیو جکمن نقش‌های اصلی این فیلم را ایفا کردند. حیثیت در نظر منتقدین موفق بود و در گیشه ۱۰۹ میلیون دلار فروخت.[۵۱][۵۲] این فیلم نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلمبرداری و بهترین طراحی صحنه نیز شد.[۵۳]

در ژوئیه ۲۰۰۶، نولان اعلام کرد دنبالهٔ بتمن آغاز می‌کند، شوالیه تاریکی نام خواهد داشت.[۵۴] نولان می‌خواست در این فیلم با گسترش فضای دید، کیفیت نوآری آن را افزایش دهد و داستانی بسازد که به گفتهٔ خودش «داستان یک جنایت بزرگ است، جایی که در آن با پلیس، سیستم قضایی، شورشگر، مردم فقیر و ثروتمند و جنایتکاران مواجه می‌شوید.»[۵۵] این فیلم در سال ۲۰۰۸ منتشر شد و هم‌اکنون از آن به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های دههٔ ۲۰۰۰ میلادی و یکی از بهترین فیلم‌های ابرقهرمانی ساخته شده یاد می‌شود.[۲۹][۵۶][۵۷] مانولا دارگیس از نیویورک تایمز نوشت که «این فیلم در شکاف بین هنر و صنعت، شعر و سرگرمی شکل گرفته و بسیار عمیق‌تر و تاریک‌تر از هر فیلم کمیک‌بوکی دیگر در هالیوود است.»[۵۸] راجر ایبرت از شیکاگو سان-تایمز گفت شوالیه تاریکی «گام فراتر از داستان اقتباسی و نسخه‌های پیشین نهاده و به تراژدی مسحورکننده‌ای بدل گشته‌است.»[۵۹] شوالیه تاریکی در طول اکرانش چندین رکورد گیشه‌ای را جابه‌جا کرد.[۶۰] در آمریکای شمالی ۵۳۴٬۸۵۸٬۴۴۴ دلار و ۴۶۹٬۷۰۰٬۰۰۰ در دیگر کشورها فروخت و فروش فیلم مجموعاً به ۱٬۰۰۴٬۵۵۸٬۴۴۴ دلار رسید.[۶۱] شوالیه تاریکی نخستین فیلمی بود که بخش‌هایی از آن به وسیله دوربین آی‌مکس ۱۵/۷۰ میلی‌متری فیلم‌برداری شد.[۶۲] در هشتاد و یکمین دوره جوایز اسکار این فیلم نامزد دریافت هشت جایزه شد که جایزهٔ بهترین بازیگر مکمل مرد برای هیت لجر و جایزه بهترین تدوین صدا را ازآن خود کرد.[۶۳]

دهه ۲۰۱۰[ویرایش]

تلقین و شوالیه تاریکی برمی‌خیزد

بعد از موفقیت شوالیه تاریکی، وارنر برادرز با نولان برای ساخت فیلم تلقین قرارداد امضاء کرد. نولان فیلم‌نامهٔ این اثر را به تنهایی نوشت و این فیلم را «اکشنی علمی‌تخیلی که در معماری ذهن واقع شده» توصیف کرد.[۶۴] پیش از اکران فیلم، منتقدانی همچون پیتر ترورس و لو لومنیک سوالاتی مطرح کردند که آیا اعتماد نولان به هوش بینندگان فیلم، در گیشه به ضررش تمام خواهد شد یا نه.[۶۵] با حضور لئوناردو دی‌کاپریو در نقش اول، این فیلم در ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۰ اکران شد و در گیشه و نظر منتقدان به موفقیت چشمگیری دست یافت.[۶۶] ریچارد روپر از شیکاگو سان-تایمز به فیلم نمرهٔ «+A» داد و آن را یکی از بهترین فیلم‌های قرن خواند.[۶۷] مارک کرمد تلقین را بهترین فیلم سال ۲۰۱۰ نامید و گفت: «تلقین گواهی است بر این که مردم احمق نیستند، سینما آشغال نیست و امکان این که هنر و بلک‌باستر با هم ترکیب شوند، وجود دارد.»[۶۸] جان دیویس اعلام کرد که این فیلم باعث خواهد شد استودیوها به سمت محتوای اورجینال پیش بروند. «می‌توانم به شما قول بدهم که هم‌اکنون رؤسای استودیوها در حال دیدار هستند و به یکدیگر می‌گویند که برای فیلم‌های تابستانی نیاز به ایده‌های نو داریم، به مفاهیم اورجینال مثل تلقین احتیاج داریم.»[۶۹] این فیلم در مجموع ۸۲۰ میلیون دلار فروش داشت[۷۰] و نامزد دریافت هشت جایزهٔ اسکار از جمله بهترین فیلم شد. تلقین موفق به کسب جوایز اسکار بهترین فیلمبرداری، بهترین صداگذاری، بهترین تدوین صدا و بهترین جلوه‌های ویژه شد.[۷۱] نولان همچنین نامزد دریافت جوایز گلدن گلوب، انجمن کارگردانان، انجمن تهیه‌کنندگان و انجمن نویسندگان آمریکا شد.[۲۷] هنگامی که تلقین در مرحلهٔ پس‌تولید قرار داشت، نولان در مستند این سایه‌های فوق‌العاده (۲۰۱۱) که دربارهٔ اهمیت فیلم و ذخیرهٔ فیلم‌ها در فهرست ملی ثبت فیلم بود، ظاهر شد.[۷۲] او همچنین در مستند در کنار هم (۲۰۱۲) که دربارهٔ تاریخچه و اهمیت دو شیوهٔ فیلمبرداری بر روی فیلم و دیجیتال بود، حضور یافت.[۷۳]

در سال ۲۰۱۲ نولان سومین و آخرین فیلم بتمن به نام شوالیه تاریکی برمی‌خیزد را کارگردانی و سه‌گانه‌اش را کامل کرد. اگرچه در ابتدا برای ساخت این فیلم دچار تردید شده بود، اما پس از این که به همراه برادرش و دیوید اس. گویر داستانی برای آن ساخت، احساس کرد که می‌تواند این مجموعه را با موفقیت به پایان برساند.[۷۴][۷۵] شوالیه تاریکی برمی‌خیزد در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۲ اکران و منتقدان آن را تحسین کردند. اندرو اوهیر از سالون نوشت: «اگر شوالیهٔ تاریکی برمی‌خیزد فیلمی فاشیستی است، مسلماً بهترین فیلم فاشیستی و تاریک‌ترین، هیجان‌انگیزترین و مشوش‌سازترین فیلمی است که تاکنون ساخته شده.»[۷۶] همانند قسمت قبلی، فیلم عملکرد خوبی در گیشه داشت و به سیزدهمین فیلم تاریخ تبدیل شد که از فروشش از مرز ۱ میلیارد دلار می‌گذرد.[۷۷][۷۸] هنگام نمایش شبانهٔ این فیلم در یکی از سینماهای آرورا، کلرادو، فرد مسلحی به روی تماشاگران آتش گشود و ۱۲ نفر را کشت و ۵۸ نفر را زخمی کرد.[۷۹] نولان با انتشار بیانیه‌ای تأسفش را از این اتفاق ابراز کرد و آن را فاجعه‌ای غیرقابل تحمل خواند.[۸۰]

در طول جلسات بحث دربارهٔ داستان شوالیه تاریکی برمی‌خیزد گویر از ایده‌اش برای به تصویر کشیدن سوپرمن در دنیای مدرن با نولان سخن گفت.[۸۱][۸۲] نولان که تحت تأثیر آن قرار گرفته بود، ایدهٔ ساخت فیلم مرد پولادین (۲۰۱۳) را با برادران وارنر در میان گذاشت[۸۱] و این شرکت هم نولان را به عنوان تهیه‌کننده و گویر را به عنوان نویسندهٔ این فیلم استخدام کرد.[۸۳][۸۴] نولان برای کارگردانی این فیلم زاک اسنایدر را بر پایه فیلم‌های ۳۰۰ و نگهبانان و «استعداد ذاتی‌اش برای مواجهه با ابرقهرمانان به عنوان شخصیت‌های واقعی» پیشنهاد کرد.[۸۵] این فیلم با بازی هنری کویل، ایمی آدامز و مایکل شنون اکران شد و بیش از ۶۶۰ میلیون دلار فروخت، اما از منتقدان نظرات متفاوتی دریافت کرد.[۸۶][۸۷] همچنین نولان و توماس تهیه‌کنندگان اجرایی فیلم برتری بودند. این فیلم اولین فیلم بلند والی فیستر مدیر فیلمبرداری اکثر فیلم‌های نولان بود.[۸۸][۸۹] این فیلم که بر پایهٔ فیلم‌نامه‌ای از جک پگلن ساخته شده، دربارهٔ دو دانشمند است که برای ساخت ماشینی که دارای ادراک و هوش جمعی است تلاش می‌کنند.[۹۰] برتری با بازی جانی دپ، ربکا هال و پل بتانی در ۱۸ آوریل ۲۰۱۴ منتشر شد و نظرات عموماً منفی‌ای از منتقدان دریافت کرد.[۹۱][۹۲]

بین ستاره‌ای و کارهای آینده

در ژانویه ۲۰۱۳، نولان اعلام کرد که او فیلم علمی‌تخیلی بین ستاره‌ای را کارگردانی خواهد کرد. جاناتان نولان پیش‌نویس‌های اولیهٔ فیلم‌نامه را نوشته بود و در اصل قرار بود استیون اسپیلبرگ آن را کارگردانی کند.[۹۳] این فیلم که بر پایهٔ نظریات کیپ تورن، فیزیکدان نظری ساخته شده، «ما را به سفر قهرمانانهٔ بین ستاره‌ای می‌برد که دورتر از ادراک علمی ماست.»[۹۴] متیو مک‌کانهی، ان هتوی، جسیکا چستین، بیل ایروین و الن برستین در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند و همچنین این اثر اولین همکاری نولان و هویته ون هویتما به شمار می‌آید. پارامونت پیکچرز و برادران وارنر تهیه‌کننده و توزیع‌کنندگان این فیلم بود. بین ستاره‌ای ۵ نوامبر ۲۰۱۴ اکران شد و نظرات مثبتی از سوی منتقدین دریافت کرد. همچنین فروش خوبی در گیشه داشت و جمعاً ۶۷۰ میلیون دلار فروخت.[۹۵][۹۶][۹۷] بین ستاره‌ای بیشتر به خاطر دقت علمی بالایش مورد تحسین قرار گرفت؛ پروسهٔ تولید فیلم منجر به منتشر شدن دو مقالهٔ علمی گردید و ژورنال آمریکایی فیزیک پیشنهاد کرد که این فیلم برای آموزش در دانشگاه‌ها به نمایش درآید.[۹۸] بنیاد فیلم آمریکا (AFI) بین ستاره‌ای را یکی از بهترین فیلم‌های سال ۲۰۱۴ نامید.[۹۹] در هشتاد و هفتمین دوره جوایز اسکار این فیلم موفق به کسب دریافت جایزهٔ بهترین جلوه‌های ویژه و نامزدی دریافت جوایز بهترین موسیقی متن، بهترین صداگذاری، بهترین تدوین صدا و بهترین طراحی صحنه گردید.[۱۰۰]

نولان و توماس تهیه‌کنندگان اجرایی فیلم بتمن و سوپرمن: طلوع عدالت خواهند بود. این فیلم دنبالهٔ مرد پولادین است و دومین فیلم در دنیای سینمایی مشترک دی‌سی کامیکس به حساب می‌آید. به گفتهٔ چارلز روون نولان به عنوان مشاور در این پروژه مشارکت دارد.[۱۰۱]

فیلم‌سازی[ویرایش]

الهام‌بخشی[ویرایش]

نولان از کارگردانانی هم‌چون استنلی کوبریک،[۱۰۲][۱۰۳] ترنس مالیک،[۱۰۳] اورسن ولز،[۱۰۴] فریتس لانگ،[۱۰۵] نیکلاس روگ،[۱۰۵] سیدنی لومت،[۱۰۵] دیوید لین،[۱۰۶] ریدلی اسکات،[۱۳] تری گیلیام[۱۰۴] و جان فرانکن هایمر[۱۰۷] به عنوان الهام‌بخش خود یاد کرده است. همچنین فیلم‌های بلید رانر (۱۹۸۲)، جنگ ستارگان (۱۹۷۷)، لورنس عربستان (۱۹۶۲)، محله چینی‌ها (۱۹۷۴) و ۲۰۰۱: ادیسه فضایی (۱۹۶۸) را فیلم‌های مورد علاقهٔ خود نامیده است.[۱۰۸]

نولان روایت‌های غیرخطی داستان‌های خود را از رمان واترلند نوشتهٔ گراهام سوئیفت الهام گرفته است.[۱۳]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

کارگردانی[ویرایش]

عنوان تاریخ انتشار استودیو بودجه گیشه
تعقیب ۵ نوامبر ۱۹۹۹ مومنتوم پیکچرز
زایتگایست فیلمز
۶٬۰۰۰ دلار ۰٫۲۴ میلیون دلار
ممنتو ۱۶ مارس ۲۰۰۱ نیومارکت فیلمز ۵ میلیون دلار ۴۰ میلیون دلار
بی‌خوابی ۲۴ مه ۲۰۰۲ وارنر برادرز ۴۶ میلیون دلار ۱۱۳ میلیون دلار
بتمن آغاز می‌کند ۱۵ ژوئن ۲۰۰۵ ۱۵۰ میلیون دلار ۳۷۴ میلیون دلار
حیثیت ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶ ۴۰ میلیون دلار ۱۱۰ میلیون دلار
شوالیه تاریکی ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۸ ۱۸۵ میلیون دلار ۱.۰۰۵ میلیارد دلار
تلقین ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۰ ۱۶۰ میلیون دلار ۸۲۵ میلیون دلار
شوالیه تاریکی برمی‌خیزد ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۲ ۲۳۰ میلیون دلار ۱.۰۸۴ میلیارد دلار
بین ستاره‌ای ۵ نوامبر ۲۰۱۴ وارنر برادرز
پارامونت پیکچرز
۱۶۵ میلیون دلار ۶۷۳ میلیون دلار

منابع[ویرایش]

  1. "Batman, robbin' and murder". The Sunday Times. 27 June 2010. Retrieved 15 June 2013. 
  2. "Can't get him out of our heads" The Age; retrieved 10 April 2011.
  3. Feinberg, Scott (3 January 2015). "Christopher Nolan on 'Interstellar' Critics, Making Original Films and Shunning Cell Phones and Email (Q&A)". The Hollywood Reporter. Retrieved 3 January 2015. 
  4. Boucher, Geoff (11 April 2010). "Christopher Nolan's 'Inception' — Hollywood's first existential heist film". Los Angeles Times. Retrieved 28 January 2011. 
  5. Itzkoff, Dave (30 June 2010). "The Man Behind the Dreamscape". The New York Times. Retrieved 1 July 2010. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Lawrence, Will (19 July 2012). "Christopher Nolan interview for Inception". The Telegraph (London). Retrieved 3 January 2014. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Timberg, Scott (15 March 2001). "Indie Angst". New Times Los Angeles. Retrieved 4 June 2013. 
  8. "Nolan's move from Highgate to Hollywood". Evening Standard (London). Retrieved 10 April 2011.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ Tempest, M. I was there at the Inception of Christopher Nolan's film career The Guardian film blog, 24 February 2011; retrieved 21 September 2011.
  10. "Wally Pfister ASC on Christopher Nolan's Inception". thecinematographer.info. 2010. Archived from the original on 11 April 2012. Retrieved 12 February 2013. 
  11. "Doodlebug by Christopher Nolan". Cinema16. Retrieved 19 October 2012. 
  12. Pulver, Andrew (15 June 2005). "He's not a god - he's human". The Guardian. Retrieved 23 December 2013. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ ۱۳٫۳ Ressner, Jeffrey (Spring 2012). "The Traditionalist". DGA Quarterly. Retrieved 22 August 2012. 
  14. "The Man behind the Mask". UCL. 8 December 2008. Retrieved 12 February 2013. 
  15. "Interview with Christopher Nolan". Metro; retrieved 10 April 2011.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ Duncker, Johannes (6 June 2002). "The Making of Following". christophernolan.net. Retrieved 12 February 2013. 
  17. Tobias, S. Interview: Christopher Nolan, avclub.com, 5 June 2002; retrieved 13 September 2011.
  18. "Tiger Awards Competition: previous winners". International Film Festival Rotterdam. Retrieved 12 February 2013. 
  19. "Awards for Following". IMDB; retrieved 25 June 2013.
  20. "Criterion – Following". Criterion. Retrieved 12 February 2013. 
  21. Mottram, p. 176.
  22. Mottram, p. 177.
  23. Mottram, p. 62–4.
  24. Morgenstern, Joe. "Hero With No Memory Turns 'Memento' Into Unforgettable Trip". The Wall Street Journal. Retrieved 21 January 2014. 
  25. Conard (2007) p.35.
  26. "Memento". Box Office Mojo. Retrieved 18 January 2014. 
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ "Christopher Nolan awards". The New York Times. Retrieved 26 March 2014. 
  28. Session Timeout – Academy Awards® Database (29 January 2010); retrieved 26 November 2011.
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ "Film Critics Pick the Best Movies of the Decade". Metacritic. 3 January 2010. Retrieved 4 September 2012. 
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ "'Memento' recognition landed Christopher Nolan in the director's chair for big-budget 'Insomnia'". Retrieved 5 June 2013. 
  31. deWaard, Tait (2013), p. 49.
  32. "Insomnia". Rotten Tomatoes. Retrieved 18 January 2014. 
  33. "Insomnia". Box Office Mojo. Retrieved 18 January 2014. 
  34. Ebert, Roger (May 24, 2002). "Insomnia review". rogerebert.com. Retrieved February 18, 2015. 
  35. Paul Weedon. "Erik Skjoldbærg on 'Pioneer'". Grolsch Filmworks. Retrieved 2013-10-30. 
  36. Schickel, Richard (May 19, 2002). "Sleepless in Alaska". The Hollywood Reporter. Retrieved February 16, 2015. 
  37. "The Best Movies Never Made". Raindance. 2 May 2013. Retrieved 9 May 2013. 
  38. "Christopher Nolan Says His Howard Hughes Film Is Dead, But He'd Still Like To Do A Bond Film at Some Point". Indiwire. Retrieved 9 May 2013. 
  39. Jagernauth, Kevin. "Trivia: When Christopher Nolan First Came To Warner Bros., He Was Offered 'Troy' To Direct". The Playlist. Retrieved 12 August 2014. 
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ "Christopher Nolan looks back over the Dark Knight trilogy in this extended interview". Filmcomment. Retrieved 27 June 2013. 
  41. "Insomnia". Rotten Tomatoes. Retrieved 18 January 2014. 
  42. "The Complicated Legacy of Batman Begins". The Atlantic. Retrieved 10 June 2015. 
  43. Shawn Adler (14 August 2008). "He-Man' Movie Will Go Realistic: 'We're Not Talking About Putting Nipples On The Trapjaw Suit". Archived from the original on 2 September 2008. Retrieved 8 April 2013. 
  44. "Christopher Nolan Season at BFI Southbank in July 2012". British Film Institute. Retrieved 31 March 2014. 
  45. "Batman Begins (2005)". Box Office Mojo. Retrieved 19 October 2012. 
  46. "Batman Begins". The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Retrieved 23 October 2012. 
  47. "Batman Begins". BAFTA-Awards Database. Retrieved 23 October 2012. 
  48. "Interview about The Prestige". Christopher-priest.co.uk. Retrieved 15 October 2012. 
  49. Jeff Goldsmith (October 28, 2006). "The Prestige Q&A: Interview with Jonathan Nolan". Creative Screenwriting Magazine Podcast (Podcast). Creative Screenwriting. Retrieved July 24, 2007. 
  50. "Nolan wants 'Prestige'". Variety. Retrieved 9 May 2013. 
  51. "The Prestige (2006)". Box Office Mojo; retrieved 10 April 2011.
  52. Murray, Noel. (3 December 2009) The best films of the '00s|Best of the Decade. The A.V. Club; retrieved 26 January 2011.
  53. "The Prestige". The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Retrieved 23 October 2012. 
  54. Garth Franklin (31 July 2006). "It's Official: "Batman 2" Gets A Title". DarkHorizons. Retrieved 9 March 2007. 
  55. "The Dark Knight: The Original Feature". Empire. Retrieved 23 December 2013. 
  56. "The 50 Best Movies of the Decade (2000–2009)". Paste. 3 November 2009. Retrieved 14 December 2011. 
  57. "Review of the Decade – Year-By-Year: Empire's Films Of The Decade". Empire. Retrieved 4 September 2012. 
  58. Manohla Dargis (18 July 2008). "The Dark Knight-Showdown in Gotham Town". The New York Times. Retrieved 21 January 2014. 
  59. Roger Ebert (16 July 2008). "The Dark Knight". Chicago Sun-Times. Retrieved 21 January 2014. 
  60. Brooks Barnes (28 July 2008). "Dark Knight Wins Again at Box Office". The New York Times. Retrieved 21 January 2014. 
  61. "The Dark Knight (2008)". Box Office Mojo. Retrieved 17 November 2012. 
  62. "Warner Bros and Christopher Nolan Break New Ground with The Dark Knight". About. Retrieved 19 October 2013. 
  63. "The Oscars 2009". BBC News.
  64. Fleming, Michael (11 February 2009). "Nolan tackles 'Inception' for WB". Variety. Retrieved 2 April 2009. 
  65. Miller, Jenni (24 June 2010). "Will 'Inception' Be Too Smart for Audiences?". Moviefone. Retrieved 10 January 2013. 
  66. "Warner Bros. Keeping INCEPTION in Oscar-voters' Minds with "New" Behind-the-Scenes Featurette". Collider.com. 2010. Retrieved 15 June 2013. 
  67. Roeper, Richard. "Inception Review". Chicago Sun-Times. Retrieved July 21, 2010. 
  68. Kermode, Mark (24 December 2010). Kermode Uncut: My Top Five Films of the Year. BBC. Event occurs at 5:05. http://www.bbc.co.uk/blogs/markkermode/2010/12/my_top_five_films_of_the_year.html. Retrieved 21 January 2014.
  69. Schuker, Lauren (16 July 2010). "Studios Root for 'Inception'". The Wall Street Journal. Retrieved 10 January 2013. 
  70. "Inception (2010)". Box Office Mojo. Retrieved 2 November 2012. 
  71. "2011 Academy Awards Nominations and Winners". The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Retrieved 8 August 2012. 
  72. "These Amazing Shadows Are Unveiled at Sundance 2011". The Wall Street Journal. Retrieved 11 February 2014. 
  73. Mintzer, Jordan. "Side by Side: Berlin Film Review". The Hollywood Reporter. Retrieved 11 February 2014. 
  74. Bettinger, Brendan (10 March 2010). "Christopher Nolan Speaks! Updates on Dark Knight Sequel and Superman Man of Steel". Collider.com. Retrieved 10 March 2010. 
  75. Boucher, Geoff (27 October 2010). "Christopher Nolan reveals title of third Batman film and that 'it won't be the Riddler'". Los Angeles Times. Retrieved 27 October 2010. 
  76. ""The Dark Knight Rises": Christopher Nolan's evil masterpiece". Salon. July 18, 2012. Retrieved July 4, 2013. 
  77. Box Office Mojo: Index Christopher Nolan; retrieved 13 September 2012
  78. McClintock, Pamela (2 September 2012). "Box Office Milestone: 'Dark Knight Rises' Crosses $1 Billion Worldwide". The Hollywood Reporter. Retrieved 17 November 2012. 
  79. Brown, Jennifer. "12 shot dead, 58 wounded in Aurora movie theater during Batman premier". Denver Post. Retrieved 13 January 2012. 
  80. "Christopher Nolan on Theater Shooting: 'I Would Like to Express Our Profound Sorrow'". Retrieved 13 January 2012. 
  81. ۸۱٫۰ ۸۱٫۱ "Christopher Nolan on Batman and Superman". Superhero Hype!. 4 June 2010. Retrieved 2 December 2010. 
  82. Outlaw, Kofi. "Chris Nolan Talks Superman Reboot & Batman 3". screenrant.com. Retrieved June 11, 2013.
  83. Finke, Nikki; Fleming, Mike (9 February 2010). "It's A Bird! It's A Plane! It's Chris Nolan! He'll Mentor Superman 3.0 And Prep 3rd Batman". Deadline. Archived from the original on 21 March 2011. Retrieved 3 December 2010. 
  84. Schuker, Lauren A. E. (22 August 2008). "Warner Bets on Fewer, Bigger Movies". The Wall Street Journal. Archived from the original on 21 March 2011. Retrieved 22 October 2008. 
  85. Itzkoff, Dave (22 May 2013). "Alien, Yet Familiar". The New York Times. Retrieved 22 May 2013. 
  86. "Man of Steel Reviews – Metacritic". Metacritic. Retrieved 12 June 2013. 
  87. "Man of Steel score – Critics' Choice". Broadcast Film Critics Association. Retrieved 25 June 2013. 
  88. Kit, Borys (13 June 2012). "Christopher Nolan to Exec Produce Wally Pfister's Directorial Debut". The Hollywood Reporter. Retrieved 23 October 2012. 
  89. Zeitchik, Steven (10 January 2014). "'Transcendence' into directing for cinematographer Wally Pfister". The Los Angeles Times. Retrieved 10 January 2014. 
  90. "Wally Pfister Says 'The Avengers' Is "Appalling", Teases His Directorial Debut Is A Sci-Fi Film". Indiewire. Retrieved 23 October 2012. 
  91. Staff (24 April 2013). "Warner Bros Dates Adam Sandler-Drew Barrymore Pic 'Blended', Shifts 'Transcendence'". Deadline. Retrieved 9 May 2013. 
  92. "Transcendence (2014)". Rotten Tomatoes. Retrieved April 16, 2014. 
  93. "Christopher Nolan's 'Interstellar': 'Dark Knight Rises' Director Lines Up Next Project". Huffington Post. 9 January 2013. Retrieved 13 January 2013. 
  94. Jagernauth, Kevin (10 January 2013). "Christopher Nolan's Merging An Original Idea With Jonah Nolan's Old Screenplay For 'Interstellar'". The Playlist. Retrieved 13 January 2013. 
  95. Christopher Nolan's 'Interstellar' To Be Paramount–Warner Bros Co-Production And Joint Distribution
  96. "Interstellar Reviews". metacritic.com. Metacritic. Retrieved November 13, 2014. 
  97. "Interstellar (2014)". Box Office Mojo. Retrieved January 12, 2015. 
  98. "Interstellar 'should be shown in school lessons'". BBC. Retrieved 23 June 2015. 
  99. Kilday, Gregg (December 9, 2014). "AFI List of Top 10 Films Expands to Include 11". The Hollywood Reporter. Retrieved January 22, 2015. 
  100. "Oscars 2015: See the Full List of Nominees". Time. January 15, 2015. Retrieved January 16, 2015. 
  101. "Charles Roven: Ben Affleck "Was the First Guy We Went to" for Batman Role". The Hollywood Reporter. Retrieved 13 October 2014. 
  102. Jensen, Jeff (6 April 2013). "To 'Room 237' and Beyond: Exploring Stanley Kubrick's 'Shining' influence with Christopher Nolan, Edgar Wright, more". Article. Entertainment Weekly. 
  103. ۱۰۳٫۰ ۱۰۳٫۱ "A Conversation with Christopher Nolan". Digital Cinema Report. February 2010. Retrieved 20 April 2013. 
  104. ۱۰۴٫۰ ۱۰۴٫۱ Lawrence, Will (19 July 2012). "Christopher Nolan Interview for Inception". The Telegraph (London). Retrieved 16 May 2013. 
  105. ۱۰۵٫۰ ۱۰۵٫۱ ۱۰۵٫۲ Vejvoda, Jim (30 July 2012). "Chris Nolan's Dark Knight Rises Movie Influences". IGN. Retrieved 20 April 2013. 
  106. "The Dark Knight Rises': Bring on the 'Knight". Entertainment Weekly. Retrieved 29 January 2013. 
  107. "The Unofficial Christopher Nolan Website/Biography". christophernolan.net; retrieved 15 June 2013.
  108. "Christopher Nolan's recommends". DirectorsRecommend. 2001. Retrieved 29 January 2013. 

پیوند به بیرون[ویرایش]