لطفی زاده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لطف علی عسکرزاده
دکتر زاده.jpg
متولد ۱۵ بهمن ۱۲۹۹
۴ فوریهٔ ۱۹۲۱ (۹۵ ساله)
باکو، جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان
محل زندگی سانفرانسیسکو
ملیت مقاله را ببینید
رشته فعالیت مهندسی برق، ریاضیات
محل کار دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
دانش‌آموختهٔ دانشگاه کلمبیا
دلیل شهرت بنیانگذار ریاضیات فازی، مجموعه‌های فازی و منطق فازی
جوایز مدال افتخار انجمن مهندسان برق و الکترونیک (۱۹۹۵)

لطفی علی عسکرزاده (زادهٔ ۱۵ بهمن ۱۲۹۹، برابر با ۴ فوریهٔ ۱۹۲۱ میلادی در باکو)، مشهور به لطفی‌زاده یا لطفی ع زاده[۱] او بنیان‌گذار منطق فازی و استاد دانشگاه برکلی در کالیفرنیا است. در بخش یادکرد منابعِ اکثر متون فنیِ مربوط به منطق فازی، نام او به‌صورت زاده ذکر می‌شود.

لطفی علی عسکرزاده از پدری ایرانی و مادری یهودیِ روس در باکو ــ که آن زمان در جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان واقع در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود ــ متولد شد، در سال‌های پایانیِ جنگ جهانی دوم به ایالات متحدهٔ آمریکا مهاجرت کرده و اکنون مقیم آن کشور است.

تولد و تحصیل[ویرایش]

وی در ۱۵ بهمن ۱۲۹۹ خورشیدی (۴ فوریهٔ ۱۹۲۱ میلادی) از والدینی ایرانی در شهر باکو در جمهوری آذربایجان، اتحاد شوروی متولد شد.[۲] پدرش روزنامه‌نگار و بازرگان، از اهالی اردبیل اعزام شده از طرف دولت ایران و مادرش فانیا کوریمان پزشک کودکان یهودی بود.[۳] لطفی تحصیلات ابتدایی خود را در همین شهر و به زبان روسی آغاز کرد. والدین لطفی، در پی قحطی و نایابی ناشی از سیاست‌های تعاونی‌سازی دوران استالین، باکو را ترک کرده و به ایران و شهر تهران مهاجرت کردند. او در این زمان ده ساله بود.[۴] وی در تهران در دبیرستان البرز (به نام پیشین: مدرسه مسیونری پرسبیتری) و در دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد.

لطفی‌زاده در امتحانات دانشگاه تهران مقام دوم را کسب کرد. در سال ۱۹۴۲ رشتهٔ مهندسی برق را در این دانشگاه با موفقیت به پایان رساند و در دوران جنگ دوم جهانی و اشغال ایران توسط متفقین به ایالات متحده مهاجرت کرد. در مؤسسهٔ فناوری ماساچوست (ام.آی. تی) ادامه تحصیل داد و در سال ۱۹۴۶ درجهٔ کارشناسی ارشد در مهندسی برق را دریافت نمود. به‌دلیل اقامت والدینش در نیویورک سیتی، از دانشگاه کلمبیا تقاضای پذیرش کرد و در مقطع پی اچ دی با یک منصب تدریس پذیرفته شد. در سال ۱۹۴۹ فارغ‌التحصیل و سال بعد استادیار همان دانشگاه شد.

زاده ده سال در دانشگاه کلمبیا تدریس کرد، و در سال ۱۹۵۷ به درجهٔ استاد تمامی ارتقا یافت. او از سال ۱۹۵۹ تاکنون در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی تدریس کرده است. او اثر پیشگامانه خود در زمینهٔ مجموعه‌های فازی را در ۱۹۶۵ منتشر کرد، اثری که در آن به شرح ریاضیات نظریه مجموعهٔ فازی پرداخت. او در ۱۹۷۳ نظریهٔ منطق فازی خود را طرح کرد.

پژوهش تخصصی[ویرایش]

وی در دانشگاه کلمبیا، با تدریس در زمینهٔ «تئوری سیستم‌ها» کارش را آغاز کرد. سپس به تدریس در چند دانشگاه معتبر آمریکا پرداخت. در سال ۱۹۵۹ به برکلی رفت تا به تدریس الکتروتکنیک بپردازد. از سال ۱۹۶۳، ابتدا در رشتهٔ الکتروتکنیک و پس از آن در رشتهٔ علوم کامپیوتر کرسی استادی گرفت.

بازنشستگی[ویرایش]

پروفسور لطفی‌زاده به‌طور رسمی از سال ۱۹۹۱ بازنشسته شده‌است. وی مقیم سانفرانسیسکو است و در آنجا به پروفسور «زاده (Professor Zadeh)» مشهور است. پروفسور لطفی‌زاده درهنگام فراغت، به سرگرمی محبوبش عکاسی می‌پردازد. او عاشق عکاسی است و تاکنون شخصیت‌های معروفی همچون رؤسای جمهور آمریکا، ترومن و نیکسون، رو به دوربینِ وی لبخند زده‌اند.

سرگرمی دیگر پروفسور لطفی‌زاده های-فای است. او در اتاق نشیمن خود ۲۸ بلندگوی حساس تعبیه کرده تا به موسیقی کلاسیک با کیفیت بالا گوش کند.

دیگر مشارکت‌ها[ویرایش]

لطفی‌زاده همچنین درکنار جان ر. راگاتسینی در ۱۹۵۲ به خاطر پیشگامی در توسعه دادن تبدیل زد، که در پردازش سیگنال‌های مورد استفاده قرار می‌گیرد شناخته شده است. این روش‌ها هم‌اکنون در پردازش سیگنال‌های گسسته، کنترل دیجیتال، و دیگر سیستم‌های گسسته در صنعت و پژوهش مورد استفاده است. این دو حرف زد را برای تبدیل زد به‌کار برده و رایج کردند.[۵][۶][۷]

پیشینه و افتخارات[ویرایش]

پروفسور لطفی‌زاده دارای ۲۵ دکترای افتخاری از دانشگاه‌های معتبر دنیاست. او در سال ۱۹۷۳ به عضویت در آکادمی ملی مهندسی برگزیده شد.[۸] بیش از ۲۰۰ مقالهٔ علمی را به‌تنهایی در کارنامهٔ علمی خود دارد و در هیئت تحریریهٔ ۵۰ مجلهٔ علمیِ جهان مقام «مشاور» را داراست. وی یکی از پژوهشگرانی است که دارای بیشترین ارجاع (highly-cited) در مقالات علمی دنیاست. زاده تا اکتبر ۲۰۱۴، ۱۴۰٬۰۰۰ یادکرد در گوگل اسکالر داشته و نیز ۳۵۰٬۰۰۰ مقاله دارای کلمهٔ «فازی» در عنوان خود بوده‌اند.[۹][۱۰] در اسفندماه ۱۳۹۴ دانشگاه تهران به عنوان اولین دانشگاه محل تحصیل ایشان ضمن برگزاری بزرگداشتی نشان دکترای افتخاری خود را به ایشان اهدا کرد.[۱۱]

زندگی شخصی و اعتقادات[ویرایش]

ذکر می‌شود که زاده «فوراً ناسیونالیسم را رد می‌کند، و بر این اصرار می‌ورزد که مسائل خیلی عمیق‌تری در زندگی وجود دارد»، و از او نقل شده که: «مسئله این نیست که من آمریکایی، روس، ایرانی، آذربایجانی یا هر چیز دیگری هستم. همهٔ این مردم و فرهنگ‌ها به من شکل داده‌اند و من با همهٔ آنها کاملاً راحتم.» او در همان مصاحبه ذکر می‌کند: «لجاجت و سرسختی؛ نترسیدن از درگیرِ مجادله شدن؛ این تا حد زیادی سنت ترکی است. این بخشی از شخصیت من هم هست. من می‌توانم خیلی سرسخت باشم. این احتمالاً برای توسعهٔ منطق فازی مفید بوده‌است.»[۱۲][۱۳] او خود را «از حیث جهت‌گیری ریاضیاتی، یک آمریکایی، یک مهندس برق ایرانی‌تبار، متولد روسیه» وصف می‌کند.[۱۴]

او با فی زاده ازدواج کرده و یک دختر به نام استلا و یک پسر به نام نورم زاده (Norm Zada) دارد. وی در سال ۲۰۰۹ موفق به اخذ نشان افتخار بنجامین فرانکلین شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. پس از مهاجرت به آمریکا به‌دلیل سختیِ تلفظِ نامش برای انگلیسی‌زبانان، مقالاتش را با نام Lotfi A. Zadeh منتشر کرده و در محافل علمی با نام پروفسور «زاده (Zadeh)» مشهور است.
  2. “Fuzzy logic—a personal perspective”. ScienceDirect.com. 2015-05-21. Retrieved 2015-06-16. 
  3. http://www.jinfo.org/Computer_Info_Science.html
  4. “Fuzzy logic—a personal perspective”. ScienceDirect.com. 2015-05-21. Retrieved 2015-06-16. 
  5. J. R. Ragazzini and L. A. Zadeh (1952). "The analysis of sampled-data systems". Trans. Am. Inst. Elec. Eng. 71 (II): 225–234.
  6. http://books.google.com/books?id=aQbk3uidEJoC&pg=PA123#v=onepage&q&f=false
  7. http://books.google.com/books?id=my-jpfG4dCoC&pg=PA217&dq=The+Z+transform+zadeh&hl=en&sa=X&ei=GCXSUNnmE4fc8ATH1oBQ&ved=0CD8Q6AEwAQ#v=onepage&q=The%20Z%20transform%20zadeh&f=false
  8. “Dr. Lotfi A. Zadeh”. NAE Website. Retrieved 2016-04-14. 
  9. http://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?arnumber=06052364
  10. گوگل اسکولار
  11. http://ece.ut.ac.ir/events/zadeh[بزرگداشت پروفسور زاده]
  12. http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/24_folder/24_articles/24_zadeh.html
  13. http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/24_folder/24_articles/24_fuzzylogic.html
  14. http://www.bookrags.com/biography/lotfi-asker-zadeh-wcs/

منابع[ویرایش]