علی‌اکبر صالحی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
علی‌اکبر صالحی
Drsalehi.jpg
در یک نشست خبری
معاون رئیس‌جمهور ایران
رئیس سازمان انرژی اتمی
شروع به کار
۲۴ مرداد ۱۳۹۲
رئیس جمهور حسن روحانی
پس از فریدون عباسی دوانی
مشغول به کار
۲۶ تیر ۱۳۸۸ – ۲۲ آذر ۱۳۸۹
رئیس جمهور محمود احمدی‌نژاد
پس از غلام‌رضا آقازاده
پیش از محمد احمدیان (سرپرست)
وزیر امور خارجه ایران
مشغول به کار
۱۰ بهمن ۱۳۸۹ – ۲۴ مرداد ۱۳۹۲
سرپرست: ۲۲ آذر - ۱۰ بهمن
رئیس جمهور محمود احمدی‌نژاد
پس از منوچهر متکی
پیش از محمدجواد ظریف
نمایندهٔ ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
مشغول به کار
۱۳۷۷ – آذر ۱۳۸۲
پس از محمدصادق آیت‌اللهی
پیش از پیروز حسینی
اطلاعات شخص
زاده ۴ فروردین ۱۳۲۸
کربلا،  عراق
ملیت  ایران
خویشاوندان جواد صالحی (برادر)
محل
تحصیل
مؤسسه فناوری ماساچوست
شغل سیاستمدار
تخصص فیزیک هسته‌ای
هیئت دولت دولت دهم
دولت یازدهم
دولت دوازدهم
مذهب اسلام شیعه
جایزه‌ها

علی‌اکبر صالحی (زاده ۴ فروردین ۱۳۲۸[۱])، از سال ۱۳۹۲ معاون رئیس جمهور و رئیس کنونی سازمان انرژی اتمی ایران است. صالحی پیشتر از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹ نیز همین سمت را برعهده داشت. صالحی از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ وزیر امور خارجه ایران بود.[۲] او از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود و بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹، معاونت دبیر کل سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده داشت.

صالحی که زاده کربلا در عراق است[۳] تحصیلات خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت (AUB) و مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) در رشته‌های فیزیک و مهندسی هسته‌ای انجام داده است. او استاد مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف است و دو دوره رئیس این دانشگاه بوده‌است. صالحی همچنین ریاست دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین را بر عهده داشته است.

محتویات

اوایل زندگی و تحصیل[ویرایش]

علی‌اکبر صالحی روز ۴ فروردین ۱۳۲۸ هجری خورشیدی در شهر کربلا در عراق به دنیا آمد. او از نوادگان محمدصالح برغانی قزوینی است. وی همچنین نسب از عمادالکتاب می‌برد. پدر وی احمد صالحی خواهرزاده عمادالکتاب است. برادر او جواد صالحی نیز عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف است. علی‌اکبر صالحی در سن ۹ سالگی از زادگاهش کربلا به ایران بازگشت.

پس از اخذ دیپلم متوسطه، در سال ۱۹۶۸ میلادی (۱۳۴۷) به دانشگاه آمریکایی بیروت رفت و در سال ۱۳۵۰ مدرک کارشناسی فیزیک دریافت کرد. وی یک سال بعد کارشناسی ارشد فیزیک خود را در سال ۱۳۵۱ خورشیدی از همان دانشگاه دریافت کرد. نهایتاً در ۱۳۵۶ از مؤسسه فناوری ماساچوست آمریکا به اخذ درجه دکترا در رشته مهندسی هسته‌ای نائل آمد. گرایش‌های تحقیقاتی او محاسبات توزیع نوترون در سلول‌های سوخت راکتور، دینامیک رآکتور، مدیریت سوخت رآکتور، پردازش رایانه‌ای داده‌ها و انرژی هستند.

مسئولیت‌های علمی[ویرایش]

ریاست دانشگاه‌های شریف و امام خمینی قزوین[ویرایش]

پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران، در سال ۱۳۵۸ قائم مقام معاون آموزشی دانشگاه صنعتی شریف شد. در اواسط دهه شصت همراه هیأتی به ایالات متحده آمریکا رفت تا از میان ایرانی‌های مقیم آمریکا برای دانشگاه‌های کشور، هیئت علمی جذب کند. مدتی معاون آموزشی وزیر وقت علوم (ایرج فاضل) شد. امّا پس از مدتی استعفاء کرد و به بخش مهندسی هسته‌ای دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف بازگشت.

صالحی در سال ۱۳۶۷ به عنوان اولین رئیس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین انتخاب شد. اما به دلیل بیماری رئیس وقت دانشگاه صنعتی شریف نتوانست در این سمت بماند و مجدداً به ریاست دانشگاه صنعتی شریف منصوب شد. وی بین سال‌های ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۴ و ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ ریاست دانشگاه صنعتی شریف را بر عهده داشت.[۳][۴][۵]

هم‌اکنون، علی‌اکبر صالحی با مرتبهٔ علمی استاد، عضو هیئت علمی دانشکده انرژی دانشگاه صنعتی شریف است.[۶]

نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی[ویرایش]

او پس از دو دور ریاست بر این دانشگاه، به عنوان نمایندهٔ ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتخاب شد که تا سال ۱۳۸۲ در این سمت مشغول کار بود.[۳]

تاسیس دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی خاتم[ویرایش]

وی به اتّفاق دیگر همکاران دانشگاهی، در سال ۱۳۶۷ با اخذ مجوز از شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی خاتم را در تهران تأسیس نموده و از آن تاریخ تا کنون در هیئت مؤسس آن عضویت دارد.

تولید صفحات سوخت هسته‌ای[ویرایش]

پروژه غنی سازی ۲۰ درصدی سوخت هسته‌ای و تبدیل آن به صفحات سوخت برای بکارگیری در رآکتور تحقیقاتی تهران که از افتخار آمیزترین پروژه‌های علمی تحقیقاتی دانشمندان هسته‌ای ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران شمرده می‌شود، بنا به پیشنهاد علی‌ اکبر صالحی آغاز و تحت راهنمایی‌های وی با موفقیت به نتیجه رسید.

عضویت در سازمان‌های فرهنگی[ویرایش]

او عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و مرکز بین‌المللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP) در تریسته ایتالیا است.

مسئولیت‌های سیاسی[ویرایش]

دولت خاتمی[ویرایش]

نمایندگی دائمی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی(۱۳۸۲–۱۳۷۷)[ویرایش]

صالحی در ۱۹۹۸ توسط رئیس جمهور سید محمد خاتمی به عنوان نمایندهٔ دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منصوب شد و به مدت پنج سال تا دسامبر ۲۰۰۳ (دی ۱۳۸۲) در این سمت فعالیت کرد.[۷] صالحی، در دوران نمایندگی در آژانس انرژی اتمی، به دلیل داشتن دیدگاه‌های میانه‌رو، مورد توجه غربی‌ها بوده‌است.[۸] او در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳، از سوی ایران پروتکل الحاقی پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را امضاء کرد.[۸] پیروز حسینی جانشین او شد.

مشاور وزیر امور خارجه در مسائل بین‌الملل (۱۳۸۴–۱۳۸۳)[ویرایش]

صالحی در سال ۱۳۸۳ و همزمان با آغاز مذاکرات ایران به رهبری حسن روحانی و سه کشور اروپایی در رابطه با برنامه هسته‌ای ایران، از سوی کمال خرازی، وزیر امور خارجه دولت هشتم جمهوری اسلامی ایران به عنوان مشاور وزیر در مسائل بین‌الملل منصوب شده و در برخی جلسات مذاکرات هسته‌ای حضور داشت.

دولت احمدی‌نژاد[ویرایش]

معاونت سازمان کنفرانس اسلامی، جده عربستان (۱۳۸۸–۱۳۸۴)[ویرایش]

صالحی در دوره ریاست اکمل‌الدین احسان‌اوغلو بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹، معاونت دبیر کل سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده داشت.[۵] با انتصاب صالحی به ریاست سازمان انرژی اتمی ایران، وی از این سمت استعفاء کرد.

معاونت رئیس جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران (۱۳۹۰–۱۳۸۸)[ویرایش]

پس از اعلام استعفای غلام‌رضا آقازاده از ریاست سازمان انرژی اتمی ایران در تیرماه ۱۳۸۸، محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور وقت ایران که به شدت از امضای پروتکل الحاقی به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای انتقاد کرده بود، صالحی را که شخص امضاء کننده این پروتکل بود به عنوان جانشین آقازاده منصوب کرد.[۹] پس از آنکه صالحی خبر از جایگزینی رضا نجفی با علی‌اصغر سلطانیه به عنوان نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داد، منوچهر متکی وزیرخارجهٔ وقت، دورهٔ کاری علی‌اصغر سلطانیه را تمدید کرد.[۱۰][۱۱]

در پی ایراد اتهام جاسوسی به حسین موسویان، عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران، صالحی این اتهام را رد کرد.[۱۲] ولی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران سه روز پس از سخنان صالحی دربارهٔ حسین موسویان، تأکید کرد اقدام موسویان مصداق جاسوسی است.[۱۳]

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۲–۱۳۸۹)[ویرایش]

پس از برکناری منوچهر متکی که در سفر دیپلماتیک به سر می‌برد در آذرماه ۱۳۸۹، صالحی با حفظ سمت ریاست سازمان انرژی اتمی به عنوان سرپرست وزارت امور خارجه ایران منصوب شد. او در تاریخ ۳ بهمن ۱۳۸۹، به عنوان وزیر پیشنهادی امور خارجه به مجلس شورای اسلامی معرفی شد و در دهم بهمن از مجلس رای اعتماد گرفت و رسماً وزیر امور خارجه شد.[۱۴]

علی‌اکبر صالحی، در خردادماه سال ۱۳۹۰ به دلیل انتخاب محمدشریف ملک‌زاده به سمت معاونت اداری و مالی، تا آستانه استیضاح پیش رفت. ملک‌زاده روز دوم تیرماه ۱۳۹۰ بازداشت شد.[۱۵] وی در مصاحبه‌ای که بعد از اتمام دوره مسئولیتش انجام داد، عنوان کرد که شخصاً تمایل زیادی برای برقراری رابطه با کشورهای عربی و آمریکا داشته که به دلیل عدم موافقت رهبر ایران این کار عملی نشده است.[۱۶] در سال ۱۳۹۴، موزه آثار و اشیاء اهدایی به صالحی در زمان تصدی او بر وزارت امور خارجه در عمارت سردار مفخم قزوین افتتاح شد.[۱۷]

دولت روحانی[ویرایش]

معاونت رئیس جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران (۱۳۹۲-اکنون)[ویرایش]

حسن روحانی هفتمین رئیس جمهوری ایران، در روز جمعه ۲۵ مرداد ۱۳۹۲ وی را به عنوان معاون رئیس جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران برگزید.[۱۸] پس از تعیین محمد جواد ظریف، به عنوان وزیر امورخارجه و رئیس تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران با گروه پنج بعلاوه یک، علی اکبر صالحی نیز به عنوان کارشناس فنی تیم مذاکره کننده، در جریان مذاکراتی که به تفاهم هسته‌ای لوزان و برنامه جامع اقدام مشترک منجر شد، حضور داشت.

تهدید به مرگ و اعدام[ویرایش]

در ۱۹ مهر ماه ۱۳۹۴ علی اکبر صالحی که برای توضیح به سوالات تعدادی از نمایندگان در مجلس حضور یافته بود، در مجلس مدعی شد که وی را به اعدام تهدید کردند.[۱۹][۲۰] از جمله کسانی که وی را به اعدام تهدید کردند روح‌الله حسینیان است. در پی این جنجال فایلی صوتی از علی اکبر صالحی انتشار یافت که در این فایل، صالحی اذعان به سیاسی بودن رفتارش در مجلس داشت.[۲۱] روح اله حسینیان خطاب به علی اکبر صالحی گفته بود که قسم جلاله یاد کرده‌اند که وی را در تأسیسات آب سنگین اراک اعدام کنند و داخل بتن قرار دهند.

جوایز و نشان‌های دولتی و بین‌المللی[ویرایش]

  • استاد نمونه سال ۱۳۷۳، دانشگاه صنعتی شریف تهران
  • نشان خدمت دولت جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۲
  • قهرمان قهرمانان صنعت ایران در بخش دولتی در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران[۲۲]
  • نشان شجاعت دولت جمهوری اسلامی ایران، بهمن ماه ۱۳۹۴
  • به خاطر نقش او در مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵ مجله نیچر او را در لیست ۱۰ فرد برتر سال ۲۰۱۵ قرار داد.[۲۳]

آشنایی با زبان‌های خارجی[ویرایش]

صالحی مسلط به زبان‌های انگلیسی، عربی و اسپانیولی است و با زبان‌های ترکی، فرانسوی و آلمانی آشنایی دارد.

عضویت‌ها[ویرایش]

  • عضویت در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران.
  • عضویت در مرکز بین‌المللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP).
  • عضو مرکزی کمیسیون وزارت فرهنگ و آموزش عالی.
  • عضویت در کمیسیون انتخاب اساتید برجسته دانشگاه.
  • عضویت در انجمن دکترای افتخاری.
  • عضویت در کمیسیون بازبینی نشریات علمی.
  • عضویت در کمیته منتخب برای ارتقای آموزش عالی.
  • مشاور شورای برنامه‌ریزی صنایع سنگین.
  • عضویت در گروه فنی و مهندسی شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  • عضویت در کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی (۳ سال).
  • عضویت در انجمن عالی همکاری‌های علمی و بین‌المللی.
  • عضویت در کمیته آموزش و پرورش کمیسیون ملی یونسکو در ایران.تز د
  • عضویت در کمیته پژوهشی علوم پایه.
  • یت در کمیته آزمون اپراتورهای رآکتور تحقیقاتی تهران.
  • عضویت در هیئت امنای دانشگاه‌های کشور.

پانویس[ویرایش]

  1. «جناب آقای صالحی سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران»(فارسی). بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۹. 
  2. Iranian parliament approves Salehi as new foreign minister - Monsters and Critics
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «دکتر علی‌اکبر صالحی»(فارسی)‎. شبکه اطلاع‌رسانی استان قزوین، ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  4. «علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران شد»(فارسی)‎. وب‌گاه خبری ترند نیوز، ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «علی‌اکبر صالحی»(فارسی)‎. وب‌گاه مدیریت روابط عمومی دانشگاه صنعتی شریف. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۸۸. 
  6. اعضای هیئت علمی دانشکده
  7. کمال خرازی: پیروز حسینی به جای صالحی نماینده ایران در آژانس جهانی انرژی هسته‌ای شد
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی شد»(فارسی)‎. وب‌گاه خبری رادیو فرانسه، ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  9. رئیس جدید سازمان انرژی اتمی: امیدوارم دوره خصومت تمام شده باشد
  10. دوره فعالیت سلطانیه در آژانس با حکم متکی تمدید شد
  11. تمدید دوره فعالیت سلطانیه در آژانس با حکم متکی
  12. وزارت اطلاعات بر جاسوس بودن موسویان تأکید دارد
  13. وزارت اطلاعات: اقدام موسویان مصداق جاسوسی است
  14. Fars News Agency: صالحی به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب شد
  15. خبرگزاری آریا - گزارش خبری آریا از بازداشت ملک‌زاده/از معاونت وزارت خارجه تا دستگیری توسط قوه قضاییه
  16. همه گلایه‌های علی‌اکبر صالحی فرارو
  17. «موزه هدایای علی‌اکبر صالحی در قزوین افتتاح شد». ایسنا. ۲۰۱۵-۱۰-۱۱. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۱۱. 
  18. http://news.yahoo.com/iran-appoints-pragmatist-salehi-head-nuclear-program-095016886.html
  19. . http://isna.ir/fa/news/94071912478/کمالوندی-انتظار-چنین-برخوردی-را-نداشتیم. 
  20. . http://snn.ir/detail/News/449257/186. 
  21. http://www.nasimonline.ir/detail/News/1032506/138
  22. «برندهای ارزشمند ایران معرفی شدند». خبرآنلاین، ۲۱ دی ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۷ مرداد ۱۳۹۴. 
  23. "365 days: Nature’s 10 Ten people who mattered this year.". Nature. 17 December 2015. 

منابع[ویرایش]

مناصب سیاسی
پیشین:
غلام‌رضا آقازاده
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران
۱۳۸۸-۱۳۸۹
پسین:
محمد احمدیان (سرپرست)
پیشین:
منوچهر متکی
وزیر امور خارجه ایران
۱۳۸۹-۱۳۹۲
پسین:
محمدجواد ظریف
پیشین:
فریدون عباسی دوانی
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران
۱۳۹۲-اکنون
در حال تصدی
مناصب دیپلماتیک
پیشین:
محمدصادق آیت‌اللهی
نمایندهٔ ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
۱۳۷۷-۱۳۸۲
پسین:
پیروز حسینی
سِمَت‌های علمی
پیشین:
عباس انواری
رئیس دانشگاه صنعتی شریف
۱۳۶۱-۱۳۶۳
۱۳۶۸-۱۳۷۲
پسین:
عباس انواری
پسین:
محمد اعتمادی
پیشین:
محمود بروجردی
رئیس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی
۱۳۶۷-۱۳۶۸
پسین:
غلامرضا شیرازیان

پیوند به بیرون[ویرایش]