علی‌اکبر صالحی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دکتر علی‌اکبر صالحی
Ali Akbar Salehi in Sharif University.jpg
در دانشگاه صنعتی شریف
معاون رئیس‌جمهور ایران
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران
مشغول به کار
۲۴ مرداد ۱۳۹۲ – تاکنون
رئیس جمهور حسن روحانی
پس از فریدون عباسی
مشغول به کار
۱۳۸۸ – ۱۳۸۹
رئیس جمهور محمود احمدی‌نژاد
پس از غلام‌رضا آقازاده
پیش از محمد احمدیان
وزیر امور خارجه ایران
مشغول به کار
۱۳۸۹ – ۱۳۹۲
رئیس جمهور محمود احمدی‌نژاد
پس از منوچهر متکی
پیش از جواد ظریف
نمایندهٔ ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
مشغول به کار
۱۹۹۸ – دسامبر ۲۰۰۳
پس از محمدصادق آیت‌اللهی
پیش از پیروز حسینی
رئیس دانشگاه صنعتی شریف
مشغول به کار
۱۳۶۱ – ۱۳۶۳
پس از عباس انواری
پیش از عباس انواری
مشغول به کار
۱۳۶۸ – ۱۳۷۲
پس از عباس انواری
پیش از محمد اعتمادی
رئیس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی
مشغول به کار
۱۳۶۷ – ۱۳۶۸
اطلاعات شخص
زاده ۴ فروردین ۱۳۲۸
کربلا،  عراق
ملیت  ایران
شغل سیاستمدار
هیئت دولت دولت دهم
دولت یازدهم
مذهب اسلام شیعه
جواد صالحی (برادر)
این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است
سیاست در ایران
Emblem of Iran.svg
نظام جمهوری اسلامی ایران

نشان درگاه درگاه ایران


علی‌اکبر صالحی (زاده ۴ فروردین ۱۳۲۸[۱])، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران است. صالحی پیشتر از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹ نیز همین سمت را برعهده داشت. صالحی از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ وزیر امور خارجه ایران بود.[۲] او از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود و بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹، معاونت دبیر کل سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده داشت.

صالحی که متولد کربلای عراق است[۳] تحصیلات خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت و مؤسسه فناوری ماساچوست در رشته‌های فیزیک و مهندسی هسته‌ای انجام داده است. او استاد مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف است و دو دوره رئیس این دانشگاه بوده‌است. صالحی همچنین ریاست دانشگاه بین‌المللی اسلامی امام خمینی قزوین را بر عهده داشته است.

زندگی[ویرایش]

علی‌اکبر صالحی روز ۴ فروردین ۱۳۲۸ هـ. ش در شهر کربلا در عراق به دنیا آمد. او از نوادگان محمدصالح برغانی قزوینی است. وی همچنین نسب از عمادالکتاب می‌برد. احمد صالحی (پدر علی‌اکبر صالحی) خواهرزاده عمادالکتاب است. برادرش جواد صالحی نیز عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف است. علی‌اکبر صالحی در سن ۹ سالگی از زادگاهش کربلا به ایران بازگشت. پس از اخذ دیپلم متوسطه، در سال ۱۹۶۸ میلادی(۱۳۴۷) به دانشگاه آمریکایی بیروت (AUB) رفت و سه سال بعد لیسانس فیزیک گرفت(۱۳۵۰). وی یک سال بعد فوق لیسانس فیزیک خود را در سال ۱۳۵۱ خورشیدی در دانشگاه دانشگاه آمریکایی بیروت (AUB) گذراند و نهایتاً در ۱۳۵۶ از مؤسسه تکنولوژی ماساچوست (MIT) آمریکا به اخذ درجه دکتری در رشته مهندسی هسته‌ای نائل آمد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در سال ۱۳۵۸ قائم مقام معاون آموزشی دانشگاه صنعتی شریف شد. در اواسط دهه شصت همراه هیأتی به ایالات متحده رفت تا از میان ایرانیهای مقیم برای دانشگاه‌های کشور، هیئت علمی جذب کند. مدتی معاون آموزشی وزیر وقت علوم (دکتر ایرج فاضل) شد. امّا پس از مدتی استعفاء کرد و به بخش مهندسی هسته‌ای دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف بازگشت. صالحی در سال ۱۳۶۷ به عنوان اولین رئیس دانشگاه بین‌المللی اسلامی امام خمینی قزوین انتخاب شد. اما به دلیل بیماری رئیس وقت دانشگاه صنعتی شریف نتوانست در این سمت بماند و مجدداً به ریاست دانشگاه صنعتی منصوب شد. وی بین سالهای ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۴ و ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ ریاست دانشگاه صنعتی شریف را بر عهده داشت.[۳][۴][۵] او پس از دو دور ریاست بر این دانشگاه، به عنوان نمایندهٔ ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتخاب شد که تا سال ۱۳۸۲ در این سمت مشغول کار بود.[۳]

هم‌اکنون، علی‌اکبر صالحی با مرتبهٔ علمی استاد، عضو هیئت علمی دانشکده انرژی دانشگاه صنعتی شریف است.[۶] او عضو فرهنگستان علوم ایران و مرکز بین‌المللی فیزیک نظری عبدالسلام(ICTP) در تریست ایتالیا است. گرایشهای تحقیقاتی او محاسبات توزیع نوترون در سلولهای سوخت راکتور، دینامیک رآکتور، مدیریت سوخت رآکتور، پردازش داده‌ها و انرژی هستند.

وی به اتّفاق دیگر همکاران دانشگاهی، در سال ۱۳۶۷ با اخذ مجوز از شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی خاتم را در تهران تأسیس نموده و از آن تاریخ تا کنون در هیئت مؤسس آن عضویت دارد. صالحی مسلط به زبانهای انگلیسی، عربی و اسپانیولی است و با زبانهای ترکی، فرانسوی و آلمانی آشنایی دارد. پروژه غنی سازی ۲۰ درصدی سوخت هسته‌ای و تبدیل آن به صفحات سوخت برای بکارگیری در راکتور تحقیقاتی تهران که از افتخار آمیزترین پروژه‌های علمی تحقیقاتی دانشمندان هسته‌ای ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی شمرده می‌شود، بنا به پیشنهاد دکتر صالحی آغاز و تحت راهنماییهای وی با موفقیت به انجام رسید.

مسئولیت‌ها[ویرایش]

دولت خاتمی[ویرایش]

نمایندگی دائمی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی(۱۳۸۲–۱۳۷۷)[ویرایش]

صالحی در ۱۹۹۸ توسط رئیس جمهور سید محمد خاتمی به عنوان نمایندهٔ دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منصوب شد و به مدت پنج سال تا دسامبر ۲۰۰۳ (دی ۱۳۸۲) در این سمت فعالیت کرد.[۷] صالحی، در دوران نمایندگی در آژانس انرژی اتمی، به دلیل داشتن دیدگاه‌های میانه‌رو، مورد توجه غربی‌ها بوده‌است.[۸] او در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳، از سوی ایران پروتکل الحاقی ان.پی. تی را امضاء کرد.[۸] پیروز حسینی جانشین او شد.

مشاور وزیر امور خارجه در مسائل بین‌الملل (۱۳۸۴–۱۳۸۳)[ویرایش]

صالحی در سال ۱۳۸۳ و همزمان با آغاز مذاکرات ایران به رهبری حسن روحانی و سه کشور اروپایی در رابطه با برنامه هسته‌ای ایران، از سوی کمال خرازی، وزیر امور خارجه دولت هشتم به عنوان مشاور وزیر در مسائل بین‌الملل منصوب شده و در برخی جلسات مذاکرات هسته‌ای حضور داشت.

دولت احمدی‌نژاد[ویرایش]

معاونت سازمان کنفرانس اسلامی، جده عربستان (۱۳۸۸–۱۳۸۴)[ویرایش]

صالحی در دوره ریاست اکمل‌الدین احسان‌اوغلو بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹، معاونت دبیر کل سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده داشت.[۵] با انتصاب صالحی به ریاست سازمان انرژی اتمی ایران، وی از این سمت استعفاء کرد.

معاونت رئیس جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران (۱۳۹۰–۱۳۸۸)[ویرایش]

پس از اعلام استعفای غلامرضا آقازاده از ریاست سازمان انرژی اتمی ایران در تیرماه ۱۳۸۸، محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور وقت ایران که به شدت از امضای پروتکل الحاقی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتقاد کرده بود، صالحی را که شخص امضاء کننده این پروتکل بود به عنوان جانشین آقازاده منصوب کرد.[۹] پس از آنکه صالحی خبر از جایگزینی رضا نجفی با علی‌اصغر سلطانیه به عنوان نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داد، منوچهر متکی وزیرخارجهٔ وقت، دورهٔ کاری علی‌اصغر سلطانیه را تمدید کرد.[۱۰][۱۱]

در پی ایراد اتهام جاسوسی به حسین موسویان، عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران، صالحی این اتهام را رد کرد[۱۲] ولی وزارت اطلاعات ایران سه روز پس از سخنان صالحی دربارهٔ حسین موسویان، تأکید کرد اقدام موسویان مصداق جاسوسی است.[۱۳]

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۲–۱۳۸۹)[ویرایش]

پس از برکناری منوچهر متکی که در سفر دیپلماتیک به سر می‌برد در آذرماه ۱۳۸۹، صالحی با حفظ سمت ریاست سازمان انرژی اتمی به عنوان سرپرست وزارت امور خارجه ایران منصوب شد. او در تاریخ ۳ بهمن ۱۳۸۹، به عنوان وزیر پیشنهادی امور خارجه به مجلس شورای اسلامی معرفی شد و در دهم بهمن از مجلس رای اعتماد گرفت و رسماً وزیر امور خارجه شد.[۱۴]

علی‌اکبر صالحی، در خردادماه سال ۱۳۹۰ به دلیل انتخاب محمدشریف ملک‌زاده به سمت معاونت اداری و مالی، تا آستانه استیضاح پیش رفت. ملک‌زاده روز دوم تیرماه ۱۳۹۰ بازداشت شد.[۱۵] وی در مصاحبه‌ای که بعد از اتمام دوره مسئولیتش انجام داد، عنوان کرد که شخصاً تمایل زیادی برای برقراری رابطه با کشورهای عربی و آمریکا داشته که به دلیل عدم موافقت رهبر ایران این کار عملی نشده است.[۱۶] در سال ۱۳۹۴، موزه آثار و اشیاء اهدایی به صالحی در زمان تصدی او بر وزارت امور خارجه در عمارت سردار مفخم قزوین افتتاح شد.[۱۷]

دولت روحانی[ویرایش]

علی اکبر صالحی، جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا و ارنست مونیز، وزیر انرژی اتمی آمریکا در جریان مذاکرات هسته‌ای لوزان

معاونت رئیس جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران (۱۳۹۲-اکنون)[ویرایش]

حسن روحانی هفتمین رئیس جمهوری ایران، در روز جمعه ۲۵ مرداد ۱۳۹۲ وی را به عنوان معاون رئیس جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران برگزید.[۱۸] پس از تعیین محمد جواد ظریف، به عنوان وزیر امورخارجه و رئیس تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران با گروه پنج بعلاوه یک، علی اکبر صالحی نیز به عنوان کارشناس فنی تیم مذاکره کننده، در جریان مذاکراتی که به تفاهم هسته‌ای لوزان و برجام منجر گردید، حضور داشت.

جوایز و نشان‌های دولتی[ویرایش]

  • استاد نمونه سال ۱۳۷۳، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
  • نشان خدمت دولت جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۲.
  • در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران به عنوان قهرمان قهرمانان صنعت ایران در بخش دولتی انتخاب شد.[۱۹]
  • نشان درجه یک شجاعت دولت جمهوری اسلامی ایران، بهمن ماه۱۳۹۴

عضویت‌ها[ویرایش]

  • عضویت در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران.
  • عضویت در مرکز بین‌المللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP).
  • عضو مرکزی کمیسیون وزارت فرهنگ و آموزش عالی.
  • عضویت در کمیسیون انتخاب اساتید برجسته دانشگاه.
  • عضویت در انجمن دکترای افتخاری.
  • عضویت در کمیسیون بازبینی نشریات علمی.
  • عضویت در کمیته منتخب برای ارتقای آموزش عالی.
  • مشاور شورای برنامه‌ریزی صنایع سنگین.
  • عضویت در گروه فنی و مهندسی شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  • عضویت در کمیسیون انرژی (۳ سال).
  • عضویت در انجمن عالی همکاریهای علمی و بین‌المللی.
  • عضویت در کمیته آموزش و پرورش کمیسیون ملی یونسکو در ایران.
  • عضویت در کمیته پژوهشی علوم پایه.
  • عضویت در کمیته آزمون اپراتورهای راکتور تحقیقاتی تهران.
  • عضویت در هیئت امنای دانشگاه‌های کشور.

منابع[ویرایش]

  1. «جناب آقای صالحی سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران»(فارسی). بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۹. 
  2. Iranian parliament approves Salehi as new foreign minister - Monsters and Critics
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «دکتر علی‌اکبر صالحی»(فارسی)‎. شبکه اطلاع‌رسانی استان قزوین، ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  4. «علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران شد»(فارسی)‎. وب‌گاه خبری ترند نیوز، ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «علی‌اکبر صالحی»(فارسی)‎. وب‌گاه مدیریت روابط عمومی دانشگاه صنعتی شریف. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۸۸. 
  6. اعضای هیئت علمی دانشکده
  7. کمال خرازی: پیروز حسینی به جای صالحی نماینده ایران در آژانس جهانی انرژی هسته‌ای شد
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی شد»(فارسی)‎. وب‌گاه خبری رادیو فرانسه، ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۸۸. 
  9. رئیس جدید سازمان انرژی اتمی: امیدوارم دوره خصومت تمام شده باشد
  10. دوره فعالیت سلطانیه در آژانس با حکم متکی تمدید شد
  11. تمدید دوره فعالیت سلطانیه در آژانس با حکم متکی
  12. وزارت اطلاعات بر جاسوس بودن موسویان تأکید دارد
  13. وزارت اطلاعات: اقدام موسویان مصداق جاسوسی است
  14. Fars News Agency: صالحی به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب شد
  15. خبرگزاری آریا - گزارش خبری آریا از بازداشت ملک‌زاده/از معاونت وزارت خارجه تا دستگیری توسط قوه قضاییه
  16. همه گلایه‌های علی‌اکبر صالحی فرارو
  17. «موزه هدایای علی‌اکبر صالحی در قزوین افتتاح شد». ایسنا. ۲۰۱۵-۱۰-۱۱. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۱۱. 
  18. http://news.yahoo.com/iran-appoints-pragmatist-salehi-head-nuclear-program-095016886.html
  19. «برندهای ارزشمند ایران معرفی شدند». خبرآنلاین، ۲۱ دی ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۷ مرداد ۱۳۹۴. 
پیشین:
فریدون عباسی
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران
۱۳۹۲-اکنون
پسین:
-
پیشین:
منوچهر متکی
وزیر امور خارجه ایران
۱۳۸۹ - ۱۳۹۲
پسین:
جواد ظریف
پیشین:
عباس انواری
رئیس دانشگاه صنعتی شریف
۱۳۶۱ - ۱۳۶۳
پسین:
عباس انواری
پیشین:
عباس انواری
رئیس دانشگاه صنعتی شریف
۱۳۶۸ - ۱۳۷۲
پسین:
محمد اعتمادی
پیشین:
محمود بروجردی
رئیس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)
۱۳۶۷ - ۱۳۶۸
پسین:
غلامرضا شیرازیان
دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران
رئیس‌جمهور: حسن روحانی
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ فانیدانش‌آشتیانی آموزش‌وپرورش ۱۰ دهقان دفاع
۲ واعظی ارتباطات ۱۱ آخوندی راه وشهرسازی
۳ علوی اطلاعات ۱۲ نعمت‌زاده صنعت وتجارت
۴ طیب‌نیا اقتصاد ۱۳ فرجی‌دانافرهادی علوم
۵ ظریف امورخارجه ۱۴ جنتیصالحی‌امیری ارشاد
۶ قاضی‌زاده بهداشت ۱۵ رحمانی‌فضلی کشور
۷ ربیعی تعاون، کار، رفاه ۱۶ نامدار زنگنه نفت
۸ حجتی جهادکشاورزی ۱۷ چیت‌چیان نیرو
۹ پورمحمدی دادگستری ۱۸ گودرزیسلطانی‌فر ورزش و جوانان
معاونان ریاست جمهوری
معاون اول رئیس‌جمهور: اسحاق جهانگیری
ر. معاون معاونت ر. معاون معاونت
۱ شریعتمداری معاون اجرایی ۷ شهیدی بنیاد شهید
۲ ستاری علمی و فناوری ۸ مولاوردی زنان و خانواده
۳ مجید انصاریامیری معاون پارلمانی ۹ ابتکار محیط زیست
۴ امین‌زادهمجید انصاری معاون حقوقی ۱۰ نجفیسلطانی‌فراحمدی‌پور میراث فرهنگی
۵ صالحی انرژی اتمی ۱۱ نوبخت برنامه و بودجه
۶ نوبخت←انشعاب مدیریت و برنامه‌ریزی ۱۲ جمشید انصاری امور استخدامی