پرش به محتوا

حسین قدس نخعی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
حسین قدس نخعی
وزیر امور خارجه ایران
دوره مسئولیت
اسفند ۱۳۳۹  فروردین ۱۳۴۱
پادشاهمحمدرضا پهلوی
نخست‌وزیرجعفر شریف‌امامی و علی امینی
وزیر دربار
دوره مسئولیت
۱۳۴۲  ۱۳۴۵
پس ازحسین علاء
پیش ازاسدالله علم
سفیر ایران در آمریکا
دوره مسئولیت
۱۳۴۰  ۱۳۴۰
پس ازاردشیر زاهدی
پیش ازمحمود فروغی
سفیر ایران در بریتانیا
دوره مسئولیت
۱۳۳۸  ۱۳۳۸
پس ازعلی سهیلی
پیش ازمحسن رئیس
سفیر ایران در عراق
دوره مسئولیت
۱۳۳۱  ۱۳۳۵
پس ازمظفر اعلم
پیش ازنادر باتمانقلیچ
دوره مسئولیت
۱۳۳۰  ۱۳۳۱
پس ازمحمود صلاحی
پیش ازمظفر اعلم
سفیر ایران در ژاپن
دوره مسئولیت
آبان ۱۳۳۵  بهمن ۱۳۳۶
پس ازموسی نوری اسفندیاری
پیش ازعباس آرام
سفیر ایران در واتیکان
دوره مسئولیت
۱۳۴۵  ۱۳۴۹
پس ازانوشیروان سپهبدی
پیش ازخسرو هدایت
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۷۳
روستای سنور، بخش چهاردانگه، شهرستان ساری
درگذشته۱۳۵۶
شیراز
ملیتایرانی

حسین قدس نخعی (۱۲۷۳ روستای سنور چهاردانگهٔ ساری[۱] – ۱۳۵۶ شیراز) شاعر و دیپلمات بلندپایه و وزیر امور خارجه ایران در دولت های علی امینی و شریف امامی و وزیر دربار بود.

زندگی

[ویرایش]

پدرش حاج شیخ حسن عالم و در فلسفه استاد و نگارندهٔ کتاب بود. خودش دانش‌آموختهٔ مدارس متوسطهٔ انگلستان بود. در ۱۲۹۶ به خدمت وزارت امور خارجه درآمد و در سفارت لندن و واشینگتن مشاغلی را عهده‌دار شد تا در سال ۱۳۲۷ به ریاست ادارهٔ سوم سیاسی رسید و بعداً مدیر کل وزارت امور خارجه شد.[۲]

در شهریور ۱۳۲۹ که محسن رئیس در کابینهٔ سپهبد رزم‌آرا وزیر امور خارجه شد، قدس نخعی را معاون کرد. او از سال ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۵ سفیر کبیر ایران در عراق و پس از آن به مدت یک سال سفیر در ژاپن بود. در سال ۱۳۳۸ به عنوان سفیر به لندن رفت اما شهریور سال بعد احضار انگلستان شد و در کابینهٔ جعفر شریف‌امامی، به وزارت امور خارجه رسید.

قدس نخعی در کابینهٔ دکتر علی امینی نیز که پس از شریف امامی روی کار آمد، مدتی وزیر خارجه بود و سپس به عنوان سفیر به آمریکا فرستاده شد. در سال ۱۳۴۲ به جای حسین علاء، وزیر دربار شد و سه سال در این سمت باقی‌ماند. پس از آن نیز سفیر ایران در واتیکان بود.

رباعی‌سُرایی

[ویرایش]

قدس نخعی به نویسندگی و ترجمه هم مشغول بود. در جوانی به کار روزنامه‌نویسی اشتغال داشت و مجلهٔ ماهانهٔ ندای قدس را انتشار می‌داد. او چکامه‌های خیام را به زبان‌های فرانسوی و انگلیسی ترجمه کرد.

قدس نخعی خود نیز در سرودن رباعیات استاد بود و رباعیات خود را به سبک خیام می‌سرود. از همین روی، صالح جعفری شاعر و نویسنده عرب او را خیام سدهٔ بیستم نامید. ترجمان‌گر رباعیات قدس به زبان ژاپنی کازمی یانو رئیس دانشگاه توکیو و ریوموری استاد دانشگاه شینسین بوده‌اند. سلام احمد نیز رباعیات او رابه کردی ترجمه و منتشر کرده‌است. در عراق، مهدی جاسم و مصطفی جواد رباعیات قدس را به شعر عربی سروده‌اند. رباعیات او به انگلیسی هم ترجمه شده‌است.[۳]

در سال‌های ۱۹۶۴ و ۱۹۶۶ میلادی، عده‌ای نام او را برای نامزدی جایزه نوبل ادبیات پیشنهاد کرده بودند.[۴]

آثار

[ویرایش]
  • خدا و بشر
  • اثر گمشده در بهشت
  • کوه کبوتران
  • دختر شاهسون
  • موسیقی ایران و خلاصهٔ پرورش نفس
کابینه اول شریف‌امامی

کابینه اول شریف‌امامی
نخست‌وزیر: شریف‌امامی
معاون نخست‌وزیر: محمد سجادی
وزیر مشاور: احمد آرامش
وزیران
ر.وزیروزارت‌خانهر.وزیروزارت‌خانه
۱محمدرضی ویشکاییوزارت گمرکات و انحصارات۸ابوالحسن بهنیاراه و ترابری
۲ صادق امیرعزیزیکشور۹طاهر ضیاییصنایع و معادن
۳عبدالباقی شعاعی دارایی۱۰محمدعلی ممتازدادگستری
۴حسین قدس نخعیامور خارجه۱۱جهانشاه صالحفرهنگ
۵علی اصغر نقدیجنگ۱۲احمدعلی بهرامیکار
۶جواد آشتیانیبهداری۱۳ابراهیم مهدویکشاورزی
۷عبدالحسین اعتبارپست، تلگراف و تلفن
وزیران مشاور
ر.وزیر مشاوروزارت مشاورر.وزیر مشاوروزارت مشاور
۱محمد سجادیسرپرست امور اقتصادی۳احمد آرامشبرنامه و بودجه
معاونان نخست‌وزیری
ر.معاونمعاونت
۱اشرف احمدیوزیر مشاور و معاون نخست‌وزیر
کابینه علی امینی

پانویس

[ویرایش]
  1. مهجوری، اسماعیل - دانشمندان و رجال مازندران – ص ۱۷۹ و ۱۸۰
  2. عاقلی، باقر (۱۳۸۰). شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران - جلد دوم. تهران: نگاه. صص. ۱۱۹۵–۱۱۹۶.
  3. خلیلی ازنی، حامد (۱۶ مرداد ۱۳۹۳). «حسین قدس نخعی رباعی‌سرای بزرگ معاصر». چهاردانگه‌نیوز. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۸ شهریور ۱۳۹۳.
  4. http://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=13212