دکترا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دکتری)
پرش به: ناوبری، جستجو
مراسم فارغ‌التحصیلی دکتری در دانشگاه اِموری، ایالت جورجیا، ایالات متحدهٔ آمریکا

دُکتُرا (به فرانسوی: Doctorat) یا دکتری، بالاترین مقطع تحصیلی دانشگاهی در ایران و معادل مدرک PhD در دانشگاه‌های آمریکایی و اروپایی است.

کسب دانشنامه (مدرک) در این مقطع معمولاً نیازمند بین ۲ تا ۶ سال تحصیل و پژوهش پس از دورهٔ کارشناسی ارشد و ارائهٔ یک نوآوری در قالب پایان‌نامهٔ دورهٔ دکتری است. دکتری تخصصی و یا PhD درحقیقت "اعلی درجه علمی" در علم موردنظر و یا "صاحب فلسفه و اجتهاد علمی در دانش موردنظر" است. دکتری تخصصی بالاترین مدرک آکادمیک و دانشگاهی در جهان است که معمولاً در رشته‌های زیرمجموعهٔ "علوم پایه"، "کشاورزی و منابع طبیعی"، "فنی و مهندسی"، "علوم انسانی" و "هنر" و پس از گذراندن مدارج لیسانس و فوق لیسانس و ارائهٔ یک نوآوری در قالب پایان‌نامهٔ دورهٔ دکتری کسب می‌شود.
رشته‌های پزشکی و دامپزشکی و دندان‌پزشکی، که دارای دکتری حرفه‌ای‌اند، علاوه بر درجهٔ PhD، دارای مرتبهٔ بالاتری با عناوین "دورهٔ تخصصی" در پزشکی "MD" و دامپزشکی "DVM" و دندان‌پزشکی "DT" هستند.

واژهٔ دکترا[ویرایش]

«دکترا» واژه‌ای فرانسوی است به‌معنای درجه یا مقام اجتهاد، و «دکتری» مرکب است از واژهٔ فرانسوی «دکتر» (به فرانسوی: Docteur) به‌معنای مجتهد و پزشک به‌اضافهٔ پسوند اسم‌ساز فارسی است و معنای «پزشک بودن» می‌دهد. ازنظر دستوری، ترکیب «دکتر» و «دکتری» مانند ترکیب «استاد» و «استادی» است. باوجود اختلاف معنایی، به باور ابوالحسن نجفی، واژهٔ «دکتری» که از واژهٔ بیگانهٔ «دکتر» گرفته شده و تابع قواعد فارسی شده‌است، بر «دکترا» رجحان دارد.[۱]

مدارج معادل[ویرایش]

گذراندن دوره‌های پس از دکتری تخصصی، که دوره‌های "Post Doctorate" نامیده می‌شوند، مدرک دانشگاهی محسوب نشده، بلکه صرفاً همان‌گونه که از عنوان لاتین آن برمی‌آید، تجربهٔ کاریِ "پس از فارغ‌التحصیلیِ دکتری" به‌حساب می‌آید.

لغو مدارک دکترایی که با رساله‌های جعلی و زیر پا گذاشتن حقوق مؤلف‌ها کسب شده‌اند[ویرایش]

امروزه بررسی و ارزیابی رساله‌های دکترای اشخاص نامدار در بسیاری کشورهای غربی رایج شده‌است. به‌عنوان مثال، در چند سال گذشته، وب‌گاه آلمانیِ "ورونی پلاگ" صدها رسالهٔ دکترای دولت‌مردان و زنان، بزرگان علمی، فرهنگی و اقتصادی آلمان را مورد کاوش و ارزیابی قرار داده و درنتیجه در تعداد قابل‌توجهی از آنها موارد غیرقانونیِ سنگین کشف کرده که عامل بی‌اعتبار اعلام شدن این مدارک توسط دانشگاه مربوطه گشته‌است. مردم اروپا این‌گونه مدارک دکترا را به تمسخر "ctrl c, ctrl v" (کپی/پیست) می‌نامند. وزیر دفاع سابق آلمان "Karl-Theodor zu Guttenberg"، نمایندهٔ مجلس آلمان، "بیژن جیرسرایی"، و وزیر فرهنگ سابق آلمان "Annette Schavan" از این قبیل هستند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس و منابع[ویرایش]